Sterke daling van op zee onderschepte Cubanen

Het aantal aangehouden Cubaanse migranten dat via zee hun land wilde verlaten, was in 2017 71% lager dan het aantal onderschepte Cubanen een jaar eerder. Oorzaak van de daling is de intrekking van de zogeheten pies secos/pies mojados, droge voeten/natte voetenregeling waardoor Cubanen sinds januari 2017 niet langer vanzelf een verblijfsvergunning kregen als ze voet op Amerikaans grondgebied zetten. De natte voeten-droge voetenregeling, die sinds 1995 bestond, werd door president Barack Obama in januari 2017 op de valreep van zijn presidentschap per direct beëindigd.

delegatie-cuba-migratie-overleg-december 2017

De Cubaanse delegatie tijdens het overleg in Washington

Tijdens een bilateraal overleg maandag in Washington tussen Cuba en de VS benadrukte de VS ‘de belangrijke daling van de ongeregelde immigratie’. Cuba toonde zich tevreden met ‘de positieve gevolgen’ die de opheffing van het droge voeten/natte voetenbeleid had gehad. De VS hebben er bij Cuba wel op aangedrongen beter samen te werken bij het deporteren naar hun geboorteland van gevluchte Cubanen. Havana drong er bij de VS ook op aan zijn ‘verplichting’ na te komen om jaarlijks 20.000 Cubanen een visum voor de VS te verstrekken.

Gevolgen beleid Trump
De Cubaanse delegatie kritiseerde ‘de negatieve consequenties’ van recente ‘eenzijdige, ongefundeerde en politiek gemotiveerde besluiten’ van de regering van Donald Trump, ook voor de migratiepolitiek die tijdens het overleg tussen beide landen centraal stond. Cuba wees o.a. op de ‘opschorting door het consulaat van de VS in Havana van de verstrekking van visa’s’ en ‘de arbitraire uitwijzing van een groep belangrijke functionarissen werkzaam op de Cubaanse ambassade in Washington.’ Volgens Havana ‘worden familierelaties en de uitwisseling van welke aard tussen beide landen serieus gehinderd’ en wordt ‘het belang van Amerikaanse staatsburgers die belangstelling hebben ons land te bezoeken geschaad’. De delegatie van de VS werd geleid door de onderminister van Buitenlandse Zaken, John Creamer. De Cubaanse delegatie stond onder leiding van Josefina Vidal, directeur van de Afdeling VS van het Cubaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken.

Bron
* Diverse persbureaus, 12 december 2017

Amerikaanse bisschoppen keren zich tegen migratiebesluit Obama

‘De schending van de belangrijkste mensenrechten is voor enkele Cubanen een dagelijkse werkelijkheid en het ‘natte voeten-droge voeten’ beleid bood hen een uitweg om in de VS politiek asiel te kunnen aanvragen’, aldus een verklaring van de Amerikaanse bisschoppen nadat president Obama donderdag jl. een einde maakte aan de voorkeurspositie van Cubaanse migranten die naar de VS willen.

migratie-panama-jan-2017

Een groep wanhopige Cubanen bivakkeert in Panama-Stad en hoopt op een vlucht naar Mexico. Maar de weg naar de VS lijkt sinds donderdag afgesloten.

Bisschop Joe Vásquez van Austin en voorzitter van de Commissie voor Migranten van de bisschoppenconferentie zegt dat deze ‘pijnlijke beslissing’ waar de scheidend president Obama toe over ging ‘het moeilijker zal maken om kwetsbare groepen zoals asielzoekers, kinderen en slachtoffers van mensenhandel bescherming te bieden. De bisschoppenconferentie constateert dat met de onmiddellijke opheffing van het ‘natte voeten-droge voeten’-beleid de ‘schending van de mensenrecht voortduurt.’ Zij wijst er ook op de normalisering van de betrekkingen met Cuba altijd te hebben toegejuicht.

bisschoppen-vs

Enkele Amerikaanse bisschoppen

Bijdrage Cubaanse gemeenschap
Bisschop Vásquez benadrukte de ‘opvallende bijdragen’ van de Cubaanse-Amerikanen aan de Amerikaanse samenleving en noemt hen ‘de meest succesvolle groep immigranten van onze geschiedenis’ en ‘de bescherming die zij genieten zou juist een model moeten zijn dat ons land naar andere immigranten zou moeten uitbreiden.’ De bisschoppenconferentie beklemtoont met de scheidende administratie en de aanstaande van Trump te willen samenwerken om ‘een menselijke behandeling te kunnen verzekeren voor kwetsbare groepen die onderdak in de VS zoeken,’ aldus de Amerikaanse bisschoppen.

Bron
* Persbureau EFE

Linken
* De gezamenlijke verklaring van de VS en Cuba in het Engels, 13 januari 2017
* Details van de maatregelen die vanaf nu gelden bij migratie van Cubanen, in het Spaans
* Obama verscherpt regels voor Cubaanse vluchteling,  Marjolein van de Water, Volkskrant, 13 januari 2017
* Commentaar New York Times, 13 januari 2017:  
Ending a Misguided Cuban Migration Policy

Marco Rubio tegen voorkeursbehandeling Cubanen

De Cubaanse-Amerikaan Marco Rubio uit Florida schenkt in zijn campagne voor herverkiezing als lid van het Congres, veel aandacht aan de afschaffing van de wet La Ley de Ajuste Cubano. Opvallend want deze wet bevoordeelt in de eerste plaats zijn Cubaanse landgenoten die naar de VS willen verhuizen.

Rubio-Marco-Rubio

Marco Rubio

De Ley de Ajuste Cubano of Cuban Adjustment Act uit 1966 kan enkel door het Congres worden gewijzigd. Sinds 50 jaar hebben de Cubanen een privilege dat bijvoorbeeld bewoners uit Haïti of de Dominicaanse Republiek ontberen. De Cuban Adjustment Act geeft Cubanen het recht om binnen 1 jaar en één dag na aankomst legale residentie in de VS te verkrijgen en vervolgens burgerschap. Cubanen die op zee worden aangehouden, worden gewoonlijk door de VS teruggestuurd. Rubio zei tegen de pers in Miami dat ‘gegeven de nieuwe situatie de wet Ley de Ajuste Cubano gewijzigd moet worden.’ De wet geeft Cubanen verblijfsvergunning een jaar en een dag na hun aankomst in Cuba zonder visum.

Familiebezoek
Rubio: ‘Voorstanders van de Ley de Ajuste Cubano zeggen dat deze wet geldt voor personen die een communistische dictatuur moeten ontvluchten en die als ballingen in ons land komen en niet kunnen terugkeren naar ons land.’ Hij wijst erop dat ‘dit moeilijk gerechtvaardigd kan worden omdat Cubanen, eenmaal aangekomen, binnen een jaar en een dag 16 tot 18 keer per jaar Cuba bezoeken om hun familie te zien.’

Bron
* Diverse websites en persbureaus

Verwarring en kritiek reisbeperkingen artsen

De reisbeperkingen voor Cubaanse artsen die maandag 7 december ingaan, leidden tot verwarring en kritiek onder de beroepsgroep. Dat blijkt uit de reacties op een forum dat woensdagochtend 10 uur door het Ministerie van Volksgezondheid op de website Cubadebate van start ging. Artsen stellen vragen (‘vallen gepensioneerde artsen ook onder de speciale migratieregelingen?’ vraagt Rita) en leveren kritiek. Ramanoco noemt de speciale vergunning die artsen voor privéreizen moeten aanvragen carta de libertad / kaart voor de vrijheid, een verwijzing naar de tijd van het kolonialisme. Ruim 460 reacties en vragen verschenen op de site over de impopulaire maatregel, ondertekend door mensen die vaak een alias gebruiken.

medicimilagroHet ministerie antwoordde enkele malen dat ‘reizen van particuliere aard niet zijn verboden en dat ook vestiging in het buitenland mogelijk blijft’ en dat ‘de maatregel bedoeld is om te garanderen dat de dienstverlening in de gezondheidszorg van hoge kwaliteit blijft en verzekerd is voor de bevolking’. Sommige reacties zijn letterlijk overgenomen uit een eerdere verklaring die maandag in de partijkrant Granma verscheen. Het ministerie roept op ‘vertrouwen te hebben zoals altijd in hen die het beste willen voor allen’. Ook wordt duidelijk gesteld dat ‘de maatregel enkel geldt voor specialistische artsen en artsen die zich het laatste jaar hebben gevestigd als beoefenaars van deze specialismen en die geen integrale geneeskunde uitoefenen.’

Liever beter salaris
In reacties wordt er tevens op gewezen dat de verbetering van de salarissen van medisch personeel een betere maatregel zou zijn geweest dan de invoering van reisbeperkingen. ‘Men zou aanpassingen moeten invoeren van de materiële beloningen voor deze belangrijke spelers die zo bijdragen aan de economie,’ aldus Oro22 in een verwijzing naar de omvangrijke inkomsten voor de staatskas in Cuba van de internationale medische missies in het buitenland. Ook werd de vraag gesteld of artsen die inwoner van Cuba zijn maar nu met een onafhankelijk contract in het buitenland werken, wanneer ze het land bezoeken een vergunning moeten vragen als zij opnieuw in het buitenland willen werken. De vraag wordt herhaaldelijk gesteld waarschijnlijk omdat een groeiend aantal medewerkers in de gezondheidszorg als zelfstandige werknemer contracten tekende voor Ecuador, Zuid-Afrika en andere landen in Afrika of de Cariben. Uit het antwoord blijkt dat een dergelijke goedkeuring niet opnieuw nodig is omdat ‘deze artsen niet werkzaam zijn in het gezondheidssysteem in het land, en kunnen gaan en vertrekken zonder een document te overleggen.’

medico-Mom, I scored an assignment to Venezuela -That's great news, my son. Call me when you get to Miami

‘Moeder, ik heb toestemming om op missie in Venezuela te gaan.’ ‘Ach, jongen, wat mooi. Bel me als je in Miami aankomt.’ Cartoon van Garrincha

Forum-on-line
Er is ook kritiek over de kwaliteit van het forum waar een uur na aanvang en het verschijnen van een honderdtal vragen nog slechtst drie antwoorden verschenen. Een bezoeker bekritiseert het tijdstip van het debat online ’als de betrokken gezondheidswerkers aan het werk zijn om de noodzakelijke diensten voor de bevolking te verlenen.’ En México2 vraagt zich af tot wie men zich kan wenden als men het met de beslissing oneens is en of men zich tot de top van het ministerie kan wensen of tot het Hooggerechtshof.

Procedures
Ook wordt de onrust duidelijk onder artsen die reeds in het buitenland werkzaam zijn. Zo vraagt men zich af of deze bij terugkeer naar Cuba weer terug kunnen keren naar het buitenland, zonder dat er een eenzijdig besluit wordt opgelegd. Een andere bezoeker met de alias Doctor geeft alvast het antwoord: ‘Die garanties zijn er niet. Er zullen er velen zijn die liever de Cubaanse nationaliteit verliezen dan te worden vastgehouden in eigen land.’ De reactie van de autoriteiten luidt: ‘De procedure begint bij het verzoek van de werknemer aan de directeur van zijn afdeling, waarin het motief van de reis (tijdelijk bezoek of vestiging in het buitenland) wordt omschreven.’ Als deze eerste stap is gezet ‘beschrijft de directeur de garantie van continuïteit van de medische zorg aan de bevolking en hoe de dienstverlening wordt georganiseerd zonder dat zijn/haar vertrek deze nadelig beïnvloedt.’ Vervolgens wordt een ‘passende analyse gemaakt’ en ontvangt de betrokkene ‘een spoedige reactie binnen een termijn van 50 dagen.’

Logo-de-MedicinaSlavernij
Dokter Lázaro Hernández Coteron laat blijken het oneens te zijn met de nieuwe maatregel: ‘Word ik als burger door mijn specifieke beroep niet in mijn rechten beperkt?’ En een ander commentaar laat weten met alias Ramanoco, dat de procedure om het land te verlaten hem doet denken ‘aan de tijd van de kolonie toen men sprak over een carta de libertad/brief voor vrijlating, een verwijzing naar de periode van slavernij. Die verwijzing is later op de dag spoorloos verdwenen op de site van Cubadebate.

Linken
* Op de website Cubadebate verschenen 460 vragen en reacties
* De antwoorden van het ministerie

Cubaanse artsen moeten weer toestemming vragen voor buitenlandse reizen

Vanaf 7 december moeten Cubaanse artsen weer toestemming vragen aan de autoriteiten voordat zij privé een buitenlandse reis mogen maken. Bovendien moeten pas afgestudeerde artsen 5 jaar wachten voordat zij zich buiten Cuba mogen vestigen. Met deze maatregel wordt de afgekondigde versoepeling van januari 2013 van de migratie (Ley Migratoria) deels teruggedraaid. Cuba gebruikt in de partijkrant Granma van gisteren de migratiecrisis in Midden-Amerika als rechtvaardiging voor de aangescherpte maatregelen. In de verklaring wordt niet ingegaan op de forse stijging binnen een periode van nog geen jaar van het aantal emigranten vanuit Cuba met 77%.

medicos-ecuador

Artsen en verplegers uit Cuba in Ecuador

Granma: ‘Geconfronteerd met de noodzaak ons volk een efficiënte en kwalitatieve gezondheidszorg te garanderen en de schade te beperken van het selectieve en het gepolitiseerde beleid van de VS tegenover Cuba, plus de niet geplande werving van Cubaanse artsen door andere landen is besloten Decreet 306 van 11 oktober 2012 uit te voeren betreffende particuliere bezoeken naar het buitenland van werknemers in de gezondheidszorg met specifieke kwaliteiten, die vitale werkzaamheden verrichten in de gezondheidszorg voor de bevolking en het wetenschappelijk onderzoek’. In de verklaring erkent de regering dat de emigratie van werknemers in de gezondheidszorg een ‘zorg’ is en dat bepaalde sectoren in de medische sector ‘ernstig worden geraakt door het niet-geplande vertrek van medisch personeel van vitaal belang.’ In de verklaring wordt erop gewezen dat kennis en ervaring in deze vaak gespecialiseerde sectoren jaren van studie en onderzoek vragen en dat opleiding in korte tijd niet mogelijk is.

Buitenland aantrekkelijk
De verklaring kritiseert ook het hulpprogramma voor Cubaanse artsen (Programa para Profesionales Médicos Cubanos / Cuban Medical Professional Parole Program, CMPP) dat in 2006 tijdens de regering van George W. Bush werd opgericht en ‘enig in zijn soort op de hele wereld’,  er op is gericht ’ de medische internationale samenwerking van Cuba schade toe te brengen’ omdat het ‘de perverse doelstelling heeft medisch personeel op internationale missies over te halen hun post te verlaten en via ambassades van de VS de mogelijkheid biedt te emigreren.’ Ook de mogelijkheid van artsen om werk te krijgen in vooral particuliere klinieken in andere landen, heeft de uittocht van gezondheidspersoneel bevorderd. Benadrukt wordt dat er ‘netwerken zijn die zich bezighouden met de selectie en de financiering naar het buitenland.’

Stilzwijgen
De verklaring zwijgt over nationale redenen voor de uittocht van artsen. Behalve de zware werkomstandigheden is er ook de salariëring van doktoren. Het hoogste salaris voor een arts in Cuba is nu 66 dollar per maand, aldus officiële overheidsinformatie van maart 2014. Ook wordt gezwegen over de ‘verkoop’ van artsen en verplegers in het kader van internationale missies. Het is een van de belangrijkste inkomstenbronnen voor de Cubaanse overheid, die 75% van het salaris incasseert dat de Cubaanse arts in het buitenland verdient.

granma01122015-migratie-artsen

De verklaring in de partijkrant Granma van 1 december 2015

Migratiecrisis
Havana legt ook een relatie met de huidige situatie in Costa-Rica waar 4.000 Cubanen bij de grens met Nicaragua worden tegengehouden op hun doortocht naar de VS. Juist gisteren voerden Washington en Havana gesprekken over de verdergaande verbetering van de relaties tussen beide landen. Havana legde daar zijn bezwaren ‘opnieuw op tafel maar zonder resultaat.’ Cuba wil dat er een einde komt aan de wet Ley de Ajuste Cubano, het acceptatiebeleid van ‘droge voeten, natte voeten’ en het bovengenoemde migratieprogramma voor Cubaanse artsen. Deze zaken worden door de Cubaanse autoriteiten beschouwd als ‘hoofdoorzaak van de illegale immigratie’ op dit moment. Over de geringe economische en sociale perspectieven voor veel Cubanen en de groeiende frustratie onder de Cubaanse jeugd wordt in de officiële verklaring niet gesproken. Ook wordt niet vermeld dat binnen een periode van 1 jaar het aantal emigranten met 77% steeg.

Linken
* De tekst van Decreet 306 van 11 oktober 2012 over sportlieden en andere beroepsbeoefenaars die internationale reizen willen maken
* Cuba zal leeg raken.  Onder deze titel publiceert de website 14ymedio vandaag het relaas van een Cubaanse arts die nu nog werkzaam is in Ecuador, maar ervan droomt naar New York te kunnen. ‘Cuba verlaten is een persoonlijke beslissing maar als je dromen hebt, doelstellingen en meer opties wil in het leven, moet je het doen.’

Botsing politie en demonstranten bij ambassade Ecuador

Vrijdag protesteerden bij de ambassade van Ecuador ruim 300 Cubanen die vreesden dat hun eerder gekochte vliegticket voor Ecuador na 1 december waardeloos zou zijn.Vanaf die datum eist de regering van dit land een inreisvisum voor Cubanen.
De militaire bewakingstroepen van het Nicaraguaanse leger bij de grens met Costa Rica zijn vrijdag afgelost. Ze moeten voorkomen dat de ruim 4.000 Cubanen die bij deze grens zijn gestrand, deze passeren op hun route naar de VS via Nicaraguaans grondgebied.

migratie-Militares-nicaragua-november2015

Politie en militairen uit Nicaragua bij de grens met Costa Rica

Legerchef Julio César Avilés liet journalisten weten dat ‘we juist vandaag onze troepen vervangen (….) om de grens van het land te versterken.’ De Cubanen die op een legale wijze per vliegtuig naar Ecuador vlogen en vervolgens vaak per bus Colombia, Panama en Costa Rica doortrokken, bereikten op 15 november de grens met Nicaragua, maar werden daar niet toegelaten. In Costa Rica hebben de meesten van hen een tijdelijk visum gekregen. Nicaragua eist dat Costa Rica de Cubanen terugtrekt bij de grens en noemt de aanwezigheid van de Cubanen ‘duidelijke chantage en een inbreuk op ons grondgebied.’ Het leger, aldus Avilés, is aanwezig om ‘het vaderland, het volk en de wetten te respecteren en wij zullen niet accepteren dat anderen die wetten schenden.’ Tijdens een plechtigheid aan de grens bij het monument Soldaat van het Volk werden soldaten van het Nicaraguaanse leger onderscheiden die hun plichten op bijzondere wijze hadden vervuld.

migratie-Cubanos-Embajada-Ecuador-Habana

Cubanen zaterdag bij de ambassade van Ecuador in Havana

Botsingen bij ambassade
Honderden Cubanen protesteerden vrijdag bij de ambassade van Ecuador in Havana nadat de regering van Ecuador had bekend gemaakt dat Cubanen vanaf 1 december over een visum moeten beschikken voor een reis naar dit land. Ze riepen: ‘Visa! Visa! En Mijn geld! en toonden hun eerder geboekte tickets voor een reis naar Ecuador. Vrijdag kwam het enkele malen tot een handgemeen met de politie. Een dag later herhaalde zich het protest, maar de demonstranten konden toen de ambassade niet meer zo dicht naderen vanwege een politiecordon. Straten in de omgeving van de ambassade waren afgezet en staatswinkels gesloten. ‘Wij zijn hier omdat we antwoorden willen en willen weten wat er met ons gaat gebeuren. Men zegt dat men ons visa wil verstrekken, maar wij willen weten hoe en wanneer,’ aldus Éder, een jonge apotheker die voor de tweede maal naar Ecuador wil vliegen om zich later bij zijn vrouw te kunnen voegen die er al woont. Cubanen zijn sceptisch over de toezeggingen van de Ecuatoriaanse autoriteiten omdat zij tegelijkertijd bekend maakten dat alle handelingen om een visum te krijgen voor een ticket dat na 1 december is afgegeven, via internet moeten plaatsvinden. Mario die een vliegticket heeft voor 3 december zegt: ‘Internet is niet toegankelijk voor de meeste Cubanen en is traag.’

Bronnen
* Diverse persbureaus

Ecuador eist nu ook visa van Cubanen

Cubanen die vanaf 1 december Ecuador binnenkomen, moeten in het bezit zijn van een visum. Dat heeft de viceminister van Buitenlandse Zaken van Ecuador, Xavier Lasso, gisteren bekend gemaakt. Op deze wijze probeert Ecuador de stroom van Cubanen die vanuit Quito via Midden-Amerika naar de VS reizen, in te dammen. Lasso benadrukte dat ‘wij de poorten voor Cuba niet sluiten.’

migratie-grens-Nicaragua-politie-CostaRica

Cubanen bij de grens tussen Nicaragua en Costa Rica

Xavier Lasso zegt dat de maatregel bedoeld is als een ‘menselijke benadering’ om de stroom migranten die mannen, vrouwen en kinderen in gevaar brengt, te stoppen. ‘Deze vorm van migratie willen wij stoppen omdat deze zeer risicovol is.’ De beslissing werd bekend een week nadat de Cubaanse Minister van Buitenlandse Zaken, Bruno Rodríguez, Ecuador en Nicaragua bezocht. Aan de grens tussen Nicaragua en Costa-Rica houden zich op dit moment ongeveer 4.000 Cubanen op die niet verder kunnen reizen naar de VS, nadat Nicaragua hen de doorgang weigerde. Costa-Rica heeft sinds 14 november 3.600 tijdelijke verblijfsvergunningen verstrekt die het mogelijk maakt het land door te reizen.

sos-cuba-costarica

SOS voor de Cubanen in Costa Rica

Amerikaanse wetgeving
Hoewel de Amerikaanse autoriteiten hebben verzekerd dat het speciale toelatingsbeleid voor Cubanen, de wet  Ley de Ajuste Cubano, niet zal verdwijnen, vrezen veel Cubanen dat de toenadering tussen de VS en Costa Rica uiteindelijk een einde zal maken aan het voorkeursbeleid voor Cubaanse migranten.

Bronnen
* Diverse persbureaus

Cubaanse migranten passeren 8 landen om in VS te komen (deel 3, slot)

Aangekomen in Costa Rica begint het lange wachten. Soms acht dagen lang terwijl andere migranten binnen een half uur de grens over zijn.
Aníbal zegt dat ‘het allemaal business is. Als de Cubanen langer blijven hebben ze hotels nodig en moeten ze eten.’ Tien procent van het personeel is migrant en Aníbal werkte er zelf ook als schoonmaker en hij schilderde een dag.

migratie-de-route

De veelgebruikte route tussen Ecuador en de VS

Met de officiële Costaricaanse papieren in de hand moeten de Cubanen zich in de hoofdstad San José melden. Maar nu, begin november, is president Raúl Castro op bezoek in Mexico en de Cubanen willen doorreizen. Ze hebben niet veel geld meer en zijn ook bang dat onder druk van de Cubaanse president de Mexicanen de immigratie van Cubanen zullen aanpakken en misschien Tapachula sluiten,’ aldus Javier. Tot nu toe verstrekt de Mexicaanse immigratiedienst aan Cubanen die Mexicaans grondgebied bereiken en door de Cubaanse autoriteiten niet langer als Cubaans onderdaan worden beschouwd, verblijfspapieren voor 20 dagen. Dan kunnen ze hun situatie regelen of kunnen verder reizen. De grote meerderheid wil naar de VS doorreizen. Met dit in het achterhoofd besluiten Aníbal, Mario en Javier voor 80 dollar naar de grens met Nicaragua te reizen. Twintig kilometer voor de grens bij Peñas Blancas worden ze tegengehouden en moeten de bus verlaten. Ze worden gedwongen een uur door het oerwoud te lopen en uiteindelijk opnieuw een ‘migratieboete’ betalen, namelijk 80 dollar. Samen met andere Cubanen reizen ze in drie bussen naar Honduras.

migratie-cubanen-grens-nicaragua-costarica

Aan de grens tussen Nicaragua en Costa Rica

Costa-Rica versus Nicaragua
Bij Peñas Blancas staan de regeringen van Costa Rica en Nicaragua, een bondgenoot van Cuba, sinds ruim een week tegenover elkaar omdat de Nicaraguanen weigeren 2.000 Cubanen die toestemming hebben om Costa Rica te verlaten, toe te laten. Midden in deze crisis publiceerde de Cubaanse regering een officiële verklaring waarin Washington werd aangewezen als de schuldige van deze migratiecrisis en de Cubanen werden omschreven als ‘burgers die slachtoffer zijn van de politisering door de Amerikaanse regeling van het thema van de migratie.’ In de ogen van Havana is de speciale wet Ley de Ajuste of Cuban Adjustment Act uit 1966, de grote schuldige. Sinds 50 jaar hebben de Cubanen een privilege dat bijvoorbeeld bewoners uit Haïti of de Dominicaanse Republiek ontberen. De Cuban Adjustment Act geeft Cubanen het recht om binnen 1 jaar na aankomst legale residentie in de VS te verkrijgen en vervolgens het Amerikaanse burgerschap. Cubanen die op zee worden aangehouden, worden gewoonlijk door de VS teruggestuurd. Dit beleid staat ook bekend als pies secos – pies mojados / droge voeten, natte voeten, dat in 1994 na de crisis van de balseros werd ingevoerd. Cubanen die Amerikaanse grond aanraken en dus droge voeten hebben, kunnen rekenen op een verblijfsvergunning. mapa-midden-amerika Tussen oktober 2014 en september 2015 kwamen 25.000 Cubanen op deze wijze de VS binnen, 80% meer dan een jaar eerder. Cubanen geven tegenwoordig de voorkeur aan de reis over land in plaats van de risicovolle en kostbare (gemiddeld 10.000 dollar) oversteek overzee van 15o kilometer. Vanwege het beleid van pies secos-pies mojados lopen ze dan ook nog eens het risico op zee te worden tegengehouden door de Amerikaanse kustwacht en naar Cuba te worden teruggestuurd.

De oversteek per vlot
Aníbal, Mario en Javier bereiken zonder problemen de hoofdstad van Honduras, Tegucigalpa en reizen door naar Aguas Calientes, aan de grens met Guatemala. Daar wordt het hen door ongure types onmogelijk gemaakt kaartjes voor de bus te kopen. ‘Geen ticket voor de Cubanen, hier is geen loket’, roepen de mannen. En voor 100 dollar stappen ze in een busje dat hen in 14 uur naar Ciudad Tecún Umán, aan de grens met Mexico brengt. Daar kunnen ze douchen in een hotel en maken zich op voor de overtocht over de Suchiaterivier, de natuurlijke grens tussen Guatemala en Mexico.

migratie-Un grupo de personas cruza a bordo de una balsa desde Guatemala en dirección al lado mexicano. (Manu Ureste)

Met een balso of vlot via de Suchiaterivier van Guatemala naar Mexico

Per vlot
Voor 5 dollar steken ze op een vlot van hout en autobanden na zonsondergang de 100 meter over die de ene oever van de andere scheidt. Aan de ene kant staan politieagenten uit Guatemala, aan de andere kant zijn het soldaten van het Mexicaanse leger. Iedereen weet dat er Cubanen passeren, maar ze kijken allemaal een andere kant uit.  Mario, Aníbal en Jorge maken de oversteek met enkel de schamele bezittingen die ze de gehele reis door Zuid- en Midden-Amerika bij zich hadden; een rugzak met reservekleding, een korte broek, teenslippers, een fles, een tandenborstel, een afbeelding van God, een armband waarin het Onze Vader staat gegrift en een medaille met de patrones van Cuba, de Maagd van Caridad. Het is weinig, maar ze erkennen dat ze nog bevoorrecht zijn boven de vele duizenden migranten uit Midden Amerika die jaar na jaar de gevaarlijke en avontuurlijke toch naar de VS ondernemen.

migratie-ortega-comunista

Cubaanse balling maakt Nicaraguaanse president Ortega uit voor ‘onderdrukkende communist.’

Bron
* Juan Paullier BBC Mundo, Tapachula (@juanpaullier)

Linken
* De internetkrant 14ymedio publiceerde in drie delen de belevenissen van Mario J. Penton, ‘een balsero over land.’ Enkel deel 3 is in het Engels.
Deel 1 Crónica de un balsero de a pie (I) Over de reis van Guatemala naar de VS

Deel 2 Crónica de un balsero de a pie (II) Over de grens tussen Guatemala/México
Deel 3 Chronicle of a Cuban ‘Rafter’ on Foot (III)  In Mexico DF – Laredo (Texas) 

Cubaanse migranten passeren 8 landen om in VS te komen (deel 2)

Op zoek naar kansen voor zichzelf en hun familie vlogen ze per vliegtuig, reden door bossen, op een paard, reisden met de bus, per vrachtwagen, per sloep en per speedboot. De reis in Zuid-Amerika begon met een reis per auto vanuit de hoofdstad van Ecuador naar Tulcan, op de grens met Colombia. Daar bereikten zij de Carchirivier, staken die over en kwamen in Ipiales aan. ‘Het was de dag van de verkiezingen, de grens was gesloten. Het werd zoeken naar een alternatief en de coyotes leidden ons naar een paar immense heuvels. Wij kwamen bij  een rivier, we bestegen een paard en ontweken zo de hindernissen en de controles aan de grens, ’ legt Mario uit. We hielden ons twee dagen verborgen in een hostel in Ipiales, konden onze kamers niet verlaten en wachtten op groen licht om verder te gaan.

emigratie-Pasto, en Colombia, es una de ciudades por la que suelen pasar los migrantes cubanos

Pasto aan de grens van Colombia is een van de plekken waar Cubaanse reizigers moeten passeren.

Toen ze de reis konden hervatten, begonnen de moeilijkheden met de politie. Ze reisden met een vrachtwagen vol fruit en groenten op weg naar Pasto, ongeveer 80 kilometer verderop. Daar werden ze bij een wegversperring aangehouden en werd ieder van hen 2000 Amerikaanse dollar gevraagd. Zo niet, dan zouden de agenten hen afleveren bij het bureau migratie of hen arresteren. Uiteindelijk konden ze voor 15 dollar elk de reis voortzetten. In Pasto verloren ze hun contactpersoon uit het oog. Ze voelden zich als blinden en waren gedwongen vertrouwen te schenken aan hen die opdoken. Ze wisten niet meer wat te doen.‘Het was een kritiek moment. We begonnen na te denken over een plan B’, zegt Aníbal. De uren verstreken en er gebeurde niets. Tot om een uur of één ’s morgens er een vrachtwagen voor het hotel  opdook en ze vermoedden dat die voor hen kwam. Zo zouden 400 kilometer verderop geraken in Cali. ‘De bestuurder had haast,’ zegt Javier. ‘Ik zal maar niet zeggen hoe hard hij reed. Wij besloten te slapen. Als we dood zouden gaan dan maar liever in onze slaap.’

emigratie-cubaan-aan-de-grens-met-colombia

Cubanen proberen de VS te bereiken op zoek naar betere mogelijkheden voor zichzelf en hun familieleden

In Cali werden we ondergebracht in een woning in de hoerenbuurt maar we waren er nog maar een paar uur en we werden ’s morgens vroeg wakker gemaakt. ‘O.K. we gaan verder’, werd er geroepen. Op weg naar Medellín —400 kilometer verder – in een passagiersbus, de politie betrad deze en vroeg elk van ons 50 dollar, later werden dan 20 dollar. Ook wilden ze geld van de chauffeur. Die was geïrriteerd en wilde op zijn beurt ook geld van ons maar onze contactpersoon – een vrouw – waarschuwde hem (‘Laat me je niet hoeven te doden’) even voor Medellín en hij zweeg verder. Chauffeurs in Colombia waarschuwen elkaar en vaak ook de politie met lichtsignalen zodat ze worden aangehouden en de betalingen kunnen worden ingehouden. Ieder zoekt zijn eigen deel.

mapa-Centroamérica y área Caribe

De Caribische Zee en omgeving

Naar Panama
Dan komt de laatste fase voordat men Zuid-Amerika verlaat. Negen uur te voet en per autobus op weg naar Turbo aan de Golf van Urabá bij de Caribische Zee. ‘Maar Turba was link, er was veel politie en we moesten noordelijker bij Necoclí aan land komen,’ zegt Javier. Per boot zouden ze verder richting La Miel in Panama varen, zoals de contactpersonen in Quito hadden beloofd. ‘Wat voor soort boot?’. Mario kijkt op naar de hemel en roept: ‘Ayyy, mijn God, een kleine sloep, lang en krap!’ Javier: ‘Ik zat in het midden van de sloep en kreeg al het water van de Golf van Urabá binnen. (…) ’

mapa-golfo-de-uraba

Pasto aan de grens van Colombia is een van de plekken waar Cubaanse reizigers moeten passeren.

De oversteek van de Golf van Urabá die vier uur duurde,  is traumatisch voor Cubanen.  Aníbal: ‘Er is het verhaal van een tragische verdrinkingsdood enkele maanden geleden en dat verhaal ging van mond tot mond. Iedereen kent het verhaal van de Cubaanse jongeman die tijdens de overtocht in de duisternis van de nacht verdronk. Niemand zal het vergeten; zijn vader en zijn moeder kwamen naar La Miel en hebben zich opgehangen bij het horen van dit nieuws. Maar Mario blijft optimistisch, naar zijn zeggen omdat hij een beeltenis van de Heilige Maagd van Caridad aan zijn riem had hangen. ‘Ik geloof niet maar ik heb God gevraagd te zorgen dat ons niets zal overkomen’.

De etappe in Midden-Amerika
Vanaf nu zijn er geen coyotes meer, geen contacten of gebaande paden. Maar de Cubanen worden afgeperst door indianen, worden slachtoffer van afspraken tussen ambtenaren van immigratie en hoteleigenaren en kunnen uiteindelijk rekenen op steun van Panamese militairen om de reis voort te zetten.Als ze uiteindelijk de grens met Panama bij La Miel hebben overgestoken, komt er een heer op hen af. Hij vraagt hen 50 dollar maar het worden er uiteindelijk 20. Bij het migratiekantoor worden hun paspoorten geïnspecteerd en de Cubanen worden met een boot door burgers naar Puerto Obaldía gebracht waar ze op de kade worden opgewacht voor een nieuwe ondervraging. Na drie dagen in Puerto Obaldía wordt hen door de regering de mogelijkheid geboden met een snelle boot voor 40 personen, allemaal Cubanen,  verder te varen. ‘De regering bood de Cubanen een boot aan. De Panamese regering heeft zich tegenover ons goed gedragen. Verder werden we begeleid door een militair fregat ,’ aldus Javier.

migratie-Meer dam 9000 Cubanen kwamen dit jaar in Mexico aan op weg naar de VS-nov 2015

Meer dam 9000 Cubanen kwamen tot nu toe in Mexico terecht

Binnen vier uur kwamen ze op de plek van bestemming aan in Comarca waar indianen wonen. Die vroegen voor alles geld; één dollar voor het betreden van gewijde aarde of het betreden van de kade en 20 dollar om hun gebied weer uit te komen. Ze betaalden en onder begeleiding gingen ze met een bus naar de hoofdstad Panama-Stad waar ze binnen een uur aankwamen. Vandaar ging de reis naar Paso Canoas aan de grens met Costa Rica. Dan begin het lange wachten en de traagheid, zeker vergeleken met de reis in Zuid-Amerika die men achter de rug heeft.

Bron
* Juan Paullier op de website BBC Mundo, Tapachula (@juanpaullier)

Visumaanvragen Cubanen met 82% gestegen

Het aantal Cubanen dat bij de Amerikaanse vertegenwoordiging in Havana een verzoek voor een visum indiende, is tussen oktober 2012 en 2013 gestegen met 82% vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder. Het gaat hier om bezoeken die Cubanen brengen aan de VS en niet om emigratie. Het aantal verstrekte visa bedroeg 26.266.

Skyline van Miami

Skyline van Miami

De stijging van het aantal verzoeken voor toeristische doeleinden wordt veroorzaakt door de nieuwe migratiepolitiek van de Cubaanse regering die in januari van dit jaar van start ging. Desondanks bestaan er voor de meeste Cubanen nog grote obstakels om te kunnen reizen. Artsen, wetenschappers, bekende sporters en leden van de Cubaanse strijdkrachten en hoge regeringsfunctionarissen worden sterk beperkt in hun mogelijkheden een reis naar het buitenland te maken om ‘redenen van nationale veiligheid.’ Maar voor veel Cubanen met een gemiddeld maandinkomen van 20 dollar blijft een reis naar het buitenland een droom tenzij familie en vrienden in het buitenland bijdragen in de kosten. De Cubaanse regering vraagt 100 convertibele peso’s voor het paspoort en een ticket voor een heen- en terugreis kost al gauw enkele honderden dollars. Daarnaast moeten de Cubanen nog een inreisvisum verkrijgen voor de meeste landen waar zij naar toe willen, inclusief de VS.

Vliegveld José Marti in Havana

Vliegveld José Marti in Havana

Geen toeristen
Een directeur van luchtvaartonderneming Marazul constateert dat er sprake is van een ‘nieuw soort reizigers,’ aldus Armando García. Een deel van de reizigers behoort tot de Cubaanse klasse van ondernemers, die geld hebben of krijgen om de reis te maken. Veel anderen reizen om vrienden en familie te bezoeken. In het geval van de VS moeten de aanvragers van een visum duidelijk maken dat zij willen reizen en niet emigreren. Ted Henken, Cubaspecialist aan het Baruch College, constateert ook dat ‘er weliswaar sprake is van een record aantal Cubanen die emigreren, maar er zijn ook recordaantallen van Cubanen die in- en uitreizen en langer in de VS blijven.’ Hij zegt dat de nieuwe Cubaanse reizigers geen toeristen zijn: ‘Ze hebben geen geld om in hotels te overnachten en zullen niet gaan shoppen.’

Bron
* Diario de Cuba