Officieel Cuba doet alternatieve #00Biënnale in de ban 

Donderdag jl. publiceerden de officiële kunstenaarsbond UNEAC en het verband voor jongerencultuur Asociación Hermanos Saíz (AHS) een verklaring, gericht tot de organisatoren van de alternatieve #00Biënnale. Zij worden omschreven als ‘demagogen’, ‘cynici’ en ‘huurlingen’. De beide door de staat gecontroleerde instituten beweren verder dat de alternatieve #00Biennale wordt gefinancierd ‘met contrarevolutionaire fondsen’.

Otero-Alcantara-Luis Manuel Otero Alcántara y Yanelys Núñez Leyva, promotores - #00Bienal Alternativa de La Habana-

De initiatiefnemers van de #00Biënnale, Luis Manuel Otero Alcantara en Yanelys Núñez Leyva

Luis Manuel Otero Alcántara, een van de organisatoren van de #00 Biënnale, beklaagt zich over het ‘gebrek aan respect’ waarmee de UNEAC en de Asociación Hermanos Saíz (AHS) tekeer gaan tegen het initiatief. ‘Onze financiering komt van crowdfunding die zeer transparant is en van geld van de kunstenaar Novo, geld afkomstig van de Nationale Raad voor Beeldende Kunst.’ De kunstenaar heeft zijn woede geuit over de suggestie dat het ‘freaks’ zijn en een kleine groep kunstenaars zonder werk, terwijl er in werkelijkheid al 140 kunstenaars bij dit evenement betrokken zijn’. Volgens de verklaring van de twee instituten willen de onafhankelijke kunstenaars ‘het karakter van het institutionele systeem bekladden, kunstenaars in verwarring brengen en een klimaat scheppen in dienst van de belangen van vijanden van de natie.’

Cuban blogger Yoani Sanchez takes the stage during a performance at the 10th Biennale of Contemporary Art in Havana
Yoani Sánchez van de website 14ymedio nam met een act met een duif, deel aan de Biënnale van 2015

Dissidente kunstenaars
Eind vorig jaar schortte de UNEAC de 13e Biënnale van Havana op tot 2019 vanwege ‘de zeer ernstige schade die orkaan Irma aanrichtte aan het systeem van culturele instellingen van het land’. Deze beslissing leidde ertoe dat een groep kunstenaars een onafhankelijke #00Biennale wilden organiseren zonder staatsbemoeienis en mogelijk gemaakt door middel van een crowdfunding- campagne en donaties van de deelnemers. De organisatoren van de #00 Havana Biënnale willen deze doen plaatsvinden tussen 5 en 15 mei van deze maand. Otero: ‘We hebben vanaf het begin gezegd niet tegen de Biënnale te zijn, maar deze gebeurtenis is niet het erfgoed van de instituten maar van de kunstenaars.’ Onder de kunstenaars die zich bij het evenement hebben aangesloten zijn Tania Bruguera, oprichter van het Hanna Arendt Internationaal Instituut voor Artivisme en Lázaro Saavedra, winnaar van de Nationale Prijs voor Beeldende Kunsten 2014. Afgelopen april wonnen Otero Alcántara en curator Yanelis Núñez de Prijs 2018 voor de Kampioenen van de Vrijheid van Meningsuiting, gepromoot door de Britse non-gouvernementele organisatie Index of Censorship voor ‘hun ongelooflijk werk’ in het Museum van de Dissidentie ondanks de ‘enorme persoonlijke en politieke obstakels, alleen maar opdat anderen zich vrij kunnen uiten’.

biennale-2018-novo-chino-geld-april2018

In april overhandigde de kunstenaar Reynier Leyva Novo (in het wit), in Cuba beter bekend als El Chino Novo, de initiatiefnemers van de #00Biënnale 3.800 CUC, de opbrengst van een veiling van zijn werk.

‘Verward’
Ook hebben zich onafhankelijke galeries en artistieke projecten zoals Aglutinador, onder leiding van Sandra Ceballos, en Samuel Riera’s Riera Studio aangemeld als deelnemer. De lijst wordt aangevuld door galerie El Oficio, samen met de studio’s Yo soja el que soja el que soja el que en Coco Solo Social Club. Kunstenaars uit Spanje, Colombia, Mexico, Brazilië, de Verenigde Staten, Roemenië, Spanje en verschillende landen van het Afrikaanse continent hebben hun aanwezigheid bevestigd. De UNEAC spreekt over ‘zeer weinig personen’ die zich voor dit evenement hebben aangemeld en dicht de deelnemers aan de alternatieve Biënnale ‘kwade bedoelingen of verwardheid’ toe. Bovendien maken de meeste van deze kunstenaars ‘werk zonder enige betekenis’. Volgens Otero Alcántara heeft het Ministerie van Cultuur een ‘zwarte lijst’ aangelegd met de namen van kunstenaars die zouden geïnteresseerd zijn in de alternatieve Biënnale. Enkelen van hen ontvingen waarschuwingen ‘dat zij niet meer zouden kunnen exposeren op officiële plaatsen.’ Tijdens een bijeenkomst voorgezeten door Abel Prieto, de Minister van Cultuur, zei deze dat ‘ik en Yanelis Nuñez de belangrijkste vijanden van de Cubaanse cultuur zijn en dat geen enkele kunstenaar toestemming heeft om deel te nemen aan de #00Biennale,’ aldus Otero Alcántara.

logo-biennale 2015

Logo van de officiële Biënnale

Revolutie en cultuur
De Cubaanse cultuurpolitiek werd in 1961 vastgelegd in een toespraak van Fidel Castro die verzamelde kunstenaars en intellectuelen voorhield dat ‘binnen de Revolutie alles, buiten de Revolutie niks’ mogelijk was. Van kunstenaars en intellectuelen wordt in Cuba verwacht dienstbaar te zijn aan het gevestigde politieke systeem en dit als ‘onherroepelijk’ te beschouwen. Volgens de statuten van de kunstenaarsbond UNEAC, aangenomen op 27 april 2015 ‘baseert de UNEAC zijn bestaan op Artikel 7 van de Grondwet van de Republiek Cuba en erkent de Cubaanse Communistische Partij als de superieure leidende kracht van de samenleving en de Staat.’

De officiële 13e Biënnale van Havana wordt gehouden van 12 april tot 12 mei 2019.

Bron
* Website 14ymedio, 3 en 4 mei 2018

Link
* YouTube video – 4 minuten – met presentatie van #00Biënnale 2018

Waar is Julio Mella?

De Cubaanse kunstenaar Luis Manuel Otero Alcántara hield zaterdag een demonstratie in het winkelcentrum Manzana de Gómez in Oud-Havana, waarbij hij de vraag stelde: ‘Waar is Mella?’, een verwijzing naar de verdwijning van de buste van de populaire communistenleider uit de twintiger jaren in dit winkelcentrum. Na enkele minuten maakte de politie een einde aan de performance van Alcántara. Volgens Alcántara moest Mella plaatsmaken voor luxe merkartikelen als Gucci, Armani en Prada.

alcantara-mella-22042017

Alcántara als Julio Mella

Vele honderden nieuwsgierigen liepen door de passages van wat ooit het oudste winkelcentrum van Havana was en waar nu het luxueuze vijfsterrenhotel Manzana Kempinski gevestigd wordt. Die middag opende de Italiaanse ondernemer Giorgio Gucci er zijn boetiek Giorgio G. VIP. Behalve Gucci werden in het winkelcentrum ook producten van Montblanc, Lacoste en Longiness verkocht. Op deze plek vroeg Otero Alcántara zich als levend standbeeld af waar Mella was gebleven.

mella-donde-esta-mella

Met en zonder de buste van Mella

‘De buste van Mella die altijd op deze plek in het winkelcentrum stond, is verdwenen en zoals gewoonlijk, zonder enige verklaring,’ aldus Alcántara. Aanvankelijk stuurde de politie hem weg bij de ingang van het hotel. De kunstenaar ging toen de straat op en werd daar samen met zijn vrouw, de kunstenares Yanelys Núñez aangehouden en in een politieauto naar huis gereden. Daar werden zij ondervraagd over hun bedoelingen met de performance.

mella-Julio_antonio_mella

Julio Antonio Mella (1903 – 1929) was een vooraanstaand Cubaans politicus. In de jaren 20 van de 20e eeuw richtte hij samen met Carlos Baliño de Communistische Partij van Cuba op. De partij was zeer gekant tegen dictator Gerardo Machado. Mella werd in 1929 onder nooit opgehelderde omstandigheden in Mexio-Stad vermoord. In Mexico was hij actief in de communistische partij van dit land en raakte betrokken bij een heftige interne partijstrijd. Hem werd door orthodoxe leider verweten regelmatig van de partijlijn af te wijken.

Museum van de Dissidentie
Otero Alcántara is oprichter van het project Museo de la Disidencia en Cuba, een website waarbij uiteenlopende ‘dissidenten’ uit de Cubaanse geschiedenis in beeld komen. Het is een mix van personen als José Martí, Fidel Castro, de indianenvoorman Hatuey en de leider van de Christelijke Beweging van Bevrijding /  Movimiento Cristiano Liberación, Oswaldo Payá. Núñez Leyva, medeoprichter van het project werd vanwege deze activiteiten ontslagen als medewerker van het officiële tijdschrift Revolución y Cultura.

Bron
* Waldo Fernández Cuenca, website Diario de Cuba, 24 april 2017
Linken
* Beelden van de performance van Otero Alcántara, 1 minuut
* Website Museum van de Dissidentie in Cuba
* Website Marti Noticias: Fin de la historia en Cuba: de la Manzana de Gómez a la Manzana Kempinski – van winkelcentrum Manzana de Gómez tot hotel Manzana Kempinski