Bureaucratie in Cuba is grootste hinderpaal voor investeerders

De bureaucratie in Cuba is een van de grootste obstakels voor buitenlandse zakenlieden bij het veroveren van een plaats op de Cubaanse markt. Dat zeiden diverse specialisten in gesprekken met het persbureau AFP. Maar bedrijven ‘die hier komen op het moment dat alles perfect gestructureerd is en het uiteindelijke economische model gekozen (…) kunnen wel eens te laat zijn,’ aldus een expert.

De stand van het Marielproject op de recente beurs FIHAV 2015

De stand van het Marielproject op de recente beurs FIHAV 2015 in Havana

Philippe García, regionaal directeur van Business Francia, een overheidsinstelling die Franse bedrijven adviseert bij activiteiten in het buitenland, constateert dat het hier gaat om ‘een geleide economie, met planning en bureaucratie (…), er is sprake van langdurige onderhandelingen en het besluitvormingstraject is bijzonder lang en vaak is de reden van de traagheid niet te achterhalen.’ Gabriela Santoyygo, coördinator van Access Cuba, adviseert ondernemers die willen investeren in het eiland; hij houdt hen voor dat zij aan twee essentiële eisen moeten voldoen om zich te vestigen in Cuba. ‘Men moet veel geduld hebben en zich aanpassen aan wat ze in Cuba willen’. Bovendien moet men accepteren ‘soms anderhalf jaar te moeten wachten voordat een deal kan worden gesloten’ en bovendien moet men projecten presenteren die in lijn zijn met het officiële programma Plan Quinquenal de la Economía Nacional oftewel het Vijfjarenplan van de Nationale Economie. Dat is een voorwaarde sine qua non om in de Cubaanse markt te kunnen opereren. De Amerikaanse ondernemers Horace Clemmons en Saul Berenthal voldoen aan die formule, aldus persbureau AFP. Beiden overtuigden de Cubanen van het belang om een assemblagebedrijf voor kleine tractoren te vestigen in de Marielzone. Nu is het wachten op toestemming van het Amerikaanse Ministerie van Financiën.

Te laat?
Volgens Berenthal is het geheim het vermogen van een bedrijf om in te spelen op lokale beperkingen: ‘Cuba wil buitenlandse investeringen, Cuba wil arbeidsplaatsen scheppen, Cuba wil nieuwe technologie en Cuba wil de mogelijkheid hebben kennis over moderne bedrijfsvoering over te dragen aan Cubanen.’ Ondanks de obstakels, is Phillipe García van mening dat het essentieel en strategisch is zo snel mogelijk aanwezig te zijn, zoals enkele Franse bedrijven jaren geleden al deden zoals Total, Alcatel, Lucent, Pernod-Ricard en Bouygues als joint-ventures. ‘Ik denk dat bedrijven die hier komen op het moment dat alles perfect gestructureerd is en het uiteindelijke economische model gekozen is (…) wel eens te laat kunnen zijn,’ aldus de expert. García laat zich positief uit over het panorama dat geschetst wordt nu er diplomatieke betrekkingen bestaan tussen Havana en Washington en over de versoepeling van het embargo, want daar hebben bedrijven die willen investeren ook mee te maken. ‘Zolang de relatie met de VS niet volledig is geregeld, zal er angst blijven bestaan bij veel ondernemingen,’ aldus García. Hij doelt op de boetes die banken als BNP Paribas (8,8 miljard dollar) en in 2014 nog Crédit Agricole (787,3 miljoen dollar) werden opgelegd vanwege overtreding van het Amerikaanse embargo, ‘Ook al kunnen we de snelheid en het ritme van het proces dat zich hier afspeelt niet meten en kennen we ook het uiteindelijke economische model niet, er is sprake van een markt die morgen een heel grote zal blijken te zijn in de regio,’ voorspelt García.

Bronnen
* Diario de Cuba en AFP

Meer ruimte in Cuba voor buitenlands kapitaal

De Cubaanse regering heeft dinsdag aangekondigd de mogelijkheden voor buitenlands kapitaal in Cuba uit te breiden. Vorig jaar was al een lijst met 306 projecten gepresenteerd voor een waarde van ruim 8 miljard dollar. De nieuwe 80 projecten hebben te maken met het gezondheidstoerisme en de audiovisuele sector.

Minister van Commercie en Buitenlandse Investeringen, Rodrigo Malmierca

Minister van Commercie en Buitenlandse Investeringen, Rodrigo Malmierca

Op de lijst van vorig jaar zijn 40 projecten verwijderd vanwege het feit dat de onderhandelingen erover, aldus de Minister van Commercie en Buitenlandse Investeringen, Rodrigo Malmierca, zich in een vergevorderd stadium bevinden. De nieuwe projecten vinden plaats in 12 sectoren met een accent op het toerisme (94), de energie (86) en de agro-industrie(40). Twintig van de nieuwe projecten worden ontwikkeld in de zogeheten vrijhaven en containerhaven Mariel (ZEDM). De Marielzone is tot nu toe nog de enige plaats in Cuba waar buitenlandse bedrijven zich kunnen vestigen zonder deelname van Cubaanse staatsbedrijven; in de rest van Cuba is een aandeel van 51% van een staatsbedrijf voorgeschreven. Malmierca wees er gisteren tijdens de grote beurs van Havana FIHAV 2015 op dat Cuba zich op dit gebied in ‘een startfase bevindt’, maar dat ‘de handelsmogelijkheden en de politieke en economische context van het land grote interesse hebben gewekt’. Hij wees met nadruk op de nieuwe mogelijkheden om te investeren in centra voor gezondheidstoerisme en sportinstellingen ter bevordering van de gezondheid. President Raúl Castro noemde eerder buitenlandse investeringen noodzakelijk om het socialisme in Cuba welvarend en duurzaam te maken. Daar zou jaarlijks twee tot twee-en-half miljard dollar aan buitenlands kapitaal voor nodig zijn.

gezondheid-operatieKapitaal uit de VS
Op de openingsdag van de FIHAV 2015 had Malmierca al benadrukt dat geen enkele bedrijf ‘vanwege zijn afkomst’ wordt gediscrimineerd en dat Cuba streeft naar diversificatie van economische en commerciële relaties, ook met ondernemers uit de VS van wie er 200 in Havana aanwezig zijn. ‘Wij heten hen welkom om deel te nemen in de Cubaanse markt onder dezelfde condities als de rest van de planeet.’ Ook de banden met de meer traditionele handelspartners als Venezuela, China, Rusland en Spanje zullen worden voortgezet. Malmierca deelde mee dat het Bruto Intern Product van Cuba in het eerste trimester van dit jaar was gestegen met 4,7% en dat men verwacht 2015 af te sluiten met 4%.

Bron
* Diverse persbureaus
Link
* De website Cubadebate over de uitbreiding van buitenlands kapitaal, 4 november 2015. Onder de 8 goedgekeurde projecten voor Mariel zijn twee projecten uit België, namelijk BDC- Log (logistiek) en BBC-Tec (hoge technologie).

Cuba en de EU opnieuw rond de tafel

Cuba heeft besloten gesprekken met de Europese Unie (EU) over een samenwerkingsovereenkomst voort te zetten, naast de onderhandelingen met de VS over de normalisering van de diplomatieke betrekkingen. De diplomatieke gesprekken tussen Cuba en de EU worden in maart voortgezet. Cuba is het enige Latijns-Amerikaanse land dat geen samenwerkingsovereenkomst heeft met de EU. De EU is de tweede handelspartner van Cuba.

de Cubaanse dissident Guillermo Fariñas vijf jaar geleden nog de Sakharovprijs voor de vrijheid van het denken in ontvangst mocht nemen in het Europees Parlement.

De Cubaanse dissident Guillermo Fariñas ontving vijf jaar geleden de Sakharovprijs voor de vrijheid van het denken in het Europees Parlement.

Deze week begonnen de besprekingen over het aanhalen van de banden tussen de VS en Cuba. De relatie tussen beide landen was meer dan een halve eeuw vijandig. Brussel en Havana hebben op 4 en 5 maart een derde ronde gepland van de onderhandelingen die vorig jaar april begonnen in de Cubaanse hoofdstad. ‘Aanvankelijk dachten we dat de EU gedaald was op de lijst met prioriteiten’, zegt de Europese ambassadeur in Havana, Herman Portocarero. ‘Nu blijkt dat dat niet zo is en dat Cuba beide processen gelijktijdig wil aangaan. Dat is goed nieuws.’ Delegaties uit Cuba en de VS ontmoetten elkaar op 21 en 22 januari in Havana. Het was de eerste bijeenkomst na de aankondiging van beide regeringen dat de diplomatieke betrekkingen hersteld zullen worden en Washington op 15 januari nieuwe maatregelen aankondigde om handel en reizen tussen de landen te vergemakkelijken.

Portocarero en zijn vrouw

Portocarero en zijn vrouw

Geen samenwerkingsverband met EU
Cuba is het enige Latijns-Amerikaanse land dat geen samenwerkingsovereenkomst heeft met de EU. In 2008 werden de eerste stappen gezet in de richting van zo’n overeenkomst, eind april 2014 volgde een eerste ronde gesprekken over een toekomstig akkoord, zegt Portocarero. Die overeenkomst moet volgens hem onder meer betrekking hebben op de rol van maatschappelijke organisaties en de belangrijkste kwesties op het gebied van langdurige samenwerking. Een tweede bijeenkomst werd in augustus in Brussel gehouden en op 8 en 9 januari had een derde moeten volgen. Die werd begin december echter door de Cubaanse autoriteiten uitgesteld zonder nieuwe datum af te spreken, kennelijk vanwege een overvolle agenda.

Venezuela
Het belangrijkste doel van de Cubaanse diplomatie is het bevorderen van de handel en het aantrekken van kapitaal. In 2014 versterkte Cuba de relaties met de rest van Latijns-Amerika, het Caraïbische gebied en traditionele bondgenoten als China en Rusland. Het jaar eindigde met de historische aankondiging van toenadering tot de VS. Daardoor bevindt Havana zich nu in een andere positie in de onderhandelingen met Brussel. Het belangrijkste doel van de Cubaanse diplomatie is het bevorderen van de handel en het aantrekken van kapitaal onder een nieuwe wet voor buitenlandse investeringen. De Europese Unie is momenteel de tweede handelspartner van Cuba, na Venezuela. Economische problemen in dat land doen twijfel rijzen over de vraag hoe de sterke handelsbanden met Cuba zich zullen ontwikkelen. Volgens de laatst beschikbare cijfers uit 2013, bedroeg de Cubaanse import uit de EU in dat jaar 1,83 miljard dollar. De export bedroeg 838 miljoen dollar.

Groei
De regering van Raúl Castro hoopt dat een samenwerkingsovereenkomst met de EU leidt tot groei van de handel, maar ook tot diversificatie van economische banden, gezien de mogelijkheid van normalisering van de relatie met de VS en een daaraan gekoppelde opheffing van het Amerikaanse handelsembargo, zeggen analisten.

De vlaggen van de Europese Unie

De vlaggen van de Europese Unie

Rivaliteit VS en Europa
Portocarero denkt dat de nieuwe relatie van Cuba met de VS alle processen zal versnellen. ‘Als de Cubaanse autoriteiten de balans willen bewaren, zodat niet alles nu de door de VS gemonopoliseerd wordt, zullen ze ons de aandacht moeten geven die we verdienen’, zegt hij. Europa krijgt nog steeds hoge boetes vanuit de VS opgelegd vanwege de Wet Helms-Burton. Die Amerikaanse wet legt sancties op aan niet-Amerikaanse bedrijven die handel drijven met Cuba. ‘Hier zullen we het over moeten hebben met onze vrienden in de VS’, zegt Portocarero. ‘Het is niet acceptabel voor ons dat we het doelwit blijven van sancties en boetes voor de Europese financiële sector, terwijl in de VS de restricties worden versoepeld.’

Gevoelige thema’s
Cuba heeft aangegeven voor normale groei van de economie zo’n 2,2 miljard euro per jaar aan investeringen nodig te hebben. De speciale economische zone Mariel, die 465 vierkante kilometer beslaat ten westen van Havana, heeft een moderne haven die gebouwd is met geld uit Brazilië, en ruimte voor productieactiviteiten gefinancierd door buitenlandse investeerders. Tijdens de derde ronde van de besprekingen met de EU staan onder meer mensenrechten, de rol van maatschappelijke organisaties en goed bestuur op de agenda. Dit zijn gevoelige onderwerpen voor de Cubaanse regering, die geen internationale kritiek hierop accepteert.

Bron
* Patricia Grogg, IPS

Iván García: ‘Embargo is eerder absurd dan onrechtvaardig’

Eerder deze week publiceerden we de bijdragen van twee Amerikaanse Cuba-deskundigen over de suggestie in de New York Times aan het adres van president Obama om de diplomatieke relaties met Cuba te herstellen. Onafhankelijk journalist Iván García, woonachtig in Havana, stelt dat veel dissidenten tegen het Amerikaans embargo zijn, maar ‘de lobby van Cubaans-Amerikaanse miljonairs en opiniemakers onder invloed van de Cubaanse regering die in de VS wonen, hebben zich van deze discussie meester gemaakt.’ Hier volgt de tekst van Iván García die op 14 oktober op de website Diario de Cuba werd geplaatst; het embargo noemt hij ‘dom en dwaas.’

John F. Kennedy en zijn vrouw Jacky begroeten in december 1962 vrijgelaten Cubaanse-Amerikanen die deelnamen aan de mislukte inval in de Varkensbaai. Kennedy kondigde hetzelfde jaar ook een volledig emnargo af.

John F. Kennedy en zijn vrouw Jacky begroeten in december 1962 door Fidel Castro vrijgelaten Cubaanse-Amerikanen die deel hadden genomen aan de mislukte inval in de Varkensbaai. Kennedy kondigde hetzelfde jaar ook een volledig embargo tegen Cuba af.

Op een dag zal men, als de geheime archieven van het Castroregime zijn geopend, ontdekken dat er grote hoeveelheden geld uit de schatkist van de Castro’s zijn gegaan naar forse campagnes, gericht op de afschaffing van het embargo. De geschiedenis van de ‘blokkade’ zoals men deze officieel noemt, wordt door elke Cubaan gekend, maar wordt ook overdreven. Hoewel het juist is dat Cubaanse bedrijven vanwege het embargo geen medicijnen van de jongste generatie kunnen kopen om kinderkanker te bestrijden, er onderdelen ontbreken om de bussen van General Motors te doen rijden, kunnen bij transnationale bedrijven in heel Latijns-Amerika dergelijke onderdelen en producten met Amerikaanse patenten worden gekocht. Het embargo vloeit voort uit de confiscatie van goederen van Amerikaanse burgers zonder compensatie door de regering van Fidel Castro. Dat is een thema dat in de toekomst deel zal uitmaken van onderhandelingen. Het embargo werd in 1960 gedeeltelijk opgelegd door de administratie van president Eisenhower en op 3 februari 1962 door de regering Kennedy uitgebreid. Vervolgens hebben opeenvolgende bewoners van het Witte Huis dit embargo met de wet in de hand gehandhaafd.

blokkade-ketting-vs en cubaMythes
Het embargo is niet populair, niet onder de meeste Cubanen op het eiland, maar ook niet op de wereld. Maar er is veel aandacht voor de mythes eromheen en weinig oog voor de werkelijkheid van het embargo. Niemand begrijpt hoe, ondanks het ‘verstikkende embargo’ het mogelijk is in Havana een gamma aan elektrotechnische apparatuur te kopen van Black & Decker, RCA of Westinghouse, zo Amerikaans als de pompoenpudding van Halloween. Als men zich wil verfrissen vanwege de tropische hitte, kan men een pauze maken met Coca Cola en ondertussen Malborough roken. Ook kun je een HP-printer kopen, een fles Jack Daniel afkomstig uit de staat Tennessee of saus van Del Monte bij uw spaghetti voegen. Van sommige producten waar de staatsbedrijven sinds 55 jaar gebruik van maken is bekend dat men hiervoor het embargo doorbreekt. Ondanks de verboden wordt op 95% van alle computers bij staatsbedrijven of bij officiële Cubaanse instanties, Windows gebruikt.

Olijfgroene propaganda
De parallelle handel tussen Cubanen aan de ene kant van de Golf van Florida en de andere kant, leidt jaarlijks tot een stroom van 3 miljard dollars naar Cuba. Op dit moment zijn de overmakingen van Cubaanse familieleden naar Cubanen op het eiland de tweede inkomstenbron, na de export van medische diensten. Daarom lijkt het embargo mij eerder absurd dan onrechtvaardig. Als men er de illegale confiscaties van Fidel Castro mee wilde afstraffen, of de dwaze militaire acties in Latijns Amerika en het sturen van troepen naar Afrika, is het middel volkomen mis. Het is slechts bruikbaar als olijfgroene propaganda. Met dollars in de hand kan de Cubaanse regering voedsel en medicijnen in de VS kopen. Het eerste schip dat afgelopen januari de feestelijk versierde en pas geopende haven van Mariel binnenvoer, was een Amerikaans schip vol kip. Toen de Braziliaanse president Dilma Rousseff en generaal Raúl Castro toespraken hielden bij de ingebruikname van de vrijhaven Mariel, losten de zware kranen tonnen aan bevroren kip uit de VS. De grote vraag is dan ook: als het embargo meer gaten dan een kaas heeft en een meerderheid in de internationale gemeenschap het embargo veroordeelt, wat is dan het politieke voordeel voor de VS om het embargo te handhaven?

embargo - cuba-vs-bloqueoMensenrechten
Ik heb het niet over mensenrechten. Dat is oud nieuws. China en Vietnam zijn evengoed autoritair, straffen dissidenten en onderdrukken de vrijheid van meningsuiting, van vereniging en de rechten van arbeiders. 55.000 Amerikaanse soldaten stierven in de Vietnamese jungle. Dat vormde enkele jaren geleden geen belemmering voor het Congres om het land te accepteren als volwaardige partner. China, waar arbeiders werken in condities slechter dan in het kapitalisme met miserabele salarissen, staan kantoren van duizenden bedrijven uit de VS, de belangrijkste crediteur van de Amerikaanse schatkist. Men zou kunnen zeggen dat China en Vietnam, door zijn miljoenenbevolking, een potentiële groeimarkt is voor Amerikaanse bedrijven. Maar de politiek mag niet alleen bepaald worden door business. De democratie van de VS, met zijn indrukwekkende Constitutie en de waarden die er uit voortvloeien, zijn in de loop van de tijd vervaagd. Het pragmatisme van de regeringen is spreekwoordelijk. De politiek is de kunst van het mogelijke. Het is duidelijk dat het Cubaans regime gebruik moet maken van clandestiene kanalen voor haar handel. Maar dat heeft haar er niet van weerhouden honderden miljoenen dollars op persoonlijke rekeningen te vergaren en grillig consumentengedrag te bevredigen door Hummerjeeps of computers te kopen. De Cubanen leven niet slecht of eten weinig vanwege het embargo. Oorzaak is de beroerde wijze waarop de regering, op allerlei niveaus, opereert. Maar het embargo is een perfect voorwendsel om de economische mislukkingen te rechtvaardigen.

Carlos Saladrigas

Carlos Saladrigas

Anti-embargolobby
Veel dissidenten zijn tegen het Amerikaans embargo, maar ‘de lobby van Cubaans-Amerikaanse miljonairs en opiniemakers onder invloed van de Cubaanse regering die in de VS wonen, hebben zich van deze discussie meester gemaakt. Toen Carlos Saladrigas nog een anti-Castro hardliner was (nu bezoekt hij Cuba om economische mogelijkheden voor het bedrijfsleven te onderzoeken e.d.), eiste de vervolgde oppositie in Cuba al het einde van het embargo. De Castro’s hebben nooit willen erkennen dat niet alle dissidenten het embargo steunden. Zij onderhandelen liever met Noord-Amerikaanse functionarissen of met de anti-embargolobby verbonden met de VS. Het is een van de redenen waarom enkele dissidenten hun standpunt over het embargo veranderden – en verhardden – en tegenwoordig handhaving van het embargo eisen. Maar het regime blijft hen negeren. De antilobbycampagne houdt ook geen rekening met hen en heeft hen op cynische wijze hun verhaal ontfutseld. Dit politieke spel aan beide zijden van de Straat van Florida brengt een macabere tactiek aan de oppervlakte namelijk het uitschakelen van de dissidentie. Zonder universitaire titels, geld en bedrijven te bezitten, hebben deze dissidenten de pijn gevoeld van de gevangenissen, de slaag en de repressie of zij hebben hun oppositie betaald met ballingschap of smaad. Men kan onderhandelen over de opheffing van het embargo, ondoelmatig en dwaas, maar vertel wel alle kanten van het verhaal en niet slechts een. Cuba is vooreerst van alle Cubanen, ongeacht zijn portemonnee of zijn ideologie.

Bron
* Diario de Cuba, 14 oktober 2014

Dilma Rousseff : ‘Als Brazilië het niet doet, doet Nederland het wel’

De Braziliaanse president Dilma Rousseff heeft zich dinsdag tijdens een televisieverkiezingsdebat verdedigd voor de omvangrijke infrastructurele steun die Brazilië biedt aan bijvoorbeeld de uitbreiding van de haven van Mariel in Cuba:  ‘Als Brazilië het niet doet, doen ander landen zoals Nederland het wel.’ In oktober worden in Brazilië presidentsverkiezingen gehouden en Rousseff hoopt te worden herverkozen.

Raul Castro en Rousseff bij de ingebruikneming van een deel van het Marieeprject op 27 janurai 2014

Raúl Castro en Dilma Rousseff bij de ingebruikneming van een deel van het Marielproject op 27 januari 2014

De president verdedigde de financiering door Brazilië van projecten in veel Latijns-Amerikaanse landen en stelde vast dat steeds als voorwaarde wordt gesteld dat Braziliaanse bedrijven er in participeren en dat de levering van materialen voordeel moet opleveren in de vorm van inkomen en werk voor Brazilië. ‘Het beleid van Brazilië is erop gericht dat Latijns-Amerika wordt gesteund, maar ook ons land en onze bedrijven,’ aldus Rousseff op het televisiekanaal Bandeirantes. Zij wees op de verantwoordelijkheid van ‘de sterkste regionale macht van Latijns-Amerika.’ Rousseff zei dat Brazilië zich vroeger richtte op de ontwikkelde landen en ‘nu kijken we naar heel Latijns Amerika en heel Afrika en we hebben een relaties met de BRICS-landen (het blok landen met als deelnemers Rusland, India, China en Zuid-Afrika), waardoor we de mogelijkheid hadden de BRICS-bank op ter richten die ook projecten gaat financieren in landen in ontwikkeling.’ “Wij vormen een variant op het IMF (Internationaal Monetair Fonds), een akkoord om landen te beschermen tegen de internationale vluchtigheid’

Mensenrechten in Cuba
Rousseff beantwoordde ook een vraag van de sociaalchristelijke presidentskandidaat en evangelisch dominee Everaldo Pereira, die vraagtekens zette bij de financiering waardoor de ‘de Cubaanse dictatuur wordt ondersteund’ via het havenproject van Mariel. Van de 957 miljoen dollar die voor dit project nodig zijn, draagt Brazilië 682 miljoen dollar bij, afkomstig van de staatsbank Banco Nacional de Desarrollo Económico y Social (BNDES) en bedoeld om een containerpark te bouwen. Bij haar bezoek aan Cuba in januari bood Rousseff president Castro nog eens 290 miljoen dollar aan voor de ontwikkeling van een industriële zon in de regio van Mariel. Rousseff: ‘Onze relaties met Cuba zijn dan ook zeer positief, we financieren Braziliaanse bedrijven om een haven in Cuba aan te leggen, die weer financieel voordeel oplevert voor Braziliaanse bedrijven’ en ze rechtvaardigde de enorme investering met de opmerking dat als Brazilië het niet zou doen ‘andere Europese landen, als Nederland’, het zouden doen.

Geheimzinnigheid
In de Braziliaanse media wordt kritisch gereageerd op het miljardencontract met landen als Cuba en Angola. Jorge Casado, columnist van de krant O Globo, schreef eerder over de grote geheimzinnigheid rond deze operaties. Verdragteksten, protocollen, technische verslagen en correspondentie worden als ‘geheim’ geclassificeerd en blijven dat tot 2027. Casado schreef dat Brazilië sinds het militaire regime, niet zo’n groot gebrek aan transparantie heeft gekend. En de hoofdstedelijke krant Correio Braziliense schreef dat van de 218 miljoen dollar bestemd om Braziliaanse havens te verbeteren, vorig jaar slechts 15 miljoen (7%) was gebruikt.

Bron
* Persbureau EFE
Link
* De correspondent van het NOS-Journaal, Marc Bessems beoordeelde het verkiezingsdebat in Brazilië op zijn weblog.   

Buitenlandse investeerders blijven voorzichtig en kritisch

Buitenlandse investeerders blijven voorzichtig bij het zaken doen met Cuba. Een diplomaat in Havana wijst erop dat ‘de verdiensten tot nu toe niet buitengewoon waren’ en een aantal bij de overheid ingediende projecten ‘bevindt zich nog steeds in de onderzoeksfase.’

'He, weg gusano'(worm, een scheldwoord in het politiek jargon van Cuba) 'Oh, sorry, het is een investeerder.'

‘He, weg gusano'(worm, een scheldwoord in het politiek jargon van Cuba) ‘Oh, sorry, het is een investeerder.’

De Cubaanse regering opende in november vorig jaar in Mariel een speciale ontwikkelingszone naar een model dat ook in China bestaat. Mariel omvat ondermeer een terminal. Daarnaast werd een nieuwe wet op de buitenlandse investeringen gepubliceerd die moet leiden tot extra investeringen van 2 miljard dollar per jaar en er zijn de afgekondigde economische hervormingen die Raúl Castro invoerde. Die zijn nodig om de economie van Cuba te doen groeien. Maar ondanks de verlaging van belastingen en het wegnemen van barrières bij de douane, constateert persbureau Reuters dat Cuba de nadelen verbonden aan het Amerikaans embargo en zijn op Sovjetmodel gestoelde economie, nog moet oplossen. ‘Cuba moet nog een hele weg afleggen om intelligent te kunnen te reageren op de globale uitdagingen van de zakenwereld,‘ zegt Pedro Freyre, die het bureau Akerman LLP leidt, een samenwerkingsverband van advocaten in Miami.

De nieuwe wet op buitenlandse investeringen

De nieuwe wet op buitenlandse investeringen

Geringe opbrengsten
De nieuwe wet op de buitenlandse investeringen die in juni in werking trad, verlaagde de belastingen op winsten tot de helft en bood nieuwe investeerders 8 jaar belastingvrijdom aan plus een ontheffing op sociale lasten voor het gebruik van menskracht. Hoewel potentiële investeerders deze belastingvoordelen toejuichten, zijn andere somber over het juridisch kader in Cuba, vooral na de gevangenneming van een groep buitenlandse ondernemers en de onteigening van hun bezittingen op het eiland na beschuldigingen door de overheid van corruptie. ‘De opbrengsten zijn niet buitengewoon vergeleken met regionale en globale standaarden en het kleine aantal projecten dat tot nu toe door de overheid in studie werd genomen is klein of blijft steken in de fase vlak voor het sluiten van verdragen,’ zegt een Europese diplomaat. Die investeringsvoorstellen moeten worden goedgekeurd op het hoogste niveau van de regering en omvatten plannen voor de lichte industrie, emballage, alternatieve energie, farmacie en logistiek, aldus de autoriteiten. Unilever*, het bedrijf dat zich in Cuba terugtrok na een conflict met de regering, had een meerderheidsaandeel in een bedrijf en onderhandelt op dit moment over zijn terugkeer naar de Marielproject. Nog twee bedrijven zouden activiteiten overwegen met de overheid in de Marielzone. Volgens diplomaten gaat het om het Franse bedrijf voor dranken Pernod Ricard (Havana Club!) en de sigarengigant BrasCuba uit Brazilië, die deel uitmaakt van het Britse American Tobacco.

Cubaasne slagerij

Cubaanse slagerij

Vertragingen
Omar Everleny, een Cubaanse econoom die zich specialiseerde in buitenlandse investeringen in Cuba, schat dat er in Cuba in de afgelopen 20 jaar nauwelijks voor 5 miljard dollar werd geïnvesteerd. De bedoeling is dat buitenlandse investeerders fabrieken en bedrijven bouwen voor de in- en uitvoer via Mariel, die ook interessant moeten zijn voor andere investeerders. Maar de geïnteresseerde bedrijven krijgen te maken met een tekort aan infrastructuur in de haven. Prijzen van de fabrieksterreinen zijn niet vastgesteld en er is een tekort aan dienstverlenende instanties. Ook het salarisbeleid is onduidelijk. Omdat deze basisinformatie ontbreekt zagen veel bedrijven zich gedwongen de onderhandelingen en de noodzakelijke onderzoeken te vertragen. Dat geldt ook voor de nieuwe wet op de investeringen want tot nu toe zijn de beloofde lijsten met investeringsmogelijkheden van het Ministerie van Landbouw, de voedselindustrie en sectoren zoals de farmacie, niet beschikbaar. ‘De Wet op de Buitenlandse Investeringen en de ontwikkelingszone Mariel zijn voorbeelden van de recente hervormingen op het eiland. Veel van die veranderingen zijn positief, maar ze worden niet snel genoeg uitgevoerd, zegt Peter Schechter, directeur van het Latijns-Amerika-programma van de Atlantic Council in Washington. Investeringen en diplomaten benadrukken dat de aanvangsproblemen in de Marielzone zijn opgelost, maar de traditionele voorzichtigheid en het gebrek aan ervaring met economische en juridische normen van de zijde van de Cubaanse autoriteit, lijken onveranderd. En ‘ze hebben investeringen in alle sectoren nodig, om te kunnen overleven,’ zegt een westerse diplomaat.

Bron
* Diverse persbureaus
Noot
* In februari legde Glasnost in Cuba Unilever de vraag voor over mogelijke nieuwe activiteiten van het bedrijf in Cuba. Het antwoord luidde toen: ‘Ik kan u helemaal geen nieuws mededelen over Unilever en Cuba. De situatie voor Unilever aldaar is ongewijzigd. Mochten er wijzigingen zijn dan zullen wij dit via de reguliere kanalen bekendmaken.’

Nieuwe spoorlijn Havana – Mariel alleen voor arbeiders

Volgens de Cubaanse televisie is de nieuwe spoorlijn tussen Havana en Mariel – enkele weken later dan gepland – in gebruik genomen. Het digitale dagblad 14ymedio meldt dat de lijn nu echter nog niet functioneert. De enige passagiers voor de trein die vier maal per dag zal rijden, zijn werknemers van het prestigieuze containercomplex en vrijhaven Mariel.

Treinstation Noviembre 19

Treinstation Noviembre 19 in Havana

De trein vertrekt van het station 19 de Noviembre in de wijk Nuevo Vedado en de komst van de trein wekte veel verwachtingen bij de buurtbewoners. Begin jaren negentig verdween de spoorlijn tussen Havana en omringende steden als Guanajay, Mariel en Artemisa en oudere Cubanen denken met weemoed terug aan het uitgebreide pre-revolutionaire spoorwegnet in Cuba. Maar de nieuwe trein is strikt gereserveerd voor reizigers die kunnen aantonen dat ze werkzaam zijn in het megaproject van Mariel.

trein-Cuba-inaugura-linea-ferroviaria-La-Habana-–-MarielCapaciteitsproblemen
Een medewerker van het Ministerie van Vervoer, die niet met naam genoemd wilde worden, liet de reactie van 14ymedio weten dat ‘in de nabije toekomst de trein ook toegankelijk zal zijn voor burgers die dat wensen, maar nu kampt men nog met capaciteitstekorten.’ De digitale krant constateert dat deze informatie nogal afwijkt van de enthousiaste verhalen die de officiële pers begin juli presenteerde. De mensen die nu bij het loket naar de trein naar Mariel informeren, horen de verkoopster steeds herhalen dat deze trein ‘alleen voor arbeiders is.’

Bron
* 14ymedio, 25 juli 2014
Link
Digitale krant 14ymedio op 30 juni 2014 over De spookterrein van Mariel ( Spaanstalig)

Braziliaanse gigant Odebrecht beschuldigd van ‘slavenhandel’

Het Braziliaanse Ministerie van Openbare Werken is op 13 juni een strafproces begonnen tegen de bouwonderneming Odebrecht vanwege vermoedelijke slavenarbeid, slechte arbeidsomstandigheden, internationaal verkeer van personen, beperking van de vrijheid en inhouding van papieren, aldus de Spaanse krant El País. De feiten zouden zich hebben voorgedaan in Angola waar ruim 500 Braziliaanse arbeiders  te werk waren gesteld.

Odebrecht is op dit moment de grootste particuliere werkgever in Angola

Odebrecht is op dit moment de grootste particuliere werkgever in Angola

Odebrecht, de grootste bouwonderneming in Brazilië, is ook de eerste verantwoordelijke voor de ontwikkeling van het Marielproject in Cuba. Het bedrijf  was in Angola o.a. betrokken bij de bouw van een suikerrietfabriek. Ongeveer 500 Braziliaanse arbeiders werkten voor Odebrecht in Angola. Wanneer het bedrijf schuldig wordt bevonden kan het worden veroordeeld tot een boete van 225 miljoen dollar en de betaling van schadevergoedingen. Het wordt Odebrecht extra aangerekend dat bij de werken ook sprake was van steun van de Braziliaanse overheid c.q. publiek geld via de ontwikkelingsbank Banco Nacional del Desarrollo Económico y Social (BNDES). Deze bank voorzag ook in een lening van 682 miljoen dollar voor de projecten van Odebrecht in Mariel, Cuba. In januari opende de Braziliaanse president Dilma Rousseff in gezelschap van Raúl Castro, de containerterminal voor Mariel en bood tegelijk 290 miljoen dollar van BNDES-bank aan voor de verdere ontwikkeling van de vrijhaven in Mariel.

Feest in Mariel met Dilma Roussef en Raul castro

Feest in Mariel met Dilma Rousseff en Raúl Castro

Mensonwaardig
Volgens de aanklacht zou Odebrecht werknemers uit Brazilië hebben overgebracht naar Angola om er te werken bij het bedrijf Biocom, een dochteronderneming van Odebrecht. De werknemers moesten in mensonwaardige omstandigheden hun arbeid verrichten vooral waar het sanitair, voedsel en drinkwater betrof. Ze kregen voedsel geserveerd waar lamsvlees in zou zitten. In werkelijkheid werd het vlees van slangen opgediend. Ook zouden illegaal arbeiders in Brazilië zijn geworven en naar Angola zijn overgebracht. Alle werknemers zouden een visum voor het buitenland hebben van 30 dagen maar veel langer in Angola werkzaam zijn geweest. De werknemers voor Biocom/Odebrecht werd in bijna alle gevallen hun paspoort afgepakt. Odebrecht had vorig jaar een omzet van 47 miljard dollar en boekte een nettowinst van 220 miljoen dollar.

Bronnen
* El Pais van 21 juni 2014, Diario de Cuba

Cuba houdt rekening met een leven ná een socialistisch Venezuela

Raúl Castro blijft de Venezolaanse president Nicolás Maduro steunen, maar ontwikkelt een plan B voor het geval de politieke koers in Venezuela zich wijzigt. Cubaanse leiders zouden verrast zijn door de recente groei van het verzet tegen de regering van Nicolás Maduro in Venezuela. Maar de Cubaanse bevolking heeft, verscheurd tussen verbazing en verrukking, op het Venezolaanse televisiekanaal Telesur gezien hoe de politieke crisis zich ontvouwde in Caracas. Dit televisiekanaal is traditioneel trouw aan het regime. De Cubaanse media zeggen zelf zo min mogelijk over de onrust. Met een goede reden want de ondergang van de socialistische regering van Venezuela zou een ramp zijn voor Cuba’s communistische regime dat het eiland de laatste 55 jaar regeerde, aldus een artikel in Le Monde en The Guardian.

President Raúl Castro

President Raúl Castro

Behalve de politieke schade veroorzaakt door de val van een bevriende regering, zouden de gevolgen voor de Cubaanse economie fors zijn. Cuba is afhankelijk van Venezolaanse olie; Caracas levert dagelijks 80.000 vaten olie hoewel de leveranties in het laatste jaar met 20 tot 30% terugliepen. De financiële voorwaarden waaronder de olie wordt geleverd zijn aantrekkelijk en het grootste deel wordt betaald doordat Cuba het land voorziet van duizenden gezondheidswerkers, vooral artsen en verpleegsters. De handel met Venezuela voorziet Cuba voor 20% van zijn Bruto Binnenlands Product. Cubaans dissidenten hebben de protesten via sociale netwerken nauwkeurig gevolgd. De gebeurtenissen wekken bij hen de suggestie dat uiteindelijk ook veranderingen in eigen land mogelijk zijn en daarom sturen ze regelmatig steunboodschappen aan hun Venezolaanse partners. ‘Er kan van alle gebeuren,’ zegt de onafhankelijke advocaat Wilfredo Vallin Almeida. De mogelijkheid dat het Venezolaanse regime opgericht door Hugo Chávez, zou kunnen instorten is een slecht signaal voor de Cubaanse leiders en herinnert hen aan 1991 toen de Sovjet Unie in elkaar stortte. Het verdwijnen van het Oostblok, waar Cuba zo afhankelijk van was, was bijna een fatale klap voor Cuba.

Promotie voor het vrijhavenproject Mariel

Promotie voor het vrijhavenproject Mariel

Jaren negentig
‘Het Bruto Binnenlands Product daalde toen met een derde,’ zegt Joaquín Infante Ugarte, plaatsvervangend hoofd van de Nationale Associatie van Cubaanse Economen en Accountants. De jaren negentig waren een moeilijke tijd voor de Cubanen toen de lokale economie er nauwelijks in slaagde tegemoet te komen aan de grootste behoeften van de Cubanen, met name voedsel. De Cubaanse president is vastbesloten een soortgelijke ramp te voorkomen en doet alles om Maduro te steunen. Maar hij werkt ook aan een plan B voor het geval de koers in Caracas wijzigt.

Diplomatie
Cuba heeft al vooruitgang geboekt in de versterking van de diplomatieke banden. In januari was Havana de gastheer van de Latijns-Amerikaanse en Caribische Gemeenschap (CELAC) en heeft bewezen, dat ondanks het Amerikaanse embargo, de relaties met landen elders in het continent werden verbeterd. Ook de normalisatie van handelsstromen zet door. De eerste doelstelling van de regering Castro is om meer investeerders aan te trekken om de economie te versterken. ‘We hebben minstens 2,5 miljard dollar nodig om die te ontwikkelen,’zegt Ugarte. Behalve het probleem van de energie, geeft Cuba ook nog eens 2 miljard dollar uit aan de import van voedsel. Toch ligt een groot deel van het land braakt.

Uitspraak Raúl op billboard: 'Tehenover de crisis van het kapitalisme, rest ons niets anders dan ons te verenigen' ;

Uitspraak Raúl Castro op billboard: ‘Tegenover de crisis van het kapitalisme, rest ons geen andere optie  dan ons te verenigen’ 

Dubbele monetaire standaard
Het voortbestaan van een dubbele monetaire standaard in Cuba met de peso’s (linkerhand) en de CUC’s in de rechterhand, weerhoudt buitenlandse ondernemingen om in Cuba te investeren. Maar buitenlandse ondernemingen die willen investeren worden geconfronteerd met veel problemen. Het eerste probleem is dat het land nog steeds twee gescheiden maar parallelle geldstromen kent. De lonen van gewone Cubanen worden uitbetaald in peso’s en die kunnen gebruikt worden voor de basisbehoeften. De convertibele peso of CUC (25 peso’s waard) is gekoppeld aan de Amerikaanse dollar. Die wordt gebruikt om de import te financieren maar ook in de behoeften te voorzien als de subsidies op basisbehoeften niet toereikend zijn. De regering heeft plannen aangekondigd om de CUC af te schaffen maar zonder veel details prijs te geven waardoor de bevolking ongerust is geworden omdat ze inflatie vrezen. ‘Monetaire eenwording is essentieel’, zegt Cesário Melantonio Neto, de Braziliaanse ambassadeur in Cuba. ‘Als de zaken blijven zoals ze zijn, zullen ondernemers afgeschrikt worden om naar Cuba te gaan.’

Lees verder:
* Cuba plans tentatively for life after a socialist Venezuela – Gezamenlijk artikel van Guardian Weekly en Le Monde

Cuba bestudeert 23 investeringsplannen voor Marielproject

De Cubaanse autoriteiten onderzoeken de investeringsplannen van 23 buitenlandse ondernemingen voor de zogeheten Speciale Ontwikkelingszone Mariel. Onder deze  bedrijven is ook een Nederlandse onderneming van wie de naam tot nu toe niet bekend is.

De gemeente Mariel is 270,7 vierkante kilometer groot en er wonen 44.597 mensen. De gemeente is verdeeld in 5 buurten of consejos populares: Mariel Urbano, Boca Mojica-Henequén, Cabañas, Zayas-Ingenito en Quiebra Hacha. Het gemiddelde salaris van een werknemer in deze buurt (niet werkzaam bij het megaprojcet) is 19, 50 dollar.

De gemeente Mariel is 270,7 vierkante kilometer groot en er wonen 44.597 mensen. De gemeente is verdeeld in 5 buurten of consejos populares: Mariel Urbano, Boca Mojica-Henequén, Cabañas, Zayas-Ingenito en Quiebra Hacha. Het gemiddelde salaris van een werknemer in deze buurt (niet werkzaam bij het megaproject) is 19, 50 dollar.

Ana Teresa Igarza, directeur-generaal van het het Bureau voor Regelgeving / Oficina Reguladora, zegt over de volledige informatie te beschikken van deze bedrijven en dat de 23 in staat zijn zich dit jaar te vestigen. Onder hen zijn bedrijven uit Spanje, Frankrijk, Italië, Brazilië, Rusland, China en Nederland. Igarza zei dat de bedrijven actief zijn op het terrein van biotechnologie, farmacie, logistiek en meer traditionele activiteiten zoals motorvoertuigen, visserij, emballage en agrovoeding.  De speciale vrijhaven- en ontwikkelingszone Mariel is door de regering van Raúl Castro ontwikkeld om buitenlands kapitaal en technologie aan te trekken en moet leiden tot een vervanging van import van o.a. voedsel. Ook moet het project banen scheppen. De National Assemblee nam om die reden in maart een nieuwe wet op de buitenlandse investeringen in Cuba aan.