Crisis Venezuela dwingt tot ingrijpende bezuinigingen in 2018

De Cubaanse partijkant Granma kondigde vrijdag j.l. voor 2018 nieuwe bezuinigingen aan na twee jaar van inkrimping van diverse budgetten. Oorzaak is de crisis bij de socialistische bondgenoot Venezuela.

honger-hambre-venezuela-april2017.jpgm

Honger in Venezuela

Cuba verminderde vorig jaar op drastische wijze haar importen en bracht ook het gebruik van olie en elektriciteit terug. Voor de eerste maal in bijna een kwart eeuw maakte het eiland een recessie door. ‘Uitgangspunt (van het plan voor 2018) is het terugbrengen van de uitgaven voor productie en diensten op een lager niveau dan in 2017 door meer efficiëntie en door een daling van het kostenniveau,’ aldus een citaat uit een brief van de Minister van Economische Zaken, Ricardo Cabrisas, aan zijn collega-ministers. Begin 2014 heeft Venezuela de levering van gesubsidieerde olie aan Cuba ten gevolge van de daling van de olieprijs op de wereldmarkt verminderd. Ook de betalingen van Venezuela voor diensten verleend door Cubaans medisch personeel is verlaagd. Ook andere olieproducerende landen als Angola en Algerije hebben op dit moment te weinig financiële ruimte om voor de diensten van Cuba te betalen.

eerste-mei-2016-minsap

Onze Kracht is de Eenheid. Onder dit motto nemen Cubaanse burgers vandaag deel aan de Eerste Mei. Op Facebook Cubadebate is de viering vanaf 13.15 uur Nederlandse tijd, te volgen.

Betalingsproblemen                         
De boom in het toerisme is onvoldoende om aan de behoefte aan harde valuta te voldoen. Cuba publiceert geen actuele cijfers over schulden, betalingsbalansproblemen en andere geldstromen. President Raúl Castro gaf een jaar geleden al toe dat het land slecht bij kas zat en moeite had leveranciers te betalen. Hij dankte hen voor hun geduld. Hij zei in december 2016 tijdens een zitting van het parlement dat de economische groei met 1% was afgenomen terwijl de drie voorafgaande jaren sprake was van een groei van 3%. Deze maand kwamen al storingen voor bij de gastoevoer en de levering van consumptieartikelen was dit jaar wisselend. Diplomaten en buitenlandse ondernemers zeggen dat partners in joint-venture-bedrijven met moeite hun winsten kunnen overmaken omdat de staatsbanken over te weinig cash beschikken. Granma schreef dan ook: ‘Het moet worden benadrukt dat het plan voor 2018 objectief moet zijn en aangepast aan de inkomstenbronnen waar het land over beschikt.’

Bron
* Marc Frank, persbureau Reuters, 28 april 2018

Link
* Partijkrant Granma over de Ministerraad en het Plan 2018, 27 april 2018

Noot
* De economische relaties met Venezuela zijn voor Cuba van levensbelang. Volgens de econoom Carmelo Mesa-Lago is 21% van het Bruto Intern Product van het eiland er afhankelijk van. De subsidie van Caracas aan Havana bedroeg jaarlijks 10 miljard dollar o.a. in de vorm van goedkope olie. Die steun is volgens diverse bronnen teruggebracht tot 7 miljard dollar. Een even grote steunpilaar voor Cuba zijn de dollarovermakingen, pakketten en reizen vanuit de VS. In 2016 ging het om 7 miljard dollar. Het maakt de afhankelijkheid van de Cubaanse economie van het buitenland nog groter. Het eigen productieapparaat (suiker, tabak, nikkel en geneesmiddelen) levert jaarlijks 4 miljard dollar op. Het toerisme zorgt voor 1 miljard dollar aan inkomsten. Een verder instorten van het Chavisme in Venezuela heeft ook gevolgen voor de energiesector. Tot voor kort ontving Cuba 36 miljoen vaten olie jaarlijks, dat is 61% van de nationale consumptie. Nu is dat gedaald tot 19,3 miljoen vaten. Een deel van de Venezolaanse olie wordt na verwerking in de raffinaderij van Cienfuegos doorverkocht en levert het land jaarlijks 720 miljoen dollar op.

Advertenties

Raúl Castro zoekt olie in Rusland

De Cubaanse president Raúl Castro heeft Putin een brief geschreven waarin hij verzoekt om olieleveranties vanwege de interne probleem waarmee Cuba’s traditionele olieleverancier, Venezuela, op dit moment wordt geconfronteerd. Dat melden anonieme bronnen in de oliesector, aldus de Russische televisiezender RT.  Voor de ineenstorting van de Sovjet Unie was dit land de belangrijkste leverancier van olie voor Cuba onder gunstige voorwaarden.

putin-raul-castroVenezuela wordt behalve met grote interne sociale onrust ook geconfronteerd met een lage olieprijs op de wereldmarkt. Volgens het Agentschap van Informatie over Olie, dat de inhoud van de brief van Castro aan Putin kent, ziet Havana zich genoodzaakt nieuwe olieleveranciers te benaderen op de internationale markt. Eind augustus bracht de Iraanse Minister van Energie, Mohammad Javad Zarif, een bezoek aan Cuba en besprak o.a. de mogelijkheid van een nauwere samenwerking op het terrein van petrochemie, mijnbouw en olie.

Betalingsproblemen
Cuba hoopt dat Moskou bereid is tot leveranties onder aantrekkelijke financiële voorwaarden. De brief zegt niets over de hoeveelheid olie die het land nodig heeft. Venezuela leverde dagelijks ruim 90.000 vaten olie, maar die hoeveelheid zou zijn teruggebracht tot 50.000 vaten. Cuba zegt zich strikt te zullen houden aan de betalingsverplichtingen als er een contract wordt gesloten. Het Russische Ministerie van Economie waarschuwt in een brief aan de Raad van de Energie dat ‘de betalingsmoeilijkheden van Cuba een belangrijk risico vormen’. De Raad stelt voor ‘Russische oliemaatschappijen bij toekomstige leveranties te betrekken omdat deze investeringsprojecten in dit land hebben,’zoals het staatsbedrijf Rosneft. De Russische leveranties aan Cuba zijn tot nu toe beperkt en wisselen sterk; in het eerste kwartaal van 2016 exporteerde Rusland nauwelijks 1400 ton ruw olie naar Cuba met een waarde van 250.000 dollar.

Bronnen
* Havana Times en RT Russia Today
Link

Cubaencuentro: Cuba, Rusland en de Venezolaanse olie, 6 september 2016 (Spaanstalig)

Raúl Castro: meer bezuinigen en minder stroomverbruik

De Cubaanse president Raúl Castro heeft toegegeven dat zijn land economische problemen ondervindt. Dat zei Castro vrijdag in de Nationale Assemblee, een soort parlement dat tweemaal per jaar bijeen komt. De crisis is volgens hem echter niet zo ernstig als die volgde op de ineenstorting van de Sovjet-Unie, de toentertijd belangrijkste handelspartner van het Caribische eiland. Volgens het Cubaanse persbureau Prensa Latina – buitenlandse journalisten waren niet welkom – is de groei van de Cubaanse economie in de eerste helft van dit jaar teruggelopen tot 1%, in dezelfde periode in 2015 was dit nog 4,7%.

asamblea-Jennifer Bello, miembro má joven del Consejo de Estado y presidenta de la FEU

Jennifer Bello, het jongste lid van de Staatsraad en voorzitter van de communistische studentenbond FEU, afgelopen vrijdag in gesprek met Raúl Castro

Raúl: ‘Er worden geruchten en voorspellingen verspreid over een op handen zijnde ineenstorting van onze economie die vergelijkbaar zou zijn met de Speciale Periode.’ (…) ‘We ontkennen niet dat er gevolgen zijn, ook ernstigere als toen. Maar we zijn voorbereid en beter in vorm om ze aan te kunnen’, aldus het communistische staatshoofd. Raúl Castro refereerde aan de jaren negentig toen de Sovjet-Unie een einde maakte aan de subsidie van 5 miljard dollar die het land jaarlijks kreeg. Cubanen leden toen vaak honger en het land werd geconfronteerd met langdurige black-outs van de elektriciteit-  en watertoevoer. Castro waarschuwde voor zware tijden en noemde als oorzaak de verminderde olie-importen uit Venezuela en de dalende winsten op het exporteren van suiker en nikkel. De olie-importen uit Venezuela zijn volgens persbureau Reuters in de eerste helft van dit jaar met 20% teruggelopen. Hij zei zich in te spannen om buitenlandse leveranciers tijdig te betalen en dankte hen voor ‘het vertrouwen en begrip voor de overgangssituatie waarin we ons bevinden.’ Hij benadrukte dat Cuba er in is geslaagd aan zijn internationale betalingsverplichtingen betreffende staatsobligaties te voldoen, zei Castro. ‘We zullen ons doel niet opgeven om de geloofwaardigheid van de Cubaanse economie te herstellen’, aldus de president.

Maatregelen
Bij overheidsdiensten en staatsbedrijven is al sprake van werktijdverkorting en worden de uren met airconditioning ingekort, zijn het aantal filmvoorstellingen ingekort en leveren benzinestations vaker dan voorheen geen benzine. In zijn toespraak gaf Raúl Castro geen details over de concrete maatregelen om het energieverbruik in te perken, maar de provinciale partijkrant van Holguín meldde deze week dat tijdens een bijeenkomst met het kader gesproken werd over energiebeperking tot 28% in de tweede helft van 2016. Raúl Castro beperkte zich tot een oproep om verspilling van energie te vorkomen, importproducten te vervangen door Cubaanse producten, meer te investeren in sectoren die harde deviezen opleveren en zuinig te zijn met energie.

asamblea-nacional-volkslied-juli2016

De Nationale Assemblee zingt het Cubaans volkslied

Verworvenheden
Toch zei Castro niet te zullen bezuinigen op de sociale uitgaven, zoals het onderwijs en de gezondheidszorg, die voor iedere Cubaan gratis toegankelijk zijn. ‘Wij zullen tegelijkertijd de sociale verworvenheden die de Revolutie bevocht, in stand houden.’ Voor dit jaar verwacht de Cubaanse regering een economische groei van 2 procent. Vorig jaar was dit 4,7 procent.

Blackout voorkomen
Dinsdag gaf minister van Economie,  Marino Murillo, in een media-optreden aan dat energie gerantsoeneerd moet worden om een complete black-out te vermijden. ‘Cuba staat voor een liquiditeitscrisis en moet zijn energie beginnen rantsoeneren om essentiële diensten te behouden en een black-out te vermijden’, zo stelde Marino Murillo.

apagones-raul-castro

Raúl Castro: ‘Fidel, doe het licht uit als je die lamp niet gebruikt. Weet je niet meer hoeveel we geleden hebben onder de hitte in de Speciale Periode?’ (Cartoon van Santana)

De Cubaanse export van nikkel, geraffineerde olieproducten en suiker krijgt klappen op de markt en dat heeft gezorgd voor een achterstand op de betalingsbalans. Bedrijven beperken nu al hun uitgaven door werkuren te schrappen en het gebruik van auto’s te limiteren, maar de situatie dreigt te verslechteren. Het is niet de eerste keer dat Cuba zijn energie moet rantsoeneren, al lijken de huidige maatregelen niet zo streng als tijdens de jaren 90, na de val van de Sovjet-Unie. Een anonieme bron van Reuters, die overheidsdocumenten kon inkijken, vertelt dat de meeste bedrijven hun energie- en brandstofgebruik met de helft zouden moeten verminderen. Op die manier krijgt de verhoopte economische groei van 2 procent een flinke deuk.

Bronnen
* NOS, Cubadebate, Reuters

Linken
* Tekst (Spaanstalig) toespraak Raúl Castro bij de afsluiting van de Nationale Assemblee, 8 juli 2016
* Youtube, de eerste vier minuten van Raúl Castro’s toespraak van vrijdag 8 juli 2016

Total ontkent boorcontract met Havana

De Franse oliemaatschappij Total ontkent afgelopen maandag een akkoord te hebben gesloten met Cuba over de exploratie in de Golf van Mexico naar olie. Volgens de Cubaanse televisie zou het akkoord zijn gesloten tijdens het bezoek van president Hollande aan Cuba begin deze week.

Fidel Castro in gesprek met Hollande. Rechts van Fidel Castro zit zijn vrouw Daliah

Fidel Castro in gesprek met Hollande. Rechts van Fidel Castro zit zijn vrouw Daliah, in het midden de tolk.

Volgens persbureau Reuters was  maandag jl. na een forumgesprek tussen Cubaanse ondernemers en de sectie commercialisering en diensten van Total, sprake van een uitbreiding van een al eerder vastgestelde intentieverklaring. De Cubaanse Minister voor Buitenlandse Handel en Buitenlandse Investeringen, Rodrigo Malmierca, liet na het forumgesprek weten geïnteresseerd te zijn in de deelname van Total aan een exploratiecontract waarbij risico’s zouden worden gedeeld, Cubaanse personeel geschoold en de olieraffinaderij van Santiago de Cuba vernieuwd wordt.

Zicht op de baai van Santiago de Cuba, met op de achtergrond de schoorstenen van de elektriciteitscentrale en de bijhorende raffinaderij die olie lekte na het passeren van de orkaan Sandy

Zicht op de baai van Santiago de Cuba, met op de achtergrond de schoorstenen van de elektriciteitscentrale en de bijhorende raffinaderij,  die olie lekte na het passeren van de orkaan Sandy

Veel pogingen
De afgelopen 10 jaar hebben diverse buitenlandse ondernemingen in Cubaanse wateren en in de Golf van Mexico gezocht naar olie, maar zonder tastbare resultaten. Volgens cijfers van de Cubaanse regering schat men de capaciteit van het gebied ten noordoosten van Cuba op 20 miljard vaten ruwe olie. De Amerikaanse dienst voor Geologisch Onderzoek presenteerde bescheidener cijfers, namelijk tussen de 5 en 7 miljard vaten. Mogelijke samenwerking met Frankrijk zou, aldus een woordvoerder van het Cubaanse staatsbedrijf Cupet, Roberto Suárez Sotolongo, de rechten tot exploratie die het Venezolaanse bedrijf PDVSA en het Russische bedrijf Zarubezhneft hebben, niet aantasten.

Hollande ontmoet Fidel
President Hollande was verder vergezeld van directieleden van bedrijven als Carrefour, Air France en Orange die hoopten te kunnen profiteren van het bezoek van Hollande en zijn goede banden met het regiem in Cuba. Hollande werd ontvangen door oud-president Fidel Castro met wie hij een uur sprak. Hij benadrukte dat Frankrijk alles in het werk stelt ‘om te helpen bij het opheffen van de maatregelen die dit eiland zoveel schade hebben berokkend’. Zelfs op het hoogtepunt van de Koude Oorlog verbrak Parijs de diplomatieke banden met Cuba niet. Frankrijk heeft daarbij altijd voor het opheffen van het handelsembargo gepleit, een voorbeeld dat andere Europese landen pas eind jaren negentig durfden te volgen.

Bronnen
* Persbureau Reuters en De Volkskrant

Canadees bedrijf Sherrit vergroot oliewinning in Cuba

Het Canadese bedrijf Sherrit sluit een nieuw contract met de Cubaanse overheid voor de gezamenlijk winning en productie van gas voor tien jaar. Het contract kan worden verlengd tot 2028.

oliewinning-pozo-de-petroleoHet contract voorziet in het boren naar olie in de zone Puerto Escondido, zeventig kilometer van Havana. De reeds bestaande oliebronnen zullen met zeven worden uitgebreid. De president-directeur David Pathe, zei dat ‘wij na 20 jaar aanwezigheid in dit land een sterke relatie met de Cubaanse regering hebben ontwikkeld’ en dat hij ‘tevreden is de uitbreiding van de samenwerking te kunnen aankondigen.’

Belangrijkste producent
Sherrit is de belangrijkste producent van olie in Cuba en het bedrijf stond vorig jaar garant voor 20 duizend vaten olie per dag. Daarnaast beschikt het bedrijf nog over belangrijke contracten voor de winning en raffinage van nikkel. De leiding van het Canadese bedrijf is vaak getroffen door maatregelen van de zijde van de Amerikaanse overheid juist vanwege de handel met Cuba; veelvuldig werd hen de toegang tot de VS ontzegd.

Bron
*  Fernando Ravsberg, website Cartas desde Cuba, 2 juni 2014