Zwarte lijst van verboden films

De afgelopen weken berichtte deze Cubaweblog geregeld over censuur bij de totstandkoming van films. Hoeveel Cubaanse films zijn er de afgelopen tien jaar gecensureerd? Een filmcriticus stuurde een Open Brief naar La Jiribilla, de website van de staatsorganisatie van film, Instituto Cubano del Arte e Industria Cinematográficos (ICAIC). De lijst met meer dan 20 titels, samengesteld door Dean Luis Reyes, werd door de kunstenaarsbond genegeerd.

bioscoop-camilo-gracias-fidel

Bioscoop en theater Camilo Dank je, Fidel.

In de brief van Reyes levert deze kritiek op een artikel van José Ángel Hernández Pérez op de officiële website La Jiribilla. Hij valt de kunstcriticus Gustavo Arcos aan omdat deze partij koos voor de film Quiero hacer una película / Ik wil een film maken van Yimit Ramirez. De officiële Cubaanse kunstenwereld maakte publieke vertoning van deze film onmogelijk vanwege vermeende beledigen aan het adres van de nationale held José Marti. (Zie ook deze Cubaweblog van 22 maart 2018) Pérez bekritiseert Arcos die toch ‘het voorrecht heeft genoten’ om jarenlang kunstonderwijs gegeven te hebben aan gerenommeerde instituten in Cuba. Reyes: ‘Alsof het een voorrecht zou zijn geweest om professor te zijn van bijna twintig generaties aan de Faculteit der Kunst van de Audiovisuele Media van het Superieur Instituut voor de Kunst, misschien verleend door de grootmoedigheid van een of andere superieure macht.’  Arcos’ motieven zijn volgens Hernández Pérez verdacht. Net als alle anderen die het verbod van de film door de filmbond ICAIC bekritiseerden. De criticus spreekt over ‘een destabiliserend en gezagsondermijnend netwerk’. Reyes veroordeelt het feit dat de journalist Hernández Pérez ‘de moord op de reputatie van Arcos herhaalt’ met een beroep op ‘argumenten die een relatie leggen met de nieuwe begroting van het Amerikaanse ministerie van Financiën in het kader van het beleid van Donald Trump om de Cubaanse regering omver te werpen’.

Open debat
Reyes noemt het ‘een minne streek’ iemand aan te vallen en te verwijzen naar zijn levensonderhoud want ‘het beroep van Arcos als docent ter discussie te stellen, is vragen om zijn ontslag’. (…) ‘Wij hebben daar bij ons in de buurt een zeer lelijk woord voor,’ aldus Dean Luis Reyes. Hij besluit met de constatering dat het ‘onethisch is om te denken dat een collectief als het filmcollectief, dat als geen ander in de de Cubaanse intellectuele wereld een reputatie heeft  als het gaat om discussie en het open debat, niet zou reageren op een beslissing die het als een schande beschouwde,’ voegt Reyes eraan toe.

Koude Oorlog
‘Deze opstandige traditie lijkt Hernández Pérez te ontkennen want in zijn geest zijn er slechts huurlingen en is er een culturele Koude Oorlog. Die zal niet ophouden enkel omdat men ons bedreigt en het etiket van contrarevolutionairen opplakt’. (…) ‘Hernández Pérez en La Jiribilla tonen een onmetelijke onwetendheid over de echte problemen van de Cubaanse cinema,’ concludeert de criticus. Omdat de autoriteiten in de politiek en de culturele wereld weigeren de term censuur in de mond te nemen, voegt Reyes in zijn Open Brief ‘een niet-uitputtende lijst toe van Cubaanse speelfilms van de afgelopen 10 jaar, die nog geen publieke première of normale vertoning kregen na een festival of tentoonstelling.

De lijst

film-memorias-del-desarollo

Memorias del Desarollo

Molina´s Ferozz (Jorge Molina, 2010)
Memorias del desarrollo (Miguel Coyula, 2010)
La vaca de mármol (Enrique Colina, 2013)
Jirafas (Enrique Álvarez, 2014)
Espejuelos oscuros (Jessica Rodríguez, 2015)
Caballos (Fabián Suárez, 2015)
El tren de la línea norte (Marcelo Martín, 2015)
La obra del siglo (Carlos Machado, 2015)
La singular historia de Juan sin Nada (Ricardo Figueredo, 2016)
Sharing Stella (Enrique Álvarez, 2016)

film-santa-andres

Santa y Andrés

Santa y Andrés (Carlos Lechuga, 2016)
El tío Alberto (Marcel Beltrán, 2016)
Severo secreto (Oneyda González, Gustavo Pérez, 2016)
El Proyecto (Alejandro Alonso, 2017)
Pablo Milanés (Juan Pin Vilar, 2017)
Nadie (Miguel Coyula, 2017)
Sergio y Sergei (Ernesto Daranas, 2017)

Bron
* Cubanet, 3 april 2018
Link
* Facebook van Reyes

Kunstenbond censureert Cubaanse auteur en fotograaf Luis Pardo

Ongehoorde termen als ‘castrisme’ en ‘het kerkhof van het castrisme’ waren gisteren even te lezen op de website La Jiribilla, de site van de staatsvakbond voor Cubaanse kunstenaars. Na enkele minuten verdween de tekst en wie op de link klikte kreeg een ‘error’- signaal. Aanleiding was een discussie over de betekenis van Halloween, een feest waar partijgangers in Cuba niets van moeten weten, maar onder jongeren populair is.

pardo-orlando-paz--jiribilla

De gecensureerde tekst op La Jiribilla

De gewraakte tekst was geschreven door Orlando Luis Pardo Lazo en droeg de titel: ‘De castristische boer tegen Halloween’ en ging in op de afkeer van de autoriteiten tegen de groeiende populariteit in het land van Halloween. Pardo Lazo publiceerde de tekst al eerder in november 2017 op de webpagina CiberCuba nadat de officiële site La Jiribilla artikelen had gepubliceerd over Halloween en ageerde tegen de groeiende populariteit van dit feest, dat door de officiële spreekbuis van de kunsten omschreven werd als ‘de invasie van de stompzinnigheid en banaliteit’. In zijn reactie De castristische boer tegen Halloween verdedigt Pardo de viering op 1 november van Halloween. In zijn tekst gebruikt hij termen als ‘castrisme’ en het ‘Castrokerkhof’, twee begrippen die nooit in de staatsmedia worden gebruikt. Ook refereert Pardo aan ‘de slotfase van het castrisme’ in Cuba.

Cubaan in buitenland

pardo-orlando-luis-pardo-lazo

Orlando Luis Pardo Lazo

De schrijver en fotograaf Orlando Luis Pardo Lazo (1971) publiceerde diverse boeken in Cuba zoals Collage Karaoke (2001), Empezar de cero (2001), Ipatrías (2005) en Mi nombre es William Saroyan (2006). In 2007 won hij met zijn boek Boring home een prijs van de officiële schrijversbond UNEAC. Dat boek zou in Cuba nooit verschijnen vanwege teksten die Pardo op zijn blog Lunes de Post-Revolución had geplaatst. Hij verliet Cuba en woont nu in de VS waar hij als literator o.a. werkzaam is bij de Brown University (2015). Hij doctoreerde vorig jaar in vergelijkende literatuurstudies aan de Washington University de Saint Louis in Missouri. Hij is ook medewerker van de website Diario de Cuba.

Bron
* Op Web Archive zijn de gecensureerde pagina’s nog te lezen.

Linken:
* De website Lunes de Post-Revolución van Orlando Luis Pardo Lazo
* YouTube, 2 minuten: Cubaanse jongeren spreken over Haloween terwijl ze de avond doorbrengen in straat Calle G in Havana.

Cubaanse dominee voelt ‘aanwezigheid van God’ bij gewelddadige haatacties in Panama

Baptistendominee Raúl Suárez, directeur van het Centro Memorial Dr. Martin Luther King Jr in Havana, ‘voelde de aanwezigheid van God’ tijdens de gewelddadige acties tegen Cubaanse dissidenten in Panama tijdens de Top van de Amerika’s. De gewelddadige acties waren opgezet door regimegezinde Cubanen, waaronder het voormalige hoofd van de Cubaanse inlichtingendienst in Venezuela, Alexis Frutos Weeden. Tijdens een actie bedoeld om een forumbijeenkomst van Castrocritici onmogelijk te maken, was ook de voormalige Minister van Cultuur en huidig adviseur van Raúl Castro, Abel Prieto, aanwezig. Hij liet weten dat erkenning van de Cubaanse oppositie vergelijkbaar is met ‘het legaliseren van Al Qaeada.’

Raúl Suarez

Raúl Suarez

Raúl Suárez, ook lid van het Cubaans parlement: ‘Ik voelde de aanwezigheid van God in Panama, toen ik deelnam aan de gerechtvaardigde strijd van hen die ‘het huis van gebed willen veranderen in een hol van misdadigers,’ aldus de regimegetrouwe dominee in een interview met de officiële website voor kunstenaars La Jiribilla. Hij prees de ‘oecumenische geest’ van de officiële Cubaanse delegatie waaronder ‘vertegenwoordigers van de christelijke studentenbeweging, de Episcopale kerk, de federatie van spiritisten, katholieke en baptisten zoals ik.’ (…) ‘Ik voel me een waardige deelnemer aan de civil society in Cuba, en daarom steunde ik de beslissing van onze delegatie niet te nemen aan gesprekken met dissidenten. Want de hele wereld weet wie hen produceerde, financierde en wie doorgaat met deze betalingen,’ aldus de dominee.

In kader: In Panama kwam het op 8 april jl. tweemaal tot een ‘treffen’ tussen Cubaanse dissidenten en aanhangers van het regime. De confrontaties speelden zich af aan de vooravond van de officiële opening van de Top van de Amerika’s, waar zowel president Obama als president Castro aan deelnamen. De officiële Cubaanse delegatie besloot zich tenslotte terug te trekken en niet aan de geplande fora deel te nemen o.m. vanwege de aanwezigheid van ‘terroristen’, ‘leden van de CIA’, ‘klootzakken’ en ‘wormen’.  Een van de aanvallers op een groep betogende Cubaans-Amerikaanse burgers en opposanten van het Castro-regime in Havana, was kolonel Alexis Frutos Weeden, hoofd van de Cubaanse geheime dienst in Venezuela. In Parque Porras viel hij met geweld uit naar Orlando Gutierrez, hoofd van het Democratische Directoraat. Bij de verstoring van een forumbijeenkomst waar dissidenten aan deelnamen, speelde oud-minister Prieto een hoofdrol

In kader:
In Panama kwam het op 8 april jl. tweemaal tot een ‘treffen’ tussen Cubaanse dissidenten en aanhangers van het regime. De confrontaties speelden zich af aan de vooravond van de officiële opening van de Top van de Amerika’s, waar zowel president Obama als president Castro aan deelnamen. De officiële Cubaanse delegatie besloot zich tenslotte terug te trekken en niet aan de geplande fora deel te nemen o.m. vanwege de aanwezigheid van ‘terroristen’, ‘leden van de CIA’, ‘klootzakken’ en ‘wormen’. Een van de aanvallers op een groep betogende Cubaans-Amerikaanse burgers en opposanten van het Castro-regime, was kolonel Alexis Frutos Weeden, hoofd van de Cubaanse geheime dienst in Venezuela. In Parque Porras viel hij met geweld uit naar Orlando Gutierrez, hoofd van het Democratische Directoraat. Bij de verstoring van een forumbijeenkomst waar dissidenten aan deelnamen, speelde oud-minister Prieto een hoofdrol.

Al Qaeda
Oud-minister Abel Prieto was in Panama aanwezig en verdedigde het geweld van leden van de officiële delegatie. Hij sprak o.a. met een verslaggever van het televisiekanaal Univisión 23 en maakte in dit interview duidelijk waarom de Cubaanse regering nooit zou overgaan tot erkenning van dissidenten. Prieto, op dit moment adviseur van president Castro, benadrukte dat deze ‘geen enkele wettigheid hebben’ en wees naar de ‘meer dan 2.200 burgerlijke organisaties in de civil society’* die Cuba op dit moment telt. Andere organisaties kunnen niet erkend worden omdat ze door vreemde mogendheden worden gefinancierd: ‘Als zij door vreemde mogendheden worden gefinancierd, kunnen ze niet gelegaliseerd worden, dat is een principieel element,’ aldus Prieto in het interview. De oud-minister van Cultuur, zei verder dat erkenning vergelijkbaar zou zijn met erkenning als burgerlijke organisatie van Al Qaeda’. En hij voegde er nog aan toe dat dit soort mensen in andere landen opgesloten zitten ‘in kooien, zoals in Guantánamo.’

De roep internationaal om meer 'civil society' maakt dat ook de Cubaanse autoriteiten deze term hanteren. De officiele Cubaanse delegatie - hierop de foto - wordt ook omschreven als civil society. De man die de punt van de Cubaanse vlag vasthoudt is dominee Suarez.

De roep internationaal om meer civil society in Cuba maakt dat ook de Cubaanse autoriteiten deze term nu volop hanteren. De officiële Cubaanse delegatie – hier op de foto op weg naar Panama – wordt ook omschreven als civil society. De man die de punt van de Cubaanse vlag vasthoudt is dominee Raúl Suárez.

Deel van het verleden
Publicist Haroldo Dilla Alfonso schreef na afloop van de Top van de Amerika’s in Panama op de website Diario de Cuba dat diegenen die zich in Panama hadden geschaard achter het regime in Havana bij de haatacties tegen dissidenten, de mogelijkheid verloren hadden deel uit te maken van de toekomst; ze waren ‘een deel van het verleden’ geworden. Hij zag hoe de officiële Cubaanse delegatie zich ‘absoluut onfatsoenlijk’ gedroeg en hij zag ‘het gespuis, de intolerantie, de bende, de agressie en de slechte manieren’ die zijn Cubaanse ziel kwetsten. En Dilla herinnert aan een eerdere uitspraak van blogger Yoani Sánchez, die enthousiast was over het idee dat in Panama de gelegenheid zich zou voordoen van een brede dialoog. ‘Maar ik heb me vergist. De Cubaanse regering is nooit geïnteresseerd geweest in een verdere dialoog buiten de eigen gevangenissen. Daarom schakelde ze een bende officieren in om het verloop van de Top te verstoren,’ aldus Dilla die het een belachelijk idee vindt dat hier sprake zou zijn van de (officiële) civil society want het waren in werkelijkheid ambtenaren, of oude informanten van de geheime dienst die al jaren hun rol spelen in staatsorganisaties. Dilla wijst op Abel Prieto, de adviseur van Raúl Castro en Miguel Barnet, de huidige voorzitter van de kunstenbond, die op een foto leuzen schreeuwt. ‘Dat deed hij trouwens nooit toen in Cuba homoseksuelen werden opgesloten uit naam van de revolutionaire moraal.’ Hij betreurt het ook dat de coördinatoren van Cuba Posible, Roberto Veiga en Lenier González, besloten de conferentie te verlaten. Veiga en González zijn de voormalige medewerkers van kardinaal Jaime Ortega die eerder het veld moesten ruimten. ‘Ooit bezetten zij een authentieke plek in het maatschappelijk middenveld,’ aldus Dilla.

Linken
* Officieel Cuba trekt zich terug van fora in Panama, deze Cubaweblog van 9 april 2015
* Het interview met Abel Prieto over dissidenten en Al Qaeda
* De website van het Centro Martin Luther King

Noot

Hermanos de Causa

Hermanos de Causa

Gisteren werd opnieuw duidelijk hoe weinig onafhankelijk de zogenaamde regime-organisaties, die zich civil society noemen, in werkelijkheid zijn. Het Agentschap voor Rapmuziek / La Agencia Cubana de Rap (ACR) schrapte gisteren de namen van de rappers Soandry del Río (Hermanos de Causa) en Raudel Collazo (Eskuadrón Patriota) uit haar catalogus. De formele reden luidt dat zij hun inkomsten niet hadden gemeld aan deze staatsinstelling. De rappers waren in Panama op uitnodiging van niet-gouvernementele organisaties, en namen deel aan een concert van dissidente muzikanten.

Sanctie tegen zanger Robertico Carcassés opgeheven

Het Ministerie van Cultuur heeft de sanctie tegen pianist en componist Robertico Carcassés opgeven. De maatregel was het gevolg van kritische uitspraken van de musicus tijdens een rechtstreekse televisie-uitzending gewijd aan de vier Cubaanse spionnen die in de VS gevangen worden gehouden. De mededeling is afkomstig van de officialistische zanger Silvio Rodríguez die op zijn weblog spreekt over ‘positief’ verlopen gesprekken.

Cartoon Garincha

‘Ja, wij spreken en zingen over heilige zaken in Cuba zoals in het volgende lied over de favoriete toetjes van de Cubaanse Vijf.’ Cartoon van Garincha over de serviele houding van enkele Cubaanse zangers en zangeressen in de kwestie rond Carcassés.

Tegenover het persbureau EFE bevestigde Carcassés (41), leider van de muziekgroep Interactivo, de bijeenkomst, maar zei nog te wachten op het bericht over de intrekking van de sanctie. Tijdens een concert op 12 september op de zogeheten Anti-imperialistische Tribune in Havana, improviseerde Carcassés; ‘Ik wil dat de Vijf Helden vrijkomen (…) Vrije toegang tot informatie zodat ik mijn eigen mening kan vormen. Ik wil de president via directe verkiezingen kiezen en niet via een andere weg. Stop met de blokkade en stop aub met de blokkade die Cuba zichzelf oplegt. Militanten of dissidenten: alle Cubanen hebben dezelfde rechten.’ Als gevolg van deze kritische uitspraken via de Cubaanse televisie was hem door het Ministerie van Cultuur een tijdelijk verbod opgelegd om op te treden. Tijdens het gesprek zou een functionaris hem hebben gezegd dat zijn ‘verklaringen niet overeen kwamen met de lijn van de Cubaanse revolutie, dat het niet de juiste plek was dit te doen en dat hij een opportunist zou zijn.’

Roberto Carcasses

Roberto Carcasses

Critici Carcassés
Zanger Rodríguez had Carcassés al eerder bekritiseerd, maar had ook kritiek op het Ministerie van Cultuur. ‘Als burger heeft Robertico het recht in zijn land te zeggen wat hij denkt. Het lijkt me een betreurenswaardige fout dat hij dit heeft gedaan tijdens een activiteit opgedragen aan onze vijf antiterroristische helden, die hun leven hebben opgeofferd voor de veiligheid van het land.'(…) ‘Ik schrik ervan dat men de zaak van de Vijf wil gebruiken als voorwendsel voor een daad van repressie’. Via commentaren op twitter en verschillende weblogs wordt de rol van de ‘castristische miljonair en overschatte Silvio Rodriguez’ omschreven als ‘de man die snel de rol van de vriendelijke politieagent tijdens het verhoor op zich neemt in de zaak van de muzikant Robertico Carcassés, en haalt hij de kastanjes uit het vuur voor dit decadente en corrupte regime.’ Ook Mariela Castro, homo-activiste en dochter van Raúl Castro keurt de daad van Carcassés af en noemt hem ‘zeer opportunistisch’ en zegt dat het wel erg gemakkelijk is zulke dingen te roepen ‘tijdens een concert dat een geheel andere doelstelling heeft’. Mariela Castro zegt wel van mening te zijn ‘dat iedereen zegt wat hij denkt.’ De directeur van het Nationaal Koor van Cuba, Digna Guerra, zegt ‘beledigd’ te zijn door de houding van Carcassés, bekritiseert zijn ethiek en spreekt over de ‘heilige strijd’ voor de Cubaanse spionnen in de VS. ‘Als Cubaanse, als musicus en als moeder noem ik dit onacceptabel en voel ik me nog meer dan anders betrokken bij de Cubaanse Vijf, bij de Revolutie en bij de jongeren die me iedere dag uitdagen deel uit te maken van de cultuur en van het Vaderland’, aldus Guerra.

Buitenlandse beïnvloeding
De officialistische twitteraar en blogger Iroel Sánchez, in dienst van het Ministerie van Communicatie, beschuldigt Carcassés ervan de kritiek geuit te hebben om zo naam te maken in de VS. De muzikant Conrado Monier beschuldigt Carcassés ervan de ‘inspanningen van duizenden kunstenaars’ te niet te doen. ‘Vanuit mijn Guantánamo, enkele millimeters verwijderd van de Yankees, zeg ik als eenvoudig Cubaans muzikant ‘dit doe je niet.’ In een andere reactie, gepubliceerd door de website van de officiële kunstenaarsbond La Jiribilla, kritiseert zanger Eduardo Sosa de rol van de internationale persbureaus om deze ‘ongepastheid te publiceren’. Maar Sosa zegt ook dat de gebeurtenis aantoont dat ‘er beter en efficiënt gebruik moet worden gemaakt van de ruimte voor het publieke debat en dat ieder van ons zich vrij en open moet kunnen uiten zonder angst voor verschillen.’ De website publiceert geen reacties die steun betuigen aan Carcassés.

Silvio_Rodriguez

Silvio Rodriguez

Linken
De verklaring van Silvio Rodriguez op zijn weblog
*
De officiële kunstenaarsbond publiceerde drie commentaren over deze affaire; alle drie keuren het gedrag van Robertico Carcassés af.

Antiracist Zurbano ontslagen vanwege kritiek

De schrijver en essayist Roberto Zurbano is ontslagen als directeur van het uitgeversfonds Casa de las Americas, de officiele literaire uitgeverij in Cuba.
Zurbano publiceerde een artikel over het heersende racisme in Cuba in de New York Times en constateerde dat de revolutie voor de zwarte Cubanen nog moet beginnen.

Zurbano-Jorge-Luis-Baños-IPDe aanval tegen Zurbano werd vorige week ingezet door auteur Guillermo Rodríguez Rivera, die de uitspraken van zijn collega Zurbano ‘schandalig’ noemde. Rivera publiceerde zijn kritiek op de website van de zanger Silvio Rodriguez.* De Beweging van Latijns-Amerikaanse en Caribische nakomelingen uit Afrika / Articulación Regional de Afrodescendientes de Latinoamérica y el Caribe, ARAC, die de Cubaanse revolutie meestal goed gezind is, protesteerde tegen het ontslag en tegen ‘het obstructieve en repressieve karakter’ van ieder die bij deze polemiek betrokken is. ARAC zegt ’de vrije uitwisseling van ideeën van al haar leden te willen steunen als deel van ‘de onmisbare vrijheid van meningsuiting’.

Schrijver zoekt isolement
De website van de officiele kunstenaarsbond UNEAC verwijt Zurbano dat hij zich geisoleerd en verwijderd heeft van de consensus die over dit thema bij ‘de meest serieuze Cubaanse onderzoekers bestaat’. De bond waarschuwt voor een scheiding der geesten onder de bestrijders van het racisme en dat zo’n splitsing ‘in het voordeel zal zijn van de vijanden van de Revolutie.’ Zurbana zal werkzaam blijven als onderzoeker van de Casa de las Américas, maar geen bestuurlijke functie vervullen. De Schrijversbond heeft in een korte verklaring meegedeeld dat Zurbana – ondanks zijn vermelding in de New York Times – geen uitvoerend secretaris was van de bond.

Linken
* Zie bericht op deze weblog van 26 maart: Voor zwarte Cubanen is de revolutie nog niet begonnen.
* Zie bericht op deze weblog van 4 april: Cubaanse zanger wil Raúl Castro steunen om de revolutie te verdedigen 
* De eerste kritiek van collega-schrijver Rodriguez gepubliceerd op de website van de zanger Silvio Rodriguez
* De website van de Cubaanse schrijvers- en kunstenaarsbond UNEAC La Jiribilla
De verklaring van de ARAC in het Spaans.