Pedro Campos: ‘Wij willen allemaal meer’

logo-obama-reis-cubaDe New York Times meldt vandaag dat Obama nieuwe maatregelen zal nemen om individuele reizen en bankzaken naar Cuba te vergemakkelijken. Twintig leden van het Congres vergezellen de Amerikaanse president op zijn reis naar Cuba. Ter voorbereiding van dit bezoek op 21 en 22 maart aanstaande, treft u de komende dagen artikelen aan waarin dit historische bezoek vanuit diverse gezichtspunten wordt belicht. Vandaag formuleert Pedro Campos, publicist en voormalig Cubaans diplomaat en pleitbezorger van een democratisch socialisme in dit land, zijn belangrijkste verwachtingen van een succesvolle reis van Obama. Her volgt zijn tekst.
======================================================================
Het aanstaande bezoek van de Amerikaanse president aan Cuba dat 21 maart begint, heeft in de internationale pers geleid tot veel speculaties. Zal hij wel of niet met dissidenten spreken, met de civil society en met Fidel Castro? Zal hij oproepen tot verkiezingen, zal hij het Stadion Latijns-Amerika bezoeken en ingepakt worden door het traditionele kinderkoor met de rode sjaaltjes en bekende liedjes?…. En wie weet zijn er nog meer plannen, allemaal bedoeld om het belang van deze reis ter discussie te stellen.

Protocol en veiligheid

U.S. President Barack Obama and Cuban President Raul Castro meet at the United Nations  General Assembly in New York

Obama en Castro ontmoetten elkaar op 29 september 2015 tijdens de Algemene Vergadering van de VN

Wat Obama wel of niet in Cuba gaat doen,  wordt goed afgesproken en gepland tussen de beide regeringen. De presidentiële geheime dienst en de persoonsbewaking zullen tot in detail het verloop van de reis coördineren zodat alles goed verloopt zonder ongelukkige voorvallen. De agenten, al dan niet in burger, van de staatsveiligheidsdienst zullen alle plaatsen aflopen en bestuderen die de leider van de VS zal bezoeken en die voor en na zijn passeren, scherp in de gaten houden. En zij weten heel goed dat de veiligheid van de president tijdens zijn reis door Cuba groter is dan in het Witte Huis. Tot het noodzakelijke protocol behoren de ontvangst in het presidentiële paleis, de gesprekken achter gesloten deuren tussen beide presidenten en hun gevolg, en het gesprek onder vier ogen van de twee staatshoofden en natuurlijk het fotomoment van deze gelegenheid. Al het andere behoort tot de mogelijkheden en speculaties.

Geen voorwaarden
Uit eerdere verklaringen van Obama blijkt dat hij tijdens zijn bezoek zonder enig voorbehoud de vrijheid wil hebben om activiteiten en bewegingen te kunnen ontmoeten naar zijn keuze. Dat is een aanwijzing dat hij zal doen wat hem passend lijkt binnen de doelstelling van dit bezoek en de betekenis ervan voor zijn mandaat en voor Cuba. Daarom gebeuren er voorafgaand aan dit bezoek dingen in Cuba die een prelude lijken te zijn om wat er kan gebeuren:

1) De onderhandelingen tussen de katholieke kerk en de Cubaanse regering over de vrijlating van én het vertrek uit Cuba van enkele politieke gevangenen hebben er toe geleid dat zeven van de elf ex-politieke gevangenen uit de Groep van 75, die weigerden in 2011 het land te verlaten, nu reizen mogen maken naar het buitenland wanneer zij dat willen. Zij zijn vrij dit te doen op het moment dat hen dit goed dunkt.** Dit wijst erop dat het thema van de mensenrechten en de vrijlating van politieke gevangenen daadwerkelijk op de agenda van president Obama staan en dat een van zijn activiteiten te maken zal hebben met de oppositie. Dit in tegenstelling tot speculaties dat dit buitenlands staatshoofd zich zal onthouden van dergelijke thema’s om de tegenpartij niet te beledigen.

raul-castro-selfies-santiago20022016

President Raúl Castro op 20 februari in Santiago de Cuba

2) De recente wandeling van Raúl Castro door de straten van Santiago de Cuba stond in scherp contrast met het traditionele protocol en de persoonlijke veiligheid, inclusief het ‘bad onder de bevolking’ met foto’s van hem die de bewoners konden nemen, bezoeken aan allerlei plaatsen en meer nieuwigheden. In de internationale pers wordt geschreven dat Obama populairder in Cuba is dan Raúl Castro. Was dat een poging om het verschil te verkleinen en zich voor te bereiden op een vergelijkbare activiteit van de bezoekende president? Het is waarschijnlijk dat een van de activiteiten van Obama in Cuba zal bestaan uit een ontmoeting met de bevolking in Cuba. Als deze twee verwachtingen worden vervuld, heeft de reis van Obama al iets positiefs bereikt, niet alleen voor de regeringsleider van ons buurland maar ook voor zijn gastheer, de regering en bovenal de Cubaanse bevolking.

De winstpunten
Dat een deel van de gevangenen van de Groep van 75, dat besloot Cuba niet voorgoed te verlaten bij hun vrijlating, nu reizen mag maken, dat Obama zich direct tegenover de Cubaanse regering uitspreekt over de situatie van de burger- en politieke rechten van het Cubaanse volk en een ontmoeting heeft met leden van de oppositie, dat de regeringsleider zich vrij (natuurlijk onder controle van de veiligheidsdienst) door de straten kan bewegen en zich kan onderhouden met de gewone man, dat zouden enkele winstpunten zijn van het bezoek, naast de akkoorden die op het niveau van beide regeringen worden getekend.

Wij willen meer

todos-queremos-mas-Contrastes Pulso y Pua Parla

Todos Queremos Mas in een uitvoering van Contrastes Pulso y Pua Parla

Ah, maar wij willen meer……ja, allemaal willen we meer, maar de reis moet de eetlust aanwakkeren. ‘Todos queremos más, todos queremos más, todos queremos más y más y más y mucho más…’(We willen allemaal meer, allemaal willen we meer en meer en veel meer) is het refrein van een oud en aanstekelijk lied dat in bijna heel Latijns-Amerika populair is en dat in Cuba misschien weer snel in de mode zal komen.

Bron
* Pedro Campos publiceerde op 26 februari 2016 deze tekst op de website 14medio en Havana Times

* Link
YouTube met het liedje ‘Todos queremos más, todos queremos más, todos queremos más y más y más y mucho más…’

** Link
De Spaanse krant El Pais melde op 22 maart 2011 de vrijlating van de laatste gevangen zittende dissidenten, behorend tot de Groep van 75. Zij waren in maart 2003 ( De Zwarte Lente) door het Castroregime na landelijke acties van leden van de geheime diensten, gevangen genomen en tot hoge gevangenisstraffen veroordeeld. Een groot deel van hen koos voor ballingschap in Spanje en de VS. Elf van hen weigerden hun geboorteland te verlaten en werden ‘gestraft’ met een reisverbod.

Cuba telt minstens 71 politieke gevangenen

De dissidente Cubaanse Commissie voor de Mensenrechten en Nationale Verzoening / Comisión Cubana de Derechos Humanos y Reconciliación Nacional (CCDHRN) schat het aantal politieke gevangenen in Cuba op dit moment op minstens 71. Dat is de helft van het aantal politieke gevangenen vergeleken met vorig jaar. Het maandrapport weerspreekt met deze nieuwe cijfers een recente uitspraak van de Cubaanse kardinaal Jaime Ortega, die kortgeleden in een interview zei dat Cuba geen politieke gevangenen meer telde.

Elizardo Sánchez

Elizardo Sánchez

De CCDHRN schat het aantal Cubanen dat in gevangenissen verblijft op 60.000 tot 70.000. Dat is in verhouding tot de 11 miljoen inwoners van het eiland het hoogste aantal gevangenen in Latijns-Amerika. Woordvoerder Elizardo Sánchez erkent dat het aantal gewetensgevangenen in Cuba is gedaald maar wijst ook op het risico dat deze cijfers snel kunnen veranderen. ‘Het risico dat het aantal politieke gevangenen stijgt, blijft latent aanwezig zolang het regime doorgaat met de criminalisering van hen die gebruikmaken van hun burger- en politieke rechten en andere grondrechten middels een archaïsche strafwet, in oorsprong een simpele kopie, bijna plagiaat, uit de verdwenen Sovjet Unie,’ aldus Sánchez.

Niet-gepleegde misdaden
De commissie bekritiseert het feit dat veel politieke gevangenen gevangen zitten vanwege peligrosidad pre-delictiva, namelijk vanwege het mogelijk gevaar van een nog te plegen delict. De CCDHRN spreekt van ‘een juridisch misbaksel’ waardoor  personen geïnterneerd zijn die ‘volledig onschuldig’ zijn voor delicten die zij nog moeten plegen. Die vooronderstelling van de autoriteiten leidt tot ‘een zeer vluchtige procesgang zonder de nodige bewijzen, materialen en documenten,’ aldus Sánchez.

Voorwaardelijk vrij
De CCDHRN herinnert ook aan de zaak van 11 voormalige politieke gevangenen die deel uitmaakten van de zogeheten Groep van 75, gevangen gezet tijdens de golf van vervolging in maart 2003, beter bekend als de Zwarte Herfst. Zij weigerden naar Spanje te gaan en werden voorwaardelijk vrijgelaten. Daardoor kunnen zij het land niet verlaten. Ook wordt aangedrongen op de vrijlating om humanitaire redenen van 21 personen die veroordeeld zijn wegens ‘delicten tegen de staat’ en die straffen uitzitten van 12 tot 23 jaar in extreem slechte omstandigheden.

Link
* Rapport CCDHRN over de maand mei 2015
Bronnen
* Diario de Cuba, 14ymedio.

Verzoener, econoom en dissident Oscar Chepe overleden

Vanochtend overleed in een Madrileens ziekenhuis de Cubaanse dissidente econoom Oscar Espinosa Chepe (1940 – 2013). Chepe was ooit Cubaans diplomaat in dienst van de Castro’s. Hij studeerde economie aan de Universiteit van Havana. In de jaren zestig was hij werkzaam bij het Landhervormingsinstituut (INRA), bij het Cubaans Centraal Planbureau en van 1965 tot 1968 was hij lid van de Economische Adviesgroep van Eerste Minister Fidel Castro.

Oscar Chepe en Miriam Leiva

Oscar Chepe en Miriam Leiva

Chepe: ‘In 1968 werd ik naar het platteland gestuurd om in de landbouw te werken. Reden was dat ik op het werk had duidelijk gemaakt van mening te verschillen over enkele economische kwesties in het land.’ Hij was daarna 14 jaar werkzaam  op de Cubaanse ambassade in Belgrado en was daar verantwoordelijk voor de samenwerking tussen Cuba en de Comeconlanden. In 1984 keerde hij naar Cuba terug, maar kwam steeds vaker in botsing met het regime. In Oost Europa leerde hij ook zijn echtgenote Miriam Leiva kennen die daar werkzaam was als Cubaans diplomate. In 1996 verloren beiden hun baan en werd Oscar tijdens een verhoor door de politieke politie ‘contrarevolutionair’ genoemd.

Oscar Chepe en Kees van Kortenhof

Oscar Chepe en Kees van Kortenhof

Kees van Kortenhof (voorzitter van Glasnost in Cuba) sprak hem veelvuldig tijdens zijn bezoeken aan Cuba en stelde het volgende artikel samen naar aanleiding van Chepe’s dood.

Chepe: ‘Tussen 1984 en 1987 was ik economisch adviseur in de Cubaanse ambassade van Joegoslavië. Daar leerde ik nieuwe socialistische economische theorieën kennen van mannen als Lieberman, Havemann, Medwejew en Luckacs. Oost-Europa was volop in beweging, de perestrojka en glasnost kwamen op en Gorbachov was inmiddels premier van de Sovjet Unie geworden. Toen ik in 1987 na een vakantie in Cuba naar Joegoslavië wilde terugkeren, werd me dat verboden’. In 1992 werd het eerste politiek proces tegen Chepe gevoerd en werd hij bestempeld als ’een contrarevolutionair sujet.’ Vier jaar later verloor hij zijn job en publiceerde vervolgens een aantal artikelen over de Cubaanse economie in de onafhankelijke pers en op diverse websites. In 2003 verscheen in Spanje zijn boek Crónica de un desastre / Kroniek van een Ramp en later Cuba, revolución o involución (2007) en in 2011 Cambios en Cuba: pocos, limitados y tardíos / Veranderingen in Cuba: weinig, klein en te laat. Ook had hij een programma op Radio Marti Charlando con Chepe / Spreken met Chepe.

Maart 2013: Oscar Chepe wordt weggevoerd door de geheime politie

Maart 2003: Oscar Chepe wordt weggevoerd door de geheime politie

Groep van 75
Op 19 maart 2003 was Oscar Chepe een van de 75 dissidenten die gevangen werden
genomen. Tijdens een proces een maand later werd hij ervan beschuldigd ‘activiteiten tegen de integriteit en de soevereiniteit van de Staat’ te hebben ondernomen.’ Hij zou geld van de Amerikaanse regering hebben geaccepteerd en er zouden 13.600 dollar in een van de zakken van zijn jas zijn gevonden. Chepe werd tot 20 jaar gevangenisstraf veroordeeld. Zijn vrouw, de onafhankelijk journaliste Miriam Leiva, zei dat hij daar 40 kilo aan gewicht was verloren en dat hij gevangen zat in een cel zonder ramen en zonder stromend water. Miriam werd actief in de beweging van de Damas de Blanco, die de vrijlating van hun gearresteerde familieleden wilde; de vrouwen woonden elke zondag de mis bij in de kerk van Santa Rita in Havana. Op 29 november 2004 werd Oscar Chepe na een gevangenschap van 19 maanden, samen met de dichter-journalist Raúl Rivero vrijgelaten. Gezondheidsredenen speelden daarbij een belangrijke rol.

9095.2.3626.2 001Veranderingen
Oscar Chepe was aanvankelijk gematigd optimistisch over de veranderingen die Raúl Castro wilde invoeren: ‘Raúl heeft natuurlijk niet de status van iemand als Fidel die een soort mythe is geworden. Maar we moeten het met Raúl doen. Hij is pragmatischer en minder ideologisch bezeten als zijn broer. Kijk naar de toespraak van Raúl op 26 juli vorig jaar. Hij sprak over de ramp in de landbouw. Hij wenst andere relaties met de VS. Inmiddels zit ėėn van de beste Cubaanse diplomaten Jorge Bolaños in de VS. Hij benoemt dingen die wij vanuit de oppositie ook steeds hebben gezegd.’  Chepe zette toen echter ook al een kanttekening: ‘Elk juridisch kader voor deze versoepelingen ontbreekt en dat betekent dat de hoopvolle signalen ook ieder moment weer gesmoord kunnen worden.’

Cuba aan de afgrond
In 2012 en dit jaar waarschuwde hij Raúl Castro voor het maken van nieuwe fouten en sprak zich uit voor de snellere uitvoering van de maatregelen. ‘Deze regering wekt de indruk dat het land verandert, maar het land bevindt zich op de rand van de afgrond.’ Hij verwees daarbij naar de afhankelijkheid van Cuba van het olierijke Venezuela. Dat land voorziet Cuba jaarlijks van 10 miljard dollar en dat is een aanzienlijk deel van de begroting die 61 miljard omvat. Hij geselde de Cubaanse regering omdat zij zich onvoldoende inspande de signalen van de nieuwe president Obama te beantwoorden vooral op het gebied van het reizen en hij was geschokt door de gevangenneming van de Amerikaanse burger Alan Gross in Havana.

Ook In Nederland werd actie gevoerd voor de vrijlating van Oscar Chepe en zijn 74 opgesloten collega. Hier een beeld van de demonstratie voor de Cubaanse ambassade in Den Haah in maart 1994

Ook In Nederland werd actie gevoerd voor de vrijlating van Oscar Chepe en zijn 74 opgesloten collega’s. Hier een beeld van de demonstratie voor de Cubaanse ambassade in Den Haag in maart 1994

Openhartig en direct
Oscar en Miriam waren open en direct; niet iedereen zowel in Havana als Miami, kon daarmee overweg. Drie jaar geleden noemde hij de hardliners in beide steden ‘de Taliban’. Dat kan de reden zijn dat beiden niet vaak werden genoemd in de kringen van de supporters van het Amerikaans embargo. Over de Cubaans-Amerikaanse Republikein Mario Díaz-Balart en zijn hardliners politiek, zei Oscar: ‘Als wij de politieke maatregelen van de hard-liners tegenover Cuba in Oost-Europa zouden hebben gevolgd, zouden we nog een Berlijnse Muur en zou de Bende van Vier in China nog steeds aan de macht zijn.’ Oscar Chepe was ervan overtuigd dat steun voor het Amerikaanse embargo de Cubanen in Miami de gijzelaar maakte van hun droom ooit terug te keren naar het Cuba van Batista in de jaren vijftig en hij verwierp hun kritiek op de leiding van de katholieke kerk in Cuba die via gesprekken en dialoog de vrijlating van politieke gevangen mede had mogelijk gemaakt.

Bloedige afloop
Houdt u rekening met een bloedig scenario?
Chepe: ‘Als het project van Raúl mislukt, valt dat niet uit te sluiten. Als de veranderingen uitblijven, groeit de frustratie. De keus is tussen hervormingen of chaos.’ (…) ‘Ik heb jarenlang geloofd in het paradijs van het socialisme, Cuba’. Vanwege die droom moest hij onder dictator Batista twee jaar lang dwangarbeid verrichten. De latere president van Cuba, Dorticos, was toen zijn advocaat. De machthebbers veranderden na 1959 van naam, maar gevangenissen bleven een vast onderdeel van het leven van Oscar Chepe. Oscar was een man van verzoening, die iedereen moest omvatten en hij bepleitte samenwerking tussen alle Cubanen die de gezinnen zou verenigen en die ‘een einde zou maken aan de animositeit in ons land die sinds 10 maart 1952 bestaat.’ *

Oscar Chepe in mei 2013

Oscar Chepe in mei 2013 in Madrid

Linken
Time Magazine publiceerde in juli een artikel ‘Terwijl het communisme zich hervormt, neemt het kapitalisme langzaam de roerend goedmarkt over’. Oscar Chepe komt in dit artikel ook aan het woord.

*  Op 18 april 2013 sprak Óscar Espinosa Chepe tijdens een bijeenkomst van de Fundación Hispano Cubana (Madrid) over de situatie in Cuba. Een maand eerder was hij in Spanje aangekomen samen met zijn vrouw Miriam Leiva voor een medische behandeling. Deel 1  (11 minuten) is evenals de overige delen op Youtube te zien.
* In gesprek met Oscar Chepe (Vimeofilm 12 minuten)

* Herdenkingsartikel vandaag op de website Diario de Cuba.

Noot
* Op 10 maart 1952 pleegde legerofficier Batista een staatsgreep, deze keer tegen president Socarras. De staatsgreep had plaats 3 maanden voor de verkiezingen, die hij zou verliezen, en ongeveer 20 jaar na zijn eerste staatsgreep. Voor die verkiezingen had zich een jonge advocaat, Fidel Castro, opgegeven, weliswaar niet voor de presidentsverkiezing maar voor een andere functie. De regering Batista werd door de VS goedgekeurd, kort hierop kondigde Batista, hoewel hij trouw had beloofd aan de Cubaanse grondwet, aan dat sommige rechten tijdelijk ingetrokken zouden worden en verbood eveneens het recht op staken.

Zelfmoord Cubaanse dissident in Spanje

De Spaanse regering ziet geen ‘direct verband’ tussen de zelfmoord van de Cubaanse dissident Du Bouchet (52) en het feit dat de Spaanse regering een einde maakt aan de toelagen voor de groep Cubaanse dissidenten, die vorig jaar werden vrijgelaten en naar Spanje moesten. Albert Santiago Du Bouchet Hernández was de laatste Cubaan, die door bemiddeling van de katholieke kerk en van Spaanse diplomaten in april 2011 naar Spanje vertrok. Op 4 april pleegde hij zelfmoord door ophanging op Palmas de Gran Canaria.

Herrera Acosta, ook behorend tot de in 2003 tot zware straffen veroordeelde groep van 75 dissidenten en op dit moment woonachtig in de VS, zegt over de zelfmoord van Bouchet: ‘Hoewel we de oorzaken niet kennen, die leidden tot deze zelfmoord, weten we dat hij er slecht aan toe was, de ballingschap is pijnlijk in Spanje maar dit bericht is voor de familieleden in Cuba zeer triest en treurig.’

Treurig
De staatssecretaris voor Internationale Samenwerking in Spanje, Jesús Gracia, wil niet bevestigen dat er een relatie zou bestaan tussen de zelfmoord van Albert Santiago Du Bouchet Hernández en het besluit van de Spaanse regering een einde te maken aan de hulp die de voormalige politieke gevangenen ontvangen. ‘Het is een treurig feit,’ zei hij. Bouchet’s familie zegt dat het bericht over de stopzetting van de hulp, hun vader en echtgenoot zeer zou hebben geschokt.

Heroverweging
Op dit moment zijn er 570 Cubanen – van de 750 voormalige politieke gevangenen en hun gezinnen, die tussen juli 2010 en april 2011 vanuit Cuba in Spanje aankwamen – die de asielstatus hebben en zij vallen onder een regeling die voorziet in tijdelijke hulp die 12 maanden voortduurt. Deze periode is al verlengd met nog eens 6 maanden. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken onderzoekt nu de situatie van elke persoon afzonderlijk; daartoe wordt het Ministerie van Werkgelegenheid en Sociale Zekerheid ingeschakeld om te zien welke kansen de groep voormalige politieke gevangenen heeft op legale arbeid in Spanje. Ook de mogelijkheid dat enkele van de Cubanen naar andere landen gaan om zich daar aan te sluiten bij familieleden die daar al wonen, wordt daarbij betrokken. Zeven van hen zijn inmiddels verhuisd naar de VS.

Extreem links in Spanje maakt zich vrolijk over het lot van de Cubaanse dissidenten zoals uit deze cartoon blijkt. 'Niemand heeft me gewaarschuwd over de andere kant van het kapitalisme.' Op het bordje staat: 'I'k ben een Cubaanse dissident.'

Naar de VS
Du Bouchet Hernández was directeur van het onafhankelijk persbureau Habana Press. In 2009 werd hij door het regime tot drie jaar gevangenisstraf veroordeeld wegen ‘belediging’ en ‘verspreiding van vijandige propaganda’. Tussen 2005 en 2007 zat hij een nieuwe straf uit, opnieuw vanwege belediging. In april 2011 kwam hij met zijn vrouw en twee zonen in Spanje aan; het plan bestond dat zij spoedig zouden vertrekken naar de VS.

Bron
* El Pais / Diario de Cuba
Link

* In Memoriam van het Comité voor bescherming van Journalisten (Engelstalig)