Cuba remt groei particuliere bedrijven af

Cuba staakt de uitgifte van vergunningen voor bepaalde particuliere bedrijven. Vooral nieuwe initiatieven als bed-and-breakfast en particuliere restaurants (paladares) worden er door getroffen. De maatregelen zijn eergisteren gepubliceerd in de Staatscourant en zijn gisteren ingegaan. De autoriteiten willen misstanden zoals belastingontduiking tegengaan.

cuentapropista-paladar-malecon

Paladar aan de Malecón

De maatregel betekent een afremming van de groei van particuliere initiatieven die zeven jaar geleden door president Raúl Castro werd ingezet. Ze was bedoeld om de rol van de staatssector te verkleinen en de salarislasten voor de staat te verminderen. Ook moest er een einde komen aan de dominante rol van de staat in de economie, die nooit heeft geleid tot meer welvaart in het land. De afgekondigde maatregelen komen op een moment dat verontrustende geluiden klinken in de Cubaanse Communistische Partij, die zich zorgen maken over de verregaande rol van de vrije markt die zou leiden tot grotere ongelijkheid in de samenleving. Het gemiddelde maandsalaris in Cuba is 30 dollar. Een overnachting in een casa particular levert eenzelfde bedrag op.

Meer eisen
De partijkrant Granma schreef gisteren dat pas weer nieuwe vergunningen zullen worden verstrekt ‘als de uitvoering van de particuliere initiatieven perfect is.’ Behalve nieuwe casas particulares en paladares (particuliere restaurants) worden ook nieuwe initiatieven in de bouw tijdelijk stopgezet. Dat geldt ook voor plaatwerkerijen en verhuisbedrijven. Ook muziekleraren, taaldocenten en de organisatoren van party’s worden getroffen. De overheid wil ook eisen dat bepaalde ondernemers zoals de eigenaren van Rbnb’s, bouwbedrijven en restaurants voortaan over bankrekeningen beschikken zodat de belastingdienst de inkomsten beter kan controleren.

cuentapropista-bed-breakfast-voorbereiding

Eigen baas Antonio Viltres toont de woonkamer van zijn huis waar een bed-en-breakfast en een koffieshop zouden worden gevestigd.

Koude douche
Cuba zal definitief een einde maken aan de verstrekking van vergunningen voor de groot- en kleinhandel van landbouwproducten, de verkoop van cd’s en dvd’s, aldus de Staatscourant. ‘Het bericht was een koude douche voor mij,’ zegt Antonio Victor Ruperon (31), die zegt meer dan 3.000 dollar aan bouwmaterialen te hebben geïnvesteerd om zijn huis te veranderen in een restaurant en B&B. ‘Ik lijk alles verloren te hebben.’ Veel Cubanen vrezen dat de inperking van de particuliere initiatieven de economische opleving zal treffen die Cuba doormaakte en dat dit voor de Cubaanse overheid de oplossing is voor de groeiende ongelijkheid. ‘Dit helpt ons niet want dit zijn wel particuliere activiteiten, maar in feite vormen ze ook een inkomstenbron van het land,’ zegt Margelis Santiesteban (31) werkzaam in een particulier restaurant. Op dit moment werken 567.982 Cubanen, 12% van de werkende bevolking, in de particuliere sector.

stemming-nationale-assembleeOnwettigheid
Maar in een toespraak in het parlement vorige maand, zei Castro dat de regering misstanden had waargenomen in de sector, variërend van belastingontduiking tot het gebruik van goederen met een verdachte afkomst en dat dit eerst moest worden opgehelderd voordat de sector verder wordt uitgebreid. ‘Wij komen niet terug op de ontwikkeling van een sector met particulier initiatief,’ zei Castro. ‘Maar het is nodig resoluut de strijd aan te binden met onwettigheid en afwijkingen van het gevoerde beleid.’ Castro zei ook dat ontdekt was dat ‘er zaken bestonden waarbij een en dezelfde persoon over twee, drie, vier of vijf restaurants beschikte’ en dat dit problematisch is in een land dat de opeenhoping van rijkdom door individuele personen wil voorkomen.

Bron
* Reuters, 1 augustus 2017
Link
* Staatscourant Cuba, 1 augustus 2017 met de nieuwe maatregelen in het Spaans

Trump’s Cubabeleid treft zwarte Cubanen

De Afro-Cubanen zijn de verliezers als de maatregelen van president Trump tegen Cuba, worden ingevoerd. Zij zijn al langer aan de verliezende hand want de voorzichtige economische hervormingen die de Cubaanse regering invoerde, hebben geleid tot een groeiende kloof tussen Cubanen die toegang hebben tot kapitaal en zij die dat niet hebben. ‘De kloof is niet kleurenblind,’ aldus Alejandro de la Fuente, directeur van het Afro-Latin American Research Institute van de Harvard Universiteit.

afro-cubaanse-vrouwToegang tot kapitaal is afhankelijk van de stroom dollars uit de Cubaans-Amerikaanse gemeenschap. Zwarte Cubanen hebben dat kapitaal niet en kunnen dus niet op gelijkwaardige basis investeren in de particuliere sector. ‘Dollars zijn wit,’ schreef een Cubaanse collega van De La Fuente eens. Hoewel een derde van de Cubanen zwart is, ziet men maar weinig zwarte eigenaren van paladares, casas particulares en winkels. De participatie van zwarte Cubanen in de toeristensector waar dollars worden verdiend, is wel gegroeid sinds president Obama de reisvoorschriften van Amerikanen om Cuba te bezoeken, versoepelde. De nieuwe regels maken het sinds maart 2016 mogelijk zogeheten people- to-people-reizen te maken, ook individueel.

People-to-people
Juist vanwege het verbod om Cuba legaal als toerist te bezoeken (onderdeel van de Amerikaanse embargowetgeving uit 1961), hebben de Amerikaanse bezoekers voorkeur voor een verblijf bij particuliere verhuurders thuis, de zogeheten casa particulares waar ook Afro-Cubanen meer aanwezig zijn. Europese en Canadese toeristen verblijven meestal in all-inclusive hotels, eigendom van de staat. Het bezoek van Amerikaanse toeristen heeft een democratiserend effect op de sector, schept mogelijkheden voor individuen en hun gezinnen en de buurten waar zij wonen, die vooraf buiten de toeristeneconomie vielen.

Arm en zwart
Volgens een verklaring van het Amerikaanse Ministerie van Financiën en het bureau Office of Foreign Assets Control (OFAC) van 16 juni maakt president Trump een einde aan de individuele people-to-people-contacten. Doelwit van het Trumpbeleid zijn de Cubaanse strijdkrachten die de Cubaanse economie controleren. Maar door de mogelijkheden van people-to-people–reizen buiten de toeristenfaciliteiten van de staat, in te perken worden de armere Cubanen, inclusief de Afro-Cubanen disproportioneel geschaad. Het nieuwe beleid van Trump, noch de economische hervormingen van de Cubaanse regering, zijn principieel racistisch. Maar de uitvoering van deze maatregelen hebben wel een raciaal-specifieke consequenties van maatschappelijke aard.

Racismedebat
Afro-Cubanen weten dat de enige tegenkracht sociale mobilisering en het versterken van het politieke bewustzijn zijn. Maar Cuba is niet vriendelijk voor autonome en niet door de staat gecontroleerde maatschappelijke mobilisatie, maar desondanks groeit de Afrocubaanse bewustzijnsbeweging. Ontstaan tijdens de economische crisis van 1991 toen de Sovjet Unie ineen stortte, is deze beweging nu groter en complexer dan een aantal jaren terug. Het begon als een culturele beweging, geleid door hiphopkunstenaars, schilders, schrijvers en filmmakers die kritisch zijn over raciale discriminatie in Cuba. Nu zijn er ook sociale werkers bij betrokken die actief zijn in de armste buurten van Cuba; organisaties die juridisch advies geven, genderactivisten, bloggers en makers van websites over Afro-Cubaanse thema’s. En er zijn organisaties die hun eisen formuleren in het kader van de roep om burgerschap en mensenrechten. Deze organisaties hebben met succes een debat geopend over het racisme in de Cubaanse samenleving, maar hun vermogen om de politiek te beïnvloeden blijft zacht gezegd beperkt. Cubaanse autoriteiten wantrouwen elke sociale beweging die buiten hun eigen controle opereert en weigert een serieus debat met deze groepen aan te gaan.

toerisme-room-for-rent

Kamer te huur

Verliezende partij
Deze activisten kunnen maar weinig klaarspelen teen de nieuwe plannen van Trump met Cuba of tegen de economische effecten van de economische hervormingen in Cuba zelf. Zij missen de platforms om effectief te reageren op veranderingen in het beleid zoals die nu door de Trump-administratie werden aangekondigd. Het hoofddoel van het nieuwe beleid zijn de Cubaanse strijdkrachten, maar zeker is dat in dit proces de Afro-Cubanen opnieuw de verliezende partij zijn.

Bron
* Alejandro de la Fuente in de Miami Herald, 29 juni 2017
Link
* Spectaculaire stijging van het aantal VS-toeristen, website Cubanismo, 27 juni 2017

Particulier ondernemerschap groeit ondanks obstakels

Op de hoek van de kruising Galiano en Zanja in Havana is het in de middag een drukte van belang. In de particuliere cafetaria’s wordt van alles verkocht; van brood met kroket tot lasagne met vlees. In de locatie van de staat heeft men enkel sigaretten. Eén derde van de gastronomische instellingen en diensten is op dit moment in handen van particulieren of wordt geleid door een coöperatie. Maar hun groei wordt gefrustreerd door regels, gebrek aan grondstoffen en huizenhoge belastingtarieven.

paladar-herradura

Paladar La Herradura in Havana

32% van de gastronomische instellingen die Cuba telt, is nu overgegaan ‘in handen van niet-statelijke organisaties,’ zei de Minister van Binnenlandse Handel, Mari Blanca Ortega, maandag jl. in de officiële pers. Dat moet, aldus de functionaris, leiden tot ‘meer kwaliteit en efficiëntie.’ De afgelopen 20 jaar is het beeld op straat ingrijpend veranderd met het verschijnen van kiosken, verkoopbalies in deuropeningen en restaurants met een breed aanbood aan Cubaans of internationaal voedsel. ’Maar de belastingen zijn zeer hoog’, vertelt Darío, die een stalletje heeft waar hij broodjes en fruitdrank verkoopt, vlak bij het Militair Ziekenhuis van Havana. ‘Veel brengt het niet op vanwege de prijsstijgingen van de producten. Daarnaast moet ik bijna de helft van mijn jaarinkomen betalen aan de Belastingdienst/Oficina de la Administración Tributaria (ONAT),’ klaagt hij. In deze dagen moeten meer dan 200.000 werknemers van wie ruim 170.000 kleine zelfstandigen / cuentapropistas, hun inkomsten opgeven. Wie meer dan 50.000 Cubaanse peso’s (2.000 dollar) aan inkomsten heeft moet bijna de helft ervan inleveren bij de fiscus. Darío zegt dat in zijn buurt ‘veel kleine ondernemingen hun zaak sloten omdat ze geen stabiel aanbod konden bieden.’ Nationaal is het aantal cuentapropistas de laatste jaren gestegen. Eind 2016 telde het land volgens het Ministerie van Arbeid 535.000 kleine zelfstandigen. De meesten van hen werken in de voedselsector, in het goederen- en personenvervoer of de verhuur van woningen en kamers.

broodpan-cubano

Steeds warm Cubaans brood verkrijgbaar

Belastingontduiking
Belastingontduiking is gewoon geworden. Kortgeleden stonden 223 ondernemers voor de rechter die door de belastingdienst / ONAT werden beschuldigd van ontduiking. Eenmaal schuldig bevonden, kunnen zij op gevangenisstraffen van maximaal 8 jaar rekenen, aldus een directeur van ONAT, Sonia Fernández. In de straat Carlos III wachten voor de ingang van een broodbakkerij diverse cuentapropistas op hun leveranties. ‘Ik kom elke dag en koop steeds 30 stokbroden maar soms moet ik twee uur wachten voordat ik de handel in ontvangst kan nemen,’ zegt Migdalia, werkzaam in een cafetaria dicht bij Calle Reina. De broodbakkerij behoort tot een keten van kleine broodbakkers en in de rij wachtenden staan consumenten voor particuliere consumptie en kleine ondernemers door elkaar. ‘Als iemand veel inkoopt, blijft er voor mij niks over’, zegt een gepensioneerde man die zegt dat ‘de normale consument wordt geschaad’ als hij met kleine ondernemers in dezelfde rij moet wachten.

paladar-oreilly304

Schotel bij eethuisje/paladar O’Reilly 304

Gebrek basisproducten
Vanwege tekorten op de nationale markt, moeten veel producten uit het buitenland worden ingevoerd. ’Al de olijfolie en de Parmezaanse kaas die we gebruiken komt van buiten’, zegt een administrateur van een lokaal met Italiaans voedsel in de Chinese wijk van Havana. Hij wil anoniem blijven. In september 2014 kondigde de douane in Cuba nieuwe maatregelen aan om de import van goederen voor commerciële doeleinden via de lucht, het water of de post te beperken. Maar de stroom van goederen naar de particuliere ondernemers is niet verminderd. ‘Ik kan een klant niet vertellen dat we een bepaalde schotel niet kunnen aanbieden omdat er in het land geen nootmuskaat of sesamzout is,’ klaagt de administrateur van het Italiaanse restaurant. ‘Mensen die hier komen moeten zeker weten dat alles van de menukaart leverbaar is en om daar zeker van te zijn moet ik wel ingrediënten invoeren’, zegt hij. In een verslag van het Economisch en Commercieel Bureau van Spanje in Cuba, dat enkele dagen geleden werd gepubliceerd wordt geconstateerd dat ‘het gebrek aan primaire producten en voorraden die nodig zijn voor hun werkzaamheden’ een van de grootste moeilijkheden is waar coöperaties en zelfstandige ondernemers op dit moment mee kampen. Ook het ontbreken van de erkenning van de juridische status in de sector blijft een grote hindernis. Ondanks de snelle cijfermatige groei en de bijdrage aan het Intern Bruto Product van deze ondernemers en de coöperaties, worden deze vormen van bedrijfsvoering gehinderd door de strakke regelgeving en de legale obstakels waarmee ze worden geconfronteerd,’ aldus het rapport.

Bron
* Marcelo Hernández, website 14ymedio, 1 maart 2017

Overheid en paladares, een dubbelzinnige relatie (deel 1)

Een reportage in de partijkrant Granma maakt op ongewoon objectieve wijze de beperkingen zichtbaar die het goed kunnen functioneren van de privérestaurants belemmeren. De officiële pers toont zelden enige journalistieke belangstelling, vandaar dat deze reportage van 11 november n.a.v. de controles die recentelijk door de overheid bij een totaal van 32 particuliere restaurants in Havana werden uitgevoerd, bijzonder prettig is. Het is een tekst die op ongewoon objectieve wijze enkele van de beperkingen weergeeft die het goed kunnen functioneren van de particuliere restaurants in Havana belemmeren, aldus de reactie van onafhankelijk journalist Miriam Celaya op de website 14ymedio. Haar tekst publiceren we hier in 2 delen.

paladar-don-quijote-centrica-vedado

Paladar Don Quijote in Havana

Weken eerder had het monopolie van de staatspers gewezen op bepaalde onregelmatigheden die in de sector waren ontdekt, zoals schendingen van de stedelijke regelgeving, onwettigheden in de procedures van de aan- en verkoop van huizen, ‘de import van goederen met commerciële doeleinden’, belastingontduiking en het uitvoeren van activiteiten waarvoor geen vergunning was verleend. Indirect werd ook gesuggereerd dat enkele van deze etablissementen waren verworden tot ‘een platform voor de verkoop van drugs, souteneurschap en prostitutie’ en het witwassen van geld, wat zijdelings een stilzwijgende erkenning is van de proliferatie van onuitsprekelijk kwaad binnen de keurige socialistische maatschappij. Dit alles creëerde, samen met de sluiting van talrijke restaurants en cafetaria’s en de opschorting van nieuwe vergunningen voor dit type zelfstandig ondernemerschap, een klimaat van onzekerheid over het lot van de particuliere bedrijven, in de volksmond bekend als paladares.

Onzekerheid
Deze onzekerheid is nu gedeeltelijk verdwenen als de belangrijkste officiële krant van Cuba niet alleen de resultaten van de vermelde inspectie in de hoofdstad aanstipt, maar ook de kritische getuigenissen en de claims van een aantal eigenaren van particuliere restaurants in de hoofdstad laat zien. De afwezigheid van revolutionaire slogans en politiek-ideologische toespelingen waarvan de teksten in de officiële pers gewoonlijk zijn vergeven, is een ander ongewoon trekje van de tekst. Ook verrast het onbevangen gebruik van zo gedemoniseerde termen als particuliere restaurants, handel en voorspoed.     

Strategie
In werkelijkheid zijn de problemen die door de accountants van de staat tijdens hun inspecties zijn opgespoord op zich geen noviteit: schending van sluitingstijd, direct inhuren van artiesten om op te treden in particuliere locaties – zonder tussenkomst van een overheidsinstelling waarbij ze zouden moeten worden ingeschreven-, problemen in de contracten  van werknemers, geluidsoverlast, illegale handel, smokkel en heling, zijn bekende overtredingen zowel in de particuliere als de staatssector. Om die reden gaan er enkele scherpzinnige geruchten rond dat het officiële strategie was om een selectie van een aantal gerenommeerde restaurants te maken en die legale voordelen te bieden. In ruil daarvoor zouden deze bedrijven zich houden aan zekere normen en afspraken met sectoren uit de staatsondernemingen. Naar de beste maffiose stijl beschermt de Staats-Peetvader degenen die hem loyaal zijn. Als zo’n gerucht waar zou zijn zou dat evenmin iets nieuws zijn. Het is vox populi – hoewel tegenstrijdig – dat enkele van de eigenaars van de meest succesvolle paladares een zekere band met de macht hebben en genieten van de officiële tolerantie in ruil voor politieke gehoorzaamheid, al dan niet geveinsd.

staatsrestaurant-polinesio

Polinesio, een al lang bestaand restaurant van de staat

Voor wat, hoort wat
Het mechanisme van het compromiso enerzijds en de ideologische controle anderzijds is (ook) een al lang bestaande praktijk in de sector van de gastronomie. In de jaren ’70 en ’80 behoorde het beheer van restaurants, bars en cafetaria’s – allemaal van de staat – tot de meest begeerde baantjes aangezien ze een constante en zekere bron van onwettige inkomsten vormden, te beginnen met de smokkel van producten afkomstig uit het officiële netwerk die weer op de zwarte markt tegen woekerprijzen werden verkocht. Wie niet in een samenleving, gekenmerkt door schaarste en afhankelijk van rantsoenkaarten als belangrijkste bron voor de aankoop van voedsel heeft geleefd, zal wellicht niet de enorme economische macht begrijpen die voortkomt uit het beheer van voedingsmiddelen. De winsten in de gastronomische sector en de leidinggevende baantjes in de toonaangevende vestigingen  – prestigieuze restaurants zoals El Polinesio, La Torre, El Conejito, El Mandarin, Las Buleriás, Montecatini o.a. –  waren zo belangrijk dat het Staatsbedrijf voor Luxe  Restaurants / Empresa de Restaurantes de Lujo in de hoofdstad deze functies toewees aan de ‘kaders’ van de Cubaanse Communistische Partij en leiders uit het middenkader die hun loyaliteit aan het systeem hadden bewezen.

Bron
* Miriam Celaya op de website 14ymedio, 16 november 2016

Link

* Yudy Castro Morales in de partijkrant Granma, 11 november 2016 met: Particuliere restaurants in de hoofdstad. Controle en succes, in die volgorde?

Goed nieuws voor paladares en bars

In oktober meldde deze Cuba-website dat de autoriteiten in Havana voorlopig geen vergunningen meer voor particuliere restaurants of paladares zouden afgeven. De journalist Fernando Ravsberg spreekt van ‘een absurde situatie’.

paladar-en-varadero

Paladar in Varadero

Maar volgens de website Cartas desde Cuba is het sinds kort weer mogelijk in Havana een particulier restaurant te beginnen. Sinds 24 oktober zouden volgens een woordvoerder van de provinciale overheid, weer vergunningen zijn verstrekt. Op 15 september was daar een einde aan gekomen vanwege ‘een serie onwettige praktijken’. Meest voorkomende overtreding was de praktijk om achter de wettelijke façade van een restaurant een eigen bar te beginnen. Overheidsfunctionarissen hebben nu bekend gemaakt dat dit probleem uit de wereld is en er op korte termijn ook vergunningen zullen worden uitgereikt voor het runnen van een bar.

Absurd
De bestaande situatie was volkomen absurd. Particuliere bars waren verboden, maar iedereen in Cuba kent die bars, inclusief de hoogste politieke leiders want hun zonen en dochters bezoeken die, net zoals veel andere Cubaanse jongeren.

Bron
* Fernando Ravsberg op de website Cartas desde Cuba, 8 november 2016

Particuliere restaurants populair tijdens Kerstdagen

Toen in 1997 Kerstmis weer een officiële vrije dag werd in Cuba – na dertig jaar niet gevierd te zijn – is de traditionele kerstmaaltijd met het gezin in Cuba langzaam maar zeker in ere hersteld. De ruim 2.700 particuliere eethuisjes of paladares die Cuba op dit moment telt, profiteren daar ook van. ‘Sinds de paladares verschenen is het aanbod voor Kerst enorm verbeterd,’ zegt toeristisch agent Yasiel uit Spanje en Cubanen eten daardoor vaker buiten de deur ………als ze het kunnen betalen.

carlos-III-winkelcentrum-kerstmis

Winkelcentrum Carlos III in Havana

Het platform Alamesa, dat ook een website, een app en een maandelijkse nieuwsbrief voor mobieltjes aanbiedt, is een van de meeste geraadpleegde sites voor Cubanen –  die het zich kunnen permitteren – om de laatste culinaire nieuwtjes te weten te komen. Zij werd de afgelopen weken druk bezocht vanwege speciale aanbiedingen voor de kerstdagen. Een van de oprichters van het Alamesa initiatief is Ariel Causa die spreekt over een record aan informatieve vragen door consumenten en aanbiedingen van particuliere eetgelegenheden. Hij verzamelt met een groep van jonge ondernemers de informatie en zij houden het veel geprezen platform in staat. Causa: ‘Elk restaurant dat open is probeert een zo’n aantrekkelijk mogelijk aanbod te presenteren, rekeninghoudend met het karakter van de Cubanen die van eten houden en van familie om zich heen.’ Voor deze kerst worden er 70 culinaire ideeën gepresenteerd, een ‘bewijs’ van de ‘vitaliteit’ van het Cubaanse restaurantwezen. Causa noemt als oorzaken van deze verbetering de specialisatie van het personeel dat er werkt, de verbetering van de kwaliteit van de dienstverlening, de creativiteit en hun aandeel op de markt.

kerst-Nacimiento guajiro- Sentir Cubano

Kerststal in boeren- of guajirotraditie

Liever thuis
Voordat er sprake  was van dit aanbod, ‘bleven we thuis’ zegt Yasdanys, een vrouw uit Havana, die liever naar een particulier restaurant dan naar een lokaliteit van de staat gaat,  want ‘de kwaliteit van de dienstverlening en het eten zijn er beter.’ Hoewel er vaker dan vroeger sprake is van buitenlandse culinaire invloeden zoals die uit Italië of de rest van de Mediterranee, bieden de  meeste restaurants Cubaanse voedsel aan zoals geroosterd varkensvlees, zwarte bonen en witte rijst (congri), groentesalades en yuca met kruiden, azijn en knoflook. ‘In Cuba wordt Oud- en Nieuwjaar meer gevierd dan Kerstmis omdat niet iedereen cadeautjes kan kopen voor onder de kerstboom of deze versieren met lichtjes of door uit te gaan,’ zegt Yamila, een meisje dat net een winkel verlaat in de overvolle straat Obispo in Oud-Havana. Kerstmis werd trouwens in 1969 verboden en weer in ere hersteld in december 1997, een maand voordat paus Johannes Paulus II Cuba zou bezoeken. Twee jaar later werd het in heel Cuba een officiële vrije dag.

Link
* Cuba Journal, 29 november 2015: A recent history of Christmas in Cuba, 29 november 2015

Stroom Amerikaanse toeristen uitdaging voor particuliere sector

Gezeten aan een tafeltje van La Guarida, het meest fameuze particuliere restaurant in Havana, zegt de eigenaar nu nog niet klaar te zijn voor een toestroom van bezoekers uit de VS, na de historische verzoeningstoespraken van de presidenten Castro en Obama van vorige week, na een periode van confrontatie. ‘Wij zijn er niet klaar voor, niet alleen vanwege de toestroom, maar ook vanwege de kwaliteit van ons aanbod.’ Dat zegt Enrique Núñez, wiens paladar of particulier restaurant het decor was van de veelgeloofde film Fresa y Chocolate uit 1993 in een gesprek met Associated Press.

Een vlucht vertrekt vanuit Miami naar Cuba

Een vlucht vertrekt vanuit Miami naar Cuba

‘Nu zijn we er nog niet klaar voor, maar de mensen zullen snel wakker worden en de problemen oplossen en het aanbod aanpassen,’ aldus de eigenaar van La Guarida, die klanten heeft verwelkomd als Hollywoodsterren Jodie Foster, Uma Thurman, Benicio del Toro en Jack Nicholson. Voor Jorge Fernández, medewerker van de paladar La California, dicht bij Havana Vieja, is een toename van het aantal bezoekers uit de VS ‘een uitdaging voor de particuliere sector in Cuba omdat de Noordamerikaanse toeristen royaal zijn, maar ook veeleisend.’ (…) ‘Het is een mogelijkheid om een sector te versterken die overleeft met zeer lage winstmarges,’ omdat ‘er hier een groothandel ontbreekt en de investeringen in de productiemiddelen en basisproducten voor de keuken zeer hoog zijn.’

obama-raul-twee-televisiescherm17122014Embargo blijft
Tijdens de historische televisie-uitzendingen kondigden Raúl Castro en Barack Obama tegelijkertijd de normalisering van de relaties aan, maar het economisch embargo bestaat nog omdat dit niet door het Witte Huis maar door het Congres moet worden opgeheven. Maar Obama kondigde wel aan de reismogelijkheden voor Amerikaanse burgers en het overmaken van dollars te verruimen en hij beloofde ‘de jonge particuliere sector in Cuba te versterken’, o.a. door Amerikanen de mogelijkheid te bieden bouwmateriaal en landbouwwerktuigen naar Cuba te exporteren. De aankondiging van Obama ‘is bemoedigend’ en ‘iets waar we op hebben gewacht’ want alle zaken die verband houden met de blokkade zijn voor het volk van Cuba maar ook voor het volk van de VS onhoudbaar’, aldus Fernández.

Carlos Márquez, eigenaar van La Comercial San Cristóbal

Carlos Márquez, eigenaar van La Comercial San Cristóbal

Gunstig
‘We moet zien hoe de zaken zich ontwikkelen, maar alles wat Obama heeft gezegd is gunstig voor ons,’zegt Carlos Márquez, eigenaar van de paladar La Comercial San Cristóbal, die deze week bezoek kreeg van de oud-diplomaat Wayne Smith, de eerste Amerikaanse vertegenwoordiger in het Oficina de Interes/Interest Ofice, dat in Havana opereert in de voormalige Zwitserse ambassade sinds de banden tussen VS en Cuba in 1961 werden verbroken. Maar de Chileense presidenten Michelle Bachelet en Sebastián Piñera bezochten deze paladar al eerder. De eerste paladaressen verschenen in 1994 op het toneel toen Fidel Castro dit toestond om de economische crisis na de val van het Sovjet blok ontstaan, op te lossen. In 2008 verdubbelde het aantal particuliere eethuisjes door de hervormingen van Raúl Castro en nu telt Havana er een 400, vaak grote lokalen, met een gevarieerd aanbod en ontelbare mensen in dienst.

Verwachtingen
De verwachtingen van de particuliere ondernemers lijken niet ongefundeerd te zijn. Het Ministerie van Toerisme benadrukt dat Cuba nog ‘een miljoen toeristen extra’ kan verwachten, opgeteld bij de drie miljoen die dit jaar werden verwelkomd. Wanneer het embargo niet bestond zouden, aldus dit Ministerie, 15% van de 13 miljoen Amerikaanse toeristen die de Cariben nu bezoeken ook Cuba aandoen, niet in het minst vanwege de cruises. Toerisme is met twee en half miljard dollar jaarlijks de derde inkomstenbron van het eiland na de verkoop van medische dienstverlening die 10 miljard dollar opbrengt en het overmaken van deviezen door familieleden in de VS met 2,7 miljard.

Bron
* De digitale internetkrant 14ymedio, 22 december 2014
reinaldo-escobar-

In de Volkskrant van vandaag staat een interview met de Cubaanse journalist Reinaldo Escobar (67) van 14ymedio. Hij is de echtgenoot van de bekende blogger Yoani Sánchez. Citaat: ‘Natuurlijk maak ik de val van het regime nog mee. Ik ben van nature een optimist, maar sinds woensdag zie ik het helemaal zonnig in.’ Het interview staat niet op de site van de Volkskrant.

Linken
* De Telegraaf, 21 december 2014: Aruba vreest Cuba
* Trouw, 18 december 2014: Waarom VS en Cuba de hulp van de paus inriepen.

Noot
* Deze Cubaweblog meldde eerder dat de Cubaanse staatstelevisie de toespraak van president Obama niet integraal uitzond. Dat was juist, maar de partijkrant Granma publiceerde op 17 december wél de integrale tekst.

Snelle groei particuliere eethuizen en slaapplaatsen

In Cuba functioneren op dit moment 1.618 paladaressen of particuliere restaurants en er zijn 5.207 casas particulares of slaapmogelijkheden bij particulieren thuis. Volgens het Ministerie van Toerisme zijn de meesten van ‘hoge kwaliteit’. De Minister van Toerisme verstrekte deze informatie vanwege de Internationale Toerismebeurs FitCuba in Cayo Santa Maria van 8 tot 12 mei.

Paladar Huron Azul

Volgens minister Manuel Marrero is ook de deelname van Cubanen aan het toerisme gegroeid. In 2011 verbleven meer dan een half miljoen Cubanen in een hotel en 800.000 op campings. In 2008 werden het verbod voor Cubanen om hotels te bezoeken, opgeheven. Sindsdien zijn ook de mogelijkheden om de dienstverlening bijvoorbeeld via particuliere eethuizen, te verbeteren, vergroot. In 2010 werd het aantal toegestane zitplaatsen in deze kleine restaurants verhoogd van 12 naar 20. Sinds een jaar is het aantal zitplaatsen verhoogd tot 50 en kunnen eigenaren ook ander personeel dan familieleden in dienst nemen.

Beelden uit de Russische film Soy Cuba (Michail Kalatozov, (1964), die pas na de val van de Sovjet-Unie, in 1995, internationaal werd vrijgegeven.

De Russen komen
Het aantal toeristen uit Rusland kan in het komend jaar stijgen tot 100.000, aldus de Russische ambassadeur in Havana, Mijail Kamynin. Elk jaar steeg het aantal toeristen uit dit land. In 2011 waren er 78.500 toeristen uit Rusland; vier jaar geleden waren het er 40.000. In het eerste kwartaal van dit jaar telde men al 27.800 toeristen uit Rusland. De ambassadeur wees ook op de toenemende belangstelling vanuit Rusland om in de Cubaanse toeristenindustrie te investeren.

Bron
* Encuentro Cubano, Diario de Cuba, Granma

Ruim 200 eethuisjes in particuliere handen

In de provincie Holguín worden – waarschijnlijk als een soort experiment – 200 eethuisjes door de staat overgedragen aan de werknemers, die daarvoor een pachtcontract tekenen. De Cubaanse landelijke media hebben geen mededeling gedaan van de overdracht in particuliere handen, aldus persbureau Reuters.

Cubaanse paladar of eethuisje

In de hoofdstad van deze provincie zijn bijna op elke straathoek kleine restaurantjes en eethuisjes met aansprekende namen gekomen, die de concurrentie aangaan met de verkooppunten die nog in handen van de staat zijn en die in plaats van een aansprekende naam slechts een nummer hebben. Osvaldo Santos Díaz, chef van de gastronomische staatssector in de provincie Holguín, zei onlangs tegen lokale media dat de verkopen in 2012 in elkaar zakten omdat er ‘211 verkooppunten zijn veranderd van staatsbedrijf in een particulier bedrijf.’

Proef
Landelijke media hebben het programma in Holguín niet gemeld waarschijnlijk omdat het nog een experiment is, dat zich bij succes over het hele land zal verspreiden. Het plan maakt deel uit van de hervormingen die door Raúl Castro zijn ingezet en waarbij enkele publieke diensten overgaan in particulier handen om zo de economie in Sovjetstijl te moderniseren. In de laatste maanden zijn duizenden kapperszaken, schoonheidssalons, reparatieplaatsen voor huishoudelijke artikelen, zaken van schoenenpoetsers en  timmerlieden door de staat overgedragen aan de werknemers, die een pachtcontract tekenden, aldus Reuters. In alle sectoren werden eerst experimenten uitgevoerd voordat de maatregel landelijk werd ingevoerd. Julio César Zayas, directeur van de gastronomische dienstverlening in het plaatsje Barajagua, gemeente Cueto bij Holguín, zegt dat de eethuisjes die tot nu toe aan de staat behoorden, worden uitgebaat door de werknemers, die belasting betalen en moeten concurreren met particuliere eethuizen die al langer bestaan. ‘Zeven ondernemingen zijn zo in het nieuwe systeem opgenomen.’

Van staatssteun naar belasting

Veel Cubanen klaagden de afgelopen jaren over de slechte kwaliteit van de dienstverlening in cafés en eethuizen van de staat. Het aanbod was beperkt, vaak omdat een deel van het voedsel dat de staat afleverde zoals broodjes ham, frisdranken, rum, pizza’s en koffie ‘verdwenen’ en op de zwarte markt terechtkwam. Bij eethuis El Paraíso / Het Paradijs staan rum, frisdrank, sigaretten en broodjes op de kaart. ‘Deze maatregel betekent ook dat de werknemers meer inkomsten hebben en dat de bediening van de klanten beter en het aanbod voor de consument uitgebreider is,’ zegt eigenaar Eusmar Gómez Rodríguez. ‘Nu kunnen we zelf zaken beslissen en het menu wijzigen en uitbreiden.’

Persoonlijke verantwoordelijkheid
Een Cubaanse econoom,  die niet met naam genoemd wil worden, merkt op dat de voormalige verkooppunten in handen van de staat, de staat ook verliezen opleverde. Bij de nieuwe aanpak vermindert bijvoorbeeld de diefstal van materiaal, meubilair en voorraden  omdat de werknemers een eigen belang in de zaak hebben en zij de Staat moeteb betalen in de vorm van belastingen. In Calle Real staat Cafetaria Nº1 in de buurt Pueblo Nuevo. De baas Lourdes Mulet zegt dat het nog niet duidelijk is welke bedrijven allemaal zullen overgaan naar het nieuwe particuliere systeem, maar hij hoopt dat zijn zaak er bij hoort. ‘Ik denk dat als ik me inspan, mijn inkomsten groter zullen zijn dan wat ik nu heb, alhoewel ik het niet zeker weet want dit heb ik nog nooit eerder moeten doen’, ‘zegt Mulet, die op dit moment 250 peso’s per maand verdient, ongeveer 10 dollar.

Bron
Tekst website  Cubaencuentro