Trump’s Cubabeleid treft zwarte Cubanen

De Afro-Cubanen zijn de verliezers als de maatregelen van president Trump tegen Cuba, worden ingevoerd. Zij zijn al langer aan de verliezende hand want de voorzichtige economische hervormingen die de Cubaanse regering invoerde, hebben geleid tot een groeiende kloof tussen Cubanen die toegang hebben tot kapitaal en zij die dat niet hebben. ‘De kloof is niet kleurenblind,’ aldus Alejandro de la Fuente, directeur van het Afro-Latin American Research Institute van de Harvard Universiteit.

afro-cubaanse-vrouwToegang tot kapitaal is afhankelijk van de stroom dollars uit de Cubaans-Amerikaanse gemeenschap. Zwarte Cubanen hebben dat kapitaal niet en kunnen dus niet op gelijkwaardige basis investeren in de particuliere sector. ‘Dollars zijn wit,’ schreef een Cubaanse collega van De La Fuente eens. Hoewel een derde van de Cubanen zwart is, ziet men maar weinig zwarte eigenaren van paladares, casas particulares en winkels. De participatie van zwarte Cubanen in de toeristensector waar dollars worden verdiend, is wel gegroeid sinds president Obama de reisvoorschriften van Amerikanen om Cuba te bezoeken, versoepelde. De nieuwe regels maken het sinds maart 2016 mogelijk zogeheten people- to-people-reizen te maken, ook individueel.

People-to-people
Juist vanwege het verbod om Cuba legaal als toerist te bezoeken (onderdeel van de Amerikaanse embargowetgeving uit 1961), hebben de Amerikaanse bezoekers voorkeur voor een verblijf bij particuliere verhuurders thuis, de zogeheten casa particulares waar ook Afro-Cubanen meer aanwezig zijn. Europese en Canadese toeristen verblijven meestal in all-inclusive hotels, eigendom van de staat. Het bezoek van Amerikaanse toeristen heeft een democratiserend effect op de sector, schept mogelijkheden voor individuen en hun gezinnen en de buurten waar zij wonen, die vooraf buiten de toeristeneconomie vielen.

Arm en zwart
Volgens een verklaring van het Amerikaanse Ministerie van Financiën en het bureau Office of Foreign Assets Control (OFAC) van 16 juni maakt president Trump een einde aan de individuele people-to-people-contacten. Doelwit van het Trumpbeleid zijn de Cubaanse strijdkrachten die de Cubaanse economie controleren. Maar door de mogelijkheden van people-to-people–reizen buiten de toeristenfaciliteiten van de staat, in te perken worden de armere Cubanen, inclusief de Afro-Cubanen disproportioneel geschaad. Het nieuwe beleid van Trump, noch de economische hervormingen van de Cubaanse regering, zijn principieel racistisch. Maar de uitvoering van deze maatregelen hebben wel een raciaal-specifieke consequenties van maatschappelijke aard.

Racismedebat
Afro-Cubanen weten dat de enige tegenkracht sociale mobilisering en het versterken van het politieke bewustzijn zijn. Maar Cuba is niet vriendelijk voor autonome en niet door de staat gecontroleerde maatschappelijke mobilisatie, maar desondanks groeit de Afrocubaanse bewustzijnsbeweging. Ontstaan tijdens de economische crisis van 1991 toen de Sovjet Unie ineen stortte, is deze beweging nu groter en complexer dan een aantal jaren terug. Het begon als een culturele beweging, geleid door hiphopkunstenaars, schilders, schrijvers en filmmakers die kritisch zijn over raciale discriminatie in Cuba. Nu zijn er ook sociale werkers bij betrokken die actief zijn in de armste buurten van Cuba; organisaties die juridisch advies geven, genderactivisten, bloggers en makers van websites over Afro-Cubaanse thema’s. En er zijn organisaties die hun eisen formuleren in het kader van de roep om burgerschap en mensenrechten. Deze organisaties hebben met succes een debat geopend over het racisme in de Cubaanse samenleving, maar hun vermogen om de politiek te beïnvloeden blijft zacht gezegd beperkt. Cubaanse autoriteiten wantrouwen elke sociale beweging die buiten hun eigen controle opereert en weigert een serieus debat met deze groepen aan te gaan.

toerisme-room-for-rent

Kamer te huur

Verliezende partij
Deze activisten kunnen maar weinig klaarspelen teen de nieuwe plannen van Trump met Cuba of tegen de economische effecten van de economische hervormingen in Cuba zelf. Zij missen de platforms om effectief te reageren op veranderingen in het beleid zoals die nu door de Trump-administratie werden aangekondigd. Het hoofddoel van het nieuwe beleid zijn de Cubaanse strijdkrachten, maar zeker is dat in dit proces de Afro-Cubanen opnieuw de verliezende partij zijn.

Bron
* Alejandro de la Fuente in de Miami Herald, 29 juni 2017
Link
* Spectaculaire stijging van het aantal VS-toeristen, website Cubanismo, 27 juni 2017

Brief uit Cuba: Dear Donald Trump

De Cubaanse journalist Elaine Diaz Rodriguez schreef een brief aan Donald Trump die vandaag wordt beëdigd als 45ste president van de VS. ‘Wij willen bruggen bouwen, geen muren,’ schrijft Elaine. Zij constateert dat ’er altijd vriendschap heeft bestaan tussen het volk van Cuba en de VS.’ Elaine Diaz Rodriguez is hoofdredacteur van Periodismo de Barrio, een onafhankelijk digitaal nieuwsmagazine in Havana. Eind vorig jaar kwamen zij en haar collega’s in botsing met de Cubaanse staat omdat zij, onafhankelijk van de staatsmedia verslag wilden doen van de gevolgen van de orkaan Matthew in Oost-Cuba. Hier volgt haar brief die werd gepubliceerd door Al Jazeera.

Donald TrumpWare vriendschap tussen de regeringen van Cuba en de VS kan er niet bestaan. Zij vertegenwoordigen twee politieke systemen die tegenover elkaar staan en de eerste heeft lange tijd het recht ontkend van de tweede om te bestaan en vice versa. Het beste dat we kunnen verwachten is tolerantie en respect. En dat is precies wat we bereikten na 17 december 2014 onder de administratie van Barack Obama. En met ‘wij’ bedoel ik de 11 miljoen Cubanen de op het eiland wonen en de 2 miljoen immigranten. Maar mensen hoeven niet exact de spelregels van regeringen te volgen. Tussen de bevolking van Cuba en die van de VS heeft altijd ware vriendschap bestaan.

People-to-People
In februari 2015 reisde ik naar een conferentie in Traverse City in Michigan. Ik had meer dan 6 maanden in Cambridge, Massachusetts, gewoond en ging daarna voor een studie journalistiek naar de Harvard University en ik had heimwee. Er is maar een medicijn voor de heimwee van een Cubaan: een omhelzing. Op een klein vliegveld in Traverse City, met temperaturen dicht bij nul, omhelsde een Amerikaan mij. En ik voelde me thuis. Met de people-to-people programma’s, aangemoedigd door de regering van Obama, kregen beide samenlevingen zonder tussenpersonen, de kans het beste uit onze landen te delen. Wij, mensen, proberen vaker dingen te vinden die ons verbinden dan die ons verdelen.

Speciale periode
Ik ben geboren in 1985. Ik herinner me de val van de Sovjet Unie niet, maar ik herinner me wel ‘de speciale periode’, die zeker noch speciaal noch kort was. Vijfentachtig procent van de Cubaanse handel vond plaats met de Sovjet Unie en de rest van de socialistische wereld. Dat betekende dat bijna al onze kleding, voedsel, technologie en bijna al het andere, behalve de suiker, uit de Sovjet Unie kwam tegen sterk gesubsidieerde prijzen. Mensen herinneren zich deze jaren als de ‘no hay–periode’ (‘er is niet’) omdat alles ontbrak: eten, schoenen, kleding en openbaar vervoer. Schaarsheid was de norm. De Cubaanse politici wezen naar het Amerikaanse embargo voor deze schaarsheid. Nog steeds wordt het Amerikaans embargo aangewezen als oorzaak van alles dat fout gaat met de Cubaanse economie. Bijna elke Cubaan is het ermee eens dat het embargo moet worden opgeheven, niet als een concessie aan de regering, maar als een mogelijkheid voor de Cubaanse samenleving welvarend te worden.

ambassade-vs-havana-14082015

De opening in Havana van de Amerikaanse ambassade op 14 augustus 2015

Nabij zijn
Het is ons recht als Cubaanse burgers onze natie te ontwikkelen zonder dat andere landen ons de prijs laten betalen voor gemaakte fouten. Cuba heeft tot nu toe onvoldoende kans gekregen om een zogeheten ‘duurzame en welvarende’ samenleving te kunnen opbouwen. Het is uw plicht, Donald Trump, als president van de VS al uw burgers te vertegenwoordigen en niet slechts een groep politici die zeggen namens het Cubaanse volk te spreken zonder ooit een voet aan land te hebben gezet op het eiland. Het is de plicht van mijn president alle Cubaanse burgers te vertegenwoordigen, ook zij die het land om politieke of economische redenen hebben verlaten. Beide leiders hebben luid en duidelijk gesproken: ‘Wij willen banden, we willen ambassades, we willen dat de onderhandelingen verder gaan en dat er verdragen worden gesloten. En we staan open voor een dialoog. Wij willen elkaar nabij zijn. Wij willen bruggen bouwen en geen muren’.

Bron
*Al Jazeera, 19 januari 2017

Linken
* Website Periodismo de Barrio
* Videogesprek (3 minuten) met Elaine Diaz over het project Periodismo de Barrio /  Journalistiek in de Wijk.

Cuba open voor dollar

logo-obama-reis-cubaCubanen kunnen voortaan een bankrekening in de VS openen. Ook kunnen meer Amerikanen op individuele wijze Cuba bezoeken en wordt het postverkeer hervat. Dat meldt het kabinet van president Obama enkele dagen voor zijn historisch bezoek aan het communistische eiland. De toenadering tussen beide landen was sinds 2013 onderwerp van geheime gesprekken, tot de presidenten Castro en Obama op 17 december 2014 bekend maakten de diplomatiek relaties te herstellen.  De Amerikaanse president Barack Obama brengt 21 en 22 maart een bezoek aan Cuba. Hij is de eerste Amerikaanse president die dat doet sinds Calvin Coolidge begin 1928. Obama’s bezoek markeert het einde van het beleid waarmee Washington het communistische eiland totaal wilde isoleren.

bandera-cuba-vs-jongen-shirt

De Amerikaanse departementen van Financiën en Handel hebben enkele concrete maatregelen toegelicht die moeten bijdragen tot soepeler handelsstromen tussen beide landen. Het wordt ook gemakkelijker om producten te importeren vanuit Cuba naar de VS. Obama’s adviseur Ben Rhodes, de belangrijkste architect van het nieuwe Cuba-beleid, zei dat Cuba zelf kan bevorderen dat de afgekondigde maatregelen meer effect sorteren. Zo zou de 10% belasting die nu nog geldt voor het inwisselen van Amerikaanse dollars in convertibele CUC’s (de deviezenmunt in Cuba, redactie) kunnen worden opgeheven en zouden Amerikaanse firma’s zonder tussenkomst van de Cubaanse staat, hun personeel moeten kunnen aanstellen. ‘Dit lijkt op een historische verandering,’ zegt James Williams, president van Engage Cuba, een organisatie die de normalisering van de handel en het reizen naar Cuba steunt. ‘De nieuwe maatregelen zullen een proces versnellen dat nu al onvermijdelijk is. En nu is het Congres aan zet om de klus af te maken en de wil en wensen van de meerderheid van het Amerikaanse volk te respecteren door een einde te maken aan de ban op handel en toerisme naar Cuba,’ aldus Williams.

Nieuwe vliegroutes
De VS hoopt met deze maatregel de vraag naar vliegtuigtickets naar Cuba aan te zwengelen. Verschillende Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen zijn van plan om de komende maanden rechtstreekse vluchten naar Cuba aan te bieden. In februari kwamen Washington en Havana overeen om het commerciële luchtvaartverkeer van de VS naar Cuba voor het eerst sinds vijftig jaar te hervatten. Er zouden 110 vluchten per dag worden uitgevoerd, waarvan 20 naar de Cubaanse hoofdstad Havana. Na de communistische staatsgreep van Fidel Castro in 1959 richtte het land zich op de Sovjet-Unie. In 1961 verbraken VS daarom de betrekkingen en stelde Washington een strikt handelsembargo in tegen Cuba.

old-timer-toeristenbus-malecon

Maatregelen op een rijtje
* Individuele reizen.

Niet langer is deelname aan een groepsreis vereist voor een bezoek van een Amerikaanse burger aan Cuba. Er blijft echter sprake van ‘people-to-people-contacts’; enkel en alleen alle dagen aan het strand verkeren is er (nog) niet bij.
* Bankmaatregelen.
Het bankverkeer met Cuba wordt versoepeld. Amerikaanse financiële instituties mogen nu ook Cubaans cash geld, travellercheques en dergelijke verwerken.
* Bankrekening.
Cubanen kunnen een rekening openen bij Amerikaanse banken. Dat kan vooral aantrekkelijk zijn voor Cubaanse schrijvers, kunstenaars en sportlieden.
* Transacties voor Cuba in derde-landen
Deze worden gedecriminaliseerd. Dat betekent dat er een einde komt aan de boetes die de VS oplegden aan niet-Amerikaanse bedrijven voor transacties met Cuba. O.a. ING en Paribas werden hiervan in het verleden slachtoffer. Ben Rhodes zelf zei hierover dat ‘Cuba daardoor uitgesloten werd van delen van de internationale financiële gemeenschap’. De nieuwe maatregelen moeten ook bijdragen tot ‘grotere efficiëntie en snelheid van de transacties tussen Cuba en de VS’. Amerikaanse toeristen kunnen nu zonder dat zij de kans lopen beboet te worden, Cubaanse producten (rum) vanuit Europa invoeren in de VS.  Schepen die een geautoriseerde vracht naar Cuba vervoeren mogen voortaan ook doorreizen naar een andere haven met een ander deel van hun lading.
* Amerikaanse bedrijven
Amerikaanse bedrijven kunnen Cubanen met een Cubaanse nationaliteit aantrekken om in de VS te werken zonder dat daarvoor extra betalingen worden verricht aan de Cubaanse regering. Sportlieden, kunstenaars en anderen die de vereiste visa hebben, kunnen in de VS werken en er een salaris verdienen hoger dan de minimale uitkering die men nu ontvangt voor de dagelijkse kosten van levensonderhoud. De honkbalbond Major League Baseball overlegt al met Cubaanse spelers over directe en persoonlijke contracten met Amerikaanse teams waardoor er ook een einde kan komen ‘deserties’ van vooral sportmensen.
* Bedrijven in Cuba.
Al eerder werden de regels voor Amerikaanse bedrijven om kantoren te openen in Cuba versoepeld. Amerikaanse Telecombedrijven kregen al toestemming relaties met Cubaanse zusterbedrijven aan te gaan. correos-cuba-brievenbusNu mogen ook ondernemers die post, vrachtgoed en transportdiensten leveren in Cuba aanwezig zijn en eventueel een joint-venture of franchise opzetten met Cubaanse individuen of bedrijven.
* Export.
Amerikaanse bedrijven mogen goederen exporteren en doorvoeren naar Cuba om hun kantoren te kunnen vestigen en in te richten. De VS zullen van geval tot geval beoordelen welke producten uit de VS in Cuba kunnen worden ingevoerd waarbij vooral gekeken wordt of deze een steun betekenen voor de jonge particuliere sector in Cuba.
* Beurzen.
Cubanen komen nu in aanmerking voor studiebeurzen en prijzen in de VS.
Gisteren gingen de nieuwe maatregelen in.

Linken
De Spaanse krant El Pais bericht over de nieuwe maatregelen
* Engage Cuba stelde een tijdlijn samen waarin vanaf 17 december 2014 alle feiten worden vermeld die van belang zijn bij het proces van toenadering tussen Cuba en de VS.

Bijlage
Document (4pgs) met  de maatregelen  van het Department of the Treasury’s Office of Foreign Assets Control (OFAC) en het Department of Commerce’s Bureau of Industry and Security (BIS) in Washington, 15 maart 2016.

Steeds meer Amerikanen bezoeken Cuba

Ondanks de nog bestaande reisbeperkingen stijgt het aantal Amerikaanse staatsburgers, dat de vakantie in Cuba doorbrengt. De Cubaanse overheid maakte vorige week bekend dat in 2012 98.000 Amerikaanse burgers Cuba bezochten terwijl dat er in 2011 73. 500 waren. Het waren er in 2012 tweemaal zoveel als 5 jaar eerder. In 2012 verwelkomde Cuba 2.8 miljoen toeristen, een daling van 2% vergeleken met 2011.

toerismebotenOnder die 100.000 Amerikanen vallen niet de 350.000 Cubaanse-Amerikanen die vorig jaar Cuba bezochten; in Cubaanse statistieken worden zij als Cubaanse ingezetenen beschouwd en komen ze niet voor in de toeristenstatistieken. Amerikaanse burgers kunnen sinds de invoering van het embargo tegen Cuba in 1962 zonder overheidspermissie het land niet bezoeken. Maar de stijgende aantallen wijzen op de soepele houding van de Obama-administratie die people-to-people contacten gericht op politieke veranderingen op het communistisch eiland aanmoedigt. Ook gaf Obama toestemming voor meer vluchten vanaf meer Amerikaanse vliegvelden naar het eiland. Het hoogste aantal Amerikaanse toeristen na de revolutie van 1959 werd onder president Clinton genoteerd namelijk 70.000, maar tijdens de periode van George Bush daalde dit aantal tot 30.000.

CUbaanse-Amerikanen beapkt en gezakt op weg naar hun familie in Cuba. Zij nogen onbepertk reizen maken naar Cuba

Cubaanse Amerikanen bepakt en gezakt op weg naar familie in Cuba. Zij mogen onbeperkt reizen maken naar Cuba

Politieke twistpunt
Reizen naar Cuba is in de VS nog steeds een thema dat leidt tot botsingen tussen Democraten en Republikeinen. De Republikeinse senator Marco Rubio van Florida zegt dat ‘reizen naar Cuba niets te maken heeft met democratie en vrijheid. Dit is gewoon toerisme….een inkomstenbron van miljoenen dollars in de handen van de Castro’s en zij onderdrukken het Cubaanse volk ermee.’ Maar Theodore Piccone, directeur buitenland van het Brookings Institute, wil dat Obama de mogelijkheden voor reizen verruimt. Hij zegt dat het ironisch is dat de Cubanen vanwege de hervormingen in eigen land, nu vrij kunnen reizen terwijl Amerikaanse burgers dat niet kunnen. ‘Amerikanen die naar Cuba reizen blijven in de minderheid zolang president Obama een verdere liberalisering van het reizen tegenhoudt,’ zegt hij. ‘Als de Cubaanse regering vrij reizen toelaat, zoals nu is gebeurd, waarom kunnen wij dat dan niet?,’ aldus Piccone.

Bron
*  Volledige tekst Reuters, Marc Frank, 19 oktober 2013
Link
*  Korte nieuwsflits, 1 minuut