Kunnen centristen en revolutionairen samengaan?

Gisteren maakten we kennis met de stroming van het centrisme of derde weg in Cuba, door orthodoxe tegenstanders ook wel de nieuwe contrarevolutie genoemd. In de publicatie Het Centrisme in Cuba: een nieuwe weg naar het kapitalisme. (zie voor pdf onder aan deze pagina) vraagt een van de auteurs, Javier Gómez Sánchez, zich af of de centristen en de revolutionairen zullen kunnen samengaan. Hij hoeft er niet lang over na te denken. Al op de eerste pagina roept hij: Ni en la pelota / Van zijn leven niet.
Javier Gómez Sánchez vraagt zich o.a. af of het nieuwe beleid van president Trump van invloed zal zijn op de meer diplomatieke aanpak van Hillary Clinton en Obama en hoe het afloopt met de neo -contrarevolutionaire aanpak met steun aan journalisten, kunstenaars, cursussen in het buitenland, alternatieve magazines en websites. Hij wil geen onderscheid maken tussen de liberale Amerikaanse zakenman Saladrigas en de conservatieve senator Marco Rubio want ‘beiden willen de Revolutie vermorzelen’.  Hier volgt het betoog van Javier Gómez Sánchez, die ook voorspelt dat de orthodoxe oppositie alsmede de neo-contrarevolutionairen steun uit de VS zullen blijven ontvangen: ‘De pseudorevolutie blijft ingezet worden ten dienste van de neo-contrarevolutie. Alles wat verdeelt, blijft maximaal benut worden.’ En hij roept op de rijen van de revolutionairen te sluiten en een tegenoffensief te beginnen met de opbouw van ‘een revolutionair communicatiefront.’

centrismo

Centrisme ‘Steek je hand naar links uit” ‘Ja, en ik rij naar rechts…’ Cartoon uit de publicatie Het  centrisme in Cuba.

Zelden heeft zich in de geschiedenis zo’n verhitte strijd voorgedaan tussen belangengroepen in de Cubaans-Amerikaanse politiek jegens Cuba. Met de aanwezigheid van meer agressieve politieke krachten in de regering Trump vormde de brief van hoge gepensioneerde militairen aan de president waarin ze hem voorstelden de politiek van de vorige regering voort te zetten, een belangrijke aanwijzing. Op het moment dat hij de in de brief voorgestelde optie voor elkaar kreeg, zou dat kunnen leiden tot ‘een gemeenschappelijk factor die het bewijs vormt dat er geen verschil is in politiek van Democraten en Republikeinen, maar eerder een voortzetting, die als zij zich ontwikkelt, de Obama-Trump doctrine genoemd kon worden, waarin de president van dienst de ‘good cop’ speelt voor een bepaald land (Cuba) en ‘bad cop’ voor andere landen (Venezuela, Syrië).’

Traditionele contrarevolutionairen
De rede die Trump op 16 juni in Miami uitsprak, toont het onvermogen van de regering van Donald Trump om deze buitenlandpolitiek afzonderlijk te ontwikkelen, zelfs niet ten gunste van de imperialistische eigenbelangen van de Verenigde Staten. Het Obama-spel vereiste ontegenzeggelijk politieke en diplomatieke vaardigheden waaraan het Trump en zijn kabinet ontbreekt. Maar bovenal betekent de bruuske wijziging het openbreken van een tijdens de regering van Barack Obama ontstane overeenkomst of ‘contrarevolutionaire consensus’ tussen de traditionele contrarevolutie, vertegenwoordigd door senator Marco Rubio, en de neo-contrarevolutie van de Cubaans-Amerikaanse zakenman Carlos Saladrigas. Op een bijeenkomst onder auspiciën van de Heritage Foundation en Google Ideas 1 maart 2012 in Washington, bereikten beide vertegenwoordigers een akkoord voor een wijziging van strategie jegens Cuba met het idee om internet in te zetten ‘om een in de tijd bevroren eiland te ontdooien’. Het is bekend dat de Amerikaanse regering ieder jaar een post van twintig miljoen dollar voorziet voor gezagsondermijnende projecten in Cuba. Het is ook zeer waarschijnlijk dat er een hoeveelheid geld is die heimelijk wordt besteed aan deze doelen. Deze fondsen worden door de CIA en de fondsorganisatie USAID gebruikt ten gunste van verschillend georiënteerde politieke groeperingen van Cubaanse afkomst. Van oudsher was het grootste deel van deze fondsen in handen van de traditionele contrarevolutie, die daarmee de industrie van het anti-castristen in Miami onderhield door aan de gevestigde politieke maffia economische steun te bieden, electorale voordelen en lobbycapaciteit.

miamiheraldmercenarios

De orthodoxe Cubaanse oppositie, gevoed met dollars en gezien door de bril van het Cubaans regime.

De traditionele dissidentengroeperingen op het eiland, verguisd en geminacht door de Amerikanen, maar desondanks nog aanwezig, profiteerden op vergelijkbare wijze van deze stroom. Het alarmerend verlies van verkiezingsterrein door de Republikeinen in Florida, de welwillende houding tegen de toenadering onder de meerderheid van de Cubaanse emigranten en de druk van de nieuwe richting van de ‘derde weg’ in de Cubaanse zaak dwongen Marco Rubio het akkoord te accepteren. De strategie van het diplomatiek offensief in het Cubaanse socialisme, uitgedacht voor de regering van Obama door Arturo Lopez-Levy en anderen, begint zich te ontwikkelen. Het geld wordt omgeleid van zijn oude naar nieuwe bestemmingen. De voorheen belangrijkste richtingen worden ondergeschikt, want de nieuwe strategie geeft er de voorkeur aan meer in te zetten op de ontwikkeling van de ‘alternatieve’ media op internet, de kweek van ‘opinieleiders’, de ontginning van een politiek middenveld onder de Cubaanse intellectuelen en de vestiging van een niet-communistisch links, dan op voortzetting van de sponsoring van de niet functionerende Cubaanse dissidentengroepen in Miami. Ofschoon deze laatste steun blijven ontvangen, gaan ze een ondergeschikte rol spelen.

De neo-contrarevolutionairen

marco-rubio

Marco Rubio

Men begint het geld aan te wenden voor bijeenkomsten in Europa en de Verenigde Staten, waar de nieuwe spelers van de centrisme-strategie elkaar treffen. Met financiering verschijnen er diverse webpagina’s, terwijl andere bestaande projecten de nieuwe strategie omarmen en er zo een neo-contrarevolutionair communicatienetwerk ontstaat. De oude krachten van Miami hebben het maar te slikken, Maar dan komen er presidentsverkiezingen en de onvrede van de Amerikanen met het bestuur van de Democraten zorgt ervoor dat de Republikeinen, met Trump als president, terugkeren in het Witte Huis. De rode loper strekt zich weer uit voor de politieke fauna van Miami. Met de machtsrelaties uit balans is de noodzaak er nog niet om te zwichten voor enig akkoord. Veelzeggend genoeg publiceerde José Daniel Ferrer, met zijn politieke oppositiegroepering UNPACU deel uitmakend van de aan lager wal geraakte traditionele dissidenten, in de dagen voorafgaand aan de toespraak heel opportunistisch een open brief aan de president waarin hij hem vraagt om een beleidswijziging. Ten slotte lachte en applaudisseerde Marco Rubio mee met de rest achter de tribune van het Teatro Manuel Artime in Miami.

trump-cuba-beleid

Mijn Cuba-beleid

De ‘contrarevolutionaire consensus’ stort in
Laten we eens kijken naar enkele reacties in de mediakringen van de centristen. Elaine Díaz, tijdens de regering van Obama begiftigd met een beurs voor Harvard en met financiering van haar digitale publicatie Periodismo de Barrio: ‘De maatregelen die president Trump vandaag afkondigde zijn pathetisch. (…) De maatregelen die hij vandaag afkondigde zijn niet respectloos jegens de Cubaanse regering, maar jegens de Cubaanse burgers. Ze zijn respectloos tegenover mij’ en ze besloot met: ‘Het kan dat het akkoord met Obama wordt verpest; maar onze waardigheid blijft intact. ‘ Hugo Cancio, eigenaar van het tijdschrift On Cuba die tegenover andere panelleden op de televisie van Miami de diplomatieke en commerciële toenadering tot Cuba verdedigde, evenals de culturele uitwisseling tussen Cuba en de VS waaraan hij met zijn bedrijf Fuego Entertainment deelnam, publiceerde een redactioneel artikel met de titel Un mejor acuerdo ¿Para quién?/Een beter verdrag – Voor wie? Citaat: ‘Toen Donald Trump afgelopen november de verkiezingen won, voelden we allemaal dat daarmee al het werk van vier jaar verraden werd. De spaarzame uitspraken over Cuba van de toenmalige presidentskandidaat waren niet bepaald bemoedigend. Hoe dan ook is de variabele factor Obama beslissend geweest in het proces van normalisering. En deze variabele zou vanaf dat moment buiten de vergelijking blijven.’ Het redactioneel artikel besloot met: ‘Voor wie zal een terugval met Cuba beter zijn? De enige die er baat bij heeft zou het verleden kunnen zijn. En we leven allemaal, Cubanen en Amerikanen, in het heden. Sta ons toe aan de toekomst te werken.’

Cuba Posible

lenier gonzalez-roberto veiga- cuba-posible

Lenier González en Roberto Veiga, oprichters van Cuba Posible, een ‘laboratorium voor ideeën’.

Cuba Posible is een project  voortgekomen uit de stichting Open Society van de Amerikaanse magnaat George Soros, dezelfde stichting die de oprichting van dissidentengroepen in het oude communistische kamp financierde. Cuba Posible werd opgezet door voormalige medewerkers van het tijdschrift Espacio Laical, dezelfde mensen die in 2012, slechts twee weken na het sluiten van het akkoord met Marco Rubio, in Havana een ontmoeting hebben met Carlos Saladrigas, en hetzelfde project dat aan de vooravond van 16 juni haar reorganisatie presenteerde op de bijeenkomst van de Washington Office on Latin America (WOLA), nadat het in de voorgaande dagen als speerpunten had genoemd: ‘Het bewaken van de erfenis van Barack Obama. Ondersteunen van hen die opbouwen’. Verder was te lezen: ‘De president kan zich verplicht voelen om concessies te doen onder druk van het Cubaans-Amerikaanse rechtse kamp uit erkentelijkheid voor de stem van mensen uit deze groep ten gunste van zijn nieuwe wetgeving op het gebied van de gezondheidszorg (…) Trump weet dat hij bondgenoten nodig heeft in het overheersende perspectief van impopulariteit waarbinnen hij zich in eigen kring beweegt.’

Einde bestand?
Meteen na de toespraak publiceerde Cuba Posible een openbare brief gericht tegen de wijziging van politieke strategie. De website Cartas desde Cuba/Brieven uit Cuba van Fernando Ravsberg, dezelfde die ruchtbaarheid gaf aan de grote leugen van de militaire oefening Bastión 2016 als antwoord van de Cubaanse regering op de verkiezing van Donald Trump. (Deze militaire oefening was, aldus de staatsmedia, geen reactie op de uitverkiezing van Trump maar al veel eerder gepland. Redactie)  Ravsberg liet dit artikel kort voor de speech van Trump verschijnen: ‘Betekent dit het einde van het bestand tussen Cuba en de VS?’, waarin hij het volgende zei:  ‘Het is erg cynisch om te herhalen dat er een economische blokkade tegen Cuba kan worden ingesteld die alleen de heersende klasse raakt zonder de gewone Cubaan pijn te doen. De dissidente beweging, die nu feestviert, lijkt niet te begrijpen dat haar isolement juist voortkomt uit haar steun aan Washington tegen haar eigen mensen. Albert Einstein gaf ons het advies ‘Als je andere resultaten wilt, doe dan niet steeds hetzelfde’… Het is begrijpelijk dat de neo-contrarevolutionairen redenen hebben om hun afwijzing van de verandering door Trump duidelijk te maken.

Retrato_de_Fidel_Castro_con_la+inscripcin_Socialismo_o_muerte

‘Socialisme of de dood’

Financiële steun blijft
Maar als het aankomt op uitvoering in de praktijk betekent een verschuiving van centrisme als primaire naar secundaire beleidsstrategie niet dat de steun en financiering ervoor verdwijnt. De sponsoring is vervat in programmatische strategieplannen die niet afhankelijk zijn van de president van dienst, maar van het soort operaties dat de CIA en andere instituten van het geostrategische informatie- en interventieapparaat van de Verenigde Staten besluit te ontwikkelen. De regering van Obama formuleerde haar beleid publiekelijk nadat de CIA jarenlang de mogelijkheden had onderzocht om het gebruik van culturele infiltratie en psychologische oorlogsvoering toe te passen, en niet andersom. De projecten voor ‘alternatieve’ communicatie worden nog steeds gefinancierd. De tegenstelling tussen intellectuele en artistieke kringen enerzijds en de Cubaanse instituten anderzijds wordt nog steeds gestimuleerd. De sabotage van het revolutionaire discours en zijn wetgevende processen wordt nog steeds nagestreefd. Het idee van een sociaaldemocratie als oplossing van onze nationale problemen wordt nog steeds voorgedragen. Het bewerken van studenten en docenten aan de universiteiten, en ook van journalisten, gaat door. Op de sociale netwerken gaan ze door met het opzetten van een geruchtenmachine die het mogelijk maakt opiniematrixen in te voeren. De pseudorevolutie blijft ingezet worden ten dienste van de neo-contrarevolutie. Alles wat verdeelt, blijft maximaal benut worden.

trump-cuba-cubahora

De Amerikaans-Cubaanse relaties

Voortgaan
We twijfelen er niet aan dat we nieuwe ‘anti-Trumpreacties’ zien in de media van de centristen. Zelfs dat die weer gewoon zelf onderdeel van de strategie worden. Het communicatienetwerk van de centristen zal twee redenen hebben om ze te publiceren: Ten eerste een praktische. Als tendens van terreinverlies in het spel van de Amerikaanse politiek.  Ten tweede een publicitaire. Als middel om de sympathie te winnen van de Cubanen die zich zouden kunnen identificeren met die afwijzing. Wat dit tweede aspect betreft zijn wij het aan de revolutionairen, als individuele lezers of als communicatiemedia, organisaties en instituten verschuldigd om duidelijker te zijn dan voorheen. Nu is de allergrootste duidelijkheid meer noodzakelijk dan ooit tevoren. Voortgaan zoals Fidel  Ché beschreef: ‘Helderder dan het water van Varadero.’

Schijn-patriotten

eerste-mei-2017-Daniel-Llorente-seguridad-vlag-Unidos

Eerste Mei 2017: Daniel Llorente wordt afgevoerd na het tonen van de Amerikaanse vlag op het Plein van de Revolutie

Omdat de media van de neo-contrarevolutionairen op grote schaal hetzelfde zullen doen als  ze deden met het voorval van het individu met de Amerikaanse vlag tijdens de Eén 1 Mei-Parade: het gebruiken als werktuig om zich op passende wijze te ‘distantiëren’ van een dergelijk afschuwelijk gebeuren en om ons te verdelen, op basis van hoe wij ermee omgaan. Er is geen rationele manier van sympathiseren met Donald Trump, evenmin als een Cubaanse manier om dat met Marco Rubio te doen. De centristen maakten de afwijzing tot onderdeel van hun agenda en gebruikten hem als camouflage. Ze wilden hiermee goedbedoelende mensen lokken en zelfs revolutionairen. Het is niet uitgesloten dat ze zelfs een geest van zogenaamde ‘Cubaanse saamhorigheid’  voorwenden tegenover de ‘kwaadaardige aard’ van Trump. Ze willen ons bedriegen door zich voor te doen als patriotten, terwijl wij weten dat ze dat niet zijn. Ze proberen ons in te pakken door te beweren dat de echte vijand van de Revolutie, van het Socialisme en van het Cubaanse volk het beleid van Trump is, en niet dat van hun.

embargo-democratie-raul-obama.tombstone- Some believe the embargo will disappear-some sowing the seeds of political change on the island

Waaraan denken zij? Raúl Castro aan het embargo dat gaat verdwijnen en Obama die hoopt op politieke veranderingen op het eiland.

Doel blijft omverwerpen
Wanneer er sprake is van allianties met een buitenlandse macht, bestaat er geen verschil tussen types als Marco Rubio en Carlos Saladrigas. Het gemeenschappelijke kenmerk is hun doel: het omverwerpen van de Revolutie, de herinvoering van het kapitalistisch systeem en Amerikaanse dominantie in Cuba. Daarom moeten de revolutionairen de rijen sluiten. Het centrisme en zijn exponenten zijn en blijven door hun geaardheid onderdeel van de contrarevolutie. Ook moeten wij revolutionairen niet spelenderwijs vervallen tot sufferds die bezig zijn met het ‘kleine leed’ en denken dat degenen die zich drukker maken om de ‘erfenis van Obama’ dan om de Cubaanse soevereiniteit, onze medestanders kunnen zijn. In onze ogen zijn er alleen verschillen tussen hen qua methode, maar in de grond hebben ze geen ideologie of politiek. Beiden willen ze de Revolutie vermorzelen. Op dezelfde manier als de Amerikanen een contrarevolutionair communicatieapparaat hebben opgezet, en dat niet gaan afbreken, zo moeten wij zonder tijd te verliezen doorgaan met de bouw van ons revolutionair communicatiefront, uitstijgen boven de pseudorevolutie, de neo-contrarevolutie benoemen en ons aansluiten bij de nieuwe revolutionairen.

Benoemen om te verbinden
Vergeet nooit dat wat ons bepaalt, precies dat is wat zij niet hebben: onze aard als die van Martí, Guiteras en Fidel. In deze media zullen allerlei zaken kunnen verschijnen, met allerlei intenties, maar dat wat ons wezenlijk onderscheidt is dat wij oog in oog met een nieuwe president van het yankee-imperialisme zeggen wat zij nooit zullen zeggen: Patria o Muerte/ Het Vaderland of de Dood. Con Patria, vivos y vencedores/Met het Vaderland, levend en overwonnenen.

Bron
* Javier Gómez Sánchez op de website La Pupila Insomne, 19 juni 2017
https://lapupilainsomne.wordpress.com/2017/06/19/unirse-centristas-y-revolucionarios-por-javier-gomez-sanchez
PDF
* El Centrismo en Cuba: Otra vuelta de tuerca hacia el capitalismo.  28 juni 2017, website La pupila insomne
Link
* Op de website van Cuba Posible staan diverse reacties over de derde weg of het centrisme, o.a. een reactie op de kritiek van blogger Iroel Sánchez.

Hugo Cancio koopt website Porlalivre

De succesvolle Cubaans-Amerikaanse zakenman Hugo Cancio publiceert sinds enkele jaren het glossyachtige tijdschrift On Cuba. Dit digitale en papieren tijdschrift wordt gekenmerkt door een hypermoderne journalistieke vormgeving en het ontbreken van kritiek op de machthebbers in Cuba. Wellicht dat hij daarom zijn zakenimperium in Cuba zo snel kon uitbreiden zowel in de kunstensector, het onroerend goed als de reiswereld. De website Cartas desde Cuba van de journalist Fernando Ravsberg maakt nu bekend dat Cancio de portal Porlalivre.com, een Cubaanse versie van Marktplaats, heeft gekocht.

Hugo-Cancio-

Hugo Cancio

Fuego Enterprises, het bedrijf van Hugo Cancio waarin hij een meerderheidsaandeel heeft, gaat de portal Porlalivre aankopen, een advertentie- en aanbiedingensite in Cuba.In het persbericht van Fuego Enterprises leest men:
‘Na recent een meerderheidsaandeel in de Amerikaanse website verworven te hebben, wordt nu gewerkt aan de technologische ontwikkeling binnen Cuba zodat een betrouwbaar Cubaans platform ontstaat voor het aanbieden van diensten, nieuwe artikelen of tweedehands producten. Porlalivre.com is nu al het leidende publieke portal voor de Cubaanse markt, met dagelijks duizenden nieuwe aanbiedingen in 100 categorieën met als gevolg een gemiddelde van honderdduizenden bezoekers per maand.’

cover-oncuba-april2014

De editie van OnCuba van april 2014

Eigen kantoren
Cancio is een Cubaan die in 1980 naar de VS emigreerde. Hij is eigenaar van diverse media waaronder het blad en de site OnCuba. Dat was aanleiding tot kritiek uit orthodoxe Cubaanse sectoren. Hij werd daar omschreven als contrarevolutionair en er werd een campagne gestart om jonge journalisten te weerhouden met On Cuba of Cancio samen te werken. Tegelijkertijd bezit Hugo Cancio al sinds enkele jaren kantoren in Cuba, o.a. aan de Malecón in Havana. Dat duidt erop dat hij de zegen heeft van de nationale overheden in Cuba. Sinds de toenadering tussen Cuba en de VS heeft hij zijn zaken kunnen uitbreiden en komen daar nu ook inkopen via internet bij.

Bron:
* Cartas desde Cuba, Fernando Ravsberg, 26 juli 2016

Links

* Website Por la Livre
* On Cuba Magazine (Engelstalige versie)
* Staatsblogger doet aanval op Magazine On Cuba, 18 februari 2015

Protest journalisten staatsmedia tegen censuur en vervolging

Jonge journalisten in Santa Clara werkzaam bij de officiële provinciale krant Vanguardia presenteerden op zeven juni jl. een document waarin de censuur en de politieke vervolging van kritische journalisten worden veroordeeld. De journalisten protesteerden ook tegen de minimale salarissen. Het document draagt de titel: ‘Waarom werken wij?’ en werd op 8 juni geciteerd door journalisten van de Vanguardia tijdens een bijeenkomst in Santa Clara van de officiële journalistenbond Unión de Periodistas de Cuba (UPEC), zo’n beetje de meest trouwe organisatie die het Castroregime zich kan wensen. Een van de voorzitters van deze bijeenkomst was Enrique Villuenda, functionaris belast met de media binnen het Centraal Comité van de PCC. Ondertussen wordt de tekst van het document via email in heel Cuba verspreid. Het volgende artikel, afkomstig van de website Diario de Cuba, is o.a. gebaseerd op informatie van een bron die aanwezig was bij de journalistenbijeenkomst.

upec-pleno-santa-clara-08062016

Openingsceremonie bijeenkomst journalistenvakbond in Santa Clara, 8 juni 2016

Aanleiding voor de presentatie van het document was het verbod, uitgevaardigd door de journalistenvakbond UPEC, voor journalisten om nog langer te werken voor het digitale tijdschrift OnCuba, een glossyachtig magazine dat veel informatie verstrekt over het veranderende Cuba, maar elke kritiek op het regime vermijdt. De journalistenvakbond beschouwt werken voor OnCuba als ‘zeer kritisch voor het beeld van de Revolutie’. Uit het document blijkt dat veel afgestudeerde journalisten gefrustreerd zijn door de kloof die zij ervaren tussen hun academische opleiding en de dagelijkse gang van zaken bij de staatsmedia. Journalisten die een opleiding in Cuba hebben gevolgd moeten, ten gevolge van de geldende arbeidswet, verplicht twee jaar werkzaam zijn bij de officïele media, bedrijven of staatsinstellingen in het land. Wie dat niet doet, kan zijn erkenning als journalist verliezen.

Verstikkende banden met partij
In het document worden zowel de journalistenbond UPEC als de Cubaanse Communistische Partij ervan beschuldigd niet te willen veranderen. Dat zal ook niet gebeuren, schrijven de opstellers van het document, ‘zolang het informatiebeleid niet voorgoed wordt losgemaakt van de dwingende banden met de instituties en de officiële bronnen.’ Zij bevestigen dat er ‘censuur bestaat en die staat de praktisering van revolutionaire journalistiek in de weg staat.’ (…) ‘Als een duizendkoppig monster, tast de censuur het woord, de ideeën en de nuances in teksten aan. Het is onnodig om publicatie van teksten te verbieden als een commentaar ten gevolge van eindeloze discussies over strategische kwesties, in de kern word gewijzigd. (…) ‘Wanneer de chefs van onze media ons censureren, doen ze dat met het argument dat de opvattingen in onze teksten op dit moment niet in het belang van ons land zijn.’

unanimidadomarsantana

Unanieme instemming. Cartoon van Omar Santana

Kritische gedachtenwisseling vs politieke vervolging
De bijeenkomst van de UPEC vond 20 dagen geleden plaats, maar de tekst van het document werd geheimgehouden vanwege de druk van officials van de partij. Zij verboden de aanwezigen erover te publiceren. Desondanks circuleert de tekst in kringen van de UPEC. Dat bevestigt een medewerker van de officiële vakbondskrant Trabajadores en een student van de journalistenopleiding van de Universidad Central de Las Villas. Beiden willen vanwege ‘mogelijke consequenties’ anoniem blijven. Onze bron die aanwezig was bij de bijeenkomst van de UPEC, beschrijft hoe het document voortkomt uit klachten van een jonge journalist Carlos Alejandro Rodríguez Martínez (ook de auteur van de blog La Aldea Maldita) over de druk die men op hem uitoefende. Hij vertelde hoe hij vanwege zijn teksten op dit blog, maar ook voor teksten in Vanguardia,  verschillende malen door ‘types’ is ondervraagd.  ‘Het waren geen politieagenten, noch functionarissen van de partij maar ze bezoeken de vergaderingen van de UPEC en zijn geen lid’.

blog-Carlos Alejandro

Carlos Alejandro

Hij werd zelf enkele dagen eerder op het kantoor van Vanguardia staande gehouden, maar de directie van Vanguardia weigert hierover commentaar te geven maar ontkent het bestaan van het document niet. Het is niet de eerste maal dat dergelijke problemen aan het licht treden. In maart 2015 werd de fotograaf Leandro Pérez Pérez van de officiële krant Adelante in Camagüey twee dagen gevangen gezet omdat hij een vreedzaam protest van tegenstanders van de regering had gefotografeerd. (zie deze Cubaweblog van 7 maart 2015)

Ideologische controle
Een resolutie van het Politburo van het Centraal Comité van de PCC uit 2007 beschrijft de normen voor journalisten bij de officiële pers: hoe om te gaan met bronnen, de toegankelijkheid van de informatie en dergelijke. Vastgelegd is dat er enkel een publicatieverbod bestaat voor staatsgeheimen en de financiën van de staat. Maar de feiten wijzen anders uit en geven aan dat de regering niet alleen de onafhankelijke journalisten censureert, maar ook anderen die de routinematige werkzaamheden van journalisten werkzaam bij provinciale kranten, willen doorbreken. Die worden in elke provincie gecontroleerd door het zogeheten Departamento Ideológico del Buró Provincial del PCC / Ideologisch Departement van het Provinciaal Bureau van de Partij. Het document van Santa Clara geeft ook aan hoe de beoefening van onderzoeksjournalistiek kan leiden tot ‘een heksenjacht’ waar ook de officiële journalisten slachtoffer van worden. De schrijvers van het document, ondertekend door de basisorganisatie van de communistische jeugd UJC, beklemtonen dat ‘zij geen gevaar voor de staatsveiligheid vormen. Dat moet helder zijn’. En ze klagen over hoe men hen in de gaten houdt, onderzoek naar hen doet op de werkplek of hoe ze zich voor de Comités ter Verdediging van de Revolutie (CDR) moeten verantwoorden voor hun gepubliceerde teksten.

hugo-cancio-El empresario cubanoamericano Hugo Cancio fuma un tabaco en la clausura del XVI Festival del Habano

De Cubaans-Amerikaanse ondernemer Hugo Cancio, uitgever van OnCuba

OnCuba als uitlaatklep
OnCuba, een Amerikaans digitaal magazine met correspondenten in Cuba en geleid door Hugo Cancio, publicist in Miami, staat ingeschreven bij het Internationaal Perscentrum in Havana. Het blad wordt in vliegtuigen uitgedeeld op vluchten tussen de VS en Cuba en verschijnt ook digitaal. Het combineert een moderne journalistieke aanpak over de veranderingen in Cuba met een welwillende houding tegenover het regime. Medewerkers krijgen er beter betaald** voor artikelen dan bij de staatsmedia. Dat leidde tot een vlucht van journalisten werkzaam bij officiële bladen naar publicaties als OnCuba en anderen zoals:
Progreso Semanal,
IPS
Havana Times
Periodismo de Barrio
El Estornudo
El Toque.
Dat was aanleiding tot meningsverschillen tussen deze niet-officiële media en het beleid van de vakbond UPEC en de partij PCC. Al tijdens het congres van de UPEC in 2013 lieten UPEC-bestuurders weten afkerig te zijn van journalisten die bij bladen als OnCuba werkten en ervoor schreven. Dat valt af te leiden uit de verslagen van dit vakbondscongres in officïele media als Granma, Cubadebate, Juventud Rebelde en Cubaperiodistas van toen. In de e-mails die naar aanleiding van het document in Cuba circuleren, komt men o.a. vragen tegen over de positie van OnCuba, zoals: waarom hebben de officiële media op het eiland enkele dagen gewacht voor zij publiceerden over de Cubanen die in Midden-Amerika waren gestrand? Waarom publiceert OnCuba over de overstromingen in Santa Clara, maar zwijgt Vanguardia, de krant van de provincie Santa Clara? Waarom besteedde OnCuba aandacht aan de geruchten over een mogelijk op handen zijnde eenmaking van de twee munten en deed Vanguardia niets met dit feit? vanguardia-paginaIn de krantenversie van La Vanguardia werd nog verwezen naar de kloof tussen oud en jong in de media die in het document aan de orde werd gesteld. ‘De actuele huidige overgevoelige discussie die we voeren, is te wijten aan de gang van zaken in het land zelf. Tientallen jaren werden in even zoveel onkritische media triomfalistische vergezichten gepresenteerd die resulteerden in de huidige hyperkritiek over Cuba. Maar wij zijn daar, hoe je er ook overdenkt, niet verantwoordelijk voor.’ Maar in de digitale versie van Vanguardia wordt deze zinsnede samengevat tot: ‘Tijdens de vergadering werd opgeroepen aandacht te schenken aan de ideologische component van de pas afgestudeerde jonge journalisten, hen te onderwijzen en te helpen’.

revista-on-cuba-2013Contrarevolutionair
De opstellers van het document verweren zich ook krachtig tegen de beschuldiging met een contrarevolutionaire website als OnCuba samen te werken en constateren dat diverse officiële instituten en persoonlijkheden, tot en met decommunistische partij PPC toe, dit blijkbaar ook doen.
Citaat: ‘Als men van mening is dat deze publicatie (OnCuba) doelstellingen heeft in strijd met onze soevereiniteit, vragen we ons af waarom zoveel bedrijven en revolutionaire instituten zoals Gaviota Tours, BioCubaFarma, Gran Caribe, CubaRon, HavanaTour, TecnoAzúcar, la Bienal de Diseño, Habanos, Habaguanex, Cubatur, Islazul, Havana Club en Mintur, reclame maken in OnCuba?  Als OnCuba een contrarevolutionaire website is, zouden we graag willen weten waarom zoveel vooraanstaande persoonlijkheden uit Cubaanse instituten als UPEC, de schrijversbond  UNEAC, de muziekclub AHS, de economen van ANEC tot en met de communistische partij PCC in OnCuba schrijven? En waarom schrijvers en intellectuelen als Marilyn Bobes, Laidi Fernández de Juan en Arturo Arango, de journalisten Yuris Nórido en Reinaldo Cedeño, de metereoloog José Rubiera en de econoom Juan Triana Cordoví voor OnCuba schrijven? Maar vooral willen we weten waarom OnCuba, als dit een contrarevolutionaire site is, toch een legale status verwierf in Cuba en staat ingeschreven bij het Internationaal Perscentrum in Havana? Wanneer deze vragen overtuigend zijn beantwoord, kan men ons voorstellen niet langer met OnCuba te werken.’

Bron
* Diario de Cuba,1 juli 2016 en kwam tot stand met de steun van de Fundación Nacional Para el Estudio y Desarrollo del Periodismo y la Opinión Pública

cover-onuba-obamaLinken
* Spaanstalige tekst van het document van de basisgroep van de Unie van Jonge Communisten (UJC) bij het dagblad Vanguardia / Carta de protesta del Comité de Base de la UJC del diario Vanguardia.
* Vanguardia, dagblad van de provincie Villa Clara
* Het uur van de Waarheid / La Hora de Verdad door Reinaldo Escobar, voormalig journalist bij Juventud Rebelde en op dit moment redacteur van de kritische internetkrant 14ymedio.
* Engelstalig interview met website van WLRN in Florida met Hugo Cancio (The Man Who Straddles The Straits, Tells U.S. Business To Learn Cuba), 23 mei 2016

Noot
** Journalisten die artikelen schrijven voor media als OnCuba, Progreso Semanal, Havana Times y El Toque krijgen tussen de 15 en 30 CUC, dat is meer dan een maandsalaris voor iemand die bij de officïele media werkt. Het vak van journalist behoort in Cuba tot de vijf slechtst gehonoreerde beroepen, namelijk 584 peso’s Cubanos (23,36 dollar), aldus het Cubaanse Bureau voor de Statistiek (ONEI).

Staatsblogger doet aanval op magazine OnCuba

De officiële blogger Iroel Sánchez heeft maandag twijfel gezaaid bij de juridische positie van het tijdschrift OnCuba, dat in Cuba op papier én als internetmagazine wordt verspreid. OnCuba wordt uitgegeven door de Cubaans-Amerikaanse zakenman Hugo Cancio, die behalve dat hij een glossyachtig tijdschrift kan uitbrengen in Cuba, ook een heel enkele keer kritiek uit op de situatie in het land. Volgens Iroel Sánchez zou de aanwezigheid van een uitgeverijkantoor in Havana ‘een mogelijke schending’ van de Cubaanse grondwet betekenen.

revista-on-cuba-2014OnCuba opende enkele jaren geleden een kantoor in Havana waar diverse Cubaanse journalisten werkzaam zijn. Volgens Iroel Sánchez is de aanwezigheid van zo’n redactielokaal in strijd met de grondwet ‘die volgens artikel 530′ zegt dat de communicatiemedia ‘in geen enkel geval een voorwerp van particulier eigendom’ mogen zijn. De insinuatie van Sánchez kwam vlak nadat OnCuba een artikel had gepubliceerd over de leefomstandigheden van de familie van Reynaldo Villafranca, een verpleger die in Afrika overleed aan malaria. Sánchez noemt de reportage geschreven door Carlos M. Álvarez, ‘een ethische misstap door de moeilijke omstandigheden aan het licht te brengen van een Cubaanse ontwikkelingswerker die overleed terwijl hij deel uitmaakte van de brigade die in West-Afrika strijd voert tegen ebola.’

Revista Cuba, een exemplaar uit 2013

Revista OnCuba, een exemplaar uit 2013

Kritiek Cubaanse Vijf
Hij wijst ook op een eerder commentaar van OnCuba toen de uitgever en ondernemer Hugo Cancio kritiek uitte op de wijze waarop de Cubaanse musicus Francis del Río in Miami partij koos voor de Cubaanse vijf spionnen. Sánchez op zijn blog: ‘OnCuba is een als buitenlandse correspondentschap geaccrediteerde publicatie die de mogelijkheid heeft een Cubaanse journalist op één dag zijn maandinkomen te doen verdienen. Zij heeft toegang tot informatie en het contracteren van medewerkers, die aan geen enkele buitenlandse publicatie waar ook te wereld wordt toegestaan’. Hoewel hij toegeeft niet alle details te kennen, concludeert Sánchez dat het hier om ‘een buitenlandse publicatie’ gaat en hij herinnert uitgever Cancio aan de welwillendheid van het regime in dit opzicht.

Linken
* OnCuba

Iroel Sánchez (midden) naast president Raúl Castro

Iroel Sánchez (midden) naast president Raúl Castro

Noot
* Iroel Sánchez was in het begin van deze eeuw, directeur van het Cubaans Instituut voor het Boek. Hij speelde een belangrijke rol bij de vervolging en intimidatie van schrijvers die zich wensten uit te spreken tegen de repressie in maart 2003 van de leden van de Groep van 75.
Hij leidt nu het Oficina para la Informatización de la Sociedad en is eindredacteur van het blog La Pupila Insomne. Een bezoeker van de Diario de Cuba vraagt zich af: ‘Sinds wanneer maakt Iroel Sánchez zich zorgen over de toepassing van de Grondwet in Cuba??? Als iemand een antwoord heeft, laat dit hier dan weten.’