Cubaans parlement kiest Raúl Castro’s opvolger

De bijeenkomst van het pasgekozen Cubaanse parlement is verplaatst van donderdag 19 april naar woensdag 18 april. Niet bekend is of de opvolger van Raúl Castro morgen al wordt verkozen. Volgens de Staatsraad heeft de verschuiving te maken met de wens ‘meer ruimte te hebben die nodig is voor een dergelijke zitting bij zo’n gewichtig onderwerp.’ De constituerende vergadering van de Asamblea Nacional del Poder Popular begint morgen om 9 uur in het Palacio de las Convenciónes in Havana.

Castro-Miguel-Diaz-Canel-Parlamento-EFE

De huidige Cubaanse president Raúl Castro met naast hem zijn verwachte opvolger Miguel Díaz-Canel tijdens een zitting van het parlement.

De huidige president Raúl Castro had al eerder zijn vertrek aangekondigd; toen werd gesproken over 24 februari 2018, maar ‘de effecten van de orkaan Irma’ maakten uitstel tot 19 april nodig. Morgen of donderdag wordt de voorzitter van de Staatsraad / Consejo de Estado gekozen, die ook staatshoofd is. Ook worden de eerste vicepresident, de vijf andere vicepresidenten en gewone leden gekozen van de Staatsraad. Artikel 68 van de Kieswet schrijft voor dat de Nationale Commissie van Kandidaten een kandidatenlijst voorlegt bestaande uit leden van ‘de massaorganisaties’, zoals de vakcentrale CTC, Central de Trabajadores de Cuba, de vrouwenbond Federación de Mujeres Cubanas FMC, het Verbond van Kleine Boeren / Asociación Nacional de Agricultores Pequeños ANAP, de Comités ter Verdediging van de Revolutie (CDR), de studentenorganisatie Federación Estudiantil Universitaria (FEU) en die van het hogere beroepsonderwijs Federación de Estudiantes de la Enseñanza Media (FEEM). Al deze ‘massaorganisaties’ zijn onderdeel van het huidige Cubaanse communistische bewind.

stemming-nationale-assemblee31 kandidaten voor 31 zetels
De Nationale Commissie van Kandidaten raadpleegt alle 605 vertegenwoordigers van de Nationale Assemblee en stelt vervolgens een lijst van 31 leden samen voor de 31 leden die de Staatsraad telt. Uit hen wordt ook het nieuwe staatshoofd gekozen. De lijst wordt bij handopsteken in stemming gebracht. Als het voorstel minder dan 50% van de stemmen krijgt, iets wat nog nooit gebeurde, moet het proces opnieuw plaatsvinden en moet de Nationale Commissie van Kandidaten een nieuwe lijst samenstellen. Wanneer de Assemblee akkoord gaat, worden in een geheime stemming de acht belangrijkste leden van de Staatsraad gekozen. Bijna 90% van de volksvertegenwoordigers die de nieuwe president zullen kiezen, zijn geboren na de machtsovername van Fidel Castro in 1959. Bijna alle deskundigen menen dat Miguel Diaz-Canel, de huidige eerste vicepresident, de nieuwe Cubaanse president zal worden. Hij wordt voor een periode van vijf jaar gekozen en is slechts eenmaal herkiesbaar.

Bron
* Website 14ymedio, 16 april 2018

Linken
* De Groene, 16 april: Is er een Cuba na Raúl? Uitgebreide analyse door Cees Zoon
* NRV, Nina Jurna, 17 april 2018
Zes decennia na de revolutie die uitmondde in een communistische dictatuur legt Raúl Castro woensdag het presidentschap neer. Zijn opvolger erft een land dat snakt naar hervormingen, leert een reis langs de oude revolutionaire route. 
* Marc Frank, persbureau Reuters, 17 april 2018: The state of Raul Castro’s economic reforms in Cuba.

Advertenties

Geen verrassingen bij Cubaanse gemeenteraadsverkiezingen

De gemeenteraadsverkiezingen – de laatste voordat Raúl Castro in februari aftreedt – zijn zondag zonder verrassingen, debatten, exitpolls en dergelijke verlopen. Dat constateert de kritische website 14ymedio. Tijdens de verkiezingsdag bleek dat politieke activisten moeite hadden om hun stem uit te brengen of werden verwijderd als ze het tellen van de stemmen wilde bijwonen. Bij deze verkiezingen werden de afgevaardigden van de gemeenteraden gekozen in de 12.515 kiesdistricten van het eiland. Zij zullen actief worden in de 169 gemeenteraden die Cuba telt. In 24.366 stembureaus in het hele land werd gestemd.

logo-verkiezingen-2017Manuel Cuesta Morúa, woordvoerder van #Otro18, bevestigde dat de oppositie er niet in was geslaagd onafhankelijke kandidaten te plaatsen op de stembiljetten vanwege druk, bedreigingen en arrestaties die hen verhinderden om zelfs maar de vergaderingen in hun buurt bij te wonen waar de kandidaten werden geselecteerd. Voor de rest van de burgers ging de dag voorbij zonder grote verwachtingen en temidden van een intense campagne in de officiële media waarbij de verkiezingen in Cuba werden omschreven als een demonstratie van ‘democratie’ en ‘participatie van het volk’.

verkiezingenElecciones-parlamentarias-CubaOpkomst
‘Ik was nog maar net wakker toen ik buiten een pioniertje mijn naam hoorde schreeuwen,’ aldus Claudia, die 41 jaar is en in de wijk Cerro woont. De gewoonte om pioniertjes langs de huizen van kiezers te laten gaan was in Havana al enige tijd verdwenen maar dit keer wilden de autoriteiten de laatkomers geen kansen geven. ‘Wij willen dat het stemmen om drie uur rond is maar als we langer open moeten blijven, doen we dat’, vertelde het hoofd van een stembureau in de wijk Guanabo in het oosten van Havana aan 14ymedio. ‘Iedereen die een kiezer kent die niet is gekomen om zijn stem uit te brengen, heeft de burgerplicht om hem of haar aan te klampen’, voegt ze eraan toe. Alina Balseiro Gutiérrez, voorzitter van de Nationale Kiescommissie (CEN), deelde de pers mee dat 82,05% van de kiezers stemde. Onder de verkozen afgevaardigden zijn gedeeltelijk ook kandidaten voor de helft van het aantal afgevaardigden in de Nationale Assemblee. Die verkiezingen vinden de komende maanden plaats. De rest van de parlementariërs wordt bij hand opsteken aangewezen door de almachtige kandidatencommissie.

verkiezingen-raul-stemt-2017

Raúl Castro stemde’s ochtends om zeven uur.

Opvolger Raúl
Het is de taak van het nieuwe parlement – de Nationale Vergadering van de Volksmacht – om op 24 februari 2018 op voorstel van de Staatsraad de opvolger van Raúl Castro voor het presidentschap van het land te kiezen. Hij zal dan plaatsmaken voor een nieuwe generatie, die mogelijk is belichaamd in de figuur van vicepresident Miguel Diaz-Canel Bermúdez, die momenteel 57 jaar oud is. Omdat de verkiezingen samenvielen met de herdenking van het overlijden van Fidel Castro, benadrukten de staatsmedia dat de verkiezingen ook de mogelijkheid boden ’de nagedachtenis van El Comandante en Jefe te eren’ en zijn ‘nalatenschap voort te zetten”. In de meeste stembureaus hing naast het wapen van de Republiek en de nationale vlag, een foto van de voormalige president.

verkiezingen-stembus-2017Waarnemers
Een onafhankelijke groepering Stadswaarnemers van het Verkiezingsproces (COPE), had 40 mensen in 7 provincies ingezet om het stemproces te monitoren. In de provincie Santiago de Cuba veroordeelden activisten van de Patriottische Unie van Cuba (UNPACU) onregelmatigheden bij de kiesregisters en obstakels waardoor het onmogelijk bleek om als waarnemer het tellen van de stemmen mee te maken. Manuel Cuesta Morúa zei tegenover het Spaanse persbureau EFE dat zijn groep van waarnemers bestaande uit 275 leden in 13 van de 15 provincies, ‘zonder al teveel problemen’ hun rol als waarnemers hadden kunnen uitoefenen. Activisten van de UNPACU lieten weten dat hun namen ontbraken in de kiesregisters. Zes activisten werden op de dag van de verkiezingen gearresteerd; Víctor Campa Almenares, Carlos Oliva Riverí, Alexis Rodríguez Chacón, Vladimir Martín Castellanos, Juan Salgado Jurado en José Antonio Valdés Pi Pidés wilden bij het stemlokaal in de buurt waar zij woonden, deelnemen aan het tellen van de stemmen.

Bron
* 14ymedio, Havana, 27 november 2017

Officieel Cuba trekt zich terug van fora in Panama

In Panama is het gisteren tweemaal tot een ‘treffen’ gekomen tussen Cubaanse dissidenten en aanhangers van het regime. De confrontaties speelden zich af aan de vooravond van de officiële opening van de Top van de Amerika’s vandaag en zaterdag, waar zowel president Obama als president Castro aan deelnemen. De officiële Cubaanse delegatie besloot zich tenslotte terug te trekken en niet aan de geplande fora deel te nemen o.m. vanwege de aanwezigheid van ‘terroristen’, ‘leden van de CIA’, ‘klootzakken’ en ‘wormen’.

Morlote (midden), ook vice-voorzitter van de kunstenbond UNEAC: ‘We gaan door tot aan de president van Panama, om hen het land uit te zetten.’

Morlote (midden), ook vice-voorzitter van de kunstenbond UNEAC: ‘We gaan door tot aan de president van Panama, om hen het land uit te zetten.’

Het eerste incident speelde zich af bij Parque Porras in de hoofdstad Panama Stad waar ook de ambassades van Cuba en Spanje zijn gevestigd en waar een groep anti-castristen een stille manifestatie hield ter ere van José Martí. De anti-castristen werden uitgemaakt voor ‘terroristen’, ‘leden van de CIA’, ‘klootzakken’ en ‘wormen’. Ook eisten de sympathisanten van het Cuba-regime dat zij de plek zouden verlaten. Panamese politieagenten voorkwamen verdere escalatie.

Huurlingen
De opening van het forum Foro de la Sociedad Civil, een van de vier debatrondes die aan de eigenlijke top voorafgaan, werd een uur uitgesteld omdat de delegatie van de Cubaanse regering zich ook daar verzette tegen de deelname van Cubaanse dissidenten. Uiteindelijk besloten de leden van de delegatie van het regime zich terug te trekken vanwege, zoals ze zeiden, de aanwezigheid van ‘terroristen’ en ‘huurlingen’. De officiële delegatie werd aangevoerd door voormalig minister Abel Prieto, tegenwoordig adviseur van Raúl Castro. Even dreigde de groep de persruimte te bezetten, maar de Panamese politie voorkwam dat.

De ‘echte’ civil society
De voorzitter van de officiële culturele organisatie Asociación Hermanos Sainz, Morlote, zei: ‘De revolutionaire Cubaanse delegatie, de werkelijke civil society, verlaat de zaal want wij willen niet in een ruimte verblijven met terroristen van een zogeheten civil society die niet de onze is en die wordt betaald en gemanipuleerd’. De Cubaanse vice-president Miguel Díaz-Canel liet vanuit Havana weten dat het voor Cuba ‘onacceptabel’ is debatruimten te delen in sociale fora tijdens de Top van Panama die dissidenten aan het woord laten. Canel noemde hen ‘niet-legitieme vertegenwoordigers’ van de Cubaanse civil society. Hij doelde o.a. op forumdeelnemers als Yusmila Reina, Leonardo Calvo, Manuel Cuesta Morúa, Roberto de Jesús Guerra, Liliam Ruiz en Rosa María Payá.

Linken:
* Beelden (1 minuut) van de ongeregeldheden bij de Cubaanse ambassade
* Leden van de Cubaanse delegatie trekken zich terug van het forum omdat ook dissidenten daar het woord kunnen voeren. Niemand wil echter uitleg geven aan een verslaggever van Radio Marti, ook ex-minister Abel Prieto niet. Ook Italo Calvo, dissident, komt aan het woord. (4 minuten)

Weer een Castro in de toekomst?

Staat er een jongere Castro in de coulissen om de gebroeders Fidel en Raúl op te volgen? Maken Raúl’s dochter Mariela of zijn zoon Alejandro een kans. Volgens publicist Alberto Montaner vertoont de familie Castro dynastieke trekken. De liberale Montanter noemt Alejandro Castro Espin als de mogelijk nieuwe Cubaanse leider. Hij schreef op 11 november een column op zijn weblog die hier volgt.

alejandrocastroespin3Generaal Raúl Castro bereidt voorzichtig zijn opvolging in Cuba voor. Zich bewust van zijn leeftijd en van de wens om de privileges van zijn en Fidel’s familie voor de toekomst te garanderen, bereidt hij zijn zoon Alejandro Castro Espin voor als zijn opvolger. Alejandro (48) is kolonel binnen het gevreesde Ministerie van Binnenlandse Zaken en belast met de coördinatie van Cuba’s inlichtingendienst en veiligheidsapparaat. Hij verkeert voortdurend aan de zijde van zijn vader en deelt bevelen uit aan ministers en andere hooggeplaatsten in de Cubaanse regering. Hoewel hij een lage rang heeft, worden zijn opdrachten geïnterpreteerd en gehoorzaamd door vooraanstaande leden van overheid en regering, alsof ze door generaal Raúl Castro zelf worden gegeven.

Onverzoenlijk als zijn oom
Alejandro is een krachtige en invloedrijke persoonlijkheid. Zijn ervaring omvat een opdracht in Angola in de jaren tachtig toen Cubaanse troepen met Sovjetwapens en adviseurs, naar Afrika werden gestuurd om de bevrijdingsbeweging daar te steunen. Hoewel hij niet in de eerste linies vocht, verloor hij aan één oog het gezichtsvermogen vanwege een ongeluk in Luanda. Zij die hem kennen beschrijven hem als weinig flexibel en arrogant. Hij gedraagt zich zoals zijn oom Fidel, onverzoenlijk, commanderend en kritisch tegen over de VS. In 2009 publiceerde hij een boek El imperio del terror (Imperium van terreur) waarin de misdaden van de VS wereldwijd werden beschreven.

Alejandro en zijn zus Mariela bij de ter aardebestelling van hun moeder, Vilma Espin in Havan op 18 juni 2007

Alejandro en zijn zus Mariela bij de ter aarde bestelling van hun moeder, Vilma Espin, in Havana op 18 juni 2007

Generaalsrang
Voor hij een positie als opvolger kan bereiken, moeten er met Alejandro nog wel enkele dingen gebeuren. In de eerste plaats moet hij tot generaal verheven worden. Bronnen op het eiland zeggen dat Raúl van plan is hem volgend jaar te promoveren. Op de tweede plaats moet Alejandro deel uit maken van het Politburo van de Cubaanse Communistische Partij. Deze kleine groep, gecontroleerd door militairen, moet het plan steunen om Alejandro als opvolger aan te wijzen. Gezien de nauwe banden tussen de senior-officieren in het leger en Raúl, is het waarschijnlijk dat zij de wens van Raúl zullen inwilligen en Alejandro zullen steun,

Kansen Díaz-Canel
Buitenlandse analisten hebben gewezen op recente wijzigingen in Cuba en vooral op de benoeming van Miguel Díaz-Canel als vicepresident van de Staatsraad waardoor hij rechtstreeks Raúl zou kunnen opvolgen. Maar als het er op aankomt zal niet de Staatsraad maar het Politburo beslissen over de opvolging. Díaz-Canel heeft trouwens geen militaire rang, beschikt niet over dynastieke banden met de Castrofamilie, noch over bijzondere geloofsbrieven voor deze functie. Het is onwaarschijnlijk dat senior-officieren in het leger bereid zijn de toekomst van de revolutie in handen van Díaz-Canel te leggen. Het is triest voor de Cubanen, maar de Castro-dynastie kan voortduren en Alejandro Castro zou de volgende regerende Castro kunnen zijn.

Link
* El Blog de Montaner, 11 november 2013

Wijdverspreide censuur op officiele Cubaanse websites

Op diverse Cubaanse officiele websites wordt censuur toegepast, zij het dat de wijze waarop soms verschilt. Isbel Diaz Torres beschrijft de censuur op de website Cubadebate, een officiele site die de strijd tegen de verdorven westerse berichtgeving aanvoert onder het motto Contra el terrorismo mediatico of te wel Tegen het Terrorisme in de Media. Maar de strijd van Cubadebate lijkt evenzeer gericht tegen Cubanen die al te kritische commentaren op de website willen zetten. Torres, actief in een links-socialistische groepering in Cuba Observatorio Critico, krijgt geen letter meer geplaatst. Hier volgt zijn verhaal dat eerder op de Spaanse website Kaos en la Red verscheen.

Isebl Diaz Torre schrijft o.a. voor de website Havana Times

Isbel Diaz Torres schrijft o.a. voor de website Havana Times

De website van de partijkrant Granma, officiele spreekbuis van de Cubaanse Communistische Partij (PCC), is wel een extreem geval. Deze krant presteert het geen enkele reactie van haar internetlezers te vermelden. De partij is blijkbaar volledig helder en transparant en zij heeft geen behoefte aan feedback, aldus de gedachtegang. * *

Voorzichtig kritisch
Andere overheidssites hebben langzaam maar zeker ruimte gemaakt voor kritische reacties en de vrijheid van meningsuiting. De site van de jongerenbeweging van de partij Juventud Rebelde, biedt de meeste ruimte en personen kunnen ideeën plaatsen die diametraal staan tegenover die van de auteur van een websitepublicatie. Juventud Rebelde hanteert criteria zoals respect voor personen en tolereert geen beledigingen, vulgariteiten, noch obsceen taalgebruik.  De website van de krant Trabajadores, officieel het orgaan van de Cubaanse Arbeiderscentrale CTC, beperkt de mogelijkheid tot reageren van personen die gebruik maken van het gecontroleerde intranet en heeft de kolommen juist geopend voor mensen met internet. Denkt men werkelijk dat er in Cuba meer werknemers zijn met internet dan met toegang tot het intranet? *

logocubadebateCuabdebate
Cubadebate voert een discrete censuur en beperkt de mogelijkheid van bezoekers om aan het debat deel te nemen. Interessant is dat ze niet zozeer bepaalde commentaren verwijderen vanwege de kritische geest die er uit spreekt, maar dat men vooraf bepaalde personen uitsluit reacties op de site te plaatsen. Ik heb het enkele malen geprobeerd met respectering van de regels (niet uitweiden over andere thema’s, geen grof taalgebruik, gewelddadigheid, racisme of beledigende opmerkingen die in strijd zijn met de wet) en ervaren dat deze reactie niet wordt  geplaatst hoewel ze soms identiek waren aan reacties die anderen plaatsten en die wel werden gepubliceerd. Maar ik schrijf geen reacties die in strijd zijn met de wet. Word ik ook  gecensureerd als ik ageer tegen de wet La Ley de Ajuste Cubano? (de Amerikaanse wetgeving die het voor Cubanen makkelijk maakt de VS binnen te komen, redactie). En als ik me verzet tegen de begrotingswetgeving van ons land? Blijkbaar behandelt de redactie van Cubadebate kritische reacties als ware zij personen die vrij van kritiek zijn en bezitters van de absolute waarheid. Ik begrijp niet waarom de Cubaanse autoriteiten zich steeds verschuilen achter technische en financiele beperkingen als het gaat om de uitbreiding van internet. Blijkbaar zijn er geen grenzen aan het technisch kunnen om kritische commentaren tegen te houden. Voor mij is het gewoon censuur. Als dat niet zo is, kan iemand mij dit dan uitleggen.

Bron
* Tekst van Torres over censuur bij Cubaanse websites, 15 juli 2012 op de site Kaos en La Red De auteur (1976) is woonachtig in Pinar del Río, actief in de officiële organisatie voor jongere kunstenaars (Hermanos del Saiz) en actief bij  een onafhankelijke linkse groepering Observatorio Critico. Ook publiceerde hij gedichten.

Linken
** De houding van de Cubaanse partijkrant Granma vindt navolging in onze landen. In Vlaanderen kennen we de  website van Iniciativa Cuba Socialista van de sympathisanten van het Cubaanse regime. Op deze website is ook elke reactie van bezoekers taboe en kritische reacties op de Facebookpagina van deze site worden met verve verwijderd. Blijkbaar heeft men vlijtig geleerd van de 50 jaar durende censuur tijdens de Cubaanse Revolutie.
Zie ook de berichtgeving over het journalistencongres op deze website.
Noot 2
* De meeste Cubanen hebben geen toegang tot het wereldwijde net, maar moeten gebruik maken van intranet via scholen, jeugdclubs en hun werk. Intranet is beperkt en wordt door het regime gecontroleerd.

Vijf jaar officiele journalistenbond UPEC

Vijf jaar officiële journalistenbond UPEC

Noot 3
Twee weken geleden weekend kwam de Cubaanse journalistenbond Unión de Periodistas de Cuba (UPEC) bijeen en erkende vice-president Miguel Díaz-Canel dat de tekortkomingen van de pers op het eiland te wijten zijn aan de communistische partij zelf en stelde hij ‘polemiek’ en ‘dialoog’ voor om dit op te lossen. Hij verdedigde de polemiek ‘over alles wat wij ter discussie kunnen stellen maar vanuit een positie van vervolmaking, respect en begrip.’  Díaz-Canel prees ‘de loyaliteit’ van de pers aan het regime: ‘De Cubaanse pers is waardevol, is en was Latijnsamerikaans en is van de derde wereld’….is vastbesloten, trouw aan de Revolutie, aan Fidel en Raúl en toegerust voor de opbouw van het socialisme zoals wij willen,´ aldus Miguel Díaz-Canel.

De meest kritische reactie bij Cubadebate kwam van Alejandro die schreef: ´Onze pers is trouw aan de Revolutie, aan Fidel en aan Raúl. Dat is een waarheid als een koe, maar ze is ook onbeweeglijk, officialistisch en staat veraf van de Cubaanse werkelijkheid´. Alejandro stelde verder vast dat het de enige taak van de pers is om de waarheid te zoeken en te verspreiden en geen enkele politieke tendens te steunen, of het nu om een imperialistisch of een communistisch concept gaat. Blogger Yoani Sánchez liet in een tweet weten dat Canel de fouten van de pers erkende, maar er aan toevoegde dat ‘het debat erover moet plaatsvinden binnen de grenzen van de revolutie’. Dat helpt niet erg, voegt Yoany er aan toe zolang er geen mogelijkheid bestaat voor ‘een niet-officiële pers.’

Vicepremier Díaz-Canel: ‘Het heeft geen zin de verspreiding van berichten te verbieden’

De nummer twee van de Cubaanse machthebbers, vicepresident Miguel Díaz-Canel, heeft in Havana gezegd dat het ‘een bijna onmogelijke opgave’ is de verspreiding van berichten te verbieden omdat mensen er toch kennis van nemen via  internet en sociale netwerken.

Miguel Diaz-Canel Bermudez is a new vice president of the Council of Ministers in substitution of José Ramón Fernández Alvarez.‘Vandaag de dag komen berichten uit alle hoeken bij de mensen, de goede en de slechte berichten, de berichten die gemanipuleerd worden en de ware berichten circuleren via media en via netwerken en daardoor weten de mensen er van. Het ergste is het zwijgen,’ aldus Canel tijdens een conferentie voor leerkrachten. Het Cubaanse televisiejournaal berichtte over zijn opmerkingen. Canel zei verder dat ‘de belangrijkste uitdaging voor de onderwijssector de politieke vorming van de studenten is, die men moet opleiden als revolutionairen uit overtuiging. Drie procent van de Cubaanse bevolking heeft toegang tot internet; 20% kan gebruik maken van het intranet dat door de Cubaanse overheid wordt gecontroleerd.

Link
* Juventud Rebelde, het blad van de communistische jeugdbeweging, meldt de aanwezigheid van Canel bij het congres, maar wijdt i. t. .t. de Cubaanse televisie geen woord aan zijn uitspraken over de moderne verspreiding van nieuws.

Wat gebeurde er zondag tijdens de Nationale Assemblee?

Yoani Sánchez constateerde met haar verfijnd gevoel voor ironie dat de keuze van een vicepresident jonger dan 80 jaar, blijkbaar al een signaal van vernieuwing is en nieuwswaarde heeft. Publicist Haroldo Dilla Alfonso gelooft dat er op 24 februari meer aan de hand was. Díaz-Canel kan de persoon zijn die Cuba naar een meer open politiek systeem kan leiden. Dilla Alfonso publiceerde onderstaande  tekst vandaag op de website Cubaencuentro.

Díaz-CanelCanel zou ideologisch correct zijn en gevoel voor humor hebben. Ook is hij toegankelijk en beminnelijk, aldus een journalist in Miami die tussen 1991 en 1993 met hem verkeerde in de communistische jeugdbeweging UJC van Cuba.

Díaz-Canel zou ideologisch correct zijn en gevoel voor humor hebben. Ook is hij toegankelijk en beminnelijk, aldus een journalist in Miami die tussen 1991 en 1993 met hem verkeerde in de communistische jeugdbeweging UJC van Cuba.

De Nationale Assemblee is een plek zonder emotie. Vooral omdat Cuba een land is dat wordt geregeerd door decreten, zodat de wetgevende taak wordt uitgevoerd door de bureaucratie. In de korte zittingen van de Assemblee stemt iedereen gelijk, wordt gedebatteerd in commissievergaderingen over punten en komma’s alsof het om zaken op leven en dood gaat. Er is een zitting die daar een uitzondering op maakt omdat eenmaal in de 5 jaar de Staatsraad wordt samengesteld. Want wie een zetel in de Staatsraad verovert en vooral in de leiding ervan, verzekert zich van een plek ergens in de verleidelijke omgeving van de politieke elite. En wanneer deze persoon ook nog eens functies uitoefent in het Politburo van de Cubaanse Communistische Partij (PCC) en de leiding van de Ministerraad, kan hij er zeker van zijn toegetreden te zijn tot de inner circle van de besluitvormers. Zoals de Fransen zeggen, de crème de la crème.

Puinhoop
Al vele jaren is die inner circle in Cuba onveranderd gebleven en zag men in de partijkrant Granma steeds dezelfde gezichten: heren die vergrijsden en vijftigers die wat dikker werden. Maar sinds de jaren negentig was er sprake van een omvangrijke verjongingsoperatie onder leiding van Fidel Castro zelf en werd de elite aangevuld met ongewone jongere aanwinsten. Maar de vernieuwing van de elite werd gekenmerkt door het ontbreken van een systematiek, die elk politiek systeem nodig heeft. Vanaf 2008 nam Raúl Castro formeel de taak over die hij sinds Fidel Castro in 2006 ziek werd, al uitoefende. Toen kwam ook een einde aan de methode van zijn broer die als een grootvader baantjes uitdeelde onder volgelingen alsof het om zijn bezittingen ging. Vanaf toen werd gekozen voor een meer institutionele aanpak en in elk geval formeler dat de Batalla de Ideas*, die tot een puinhoop had geleid. En daarom was het ook te verwachten dat het verkiezingsproces dat zich gisteren afspeelde, meer aandacht zou krijgen dan de voorafgaande verkiezingsronden in dit parlement. In 2008 was het nog de prangende vraag of Fidel Castro daadwerkelijk de ring zou verlaten. Dat deed hij en in zijn plaats kwam een peloton van bijna-tachtigers die vanwege hun vermeende historische kwaliteiten tot deze ereplaats werden verheven.

Historicos weg
Gisteren was het anders; het ging om het laatste mandaat waarbij – minder dan vanwege de behoefte aan verandering dan wel door biologische factoren – de historicos, de gezeten bijna-tachtigjarigen, de macht uitoefenden. Elke gebeurtenis die zich gisteren voordeed, zou dus relevant kunnen zijn voor de opvolging in de toekomst.

Esteban Lazo, nieuwe parlementsvoorzitter

Esteban Lazo, nieuwe parlementsvoorzitter

Nieuwe parlementsvoorzitter
Het eerste bericht dat ons bereikte was de keuze van Esteban Lazo tot nieuwe parlementsvoorzitter. Maar het bericht is niet schokkend omdat Lazo met zijn 69 jaar behoort tot de elite van de Cubaanse leiders sinds de jaren negentig. Hij heeft nooit bijzondere kwaliteiten getoond die hem een superieure politieke toekomst konden bezorgen. Hij is het prototype van een Cubaanse hoge ambtenaar die vanwege zijn Afro-Cubaanse achtergrond onmisbaar is en als bewijs moet dienen van de raciale gelijkheid, hoewel er in werkelijkheid sprake is van een blanke elite. En als voorzitter van het parlement is hij vaak zichtbaar, maar heeft geen macht. Die taak kan relevant zijn of onbeduidend, maar de functie blijft. Dat bewees in de bijna 20 jaar dat hij deze rol vervulde, ook zijn voorganger Alarcón. En het lijkt erop dat onder het actualiseringsbeleid van Raúl Castro de rol van het parlement dat besluiten bevestigt die elders al zijn genomen, dezelfde zal blijven.

Jonger
De gemiddelde leeftijd van de Staatsraad is als gevolg van de verkiezingen van gisteren aanzienlijk gedaald (57 jaar gemiddeld) en enkele ouderen zijn verdwenen. Maar er zijn ook personen in de Staatsraad gebleven die van betekenis zijn, zoals bijvoorbeeld de militaire leiders en de economische leiders die betrokken zijn bij de hervorming. De overigen zijn wellicht deugdzaam, maar vooral boegbeelden zonder beslissingsbevoegdheid.

De gaande en komende man?

De gaande en komende man?

Het voorzitterschap Staatsraad
De eerste grote verandering is de benoeming van Díaz-Canel tot eerste vicepresident. Daar zitten positieve kanten aan. Hij bevrijdt ons van de pruillip van Machado Ventura en het is positief dat in de lijn van de opvolging nu een vijftiger geplaatst is die na de Revolutie van 1959 is geboren en met een politieke scholing en een werkervaring zowel in de provincies als in de hoofdstad. En het is iemand die in staat is veranderingen aan te kondigen en obstakels te overwinnen. Het is ook een man die de Staat kan leiden wanneer Raúl Castro terugtreedt of zich tijdelijk terugtrekt en dat is niet onwaarschijnlijk gezien de leeftijd van de generaal/president.
Nadelige elementen van Díaz-Canel zijn zijn geringe politieke activiteiten – hij heeft minder dan tien jaar inde nationale politiek gefunctioneerd – en zijn zwak ontwikkelde banden met het militair apparaat. Hij meldt zelf drie jaar in militaire dienst te hebben gezeten en een zetel te bezetten in het Defensiecollege. In het Cuba van nu, en ook in de nabije toekomst, is de rol van het militair apparaat cruciaal. Verder wijzen analisten op zijn gebrekkige welsprekendheid. Zeker, hij spreekt in het ritme van een scholier die zojuist een onderscheiding heeft ontvangen en daarvoor de aanwezigen bedankt. Maar ik meen niet dat een toekomstig Cubaanse leider de komende jaren vooral zeer welbespraakt zou moeten zijn. Hij zou slecht kunnen spreken maar het is veel belangrijker of hij de zaak in de hand heeft. De overige vice-voorzitterfuncties zijn toebedeeld aan Machado Ventura, Ramiro Valdes en Gladys Bejerano, die deze functie al bekleedden. Er zijn twee nieuwelingen: de partijsecretaris van de hoofdstad en de secretaris-generaal van de vakcentrale CTC. De herbenoeming van Gladys Bejerano is interessant omdat zij een belangrijke rol speelt als hoofd van de rekenkamer en daarin de strijd tegen corruptie en zwart geld. En het aantreden van vakbondsleider Mesa heeft te maken met zijn mogelijke politieke rol bij arbeidsonrust als de hervormingen zich doorzetten.

Gladys María Bejerano, Lázara Mercedes López Acea, José Ramón Machado Ventura, Ramiro Valdés Menéndez y Salvador Valdés Mesa.

Van links naar rechts: president Raúl Castro, eerste vice-president Diaz-Canel en de vice-voorzitters  Ramiro Valdés, Machado Ventura, parlementsvoorzitter Lazo en de vice-voorzitters Gladys María Bejerano en Lázara Mercedes López Acea. Vice-voorzitter en vakbondsvoorzitter Salvador Valdés Mesa ontbreekt op deze foto.

Politieke opening
Ja, als Yoani Sánchez met haar verfijnd gevoel voor ironie, constateert dat de keuze van een vicepresident jonger dan 80 jaar, al een signaal van vernieuwing is, denk ik dat 24 februari toch wat meer liet zien. Eerlijk gezegd denk ik dat dit verkiezingsproces interessante signalen gaf voor de richting waarin de Cubaanse samenleving zich beweegt en over de beperkingen waarmee de Cubaanse leiders worden geconfronteerd bij de uitoefening van hun onbuigzame totalitaire roeping. Het is mogelijk dat een man als Díaz-Canel, wiens politieke positie in Cuba een andere is dan die van de stichters van de Revolutie, de persoon is die een proces naar een meer open politiek systeem kan leiden. De geschiedenis van transities begint steeds met de rol van een bureaucraat zonder uitgesproken democratische neigingen, maar die wel overtuigd is dat de zaken moeten veranderen om de macht te kunnen behouden. Zo niet, dan zal Díaz-Canel van de politieke landkaart worden geveegd, opgeslokt door zijn kameraden of ingehaald door een onvermijdelijke verandering. Of zoals president Perón ooit zei: ‘met de leiders aan het hoofd of met het hoofd van de leiders.’

Bron
* Haroldo Dilla Alfonso op de website Cubaencuentro.com, 25 februari 2013

Noot
* Batalla de Ideas: een steeds terugkerende massamobilisatie door demonstraties, betogingen en debatten, meestal in de open lucht waar Cubanen geacht werden aan deel te nemen. Fidel Castro was er de motor van, maar deze betogingen zijn nu verleden tijd geworden. Ook het dagelijkse televisieprogramma Mesa Redonda / Ronde Tafel was een onderdeel van deze ‘ideeenstrijd.’

Linken
* Toespraak van Raúl Castro op 24 februari, 37 minuten
* BBC Mundo: Miguel Díaz-Canel,de mogelijk komende president van Cuba
Wikipedia heeft een uitgebreide pagina over de Cubaanse Staatsraad waarin de benoemingen van gisteren al zijn verwerkt.