Katholieke kerk verwerpt monopolie partij en homohuwelijk

De Cubaanse Bisschoppenconferentie spreekt zich in een pastorale brief uit tegen openstelling van het huwelijk voor personen van hetzelfde geslacht, voor afschaffing van de doodstraf en tegen abortus. De Cubaanse bisschoppen roepen de gelovigen op om op verantwoorde wijze deel te nemen aan de raadplegingen voor een nieuwe grondwet, die nu overal in Cuba plaatsvinden en die zullen uitmonden in een referendum op 24 februari aanstaande. Ze vragen de autoriteiten om ‘rekening te houden met de meningen en bijdragen die tijdens de raadplegingen worden verzameld’. Zij betreuren ‘het gebrek aan erkenning van de diversiteit van politieke opvattingen’ hoewel de autoriteiten spreken van een ‘debat’.

religie-che-kruisbeeld2De ontwerpgrondwet sluit meer partijen uit en handhaaft de controle van de Cubaanse Communistische Partij PCC over alle instituten van de staat. Tijden de laatste bijeenkomst van de Nationale Vergadering heeft Raúl Castro duidelijk gemaakt dat de partij niet ondergeschikt zal zijn aan de grondwet. In de brief stellen de bisschoppen vast dat ‘de grondwet niet ondergeschikt kan worden gemaakt aan wetten, decreten, resoluties, politieke partijen, ideologieën of rechterlijke uitspraken, aangezien de grondwet daar boven staat.’ Zij stellen voor dat de nieuwe grondwet voorziet in de oprichting van een Constitutioneel Hof met als doel de rechten te waarborgen die in de grondwet worden omschreven.

Leven
Zij wijzen er ook op dat ‘het recht op leven’ moet worden beschermd ‘vanaf het moment van de conceptie van het individu tot aan het moment van de natuurlijke dood.’ Op dit moment is abortus legaal in Cuba. Ook achten de bisschoppen de afschaffing van de doodstraf wenselijk.

Homohuwelijk
Verder zijn de bisschoppen van mening dat het opnemen van begrippen als ‘geslacht, seksuele geaardheid en genderidentiteit’ in de wetgeving ‘onnodig is.’ Zij constateren dat deze begrippen afkomstig zijn van de zogeheten genderideologie die zij verwerpen omdat deze ideologie ‘een culturele en sterk subjectieve constructie’ is en impliceert dat elke persoon zijn eigen seksuele identiteit kiest. Vermelding van de sekse zou voldoende zijn om ‘alle leden van de samenleving in te sluiten,’ aldus het schrijven van de Cubaanse bisschoppen. De kans dat de nieuwe grondwet de mogelijkheid opent voor het homohuwelijk in Cuba heeft tot controverses op het eiland geleid. Naast de katholieke kerk hebben ook evangelische kerken zich openlijk tegen deze mogelijkheid gekeerd en de evangelische groepen hebben er publiekelijk tegen geageerd. De bisschoppen benadrukken dat de katholieke kerk altijd duidelijk is geweest. ‘Het fundament van de roeping tot het huwelijk en het gezin is de wederzijdse en complementaire liefde tussen man en vrouw, waardoor er een eenheid ontstaat die met geen enkele andere kan worden gelijkgesteld,’ zeggen ze.

religie-Parroquia-Senora-Candelaria-Artemisa

De parochiekerk Señora Candelaria van Artemisa

Godsdienstvrijheid
De erkenning in de ontwerptekst voor de nieuwe grondwet van de vrijheid om religieuze overtuigingen te belijden is aanleiding voor de bisschoppenconferentie om oude aanspraken van de katholieke kerk te herhalen. Zij doelt o.a. op de juridische erkenning van de kerk en van haar eigen identiteit en missie, waaronder de mogelijkheid om haar morele leer volgens het evangelie bekend te maken, de systematische toegang tot de communicatiemiddelen, de vrijheid tot het geven van onderwijs en evangelisatie en het bouwen en bezitten van gebouwen die geschikt zijn voor deze activiteiten. Ook eist de kerk het recht zich te verenigen voor doeleinden die niet alleen strikt religieus zijn, maar ook educatief, cultureel, charitatief en medisch kunnen zijn. In Cuba is de religieuze vrijheid ondergeschikt aan de controle van de Cubaanse Communistische Partij. Religieuze activiteiten worden toegestaan aan die denominaties die zijn erkend door het Oficina de Asuntos Religiosos / Bureau voor Godsdienstzaken.

logo-coccGezinnen
In de brief wordt verder kritiek geleverd op het feit dat ‘het onderwijs een functie van de Staat is’ en er in de tekst gezwegen wordt over de bijdrage die gezinnen leveren aan de opvoeding. ‘Noch de Staat noch enig andere institutie mogen zich deze delicate opdracht toeeigenen.’ De autoriteiten worden opgeroepen te bevorderen dat ‘de grondwet de mogelijkheid biedt voor elke burger een salaris te genieten dat tegemoetkomt aan zijn behoeften.’ Tenslotte zijn de bisschoppen van mening dat het recht om te investeren dat op dit moment bestaat voor buitenlandse bedrijven, ‘wordt  uitgebreid naar Cubaanse ingezetenen’.

Bron
* Diario de Cuba, 27 oktober 2018

Link

* De brief van de bisschoppenconferentie, 24 oktober 2018 (Spaanstalig)

Kerken schieten als paddenstoelen uit de grond in Cuba

Jarenlang was Cuba officieel atheïstisch. Vandaag schieten de kerken als paddenstoelen uit de grond. Meer dan zeshonderd zijn het er al.

kerk-havanaIn de Cubaanse hoofdstad Havana versnellen gezinnen hun pas om op tijd te komen voor de zondagsviering van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen. Ondanks de warmte dragen de mannen hemd en das, de vrouwen rok en bloes met mouwen. ‘Onze kerk is nog jong in Cuba, maar sinds 18 juni zijn we een district, wat betekent dat we groeien’, zegt Luis Wilberto Tito, voorzitter van deze afdeling van de mormoonse kerk. Beetje bij beetje vullen mensen van alle leeftijden en kleuren de kapel die de Oecumenische Raad van Kerken van Cuba hen ter beschikking stelt.

Religieuze diversiteit
In 1992 werd Cuba een seculiere staat, met fundamentele waarborgen voor de vrijheid van eredienst. De eerste Cubaanse bekeringen tot het mormoonse geloof, een christelijke religie, dateren van 1998. Er zijn nu twee mormoonse districten in Cuba, samen goed voor 140 gelovigen. ‘We zullen altijd een minderheid blijven, maar we zouden nog kunnen groeien in de provincies Holguín en Camagüey’, zegt Tito. Het illustreert de groeiende religieuze diversiteit in Cuba. Jarenlang, sinds Fidel Castro in 1959 de macht overnam, was Cuba officieel een atheïstische staat. In 1992 veranderde de grondwet: Cuba werd een seculiere staat, met fundamentele waarborgen voor de vrijheid van eredienst. ‘Er zijn nu veel verschillende kerken in het land en met alle hebben we de beste relaties’, zegt Tito. ‘De diversiteit laat zien dat de Cubaanse bevolking God wil kennen en dichter bij hem wil komen.’

Meer dan 600 kerken
In het Register van Verenigingen van het ministerie van Justitie groeien de religieuze verenigingen sinds 2013 het snelst. Het zijn er al meer dan zeshonderd: meer dan 500 spiritistische kerken, 55 evangelische en protestantse, zes joodse, vier Yoruba, een islamitische en een boeddhistische. De registratieprocedure is complex. Voor de mormoonse afdelingen is ze nog niet afgerond. Zolang kunnen beginnende kerken ondersteuning krijgen van de Raad van Kerken. ‘Het religieuze panorama ziet er steeds complexer uit, met nieuwe bewegingen en een fragmentarisering van de oude, zowel in de steden als op het platteland’, zegt Enrique López Oliva, expert religieuze geschiedenis.

protestant-People pray on Easter morning. The Methodist Church of Marianao in Havana had fewer than 400 members in the late 1990s; it has more than 3,200 today

Methodistenbijeenkomst in de wijk Marianao in Havana

Offensief van evangelische groepen
Cijfers over de religiositeit bij de Cubaanse bevolking zijn schaars. Volgens gegevens van de katholieke kerk is 60 procent van de 11 miljoen Cubanen gedoopt, maar gaat slechts 2 procent naar de zondagsmis. De protestanten zijn naar schatting met een miljoen. Van de Afro-Cubaanse religies zijn geen cijfers bekend, maar volgens sommige experts zouden ze meer aanhangers tellen dan de katholieke gemeenschap. Sommige van die Afro-Cubaanse religies eisen trouwens een katholiek doopsel. ‘Er is een groot offensief van evangelische groepen’, zegt Enrique López Oliva, expert religieuze geschiedenis. ‘Je hoort ook dat het aantal islamitische en joodse gelovigen sneller toeneemt dan het aantal christelijke, ook bij mensen zonder familiale voorgeschiedenis. En veel mensen gaan naar de Maya-rituelen die de ambassade van Guatemala organiseert.’ Volgens López Oliva is de religieuze diversiteit ‘een antwoord op de huidige crisis in de Cubaanse samenleving: veel mensen zijn onzeker over de toekomst en zoeken wanhopig een houvast.’ Hij ziet veel gedesoriënteerde jongeren.

Bron
De Morgen, IPS-Havana, 24 juli 2017

Cubaanse katholieke kerk vraagt meer godsdienstvrijheid

Het aartsbisdom van Havana dringt bij de Cubaanse overheid erop aan om een einde te maken aan een reeks nog resterende beperkingen voor de godsdienstvrijheid. En in Santiago werd op het nippertje de sloop van een protestantse kerk voorkomen.

De sculptuur van Che Guevara naast het altaarkruis op het Plein van de Revolutie

De sculptuur van Che Guevara naast het altaarkruis op het Plein van de Revolutie

Godsdienstvrijheid is meer dan vrijheid van eredienst, staat te lezen in Palabra Nueva, het bisdomblad. Er wordt ook herinnerd aan de bemiddeling van de katholieke Kerk in de vrijlating van politieke gevangenen in 2003 en aan de tussenkomst van de paus in de recente toenadering met de VS. Palabra Nueva onderstreept de bijdrage van geëngageerde katholieke leken in de Cubaanse samenleving. De katholieke Kerk wil zich graag sterk blijven engageren in de samenleving. Maar ze wordt bij die inzet geremd door de wetgeving en de sociale structuren. Nu al is de Kerk actief via haar verzorgingsinstellingen, opvangcentra voor hulpbehoevende bejaarden en kinderen met een handicap, universitaire instellingen en in de vormingssector. Vele diploma’s van kerkelijke onderwijsinstellingen worden wel in het buitenland erkend, maar nog niet in Cuba omdat het katholieke onderwijs er nog steeds niet officieel is erkend.

Sloop kerk voorkomen
In de Cubaanse stad Santiago de Cuba is woensdag de sloop van een pinksterkerk op het nippertje voorkomen. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad van gisteren. De kerkleiding was woensdag op het provinciale kantoor van de communistische partij. Daar kreeg ze te horen dat men binnen een week op het bevel tot afbraak zou terugkomen. Ondertussen drong een ploeg mensen het kerkterrein op en begon de ommuring af te breken. Toen de kerkleiding terugkwam van het overleg werden de sloopwerkzaamheden gestaakt. Het gebeuren trok veel aandacht doordat honderden kerkgangers die in alle vroegte in een gebedsdienst bijeen waren, zich later zingend naar het kantoor van communistische partij begaven. De predikant vreest dat ook voor andere pinksterkerken in de regio de afbraak dreigt. De kerken worden vaak illegaal gebouwd omdat vergunningen jarenlang op zich laten wachten. De Spaanse Evangelische Zending (SEZ) zegt desgevraagd dat de bewuste kerk met regelmaat lectuur van de SEZ ontvangt.

Bronnen:
Kerknet, 29 oktober 2015
Reformatorisch Dagblad, 30 oktober 2015

Nog een lange weg naar echte godsdienstvrijheid

Christian Solidarity Worldwide (CSW), een organisatie die al jarenlang de godsdienstvrijheid in Cuba onderzoekt, reageerde op het artikel in de Washington Post dat wij gisteren en eergisteren in twee delen publiceerden. De Cubaanse overheid wil de buitenwacht overtuigen van haar respect voor godsdienstvrijheid maar, aldus CSW, om haar sociale controle te behouden worden geloofsgenootschappen soms met harde hand aangepakt. Hier volgt de volledige reactie van CSW.

Het Christusbeeld aan de baai van Havana, een werk van de Cubaanse beeldhouwer Jilma Madera

Het Christusbeeld aan de baai van Havana, een werk van de Cubaanse beeldhouwer Jilma Madera

Hoewel het religieus panorama in Cuba complexer is dan in andere landen van de wereld, is het van belang te benadrukken dat de aanwezigheid van protestantse groepen of ‘evangelicals’ zoals zij in het artikel in de Washington Post worden genoemd niet nieuw is. Cuba is het tehuis van sterke, diverse en historisch aanwezige protestantse geloofsgenootschappen. Veel van deze door de overheid erkende groepen zoals de Methodisten die in het artikel worden genoemd, hebben te maken met sterke bemoeienis van de overheid. Niet alleen als het om huiskerken gaat, die de laatste jaren sterk zijn gegroeid, vooral ook omdat de Cubaanse autoriteiten in de afgelopen 50 jaar slechts toestemming gaf voor de bouw van een handjevol nieuwe kerkgebouwen. Dat geldt ook voor historisch bezit van de kerken. De baptistendominee van Yaguajay, verbonden met de Conventie van Westerse Baptisten, kreeg in 2012 te horen dat de regering met terugwerkende kracht kerkelijk bezit uit 1980, nationaliseerde. Vorige maand nog kreeg de Conventie van Oosterse Baptistengroepen van officials van de communistische partij te horen dat het eigendom van de kerk dat sinds 1947 aan de kerk toebehoorde, nu eigendom van de staat was geworden en dat de kerk verplicht was huur te betalen en vooraf toestemming moet vragen voor activiteiten. Vorige maand werd een zaak bekend ingediend door dominee Yiorvis Bravo Denis bij de Inter-Amerikaanse Commissie van Mensenrechten over de discutabele onteigening door de overheid van zijn woning die ook diende als plaats van samenkomst voor het Apostolisch Netwerk, een genootschap dat door de staat niet wordt erkend en geregistreerd.

logo-paus-franciscus-2015-cubaHarde hand
Aan de andere kant is het juist dat de katholieke kerk enige voordelen heeft ontvangen die andere kerkelijke groepen niet kregen ten gevolge van de toenadering tussen kardinaal Jaime Ortega en de regering, maar deze voordelen bereiken niet noodzakelijk ook de gewone kerkgangers. Elke week organiseren de vrouwen van de Damas de Blanco en enkele mannen stille tochten in de omgeving van katholieke kerken om hun eis tot algehele amnestie voor politieke gevangenen kracht bij te zetten. Zij worden herhaaldelijk op gewelddadige wijze gearresteerd en vaak belet de mis in de kerk bij te wonen. Lokale priesters en bisschoppen zien zich dan gedwongen tot een openlijke confrontatie met agenten van de geheime dienst in een poging hun kerken geopend te houden voor iedereen. De trend van de laatste jaren wijst op de bloei van kerkgenootschappen. Een overheid die boven alles de sociale controle over de bevolking wil behouden zal weliswaar de buitenwereld willen overtuigen van haar respect voor de religie en de godsdienst, maar achter de schermen die groepen met harde hand aanpakken.

Bron
* Kiri Kankhwende, persvoorlichter van Christian Solidarity Worldwide, 9 juli 2015

Castro’s openden de weg voor drie pausen (deel 1)

Gedoopt als rooms-katholieken en opgeleid door jezuïeten, keerden Fidel en Raúl Castro zich na de machtsovername in 1959 tegen de katholieke kerk, werd Cuba een atheïstische staat, dwongen ze priesters in ballingschap en sloten ze katholieke scholen. Op leeftijd gekomen zijn zij inmiddels de dankbare en ervaren gastheren geworden van maar liefst drie pausen. Als paus Franciscus op 19 september in Cuba aankomt, zal hij de derde zijn die een bezoek brengt aan dit communistisch geleid eiland.

Hoewel een ontmoeting tussen paus Franciscus en Fidel Castro niet op de agenda staat van het pausbezoek, wordt een ontmoeting tussen beide leiders zeer waarschijnlijk geacht. Kringen in het Vaticaan hebben dit gisteren bevestigd. Het eerste contact tussen Fidel Castro en een paus dateert van 19 november 1996 toen deze in het Vaticaan werd ontvangen door Johannes Paulus II. Daar werd ook groen licht gegeven voor het latere bezoek in 1998 van Karol Wojtyla aan Cuba. In maart 2012 volgde het bezoek van paus Benedictus XVI aan Cuba en aan het slot daarvan op 28 maart vond een ontmoeting plaats in de nuntiatuur van het Vaticaan in Havana.

Hoewel een ontmoeting tussen paus Franciscus en Fidel Castro niet op de agenda staat van het pausbezoek, wordt een ontmoeting tussen beide leiders zeer waarschijnlijk geacht. Kringen in het Vaticaan hebben dit gisteren bevestigd. Het eerste contact tussen Fidel Castro en een paus dateert van 19 november 1996 toen deze in het Vaticaan werd ontvangen door Johannes Paulus II. Daar werd ook groen licht gegeven voor het latere bezoek in 1998 van Karol Wojtyla aan Cuba. In maart 2012 volgde het bezoek van paus Benedictus XVI aan Cuba en aan het slot daarvan op 28 maart 2012 vond een ontmoeting plaats in de nuntiatuur van het Vaticaan in Havana.

Zijn driedaags verblijf is een hoogtepunt in de nieuwe relatie tussen de kerk en staat in Cuba en een bewijs van de versoepelde houding van de Castro’s tegenover de godsdienst waarmee ze opgroeiden en die zij vervolgens bevochten. In ruil daarvoor zocht de kerk minder de confrontatie en speelde de katholieke kerk een niet te onderschatten rol bij de toenadering tussen Cuba en de Verenigde Staten die vorig jaar december werd aangekondigd door de presidenten van beide landen. De katholieke kerk wil nog steeds de teruggave van het kerkelijk eigendom dat na de revolutie werd geconfisqueerd, maar de strategie is sterker gericht op het voeren van de dialoog met het regime in plaats van het riskeren van een conflict.

Ontspanning
Fidel Castro, 89 jaar oud en gepensioneerd, heeft herhaaldelijk de christelijke normen en waarden geprezen en is goed bevriend met de marxistische Braziliaanse priester en intellectueel Frei Betto. Raúl Castro, 84 en zijn broer’s opvolger, ging zelfs verder. Hij begon de gesprekken met katholieke kerkleiders in Cuba en deed concessies in de vorm van de vrijlating van tientallen politieke gevangenen en het toestaan van religieuze processies.

Op 30 april 1960 woonde Fidel Castro in de kathedraal van havana de huwelijskplechtigheid van zijn 24-jarige zue Emaa bij. Zijn broer Ramon knielt. Fidel was 20 minuten te laat op de plechtigheid verschenen en kon daarom niet, zoals gepland, 'de bruid weggeven.'

Op 30 april 1960 woonde Fidel Castro in de kathedraal van Havana de huwelijksplechtigheid van zijn 24-jarige zus Emma bij. Zijn broer Ramon knielt. Fidel was 20 minuten te laat op de plechtigheid verschenen en kon daarom niet, zoals gepland, ‘de bruid weggeven.’

Bekering
De katholieke kerk heeft de inspanningen van Raúl Castro gesteund om de in Sovjetstijl geleide economie te hervormen en paus Franciscus trad persoonlijk als bemiddelaar op tussen Cuba en de Verenigde Staten waardoor een einde kwam aan de vijandigheid uit de Koude Oorlog. Raúl Castro was eerder dit jaar in Rome en zei dat hij onder de indruk was van zijn ‘wijsheid en bescheidenheid.’ (…) ‘Als de paus blijft zeggen wat hij nu zegt, zal ik vroeg of laat weer gaan bidden en terugkeren naar de katholieke kerk. En ik maak geen grap,’ aldus Castro tegen een van de verslaggevers. Deze opmerking deed wereldwijd de wenkbrauwen fronsen, niet in het minst in Cuba zelf waar de katholieke kerkleiding voorzichtig reageerde. ‘Ik heb niet gehoord dat ze naar de kerk zijn teruggekeerd, maar mensen kunnen in de loop van hun leven evolueren’, liet Dionisio Garcia, de aartsbisschop van Santiago de Cuba en fungerend voorzitter van de Cubaanse bisschoppenconferentie, weten.

Bron
* Persbureau Reuters, Marc Frank, 8 september 2015

Link
* Meer Engelstalige achtergrondinformatie over de inhoud van het bezoek van de paus aan Cuba verscheen op 20 augustus in de Miami Herald onder de titel: Pope Francis’ trip to Cuba will focus on families, the young and strengthening the church.

logo-paus-franciscus-2015-cubaNoot
* Programma pausbezoek in grote lijnen
Zaterdag 19 september
Vertrek vanuit Rome naar Havana. De paus komt ’s middags om 4.00 uur ( 20 uur in Nederland aan op vliegveld José Marti International in Havana en zal er het woord voeren.
Zondag 20 september

09.00 uur: Mis op Plein van de revolutie
16.00 uur: Beleefdheidsbezoek aan president Raúl Castro in het Paleis van de Revolutie
17.15 uur: Vesperviering met religieuzen, priesters en seminaristen in de kathedraal van Havana met preek door de paus
18.30 uur: Ontmoeting met Cubaanse jongeren in het cultureel centrum Felix Varela in Havana
Maandag 21 september

Vertrek per vliegtuig naar Holguín en Santiago de Cuba
09.20 uur: Aankomst vliegveld Frank Pais in Holguín

10.30 uur: Misviering op Plein van de Revolutie inclusief preek van de paus
15.45 uur: Zegening van de stad Holguín vanaf de heuvel Loma de la Cruz

16.40 uur: Vertrek naar Santiago de Cuba waar de paus om 17.30 uur aankomt
19.00 uur: Ontmoeting met bisschoppen in het seminarie Basilius de Grote in El Cobre

Virgin de Caridad, Maagd van Barmhartighed

Virgin de Caridad, Maagd van Barmhartigheid

19.45 uur: Gebed tot de Heilige Maagd van Barmhartigheid in de kleine basiliek van dit bedevaartsoord in El Cobre.
Dinsdag 22 september

08.00 uur: Misviering in de basiliek van dit bedevaartsoord en preek van de paus.
11.00 uur: Ontmoeting met gezinnen in de kathedraal van Maria Hemelvaart in Santiago de Cuba en zegening van de stad buiten de kathedraal.

12:15 uur: Afscheid vliegveld Santiago de Cuba voor vertrek naar Washington waar de paus om 16 uur aankomt.