Braziliaanse gigant Odebrecht beschuldigd van ‘slavenhandel’

Het Braziliaanse Ministerie van Openbare Werken is op 13 juni een strafproces begonnen tegen de bouwonderneming Odebrecht vanwege vermoedelijke slavenarbeid, slechte arbeidsomstandigheden, internationaal verkeer van personen, beperking van de vrijheid en inhouding van papieren, aldus de Spaanse krant El País. De feiten zouden zich hebben voorgedaan in Angola waar ruim 500 Braziliaanse arbeiders  te werk waren gesteld.

Odebrecht is op dit moment de grootste particuliere werkgever in Angola

Odebrecht is op dit moment de grootste particuliere werkgever in Angola

Odebrecht, de grootste bouwonderneming in Brazilië, is ook de eerste verantwoordelijke voor de ontwikkeling van het Marielproject in Cuba. Het bedrijf  was in Angola o.a. betrokken bij de bouw van een suikerrietfabriek. Ongeveer 500 Braziliaanse arbeiders werkten voor Odebrecht in Angola. Wanneer het bedrijf schuldig wordt bevonden kan het worden veroordeeld tot een boete van 225 miljoen dollar en de betaling van schadevergoedingen. Het wordt Odebrecht extra aangerekend dat bij de werken ook sprake was van steun van de Braziliaanse overheid c.q. publiek geld via de ontwikkelingsbank Banco Nacional del Desarrollo Económico y Social (BNDES). Deze bank voorzag ook in een lening van 682 miljoen dollar voor de projecten van Odebrecht in Mariel, Cuba. In januari opende de Braziliaanse president Dilma Rousseff in gezelschap van Raúl Castro, de containerterminal voor Mariel en bood tegelijk 290 miljoen dollar van BNDES-bank aan voor de verdere ontwikkeling van de vrijhaven in Mariel.

Feest in Mariel met Dilma Roussef en Raul castro

Feest in Mariel met Dilma Rousseff en Raúl Castro

Mensonwaardig
Volgens de aanklacht zou Odebrecht werknemers uit Brazilië hebben overgebracht naar Angola om er te werken bij het bedrijf Biocom, een dochteronderneming van Odebrecht. De werknemers moesten in mensonwaardige omstandigheden hun arbeid verrichten vooral waar het sanitair, voedsel en drinkwater betrof. Ze kregen voedsel geserveerd waar lamsvlees in zou zitten. In werkelijkheid werd het vlees van slangen opgediend. Ook zouden illegaal arbeiders in Brazilië zijn geworven en naar Angola zijn overgebracht. Alle werknemers zouden een visum voor het buitenland hebben van 30 dagen maar veel langer in Angola werkzaam zijn geweest. De werknemers voor Biocom/Odebrecht werd in bijna alle gevallen hun paspoort afgepakt. Odebrecht had vorig jaar een omzet van 47 miljard dollar en boekte een nettowinst van 220 miljoen dollar.

Bronnen
* El Pais van 21 juni 2014, Diario de Cuba

Mariel: icoon van Cuba’s economische liberalisering (1)

‘Welkom in Mariel’, aldus een billboard bij de havenplaats Mariel. Mariel was in april 1980 het startpunt van de befaamde exodus van meer dan 125.000 Cubanen die per boot naar de VS ontkwamen en nog eerder de plek waar Cubaans afweergeschut stond tijdens de rakettencrisis en waar een onderzeeboothaven was. Nu lijkt, aldus verslaggever Jonathan Watts van de Guardian, alle hoop in Cuba gevestigd te zijn op dit miljardenproject. 

Mariel-mapaDe weg naar hervormingen wordt in Cuba bepaald door president Raúl Castro, maar de richting die wordt ingeslagen is af te lezen aan de 30-mijl brede kuststrook tussen Havana en Mariel. De reis begint in de hoofdstad, wieg van de Latijns-Amerikaanse revolutionaire hartstocht en eindigt een uur later westwaarts in een rustige haven. Hier wedt Cuba op zijn economische toekomst met een van de grootste ontwikkelingsprojecten in zijn historie, namelijk een speciale vrijhandelszone gericht op het aantrekken van buitenlandse investeringen en, zo hoopt men, op steun van de VS voor moderne faciliteiten en marktvriendelijke belastingregelingen.

Luxe jachten
De opvallende rechte weg ligt tussen Zone Zero – de zwaar bewaakte regio waar Fidel Castro zijn laatste levensjaren slijt  – en de haven Marina Hemingway. De laatste is ondertussen geschikt gemaakt om grote luxueuze jachten te ontvangen en biedt betere faciliteiten voor internationale sportvissers, die elk jaar langskomen vanwege de marlinviscompetitie. Aan beide zijden van de weg is het leeg. Er staan weinig gebouwen en – misschien omdat het vakantie is – er is geen teken van agrarische activiteiten op de velden, totdat Mariel zich aankondigt met een lelijke zwavelhoudende rookpluim afkomstig van een krachtcentrale. Daarnaast staan de silo’s van een cementfabriek, beschilderd met de Cubaanse vlag en de leus Patria o Muerte (Vaderland of de Dood).

Mariel in 1971

Mariel in 1971 toen de poort richting VS kort openging

Mariel: sleutel tot de Golf
Mariel is voorbestemd om een belangrijke rol in de ontwikkeling van Cuba te spelen met een nieuwe containerhaven en een vrijhaven, gebouwd op de plek van de vroegere onderzeeboothaven. Mariel wil de geplande expansie van het Panama Kanaal voor zijn door de beste faciliteiten van de regio te bieden voor reuzeschepen. ‘Dit is een van de grootste projecten die we sinds de revolutie ondernamen. Ik hoop dat het zal helpen een einde te maken aan de blokkade,’ zegt María Vitória Bernase  van de Asociación de Economía de América Latina y el Caribe (LACEA) in Havana. ‘De VS hebben geen baaien in het zuiden die zo diep zijn, dus dit kan voordelig voor hen zijn. Cuba is de sleutel tot de Golf van Mexico. Er is geen andere baai in de regio die dieper is dan die van Mariel. We zullen die ontwikkelen als het middelpunt voor transport en opslag.’

Braziliaans kapitaal
Het project ontwikkelt zich snel. Bij de ingang van de bouwput wordt een begin gemaakt met de aanleg van een vierbaans autoweg die uiteindelijke het hele land moet doorkruisen. Nu is het nog maar een beginnetje van een weg die aangelegd is dwars door uitgestrekte gebieden van riet, kleine palmen en wild suikerriet, richting bouwplaats waar Chinese trucks geladen met gravel en zand heen een weer rijden om als bulldozers de aarde te egaliseren en struikgewas te verwijderen. Het havenproject is aangelegd door de firma Odebrecht met Braziliaans kapitaal. Als het eenmaal klaar is wordt het geleid door een havenspecialist uit Singapore, PSA International.

Luchtfoto tijdens de rakettencrisis gemaakt in Mariel

Luchtfoto tijdens de Cubaanse rakettencrisis gemaakt in Mariel

Uit promotiemateriaal blijkt dat deze speciale ontwikkelingszones gelijkenis vertonen met de projecten die de economieën van China en Vietnam openden. Vergeleken met de rest op het eiland, zullen ondernemers hier minder beperkingen tegenkomen bij de huur van vastgoed en is het belastingklimaat aantrekkelijk. Niet langer wordt van hen geëist dat ze deelnemen in joint ventures met lokale staatsbedrijven. ‘Het is een stap in de goede richting,’ zegt een Europese diplomaat: ‘Een van de grootste uitdagingen in Cuba is de omgeving waarin bedrijven moeten functioneren. Het is geen makkelijke plek om te opereren. Maar als Mariel succesvol is, zullen er hier meer van dergelijke zones ontstaan.’

Promotie voor Mariel

Promotie voor Mariel

Modernisering
Dit project is de kern van het economisch moderniseringsplan uit 2010 van Raul Castro’s en is gericht op verbetering van de efficiëntie en de vergroting van de productiviteit door invoering van stimuli en verbetering van de infrastructuur. Staatsbedrijven moeten meer dan 1 miljoen mensen ontslaan en daarvoor zijn er mogelijkheden geschapen om particuliere bedrijven te beginnen.`De resultaten zijn overal op straat te zien waar restaurantjes (paladares) zich uitbreiden plus de verkooppunten voor kleding en textiel bij mensen thuis. De regering verstrekt vergunningen voor de particuliere uitoefening van beroepen, van bloemenkweker tot schoenmaker. Men schat dat ongeveer 400.000 Cubanen op deze manier hun brood verdienen. Ook de boeren zijn autonomer geworden en worden door betere prijzen gestimuleerd meer voedsel te verbouwen. De reisrestricties voor Cubanen zijn versoepeld, honkbalspelers kunnen meer verdienen, de controle op de inkoop en verkoop van auto’s is verdwenen en de afschaffing van de twee wisselkoersen is aangekondigd.

Bron
* Jonathan Watts, The Guardian, 19 januari 2014