Misviering bij 64ste verjaardag van omgekomen Oswaldo Payá

De mensenrechtenactiviste Rosa María Payá die sinds zondag in Cuba is, woonde gisteren een mis bij ter gelegenheid van de 64ste verjaardag van haar vader Oswaldo Payá Sardiñas. Payá overleed samen met de activist Harold Cepero,  ten gevolge van een auto-ongeluk op 22 juli 2012 bij Bayamo. Ongeveer 100 personen woonden de mis bij die in alle rust verliep zonder zichtbare aanwezigheid van politie of geheime dienst. De mis werd opgedragen door Alfredo Petit Vergel, hulpbisschop van Havana.

Rosa María Payá (der), junto a la diputada mexicana Cecilia Romero-februari2016

De activiste Rosa María Payá (r), met een vertegenwoordiger van de Mexicaanse oppositiepartij PAN, Cecilia Romero voor hun vertrek naar Cuba

De mis vond plaats in de parochiekerk El Salvador del Mundo in de wijk Cerro waar Payá met zijn gezin woonde. Rosa María Payá is in gezelschap van het Mexicaanse parlementslid Cecilia Romero van de Partido Acción Nacional (PAN). Vorige week was Rosa María Payá in Genève bij een bijeenkomst georganiseerd door UN Watch. Zij benadrukte dat de dood van haar vader op 22 juli 2012 ‘een moord’ was en herhaalde dat zij zou blijven aandringen op een onafhankelijk onderzoek. ‘Mijn vader werd gedood door agenten van de Cubaanse politieke politie bij een verkeersongeluk dat geen gewoon auto-incident was en waar we de details niet van weten,’ aldus Rosa Maria. De Cubaanse autoriteiten zeggen dat er sprake was van een auto-ongeluk en veroordeelde uiteindelijk de chauffeur van de auto, Ángel Carromero, afkomstig Spanje. Maar ook Carromero ontkent de officiële versie en zegt dat een auto van het regime hem volgde en hun auto ramde.

oswaldopayametgezin,jpg

Rosa María Payá, haar moeder Ofelia Acevedo en haar beide broers wonen sinds juni 2013 in Miami. |Foto: familieportret met Rosa María Payá , Ofelia Acevedo, Oswaldo Payá, Oswaldo José en Reinaldo Isaías Payá.

Kritiek op Europa
Tevens bekritiseerde Payá de transitie die zowel president Obama als de EU beogen omdat dit steun betekent voor een Cuba waar ‘een militaire élite volop betrokken is bij een valse transitie, niet gericht op democratie maar veel meer gericht op de legitimatie van haar controle over de Cubaanse samenleving.’ Als alternatief pleit Payá voor het houden van een volksraadpleging op het eiland via haar initiatief Cuba Beslist / Cubadecide. Vanuit Cuba liet Payá weten dat haar telefoon is afgesloten voor inkomende en uitkomende boodschappen. Gesprekken met journalisten en anderen worden afgebroken.

Link
* Website UN-Watch

Havana en Peking proberen Payá’s vrouw het zwijgen op te leggen

Een Cubaanse diplomaat onderbrak dinsdag jongstleden de getuigenis van de weduwe van Oswaldo Payá toen zij de leden van de Mensenrechtenraad in Geneve toesprak over de omstandigheden waaronder haar echtgenoot op 22 juli  vorig jaar tijdens een auto-ongeluk het leven verloor, samen met zijn medeopposant Harold Cepero. Cuba wilde voorkomen dat Ofelia Acevedo een oproep zou doen tot een internationaal onderzoek naar de dood van Payá. China steunde de poging van Cuba om haar het zwijgen op te leggen.

Ofelia Acevedo

Ofelia Acevedo

De vertegenwoordiger van de VS nam onmiddellijk het woord en benadrukte dat Acevedo, uitgenodigd door  UN Watch, het recht had het woord te voeren voor de voltallige commissie. De voorzitter van de Mensenrechtenraad verwierp dan ook de kritiek van Havana en Ofelia Acevedo kon haar betoog voortzetten.

Dood en leven
Mensenrechtenactivist Antonio Rodiles heeft tijdens zijn bezoek aan Spanje gezegd dat de dood van Oswaldo Payá ‘een groot verlies voor de oppositie‘ was en dat de regering van Cuba’ over leven en dood van Oswaldo Payá beschikte.’ De coördinator van Estado de SATS, Antonio Rodiles steunt de pogingen van de familie van Payá om via het Spaans openbaar ministerie inzicht te krijgen in de vermoedelijke betrokkenheid van het regime bij de moord van Payá. Rodiles, tevens initiatiefnemer van de burgerrechtencampagne Por otra Cuba / Voor een ander Cuba, voegt er aan toe dat een keiharde aanklacht op dit moment niet mogelijk is maar ‘de regering, de staatsveiligheidsdienst konden beschikken over leven en dood van Payá.’ Hij onderstreepte dat de zaak van Payá gecompliceerd is maar benadrukte dat de reacties van de regering zeer tegenstrijdig waren en dat ‘het maar liefst een week duurde voordat een persconferentie plaatsvond over het ongeluk.’(…) logoporotracuba._short‘Het duistere verleden van de Cubaanse regering en deze beschuldigingen zijn aanwijzingen dat er iets fout zit,’ aldus Rodiles, die het Spaans openbaar ministerie opriep goed te luisteren naar de familie van van Payá en de Zweed Aaron Modig. Modig was medepassagier van Payá toen het auto-ongeluk plaatsvond.

Roberto Carascarres begeleidt Interactivo

Roberto Carascarrés begeleidt Interactivo

De zaak Carcassés
Rodiles zei verder over de zaak Carcassés dat de regimegetrouwe zanger Silvio Rodríguez  zich heeft laten gebruiken als ‘instrument’ om het ‘imago van de Cubaanse regering te op te poetsen’. De dochter van Rodríguez,  Violeta Rodriguez Chaviano, heeft zich achter de kritiek van Carcassés geschaard. Zij liet de website Café Fuerte weten dat haar echtgenoot en muzikant Oliver Valdés door de autoriteiten was berispt omdat hij de naam van Carcassés op televisie had vermeld. Oliver Valdés had tijdens het televiseprogramma Mediodía en TV, de presentatie van zijn nieuwe dvd aangekondigd en had daar aan toegevoegd – in strijd met de instructies van de programmaleiding –  dat Roberto Carcassés daar niet zou zijn om te spelen en hij bood het publiek daarvoor zijn excuus aan. Violeta Rodriguez Chaviano  vraagt zich af of de maatregelen van de autoriteiten niet strijdig zijn met de grondwet. ‘In welk artikel van de grondwet staat dat iemand een bepaalde plaats niet mag betreden? Roberto heeft geen misdaad begaan, noch heeft hij huisarrest in afwachting van een proces? En toch kunnen wij zijn naam op televisie niet noemen. Wat is dat eigenlijk/ Wie kan zich zulke rechten toe-eigenen?

Link
* De uitspraken van Violeta Rodriguez Chaviano op de website Café Fuerte

‘Spanje heeft de plicht dood van Payá te onderzoeken’

Spanje heeft de ‘plicht’ de dood op 22 juli 2012 van de Cubaanse dissident Oswaldo Payá te onderzoeken. Payá’s familie stelt de Cubaanse autoriteiten verantwoordelijk voor zijn dood en die van zijn collega Haroldo Cepero. Dat is de mening van de Washington Post.

Ofelia Paya, de echtgenote van Oswaldo paya en huin kinderen tijdens hun terugkeer naar de plek waar hij om het leven kwam

Ofelia Payá, de echtgenote van Oswaldo Payá en hun kinderen tijdens hun terugkeer naar de plek waar Oswaldo om het leven kwam

Op 19 augustus bood de familie Payá het Spaanse Nationale Hof een klacht aan over de rol van twee hoge Cubaanse militairen, luitenant-kolonel Águilas en kolonel Llanes. Beiden waren betrokken bij de dood van de dissidentenvoorman. In de klacht staat omschreven hoe een auto van de overheid, bestuurd door agenten, op 22 juli 2012 het ongeluk ‘met voorkennis en goed gepland’ veroorzaakte. Volgens de Spaanse wetgeving is het Judicia Nacional of Nationaal Hof gemachtigd uitspraken te doen over alles binnen het Spaans grondgebied als mede internationale misdaden waarbij Spanje of Spanjaarden een rol spelen. Oswaldo Payá had de Spaanse nationaliteit.

Uitspraak Carromero
‘Het is onwaarschijnlijk dat de krachtpatsers die de auto van Payá aanreden, zich zullen verantwoorden, maar een internationaal onderzoek toont de wereld en de gebroeders Castro die Cuba regeren, dat er niet simpelweg een einde kan worden gemaakt aan een straaltje hoop als Payá door een gewelddadig ongeluk op een stille autoweg,’ aldus de Post. De chauffeur van de auto Angel Carromero heeft eerder gezegd dat het ‘Cubaanse geheime agenten waren’ die Payá doodden en zei ervan overtuigd te zijn dat zowel hij als Haroldo Cepero levend uit het ongeluk geraakten. Carromero bekende tijdens verhoren in Cuba dat hij de controle over het voertuig verloor, maar volgens de aanklacht van de familie Payá zijn deze uitspraken het resultaat van de pressie van de zijde van de Cubaanse autoriteiten, waar hij tijdens verhoren aan onderworpen was.

Gezin Oswaldo Payá gaat in ballingschap

Oswaldo en Ophelia

Oswaldo en Ophelia

Ofelia Acevedo, de weduwe van Oswaldo Payá, haar dochter Rosa María, de jongste zoon Reinaldo en nog drie familieleden hebben Cuba verlaten en wonen sinds donderdag in de VS. Volgens een persbericht werd het gezin sinds 22 juli 2012 – de dag waarop Oswaldo Payá bij een verkeersongeluk om het leven kwam –geconfronteerd met ‘doodsbedreigingen, werd het gevolgd en in de gaten gehouden.’

Voortgang
Ofelia Acevedo en Rosa María Payá ‘zetten hun werkzaamheden vanuit ballingschap’ voort ‘in samenhang en in gemeenschap met de activisten van de Movimiento Cristiano Liberación / Christelijke Beweging voor Bevrijding. De organisatie zal zich blijven inspannen om de verdachte omstandigheden waaronder Oswaldo Payá en Harold Cepero bijna een jaar geleden om het leven kwamen, op te helderen.

Link
* Website Oswaldo Paya .

Cubaanse Prijs ‘Tolerantie Plus 2012’ ook naar Nederlander

In Havana werden vrijdag de winnaars van de Tolerantieplusprijzen 2012 bekend gemaakt. De mensenrechtengroep Damas de Blanco en de cineaste Gloria Victoria Rolando krijgen de Premio Tolerancia Plus 2012 in de algemene categorie. In de nieuwe categorie homo-emancipatie is de prijs toegekend aan Kees van Kortenhof van de Stichting Glasnost in Cuba. De bekendmaking vond plaats tijdens de eerste dag van het Forum Raza y Cubanidad in Havana. Daarbij greep de politie in en werden acht personen onder wie de organisator Juan Antonio Madrazo Luna, door leden van de geheime politie opgepakt.

Vorig jaar oktober overleed de leidster van de Damas de Blanco. Kees van Kortenhof tekent het condoleanceregister in haar woning in Havana

Vorig jaar oktober overleed de leidster van de Damas de Blanco. Kees van Kortenhof tekent het condoleanceregister in haar woning in Havana

Over de Damas de Blanco zegt het rapport: ‘Elke dag het geweld weerstaan is een daad van tolerantie en geen theorie.’ De cineaste Gloria Victoria Rolando krijgt de prijs omdat zij in haar werk de zwarte wortels van de Cubaanse geschiedenis zichtbaar maakt zonder te vervallen in ‘exotisme’. Gloria Victoria Rolando is o.a. de maakster van de film 1912: Voces para un silencio, een documentaire over de rol van de Partido Independiente de Color / Onafhankelijke Partij van Kleur die destijds streed voor raciale gelijkheid in Cuba. De prijzen zijn, aldus het juryrapport, ‘zeer verdiend en in uitzonderlijke omstandigheden uitgereikt namelijk door vreedzaam verzet tegen het geweld van de Staat’. Juist de afgelopen weken hebben zich incidenten voorgedaan waarbij mensenrechtenactivisten op straat worden verrast door gewelddadige acties van de kant van politie en geheime dienst. Vorige week overkwam dit de mensenrechtenverdedigers Elizardo Sanchez en Guillermo Fariñas. De prijs bestaat uit een beeldje en een oorkonde en zal tijdens een nieuwjaarsreceptie van de beweging Foro Nuevo País worden uitgereikt.

Andere minderheidsgroepen
De initiatiefnemers van de Tolerantie Plusprijs zeggen verder dat ‘de Nederlander Kees van Kortenhof onder veel Cubanen zeer bekend is en zich heeft onderscheiden door zijn steun aan de onafhankelijke homogemeenschap in Cuba.’ Van Kortenhof heeft tijdens het bezoek van Raúl Castro’s dochter Mariela aan Nederland (oktober 2011) herhaaldelijk benadrukt dat de door haar beleden homo-emancipatie ernstig tekort schiet omdat deze het karakter van de Cubaanse dictatuur negeert. Daardoor is Mariela Castro blind voor de rechten van andere minderheidsgroepen zoals mensenrechtenactivisten, kritische musici en bloggers. Die worden door Mariela Castro omschreven als ‘minderwaardige parasieten.’ Volgens Van Kortenhof zijn ‘mensenrechten ondeelbaar’ en wanneer ‘het met de emancipatie van homo’s en lesbo’s de goede kant opgaat in Cuba, mag niet worden gezwegen over de dagelijkse vervolging van andere minderheidsgroepen, die blijkbaar afwijken van de normen van de Cubaanse revolutie, precies zoals homo’s de afgelopen vijftig jaar afweken van die partijlijn.’

Eerste ontmoeting in 1989 tussen Oswaldo Payá en Kees van Kortenhof.

Eerste ontmoeting in 1989 tussen Oswaldo Payá (rechts) en Kees van Kortenhof

Nieuwe aanhoudingen
Ook bij de bekendmaking van de winnaars van de TolerantiePlusprijszen vrijdag tijdens de opening van een forum Raza y Cubanidad, in Havana, trad de Cubaanse politieke politie op en werden diverse deelnemers waaronder Juan Antonio Madrazo Luna, coördinator van de bijeenkomst, de activist Leonardo Calvo Cárdenas en Eleanor Calvo Cárdenas, directeur van Observatorio Ciudadano contra la Discriminación (OCD), gearresteerd. Sinds zaterdag wordt Manuel Cuesta Morúa, woordvoerder van de linkse beweging Partido Arco Progresista (PARP), vermist. Het Forum Ras en Cubanidad vond voor de derde plaats; alle bijeenkomsten werden tot nu door de politie verstoord en er vonden steeds arrestaties plaats.

Linken
* Youtubefilm (32 minuten) De eerste TolerantiePlus prijs werd vorig jaar uitgereikt aan de priester José Conrado. Hij was aanwezig tijdens de feestelijke bijeenkomst vorige week vanwege de vrijlating van Antonio Rodiles in de woning van diens ouders in Havana. Op YouTube staat een 32-minuten durende filmverslag van deze bijeenkomst. José Conrado voert er het woord en geeft zijn prijs uiteindelijk door aan Ofelia Acevedo, de weduwe van Oswaldo Payá. (zie de opname na de 22ste minuut).
Het officiële tijdschrift Cubarte publiceerde in juni een interview met Gloria Victoria Rolando.

Noot

* De TolerantiePlusprijzen zijn een initiatief van Foro Nuevo País / Nieuw Land, de Club de Escritores de Cuba / Schrijversclub van Cuba, Observatorio Ciudadano contra la Discriminación / Burgerwaarnemers tegen de Discriminatie, Proyecto Límite Humano / Project Menselijke Beperking, Partido Liberal Nacional Cubano/ Liberaal Nationale Partij van Cuba,  Movimiento Democrático Popular Cubano / Democratische Volksbeweging Cuba en de partij Arco Progresista. 

Antonio Rodiles: ‘Onze vijand is het geweld’

Na 19 dagen cel is de mensenrechtenactivist Antonio Rodiles maandagmiddag om ongeveer 16.00 uur in vrijheid gesteld. Hij werd twee uur later telefonisch geïnterviewd door de website CaféFuerte. In dit gesprek benadrukt Rodiles dat de weg naar een beter Cuba enkel loopt via de verwerping van geweld. Zijn gewelddadige arrestatie tijdens een publieke bijeenkomst op 7 november, leidde tot een solidariteitsactie op wereldschaal waarbij een digitale petitie en uitspraken van Amnesty International een belangrijke rol speelden. De activist kreeg een boete van 800 peso’s (ongeveer 32 dollar) en van een verder proces wordt afgezien.

Rodiles na vrijlating

Cafe Fuerte: ‘Wat heeft deze ervaring u opgeleverd?’
Antonio: Ik heb het mijn vrienden en anderen hier al gezegd, dat mijn belangrijkste ervaring op dit moment is dat veel mensen in Cuba begrijpen dat het land moet veranderen en dat het feit dat mensen verschillend denken en verschillende politieke en ideologische visies hebben, geen reden is mensen niet te respecteren of om hen angst aan te jagen. Maar helaas is er een groep mensen die tot dit moment bewijzen dat zij een vrije hand hebben om geweld te gebruiken. Zij doen hun uiterste best om situaties zoals deze te creëren en zij zijn bereid om nog gevaarlijker situaties te creëren. Daarom is het belangrijk dat de nationale en internationale opinie de activisten van de ‘civil society’ steunt, zodat deze mensen beseffen dat zij niet de overmacht hebben en dat zij niet kunnen uitmaken wat er in het land gebeurt. Ik kreeg een harde vuistslag die welbewust door hen werd uitgedeeld.’

CF: Uw sympathisanten en de mensen die in uw huis verbleven, hebben vanaf het begin benadrukt dat er tegen u geweld is gebruikt. Wat gebeurde er precies op de dag van uw arrestatie?
Antonio:
: Een official ‘Camilo’, die bekend staat als een agressieveling door de mensen die hij eerder toetakelde, stak de straat Avenida 31 over in de wijk Playa, tegenover het bureau Sección 21 van de geheime politie. Hij was vergezeld van anderen en liep recht op me af om me te slaan. Hij riep iets als ‘identiteitskaart’, gewoon om maar iets te roepen. Zij waren niet in uniform en ze identificeerden zich ook niet en wierpen zich onmiddellijk op mij. Ik vouwde mijn handen samen voor mijn gezicht om niet geslagen te worden. Een golf van stompen ging over me heen. Ze grepen mij bij mijn hals, sloegen me op de grond. Het ging om een groep van tussen de 10 en 15 personen. Toen ze me op de grond duwden, begonnen ze mij te schoppen en te slaan en op een bepaald moment gaf iemand mij een stomp in het linkeroog. De vingerknokkel kwam niet in mijn oog maar raakte de directe omgeving. Ik raakte in paniek, ook omdat het oog bloedde. Daarna pakten zij me op en brachten me het bureau binnen en bleven mij op de borstkas slaan, slaan op alle ribben. Het was een complete aframmeling. Gelukkig heb ik geen verdere fracturen maar dat had gemakkelijk gekund.’

De 84-jarige vader van Antonio, een ex-kolonel uit het Cubaanse leger, hield voor het politiebureau in de Avenida 31 een zitactie om de vrijlating van zijn zoon te krijgen. Naast hem de vriendin van Rodiles.

CF: ‘Was de behandeling in de cel anders?’
Antonio: ‘
Ze brachten me naar een cellencomplex aan de Avenida Acosta in de gemeente Diez de Octubre en daar is een centrum voor gewone misdagers van de technische recherche. Toen ik daar aankwam stond daar weer die Camilo, met nog twee personen die probeerden een incident uit te lokken. Dat individu Camilo filmde mij met een videocamera tot er een majoor van het politiebureau bij kwam en het minder werd en men mij naar mijn cel bracht. En jawel, de volgende dag was de houding van de personen die mij benaderden totaal verschillend. Er was volledig respect, zowel fysiek als ten opzicht van mijn morele integriteit. Er was medische zorg, de dokter was een aardige vrouw, die me volledig onderzocht, mijn oog zag en het verzorgde. En de medewerkers van de politie daar gedroegen zich met respect. Het is ook ongelofelijk hoe snel de gevangenen zich identificeren met personen zoals ik die daar om politieke redenen binnenkomen. Ze noemen je steeds político en steunen je.’

CF: Hebben de traagheid van de afwikkeling van uw zaak en het plan om de kwestie voor de rechter te brengen, zolang geduurd omdat men wilde dat u er bij het verlaten van de gevangenis uiterlijk beter uit zou zien?
Antonio: ‘
Het kan zijn dat dit heeft meegespeeld. Ook is veel druk uitgeoefend vanuit verschillende hoeken, geloof ik. Volgens mij wilden ze een kort proces van enkele maanden. Maar alles liep anders, het werd een soort circus, ook door hun eigen verklaring over mijn pogingen tot ‘verzet’ en uiteindelijk was er niet veel reden meer om mij zo te behandelen en lieten ze me vrij.’

De foto waarvan de herkomst niet zeker is

CF: ‘Is de foto die u toont in de cel, een ware foto?’
Antonio: ‘Ik zou die foto beter moeten bestuderen en ik ben sinds ik thuis ben, alleen nog maar gebeld. Als ze zo’n foto hebben genomen is dat tijdens mijn slaap  gebeurd. Niemand heeft mij wakend gefotografeerd. Er zijn wel videobeelden gemaakt van mijn aankomst. Maar ik herhaal, ik moet dat rustig bekijken. Kijken hoe mijn oog er uit ziet op de foto, welk shirt ik op de foto draag en of er iets te herkennen valt aan de muren op de foto.’

Maandagavond was het feest ten huize van Antonio Rodiles en zijn ouders. Hij, zijn ouders en de advocaat baden bij aanvang het Onze Vader waarna het feest begon. Onder de aanwezig was ook de kritische priester José Conrado, die de prijs TolerantiePlus kreegt uitgereikt van de beweging Nuevo Pais. Conrado gaf deze prijs onmiddellijk door aan Ofelia Acevedo, de weduwe van de verongelukte Oswaldo Payá. Ook zij was in de woning van Rodiles aanwezig, evenals de blogger Yoani Sánchez en de linkse opposant Manuel Cuesta (van Nuevo Pais). Payá’s dochter Maria kondigde aan dat zij een weblog begint binnen het samenwerkingsverband van oppositionele journalisten Voces Cubanas

CF: ’Gaat u door met Estado de Sats? Wat zijn uw plannen?
Antonio Rodiles: ‘Het project gaat door en ik zal er met meer kracht en inzet aan werken. Het idee van Estado de Sats en de campagne Voor een ander Cuba hebben te maken met de rechten van de Cubanen, met het respect voor het menselijk wezen boven alles, met de mogelijkheid te debatteren en openlijk de discussiëren. En met de vuistslag hebben ze mij geleerd: deze weg is de weg via welke Cuba verandert en het is duidelijk dat geweld de vijand is. Meer dan ooit geloof ik dat dit werk een nieuwe impuls nodig heeft. Ik omhels iedereen die me hielp en steunde en ik zeg dat in dit soort situaties de familie de meeste steun nodig heeft en mijn ouders voelen zich zeer gesteund door allen en dat geeft hen veel kracht.’

Noot
* Por otra Cuba / Voor een ander Cuba (Spaanstalige tekst) eist van de Cubaanse regering ratificatie en uitvoering van het VN-Pact voor Burger en Politieke Rechten en het VN-Pact van Economische, Sociale en Culturele Rechten. Cuba ondertekende beide convenanten op 28 februari 2008 in New York.

Familie Payá op weg naar proces in Bayamo; blogster Yoani gearresteerd

Vandaag behandelt de rechtbank van Bayamo de zaak tegen Angel Carromero, die op 22 juli jl. de auto bestuurde waarin de dissidentenvoorman Oswaldo Payá zat. Payá kwam die dag samen met zijn collega Cepero bij het ongeluk om het leven. Payá’s vrouw Ofelia Acevedo en zijn dochter Rosa María Payá zijn op weg naar Bayamo, maar niemand weet of zij de zitting vandaag kunnen bijwonen. De blogger Yoani Sánchez werd gisteren op weg naar Bayamo gearresteerd.

Een Cubaan die gisteren ook naar Bayamo reisde, zei tegen persbureau AFP dat een auto passeerde met een nummerbord van de kerk (auto’s die
toebehoren aan buitenlandse ondernemingen, buitenlandse journalisten of kerkgenootschappen hebben een oranje nummerbord),  in de omgeving van Taguasco, 300 kilometer ten oosten van Havana.

Oswaldo en Ofelia

Moeder en dochter Payá zouden in deze auto zitten. De Spanjaard Carromero wordt verdedigd door twee advocaten van een internationaal advocatenkantoor in Havana. De familie Payá heeft de officiële versie van het ongeluk altijd bestreden, wilde een internationaal onderzoek en weigerde tegen Carromero te getuigen.

Blogger aangehouden
De blogger Yoani Sánchez en haar echtgenoot, de journalist Reinaldo Escobar, zijn gisteren op weg naar Bayamo, gearresteerd. Zij wilden het proces bijwonen. De officiële journalist Yunior García Ginarte liet via Twitter weten dat beiden ‘naar Bayamo waren gereisd voor een provocerende show en schade wilden toebrengen aan het proces. De journaliste van het televisiestation in de provincie Granma, García Ginarte, noemde de Yoani Sánchez ‘Noord-Amerikaans.’  Ginarte zei dat Sánchez naar Bayamo was gereisd in haar ‘illegale hoedanigheid van journalist voor de Spaanse krant El País.’

Angel Carromero

Snel uitspraak
Afgelopen week ontmoette de Spaanse Minister van Buitenlandse Zaken, García-Margallo, zijn Cubaanse collega Bruno Rodríguez in New York bij de Algemene Vergadering van de VN. De Cubaanse kanselier garandeerde dat de rechtbank binnen een redelijk korte tijd uitspraak zal doen. De Cubaanse regering heeft de mogelijkheid Carromero van vervolging te ontslaan en uit te wijzen, ook als de rechter een straf oplegt. Het is ook mogelijk, op basis van een verdrag dat Cuba en Spanje eerder sloten, dat  Carromero zijn straf in Spanje kan uitzitten. Carromero was voorzitter van de jongerenorganisatie van de regerende Partido Popular.

Vervreemden
Carromero kan tot een straf van zeven jaar worden veroordeeld. Een Europese diplomaat in Havana die anoniem wil blijven, zei tegen persbureau Reuters niet te verwachten dat hij deze straf ook in een Cubaanse cel zou moeten uitzitten: ‘Cuba wil geen nieuw front openen met ideologische strijd. Misschien zijn ze niet gek op de huidige Spaanse regering, maar Spanje wordt niet zo gehaat als bijvoorbeeld de VS en Cuba zal niet het risico willen nemen zich verder te vervreemden van Europa.’

Linken
Bericht (Engelstalig) van persbureau Reuters
* Yohandry’s weblog over ‘de Noord Amerikaanse blogger Yoani Sánchez’

Fernando Ravsberg: De liefdes van Oswaldo

Yoani Sánchez is blogger in Havana en Fernando Ravsberg is al ruim 20 jaar een van de twee correspondenten van de BBC in Havana. De twee hebben Oswaldo Payá van zeer dichtbij meegemaakt; Ravsberg het langst. Beiden schreven een In Memoriam bij de dood van Oswaldo Payá; de tekst van Yoani publiceerden wij op 28 juli. Hier volgt de tekst van Fernando Ravsberg die hij op 26 juli publiceerde op de website van BBC Mundo.

Oswaldo en Ofelia

Mijn moeder heeft me geleerd mensen nooit te beoordelen op hun politieke opvattingen want die zijn altijd bedrieglijk. ‘Kijk hoe ze zich in het dagelijks leven gedragen, met hun familie en vrienden omgaan en hoe ze op het werk zijn. Je zult je niet vergissen want niemand kan voortdurend veinzen,’ zei ze dan. Ik denk bij de dood van Oswaldo Payá, die ik vanaf het begin van de jaren tachtig ken toen hij een actieve katholieke leek was, aan de vele keren dat we elkaar in een kerk troffen. Ik kan niet precies zeggen hoe vaak ik hem sindsdien ontmoette, maar het was veelvuldig.

Respectvol
Daarna ontving hij mij ook thuis en het gesprek eindigde nooit met een laatste vraag. Het was zijn tactiek om de koffie aan het einde van het gesprek te presenteren zodat een debat werd uitgelokt, waarin hij de indruk wekte zijn eigen opvattingen tegenover de werkelijkheid van het land te plaatsen. Wij waren het maar weinig keren met elkaar eens, zoals zo vaak gebeurt in een gesprek tussen een politicus en een journalist, maar dat maakte de conversatie alleen maar interessanter. Ondanks dat hij een gepassioneerd iemand was met stevige opvattingen, wist hij een respectvolle dialoog te voeren.

Ofelia Acevedo, Oswaldo’s vrouw bij de kist met zijn lichaam in de kerk

De Hitte van de dag
Daarnaast voelde Oswaldo meer dan andere dissidenten de hitte van de dag. Hij leefde niet in een isolement, leidde een oppositiegroep met een groot aantal sympathisanten – groot genoeg om 15.000 handtekeningen in te zamelen –  en was verbonden met de christenen en verdiende zelf zijn brood. Dat laatste is, volgens mijn moeder, van belang om de menselijke warmte van een persoon te kunnen omschrijven. Zeker in de gezondheidszorg waar hij werkzaam was, erkenden zijn collega’s, inclusief de meest  revolutionairen dat hij een kundig werknemer met verantwoordelijkheidsgevoel was. Meestal liet hij zich tussen de middag of na 4 uur interviewen want daarvoor reed hij van ziekenhuis naar ziekenhuis om medische apparatuur te repareren. Hij had ook meer tijd dan de anderen want hij werd niet meer uitgenodigd voor vergaderingen van de vakbond, de administratie of van de partij.

Man en vrouw
Ruim 20 jaar zocht ik hem thuis op om zijn opvattingen te horen over deze of gene zaak. Van interview tot interview zag ik hoe zijn kinderen groeiden en was ik getuige van de warme relatie met zijn vrouw, die aan het einde onvermijdelijk met de koffie kwam en meedeed aan de conversatie. Ik moest daaraan denken toen ik in de kerk van Cerro het verdriet van het gezin zag, de openhartigheid waarmee de weduwe de andere aanwezige dissidenten in de kerk er aan herinnerde tijdens de rouwplechtigheid te bidden en geen politiek leuzen te schreeuwen. Want de Payá’s zijn een door en door christelijk gezin. De regering beschuldigde Oswaldo ervan de kerk te gebruiken als een trampoline om zijn politieke activiteiten mogelijk te maken, maar ik geloof dat hij op de eerste plaats katholiek was en pas later dissident. De hulpbisschop Juan de Dios Hernández zei dat Oswaldo drie liefdes had: Cuba, de kerk en Jezus Christus. Hij voegde er aan toe dat deze drie loyaliteiten niet altijd makkelijk te harmoniëren waren en zij die hem kenden, weten ook dat hem dit de laatste jaren veel pijn deed.

Dinsdag werd de rouwmis opgedragen door kardinaal Ortega in een parochiekerk in Cerro in Havana

Bitter over kerkleiders
In onze laatste gesprekken ‘off the record’ toonde hij soms enige bitterheid over de houding van de kerkleiders tegenover Raúl Castro. Hij was ervan overtuigd dat zij samenzweerden om een christendemocratische partij op te richten, een soort vervanging van de dissidentenbeweging. Maar desondanks beschuldigde hij slechts personen en zou nooit de katholieke kerk beschuldigen. Aan haar toonde hij een absolute trouw, enkel vergelijkbaar met de liefde van communisten voor hun partij. Mijn permanente scepsis leidde soms tot verbazing over zoveel bewijzen van devotie. Maar de kerk had in hem niet hetzelfde geloof. Oswaldo was een obstakel geworden om de relaties met de Cubaanse regering te verbeteren, een beleid dat in februari 2008 begon toen de staatssecretaris van het Vaticaan, Bertone, Cuba bezocht. Het is geen toeval dat deze kardinaal de eerste was die Raúl Castro zou ontvangen na zijn installatie als president en dat hij tijdens zijn verblijf de dissidenten op een afstand hield.

Onverbiddelijke dood
Oswaldo verzekerde me dat dit een tactische manoeuvre was en weigerde te zien dat er ook een strategie achter schuil ging. Maar al deze opvattingen en doorkijkjes naar de politiek zijn slechts historie in het zicht van de onverbiddelijke dood. Ik hoop voor hem dat Oswaldo gelijk krijgt in zijn geloof in God en dat hij in vrede mag rusten.

Bron
* Fernando Ravsberg is correspondent van BBC Mundo in Havana en publiceerde deze tekst op 26 juli 2012; de tekst verscheen ook in het Engels op de website van Havana Times.

Speculaties oorzaak Payá’s dood houden aan (1)

Voordat hij het huis verliet op weg naar Bayamo hebben we zoals gewoonlijk afscheid genomen en ik heb hem gezegd op te letten, zeer op te letten. Wij namen afscheid en hij zei: ‘Ik bel je als ik aankom’, aldus Ofelia Acevedo, echtgenote van Oswaldo Payá, die zondag bij een verkeersongeluk omkwam. In kringen van dissidenten wordt gespeculeerd over de mogelijke betrokkenheid van de Cubaanse geheime dienst bij het ongeluk. De overheidsmedia zwijgen. De getuigenverklaring van Ángel Carromero, de Spanjaard die de auto bestuurde, kan een einde maken aan de diverse versies van het ongeluk die nu de ronde doen.

De auto waarin Payá en zijn medepassagiers reden

Feit is dat Payá en zijn gezin al bijna een kwart eeuw onder druk staan van de Cubaanse geheime dienst. Op weg naar zijn werk werd hij veelvuldig door agenten gevolgd, moest zich identificeren en werd langdurig opgehouden. Voor de woning van het gezin vonden door het regime georganiseerde protesten plaats en de woning is herhaaldelijk beklad.

In het midden Ofelia Acevedo

Bedreigingen
Ofelia: ‘Mijn gezin is gedurende de afgelopen jaren vele malen bedreigd tot aan doodsbedreigingen toe. Wij wisten dat dit op een zeker moment kon gebeuren. Ik kan natuurlijk nu geen categorische uitspraken doen, maar men heeft ons heel vaak gedreigd en steeds hebben we ons gerealiseerd dat een zaak zoals deze ooit zou kunnen plaatsvinden.’ Uit het interview met Radio Marti blijkt dat ze geen direct contact heeft gehad met de twee buitenlandse gasten in de auto van Payá. Zij zocht contact met haar man nadat berichten over een ongeluk via Spanje haar woning bereikten. In plaats van haar echtgenoot kreeg ze een politieman aan de lijn, die ‘mij zei dat de telefoon overging in de jaszak van de overledene.’

Vrijheid, vrijheid! . Libertad, libertad!

Systematisch doelwit van geheime dienst
De blogger Maite Díaz González verwijst op haar weblog Fragmentos – Diarios naar een fragment uit een interview (30 minuten)  met Oswaldo Payá Sardiñas dat begin dit jaar op YouTube verscheen en een project is van het Cuban Money Project. Opnieuw blijkt hoe systematisch Payá en zijn gezin door het regime werden lastiggevallen. In de elfde minuut van het interview, zegt Payá: ‘De regering weigert ons de toegang tot internet, neemt telefoons in beslag of luistert deze af. Men vervolgt ons als wij reizen. Enkele dagen geleden kwam ik uit Cienfuegos en leden van de geheime dienst dwongen onze chauffeur mij midden op de autoweg uit de taxi te zetten. De chauffeur weigerde dat. Leden van de geheime dienst beperken onze bewegingsvrijheid, vervolgen ons, nemen dissidenten maar ook hun familieleden hun werk af en wereldwijd worden we zwartgemaakt.’ (….) Het probleem van de Cubaanse regering is dat men de rechten van de Cubaanse burgers in Cuba niet erkent.

Linken
* Indrukwekkende beelden van het afscheid van Payá maandagavond met o.a. reacties van zijn vrouw, Martha Beatriz Roque, Yoani Sánchez en Oscar Biscet.
* In 2011 maakten medewerkers van de stichting Cuba Futuro een documentaire waar de beide dodelijke slachtoffers van het auto-ongeluk van zondag jl. Paya en Cepero,  aan het woord komen.

Emotionele ontvangst Payá in parochiekerk Havana

Tien minuten lang hield de ovatie aan toen de kist met de stoffelijke resten van Oswaldo Payá (60) gisteren werd binnengedragen in de kerk van El Salvador del Mundo, de kerk waar Oswaldo’s leven als betrokken parochiaan en kritische Cubaan begon. Vandaag wordt Payá begraven in een kerkdienst die waarschijnlijk geleid wordt door kardinaal Jaime Ortega. De tweede omgekomen dissident, Harold Cepero (31), werd gisteren in zijn geboorteplaats Ciego de Ávila begraven.

In een geëmotioneerde sfeer en onderbroken door Viva Paya en ‘Viva Varela’ hadden vrienden en familieleden, vertegenwoordigers van de Damas de Blanco, onafhankelijke journalisten en buitenlandse diplomaten waaronder de Nederlandse vertegenwoordiger, op de komst van Payá en zijn gezin gewacht. De hulpbisschop van Havana, Juan de Hernández, sprak een korte herdenkingsrede uit die werd afgesloten door de aanwezigen met de roep Libertad / Vrijheid. Daarna werd het Cubaanse volkslied gezongen.

De kist arriveert bij de kerk van El Salvador del Mundo / Redder van de Wereld in de wijk Cerro, Havana

De vrouw van Payá, Ofelia Acevedo, nam daarna het woord om alle aanwezigen te danken en vroeg om stilte en gebed bij het laatste afscheid van Payá. Zij herinnerde aan de speciale plaats die deze parochiekerk in het leven van haar en haar man in nam. Het is de kerk waar hij ‘de eerste communie deed, wij trouwden en waar het hele gezin tot nu toe de sacramenten ontving.’

Na de rouwmis vandaag zal het lichaam van Payá ter aarde worden besteld op het grote kerkhof van Havana Cementerio de Colón.

Linken
* Yoani Sánchez maakte een opname van het applaus voor Twitter
* Gedeelte uit interview (6 minuten) van Radio Marti met Ofelia Acevedo: ‘Misschien kunnen de Cubanen hun vrijheid heroveren omdat hij zijn leven heeft geofferd.’