Veroordeelde journalist Granma voorwaardelijk vrij

De journalist José Antonio Torres die in 2011 werd veroordeeld vanwege ‘spionage’, is voorwaardelijk vrijgelaten. Torres was werkzaam als correspondent in Santiago de Cuba voor de Cubaanse partijkant Granma en werd veroordeeld tot 14 jaar gevangenisstraf. ‘Enkel door de internationale druk, kon ik de gevangenis verlaten,’ zei hij dinsdag toen hij zijn cel na 6 jaar verliet. Hij droomt van nieuw werk in de journalistiek.

Jose-Antonio-Torres-granma-santiago

José Antonio Torres

In december 2016 begon de procedure tot voorwaardelijke vrijlating. ‘Dat duurde 187 dagen terwijl het gewoonlijk 30 dagen duurt,’ vertelt Torres. ‘Toen men mij het bericht over mijn vrijlating bracht, was ik werkzaam in de bibliotheek in het Centro de Estudio y Trabajo Mar Verde in Santiago de Cuba.’ De dag van zijn vrijlating viel samen met de dag waarop hij 27 jaar geleden zijn diploma behaalde als journalist. ‘Nu stop ik met een werk dat ik geen enkele menselijk wezen aanbeveel, namelijk als gevangene in een Cubaanse cel.’ (…) ‘Mijn hart bonkt in mijn keel. Het eerste dat ik wilde doen, was al die mensen bedanken die hebben gemaakt dat ik opnieuw met mijn zonen samen kan zijn,’ zegt Torres geëmotioneerd. ‘Ik verliet mijn cel en verdeelde de weinige bezittingen – behalve mijn boeken – onder mijn medegevangenen. ‘Het enige dat nooit gevangen zat, was mijn hoop, mijn waardigheid en cultuur.’ Torres wil weer werk vinden, maar werken bij de staatsmedia is voor hem 14 jaar lang taboe. Maar ‘ik sta open voor andere voorstellen.’ (…) ‘Ik ben mijn land een verklaring schuldig. Ik was gevangen maar ook een journalist en daar wil ik uitleg over geven. Men brengt mij niet tot stilzwijgen,’ benadrukt hij in een telefonisch interview met de kritische internetkrant 14ymedio.

Staat van dienst
Torres werd in 1990 journalist een werkte als onderdirecteur bij Tele Turquino, was sportcommentator, journalist bij het persbureau Agencia de Información Nacional (AIN) en bij het televisiejournaal. Ook was hij correspondent van Granma. Een reportage over financiële onregelmatigheden bij de aanleg van een aquaduct bij Santiago de Cuba baarde opzien en werd publiekelijk geprezen door president Raúl Castro.

logo-world-press-freedom-day-2017Spion
In februari 2011 werd hij gevangengenomen en veroordeeld tot 14 jaar gevangenisstraf omdat hij gespioneerd zou hebben. Torres had namelijk een brief geschreven aan Michael Parmley, toenmalig Amerikaans vertegenwoordiger in Havana. In de brief had hij Parmley verzocht om ‘een persoonlijk onderhoud’ en wilde hij de diplomaat ‘gevoelige informatie’ overhandigen, aldus de aanklacht. Torres zegt nooit gespioneerd te hebbenen en ontelbare brieven geschreven te hebben aan nationale en internationale organisaties waarin hij aandrong op zijn vrijlating. De Inter-Amerikaanse Vereniging voor de Pers / la Sociedad Interamericana de Prensa heeft verschillende malen actie gevoerd voor ‘de onmiddellijke en onvoorwaardelijke invrijheidstelling’ van Torres. In december 2016 kritiseerde het Comité ter Bescherming van Journalisten (CPJ) het regime in Cuba omdat Torres ondanks herhaald aandringen niet voorwaardelijk werd vrijgelaten en huisarrest kreeg voor de resterende jaren van zijn veroordeling. Hij had daar recht op.

Lees ook
* Deze Cubaweblog van 3 mei 2016: Journalist Torres: ‘Enkel door internationale pressie kom ik vrij’

Van loyale partijganger naar ‘contrarevolutionair element’

Gisteren trof u hier de belevenissen aan van José Ramírez Pantoja, journalist van Radio Holguín die op staande voet werd ontslagen omdat hij op zijn persoonlijke blog de volledige tekst afdrukte van een speech van de onderdirecteur van de partijkrant Granma, Karina Marron. Hij had zijn baas toestemming moeten vragen, luidde de kritiek. Er zijn steeds meer voorbeelden van medewerkers van staatsinstellingen of media van de staat, die vanwege hun kritische houding en hun wens tot discussie worden uitgeschakeld en ontslagen, vaak na een lange campagne van intimidatie, pressie en chantage door de Cubaanse geheime dienst. De ontslagen bioloog Ruiz Urquiola en biochemicus Casanella hebben hun zaak voorgelegd aan de Mensenrechtenraad in Genève en de hulp van Amnesty International ingeroepen.

logo-museo-de-disidencia-cuba

‘Dissidenten’ als Hatuey, José Marti, Fidel Castro en Oswaldo Payá sieren de website van het Museo de la Disidencia en Cuba

Een vergelijkbaar ontslag overkwam de historica Yanelys Núñez Leyva die vorige week te horen kreeg dat zij niet langer in dienst was van het tijdschrift Revolución y Cultura. Reden is haar betrokkenheid bij het project Museo de la Disidencia en Cuba / Museum van de dissidentie. Yanelys Núñez Leyva zei tegen de redactie van de website Diario de Cuba: ‘In het document dat ze me bij mijn ontslag overhandigden wordt mijn ontslag niet gerelateerd aan mijn betrokkenheid bij het kunstproject en de website Museo de la Disidencia en Cuba.
Ze verwijzen naar het ‘oneigenlijk’ gebruik van internet op mijn werkplek en wijzen ook op mijn opmerking in de openbaarheid dat mijn band met dit project geen effect heeft voor de inhoud van mijn werk bij het tijdschrift Revolución y Cultura.’ (…) ‘Ik heb me verzekerd van de steun van advocaten van het onafhankelijke kantoor Cubalex en wil een bezwaarschrift indienen bij de desbetreffende instantie.’ Het Museo de la Disidencia en Cuba wordt geleid door de kunstenaar Luis Manuel Otero Alcántara en is gebaseerd op het concept dissidentie zoals dat in het officiële woordenboek van de Spaanse taal / Diccionario de la Real Academia de la Lengua Española wordt geformuleerd. Men komt er dan ook naast elkaar een jonge Fidel Castro, de indianenvoorman Hatuey en de overleden leider van de dissidentengroepering  Movimiento Cristiano Liberación Oswaldo Payá, tegen.

omar-everleny16042016

Omar Everleny

Omar Everleny
De vooraanstaande econoom en pleitbezorger van economische hervormingen, Omar Everleny, werd begin april ontslagen bij het Centro de Estudios de la Economía Cubana van de Universiteit van Havana. Omar Everleny (56) zou zonder toestemming gesprekken hebben gevoerd met collega’s uit de VS. Everleny werd door ambassadeurs van EU-landen in Havana bij voorkeur aanbevolen als vertegenwoordiger van de hervormingsgezinde stroming in Havana. De directeur van zijn instituut Humberto Blanco beschuldigt Pérez van het voeren van overleg met buitenlandse instituten en het informeren van ‘Noord-Amerikaanse vertegenwoordigers’ over de gang van zaken op het instituut. Ook wordt hem ‘onverantwoordelijk’ en ‘nalatig’ gedrag verweten, evenals het ontvangen van fondsen voor een studie over Zuid Korea waar geen toestemming voor was gegeven. Pérez is tegen zijn ontslag in beroep gegaan. Tegen persbureau AP  zei hij: ‘Hoe is het mogelijk dat ik elk jaar als excellent werd beoordeeld en men zich nu van mij verwijdert en mij beschuldigt?’.

Ariel Ruiz Urquiola2

Ariel Ruiz Urquiola

Ruiz Urquiola
In april van dit jaar werd een tweede universiteitsprofessor ontslagen, de geneticus en biologieprofessor  Urquiola vanwege ‘veelvuldige afwezigheid op zijn werkplek’.  Hij was in dienst van het Centro de Investigaciones Marítimas / Centrum voor Maritiem Onderzoek van de Universiteit in Havana en moest verdwijnen vanwege ideologische meningsverschillen. Dat meldde de wetenschapper vorige week zelf via een video-interview waarin hij sprak van ‘machtsmisbruik’. Ruiz Urquiola zet in een interview met politiek opposant Antonio Rodiles uiteen dat hij ‘slachtoffer’ is van ‘een serie hindernissen, een proces van machtsmisbruik binnen de Universiteit van Havana en het Openbaar Ministerie van de provincie.’ Gezamenlijk hebben die zich ingespannen ‘een internationaal onderzoeksproject’ tegen te houden dat in samenwerking met de Humboldt Universiteit in Berlijn zou worden uitgevoerd. Urquiola zegt dat de problemen dateren van januari 2015 toen hij problemen kreeg met de directeur van zijn onderzoekscentrum, die moeilijkheden maakte over zijn project met een buitenlandse universiteit. Hij spreekt van ‘gefabriceerde en georkestreerde beschuldigingen’ die werden verspreid door de leiding van het centrum en andere academici. Hem wordt nu ook verweten informatie over zijn ontslag te hebben gegeven aan de redactie van de website Diario de Cuba, ‘een contrarevolutionair medium.’

oscar-casanella-090816

Oscar Casanella

Oscar Casanella
Op 7 juni jongstleden werd de kankeronderzoeker Oscar Casanella ontslagen. Hij ging in beroep, maar deze maand werd zijn ontslag bij het Instituto Nacional de Oncología y Radiobiología (INOR) bevestigd. Casanella spreekt schande van het ontslag en wijst erop hoe hij sinds 2013 bedreigd is door diverse leden van de Cubaanse Staatsveiligheid met steun van de vice-directeur van zijn instituut, Lorenzo Anasagasti. Deze Cubaweblog maakte daar op 10 juli 2014 melding van onder de titel: Pest- en intimidatiecampagne tegen kankeronderzoeker Oscar Casanella.
Citaat:
Toen Oscar op 9 december op zijn werk verscheen in het Instituto Nacional de Oncología y Radiobiología (Hospital Oncológico), wachtte hem een verrassing. Hij doet daar onderzoekswerk naar darmkanker en werkt er onbetaald als toegevoegd docent aan de Faculteit voor Biologie. Zijn collega Pedro Wilfredo Fernández Cabezas wachtte hem op en zei hem dat als hij door zou gaan met het bijwonen van activiteiten van contrarevolutionaire groepen – ‘huurlingen, annexionisten en neoliberalen – kortom een cocktail van huiveringwekkende beschuldigingen’ – dat zeer ernstige gevolgen voor zijn werk zou hebben. Oscar antwoorden dat hij vrienden had die het oneens zijn met de regering, maar dat het geen huurlingen noch annexionistas zijn. Ook geloofde hij niet dat ze ‘neo-liberaal’ waren, maar als dat al zo zou zijn, zou dit geen rechtvaardiging zijn voor een actie tegen hen.

Gorki Aguila

Voorman Gorki Aguila van Porno Para Ricardo

Verder
Casanella wil verder gaan en zijn rechten als werknemer opeisen want ‘ik accepteer niet dat ze mijn carrière vernietigen of het mij onmogelijk maken een doctoraal in de Bioinformatica te behalen enkel en alleen omdat ik vrienden heb die politieke opposanten zijn. Casanella zoekt de oorzaak van zijn ontslag in het feit dat hij banden heeft met personen uit de politieke oppositie zoals zijn vriend Ciro Javier Díaz Penedo, lid van de rock punkband Porno para Ricardo. Hij nam ook deel aan het project van De Open Microfoon van de kunstenaar Tania Bruguera op het Plein van de Revolutie in december 2014.

Jose-Antonio-Torres-espionaje

Jose Antonio Torres

Journalist José Antonio Torres
De Cubaanse journalist José Antonio Torres werd in 2011 wegens spionage werd veroordeeld tot 14 jaar gevangenisstraf. Torres was ooit werkzaam als journalist bij de partijkrant Granma en zit nu gevangen in het Centro de Estudio y Trabajo Confianza, Mar Verde bij Santiago de Cuba. Hij werd in 2011 gearresteerd nadat hij in Granma artikelen publiceerde over mismanagement bij de aanleg van een aquaduct in Santiago en corruptie bij de aanleg van een glasvezel-kabelverbinding tussen Venezuela en Cuba. Vicepresident Ramiro Valdés was verantwoordelijk voor beide projecten. Torres stond bekend als een fanatiek verdediger van het regime. Hij werd in het verleden nadrukkelijk door president Raúl Castro geprezen. Dat gebeurde nog in juli 2010 in de partijkrant Granma naar aanleiding van de ‘kritische’ reportages over de aanleg van het aquaduct. Castro zei toen o.a. dat ‘deze geest de partijpers moet karakteriseren vanwege zijn onderzoek, zijn transparantie en zijn kritiek en zelfkritiek.’ Torres voelt zich nauw verbonden met zijn land en zei kortgeleden in een interview met 14ymedio: ‘Ik ben trouw aan mijn vaderland. Cubanen discussiëren in Miami, Washington, Madrid of Frankrijk omdat men hen niet toestaat de problemen die we hebben, te bediscussiëren in Santiago, Santa Clara, Camagüey of Havana. De regering heb ik niks te zeggen. Er is een gezegde dat luidt: fatsoenlijke mensen hoeven een regering die hen negeert, niet te accepteren.’

Link
* 9 juli 2010 Het artikel van Torres in de partijkrant Granma

Journalist José Antonio Torres: ‘Enkel door internationale pressie kom ik vrij’

De Cubaanse journalist José Antonio Torres die in 2011 wegens spionage werd veroordeeld tot 14 jaar gevangenisstraf, staat vandaag centraal bij initiatieven vanwege de Internationale Dag van de Persvrijheid. In een telefonisch interview met de Cubaanse internetkrant 14ymedio sprak hij o.a. over de omstandigheden waaronder hij in Cuba al 5 jaar gevangen zit. Torres was ooit werkzaam als journalist bij de partijkrant Granma en zit nu gevangen in het Centro de Estudio y Trabajo Confianza, Mar Verde bij Santiago de Cuba.

Torres werd in 2011 gearresteerd nadat hij in Granma artikelen publiceerde over mismanagement bij de aanleg van een aquaduct in Santiago en corruptie bij de aanleg van een glasvezelkabelverbinding tussen Venezuela en Cuba. Vicepresident Ramiro Valdés was verantwoordelijk voor beide projecten.

Jose-Antonio-Torres-espionaje

José Antonio Torres

14ymedio: Wist u dat uw naam op een lijst staat van journalisten die slachtoffer zijn van aanvallen op de persvrijheid?
José Antonio Torres: ‘Ik wist het niet, maar nu hoor ik ervan. Ik wil iedereen bedanken die me heeft gesteund tijdens de periode in de gevangenis waar ik nu 5 jaar en 2 maanden verblijf. Mijn naam op die lijst is een bewijs dat als de Cubaanse pers, en vooral de kritische, al het mogelijke doet tegen deze onrechtvaardigheid, er een oplossing mogelijk is. Ik dank iedereen, als mens en als journalist want wat mij en mijn familie overkwam, is onmenselijk.’

Het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken noemt uw naam ook in teksten over de Internationale Dag van de Persvrijheid. Helpt dat u of is het een complicatie?
‘Gecompliceerder dan mijn huidige situatie kan het niet worden. As journalist van de belangrijkste krant van het land, wiens werk werd omgeschreven als ‘excellent’ en waarmee ik zelfs door president Raúl Castro ben gelukgewenst, is hetgeen me overkwam onbegrijpelijk. Afwijkende opvattingen hebben in dit land is erg moeilijk, maar er zou ruimte moeten zijn voor allerlei criteria. In Cuba moeten we onze verschillen van mening oplossen.’

panama-handdruk-tafeltje-castro11042015

Panama april 2015

Hebt u moeilijke momenten in de gevangenis gehad?
‘Ik zou niet gevangen moeten zitten met personen die niet te maken hebben met mijn gedrag, met kleptomanen, smokkelaars, moordenaars en geweldplegers. Ik zou nooit met deze mensen moeten samenleven, want ik heb niks gedaan. Sinds twee maanden leef ik onder een regime van minimale strengheid en na ongeveer 45 tot 60 dagen kan ik 72 uren naar huis. Dat is al sinds april vorig jaar toen de Top van de Amerikas in Panama plaatsvond en Obama Raúl Castro ontmoette.’

Verwacht u strafvermindering?
‘Een lichtere veroordeling lijkt mij moeilijk en ik denk niet dat ze dat zullen doen. Enkel door internationale druk kan ik vrij komen. Het is juist de officiële pers, mijn collega’s die hun mond hielden. Zij hebben de sleutel tegen de intolerantie.’

logo-persvrijheid3

Internationale Dag van de Persvrijheid

Blijft u bij uw opvatting onschuldig te zijn?
‘Absoluut. Hier wordt vaak gezegd dat er geen politieke gevangenen zijn. Maar als er geen politieke gevangenen zijn in Cuba, waarom zit ik dan gevangen?’

Blijft u schrijven?
‘Ik schreef een groot artikel onder de titel Het gewicht van de hoop / El peso de la Esperanza dat ik naar media in de VS zou willen sturen. Ik schreef meer artikelen in de cel over verschillende dingen zoals de toenadering tussen de VS en Cuba, vanuit de gedachtewereld van een opgesloten journalist.’

Voelt u zich nog trouw aan de Cubaanse regering?
‘Ik ben trouw aan mijn vaderland. Cubanen discussiëren in Miami, Washington, Madrid of Frankrijk omdat men hen niet toestaat de problemen die we hebben te discussiëren in Santiago, Santa Clara, Camagüey of Havana. De regering heb ik niks te zeggen. Er is een gezegde dat luidt: fatsoenlijke mensen hoeven een regering die hen negeert, niet te accepteren.’

Voor welke krant zou u willen werken?
(Gelach)’Misschien zou 14ymedio een goede plek zijn. In ieder geval is mij een straf opgelegd waarbij ik ook mijn bevoegdheid om in de officiele media te schrijven, verloren heb. Ik zou willen schrijven in de The New York Times, El Nuevo Herald of El País. Daar liggen mijn aspiraties.’

Zou u Cuba willen verlaten na vrijlating?
‘Hier speelt mijn leven zich af. Er is veel druk op mij uitgeoefend, maar ik zal al het mogelijke doen hier te blijven want juist binnen Cuba vindt de slag plaats.’

Linken
*
Deze Cubaweblog op 19 maart 2011: Correspondent Granma Antonio Torres aangehouden

* Website UNESCO over de Internationale Dag van de Persvrijheid
* Yoani Sánchez op 27 januari 2015 op de website 14ymedio:  El espía que nunca quiso serlo / De spion die hij nooit wilde zijn
* Wikipedia (Engels) over José Antonio Torres