Kleine stappen naar meer persvrijheid in Cuba

Cubaanse journalisten beschikken over meer ruimte voor kritiek, maar de restrictieve wettelijke beperkingen, de angst voor strafmaatregelen en de beperkte en kostbare toegankelijkheid van internet remmen de vooruitgang in het land op het gebied van persvrijheid af, aldus een rapport van het Comité para la Protección de los Periodistas (CPJ) / Comité voor de Bescherming van Journalisten(CPJ) in New York. De studie is gebaseerd op gesprekken met journalisten en blogger en draagt de titel Connectar a Cuba / Verbinding met Cuba.

Cuba Daily Life

Jongeren gebruiken hun smartphone om te surfen op internet. Het password is dat van een nabijgelegen vijf-sterrenhotel.

Het rapport benadrukt dat er ‘websites met nieuwsberichten en onafhankelijke media ontstaan en dat journalisten mogelijkheden onderzoeken die voorheen voor hen verboden waren’, maar waarschuwt tegelijkertijd dat ‘het juridische kader niet is veranderd en dat de regering een beduidende controle uitoefent over de verspreiding van informatie.’ Het rapport stelt vast dat de huidige normen, vanaf de grondwet tot en met de strafwetten, de mogelijkheden beperken voor journalisten om kritisch en onafhankelijk te informeren. De grondwet verbiedt het privébezit van media en beklemtoont dat de massamedia sociaal bezit of eigendom van de staat moeten zijn en de strafwet vaardigt gevangenisstraffen tot 3 jaar uit voor laster, kwaadsprekerij en het beledigen van publieke functionarissen en maximaal vier jaar voor het verspreiden van valse berichten die ‘het prestige van de Staat in gevaar of in diskrediet brengen.’ CPJ herinnert ook aan de nog bestaande Ley de Dignidad Nacional / Wet van de Nationale Waardigheid uit 1997 die voorziet in 10 jaar gevangenisstraf voor wie samenwerkt met de ‘media van de vijand’ of aan de Wet ter Bescherming van de Nationale Onafhankelijkheid die acht jaar kan opleggen voor het vermenigvuldigen, reproduceren of distribueren van gezagsondermijnende materialen.

internet-pedro-enrique-rodriguez-editor-of-sports-mag-play-off-is-in-a-fight-for-editorial-freedom-and-economic-survival

Pedro Enrique Rodriguez, uitgever van het sportmagazine Play Off strijdt voor redactionele vrijheid en wil economisch overleven

Internet
Het rapport biedt ook een omvattend panorama van de toegankelijkheid van internet in het land. Het wijst erop dat ‘gezien de beperkingen van de kant van de overheid, Cuba een van de meest internetarme landen van het westelijk halfrond is. Slechts een klein deel van de 11 miljoen inwoners heeft regelmatig toegang tot internet en de verbindingen zijn traag en kostbaar.’ Het CPJ noemt deze ‘beperkte toegankelijkheid’ verontrustend omdat het ‘digitale journalisten bemoeilijkt met het publiek in contact te treden en het velen van het dwingt tot afhankelijkheid van andere verspreidingsmogelijkheden zoals het wekelijks verschijnende  Paquete Semanal of verzending via mail. ‘Maar het perspectief dat Cuba verandert inclusief een vrijere pers is positief nieuws,’aldus Carlos Lauría, seniorcoördinator van het Amerikaprogramma van CPJ. ‘De regering moet deze veranderingen grondwettelijk verankeren en ook in juridische regels zodat journalisten en bloggers in vrijheid kunnen informeren en zonder angst voor represailles.

People sit near a Wi-Fi hotspot in a square at Havana

Bron
* Diario de Cuba, 28 september 2016

Linken
* Rapport Engelstalig van het Comité para la Protección de los Periodistas (CPJ). Het voorwoord van het CPJ-rapport is geschreven door Ernesto Londoño, redacteur van de New York Times.
* De wettelijke beperkingen van de persvrijheid in Cuba 
* Videogesprek (3 minuten) met Elaine Diaz over het project Periodismo de Barrio /  Journalistiek in de Wijk.
* Als graphic: meer informatie over de manieren waarop Cubanen online gaan.
* Als graphic: meer informatie over het functioneren van El Paquete: Unpacking the packet.  El Paquete is een televisieaanbod dat via de informele markt via usb-sticks aan de Cubaanse consument wordt aangeboden. Het particuliere initiatief is een reactie op het slaapverwekkende en gepolitiseerde aanbod van de vijf officiële Cubaanse televisiekanalen. 

Journalist José Antonio Torres: ‘Enkel door internationale pressie kom ik vrij’

De Cubaanse journalist José Antonio Torres die in 2011 wegens spionage werd veroordeeld tot 14 jaar gevangenisstraf, staat vandaag centraal bij initiatieven vanwege de Internationale Dag van de Persvrijheid. In een telefonisch interview met de Cubaanse internetkrant 14ymedio sprak hij o.a. over de omstandigheden waaronder hij in Cuba al 5 jaar gevangen zit. Torres was ooit werkzaam als journalist bij de partijkrant Granma en zit nu gevangen in het Centro de Estudio y Trabajo Confianza, Mar Verde bij Santiago de Cuba.

Torres werd in 2011 gearresteerd nadat hij in Granma artikelen publiceerde over mismanagement bij de aanleg van een aquaduct in Santiago en corruptie bij de aanleg van een glasvezelkabelverbinding tussen Venezuela en Cuba. Vicepresident Ramiro Valdés was verantwoordelijk voor beide projecten.

Jose-Antonio-Torres-espionaje

José Antonio Torres

14ymedio: Wist u dat uw naam op een lijst staat van journalisten die slachtoffer zijn van aanvallen op de persvrijheid?
José Antonio Torres: ‘Ik wist het niet, maar nu hoor ik ervan. Ik wil iedereen bedanken die me heeft gesteund tijdens de periode in de gevangenis waar ik nu 5 jaar en 2 maanden verblijf. Mijn naam op die lijst is een bewijs dat als de Cubaanse pers, en vooral de kritische, al het mogelijke doet tegen deze onrechtvaardigheid, er een oplossing mogelijk is. Ik dank iedereen, als mens en als journalist want wat mij en mijn familie overkwam, is onmenselijk.’

Het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken noemt uw naam ook in teksten over de Internationale Dag van de Persvrijheid. Helpt dat u of is het een complicatie?
‘Gecompliceerder dan mijn huidige situatie kan het niet worden. As journalist van de belangrijkste krant van het land, wiens werk werd omgeschreven als ‘excellent’ en waarmee ik zelfs door president Raúl Castro ben gelukgewenst, is hetgeen me overkwam onbegrijpelijk. Afwijkende opvattingen hebben in dit land is erg moeilijk, maar er zou ruimte moeten zijn voor allerlei criteria. In Cuba moeten we onze verschillen van mening oplossen.’

panama-handdruk-tafeltje-castro11042015

Panama april 2015

Hebt u moeilijke momenten in de gevangenis gehad?
‘Ik zou niet gevangen moeten zitten met personen die niet te maken hebben met mijn gedrag, met kleptomanen, smokkelaars, moordenaars en geweldplegers. Ik zou nooit met deze mensen moeten samenleven, want ik heb niks gedaan. Sinds twee maanden leef ik onder een regime van minimale strengheid en na ongeveer 45 tot 60 dagen kan ik 72 uren naar huis. Dat is al sinds april vorig jaar toen de Top van de Amerikas in Panama plaatsvond en Obama Raúl Castro ontmoette.’

Verwacht u strafvermindering?
‘Een lichtere veroordeling lijkt mij moeilijk en ik denk niet dat ze dat zullen doen. Enkel door internationale druk kan ik vrij komen. Het is juist de officiële pers, mijn collega’s die hun mond hielden. Zij hebben de sleutel tegen de intolerantie.’

logo-persvrijheid3

Internationale Dag van de Persvrijheid

Blijft u bij uw opvatting onschuldig te zijn?
‘Absoluut. Hier wordt vaak gezegd dat er geen politieke gevangenen zijn. Maar als er geen politieke gevangenen zijn in Cuba, waarom zit ik dan gevangen?’

Blijft u schrijven?
‘Ik schreef een groot artikel onder de titel Het gewicht van de hoop / El peso de la Esperanza dat ik naar media in de VS zou willen sturen. Ik schreef meer artikelen in de cel over verschillende dingen zoals de toenadering tussen de VS en Cuba, vanuit de gedachtewereld van een opgesloten journalist.’

Voelt u zich nog trouw aan de Cubaanse regering?
‘Ik ben trouw aan mijn vaderland. Cubanen discussiëren in Miami, Washington, Madrid of Frankrijk omdat men hen niet toestaat de problemen die we hebben te discussiëren in Santiago, Santa Clara, Camagüey of Havana. De regering heb ik niks te zeggen. Er is een gezegde dat luidt: fatsoenlijke mensen hoeven een regering die hen negeert, niet te accepteren.’

Voor welke krant zou u willen werken?
(Gelach)’Misschien zou 14ymedio een goede plek zijn. In ieder geval is mij een straf opgelegd waarbij ik ook mijn bevoegdheid om in de officiele media te schrijven, verloren heb. Ik zou willen schrijven in de The New York Times, El Nuevo Herald of El País. Daar liggen mijn aspiraties.’

Zou u Cuba willen verlaten na vrijlating?
‘Hier speelt mijn leven zich af. Er is veel druk op mij uitgeoefend, maar ik zal al het mogelijke doen hier te blijven want juist binnen Cuba vindt de slag plaats.’

Linken
*
Deze Cubaweblog op 19 maart 2011: Correspondent Granma Antonio Torres aangehouden

* Website UNESCO over de Internationale Dag van de Persvrijheid
* Yoani Sánchez op 27 januari 2015 op de website 14ymedio:  El espía que nunca quiso serlo / De spion die hij nooit wilde zijn
* Wikipedia (Engels) over José Antonio Torres

Cuba opnieuw ‘kampioen’ onvrijheid pers

Cuba, Noord-Korea en Iran voeren de wereldranglijst aan van landen waar persvrijheid ontbreekt. Dat is de conclusie van het pas verschenen jaarrapport van Freedom House. De organisatie merkt wel op dat er sprake is van ‘vermindering’ van de gevallen van ‘onwettige achtervolging en gevangenneming’

Eerste Mei 2014: ‘Buitengewoon en indrukwekkend. Dat zijn de meeste gepaste kwalificaties om de mars ter gelegenheid van de Internationale Dag van de Arbeid te omschrijven,’ aldus de partijkant Granma vandaag. De krant plaatste er ook een afbeelding van de Cubaanse leider Castro bij.

Eerste Mei 2014: ‘Buitengewoon en indrukwekkend. Dat zijn de meeste gepaste kwalificaties om de mars ter gelegenheid van de Internationale Dag van de Arbeid te omschrijven,’ aldus de partijkant Granma vandaag. De krant plaatste er ook een afbeelding van de Cubaanse leider Castro bij.

Volgens Freedom House staat Cuba op de 190ste plaats van de lijst met 197 landen, samen met Iran en Equatoriaal Guinee. Onder aan de lijst staan verder Iran, Wit Rusland, Eritrea, Turkmenistan, Usbekistan en Noord Korea. ‘In deze landen zijn onafhankelijke media ondenkbaar of nauwelijks in staat te functioneren. De pers werkt er als spreekbuis van het regime, de toegang van burgers tot onafhankelijk informatie wordt sterk ingeperkt en dissidenten worden bedreigd met gevangenneming, marteling en andere vormen van repressie,’ aldus Freedom House.

Eerste Mei 2014: ‘Populair, compact, multicultureel, enthousiast, gelukkig en strijdbaar zijn de meest gehoorde karakteristieken die klinken in de tocht van het volk en de arbeiders van meer dan anderhalf uur, gegroepeerd in 17 blokken van de vakbonden en afgesloten door jonge arbeiders, studenten en strijders die, daar is geen twijfel aan, de Cubaanse grond doen trillen,’ aldus een ander citaat uit Granma van vandaag.

Eerste Mei 2014: ‘Populair, compact, multicultureel, enthousiast, gelukkig en strijdbaar zijn de meest gehoorde karakteristieken die klinken in de tocht van het volk en de arbeiders van meer dan anderhalf uur, gegroepeerd in 17 blokken van de vakbonden en afgesloten door jonge arbeiders, studenten en strijders die, daar is geen twijfel aan, de Cubaanse grond doen trillen,’ aldus een ander citaat uit Granma van vandaag. Op het bord van dit meisjes staat: ‘Fidel, ik hou van je’

Verbetering
Wat Cuba betreft spreekt de organisatie over een verbetering omdat Cuba van de 92ste plaats in 2013 gestegen is tot de 90ste plaats en dat hangt samen ‘met een verminderen van onwettige vervolging en gevangenneming’ evenals met de ‘positieve veranderingen’ waarbij Cubanen niet langer een uitreisvisum nodig hebben voor een bezoek aan het buitenland.’ In het rapport staat verder te lezen dat Costa Rica en Uruguay de enige landen in Latijns Amerika zijn met een vrije pers. Ecuador, Honduras, Mexico en Venezuela worden genoemd als landen waar de pers onvrij is.

Twee Cubanen ‘Held van de Informatie’
De internationale organisatie Journalisten zonder Grenzen heeft tgv de internationale dag van de persvrijheid een lijst met 100 namen van Helden van de Vrije Informatie gepubliceerd. Onder hen zijn twee Cubanen namelijk de bloggers Ángel Santiesteban en Yoani Sánchez. Aanleiding is de Dag van de Vrijheid van de Pers die morgen wereldwijd wordt gevierd. Ángel Santiesteban Prats zit een gevangenisstraf van 5 jaar uit vanwege kritiek op president Raúl Castro en Yoani Sánchez was een van de eerste en inmiddels wereldwijd bekendste bloggers van Cuba.

Fotomontage van Guama over de Eerste Mei 2014: Op het Plein van de Revolutie in Havana hangt een groot spandoek met de afbeelding van Lazaro Pena, historische vakbondsleider van de CTC, die zegt: ‘Wij zullen nooit terugkeren naar het kapitalisme.’ Ondertussen rijdt er een toeristenbus voorbij en de gids roept: Volgende halte, Mariel vrijhaven’, een verwijzing naar het miljardenproject in Mariel waar Cuba buitenlandse investeerders wil aantrekken.’ (Fotomontage van Guama)

Fotomontage van Guama over de Eerste Mei 2014:
Op het Plein van de Revolutie in Havana hangt een groot spandoek met de afbeelding van Lazaro Pena, historische vakbondsleider van de CTC, die zegt: ‘Wij zullen nooit terugkeren naar het kapitalisme.’ Ondertussen rijdt er een toeristenbus voorbij en de gids roept: ‘Volgende halte, Mariel vrijhaven’, een verwijzing naar het miljardenproject in Mariel waar Cuba buitenlandse investeerders wil aantrekken.’ (Fotomontage van Guama)

Op de lijst van de 100 Helden komt ook de naam voor van de Mexicaanse journaliste Anabel Hernández. Deze Mexicaanse onderzoeksjournaliste beschreef de relatie tussen de Mexicaanse politiek, de zakenwereld en de drugsmaffia. Zij ontvangt vandaag in Amsterdam, tijdens de viering van de Dag van de Persvrijheid, een donatie van het Hans Verploeg Memorial Fund. Ook Julian Assange, oprichter van Wiki Leaks en Edward Snowden, ex-analist van de NSA staan op de lijst van 100 Helden van de  Informatie.

Linken
* Het rapport van Freedom House
* De lijst met de 100 Helden van de Informatie Reporters without Borders

Cuba’s persvrijheid minimaal

Reporteros sin Fronteras (RSF) / Journalisten zonder Grenzen zegt in een onderzoek over de persvrijheid in de wereld dat het in Latijns-Amerikaanse landen als Cuba, Mexico, Colombia, Guatemala, Venezuela en Brazilië slecht is gesteld met de persvrijheid. Het onderzoek van RSF verscheen gisteren in Parijs. Cuba staat op de 170ste plaats van de wereldranglijst net boven landen die het slechts scoren als Ethiopië, Noord-Korea, Turkmenistan en Syrië.

diamundialdeprensaGeen enkel Latijns Amerikaans land staat op de eerste 20 plaatsen van de wereldranglijst die aangevoerd wordt door Europese landen als Finland (1) en Nederland (2). Costa Rica en Uruguay staan op de 21ste en 26ste plaats. Onderzoeksdirecteur Lucie Morillon zegt dat de classificatie van sommige landen, inclusief de democratische landen, sterk werd bepaald door een te ruime en onjuiste invulling van het begrip nationale veiligheid en daardoor wijzen de cijfers op een ‘lichte wereldwijde achteruitgang’ van de vrijheid van informatie.

Groeiende civil society
Over Cuba zegt RSF nog dat er ‘geen enkele onafhankelijke tegenmacht’ wordt getolereerd alhoewel de kracht ‘van de civil society die het heersende model ter discussie stelt’ toeneemt.

Link
* World Press Freedom Index 2014 

Al Jazeera sluit kantoor in Havana na tegenwerking

De Arabische zender Al Jazeera  vertrekt uit Havana. De zender uit Quatar is het voortdurende gevecht met de Cubaanse autoriteiten om bewegingsvrijheid, zat. De correspondent Moutaz Al Qaissia heeft het land al verlaten, aldus meldde twitteraar Yoani Sánchez gisterenavond. Al Jazeera begon zijn activiteiten in Cuba in 2006 toen Fidel Castro ernstig ziek werd. In 2011 kwam er een kantoor voor de televisiezender in Havana.

Al Jazeera bericht over het pausbezoek in maart van dit jaar

De correspondent Moutaz Al Qaissia is een Jordaanse-Palestijn die telecommunicatie studeerde in Havana. Zijn werkzaamheden als correspondent werden veelvuldig bekritiseerd o.a. door bloggers in dienst van de Cubaanse Staatsveiligheid. Zij drongen er in februari op aan dat de journalist het land zou worden uitgezet. Moutaz’interview met de kritische blogger Yoani Sánchez leidde tot veel boosheid bij de autoriteiten. Ook ondervond Al Jazeera veel praktische tegenwerking. De zender kreeg geen bankrekening in Cuba en een aangekochte auto stond 9 maanden lang in een depot van de overheid zonder enige uitleg.

Bron
* Yoani Sánchez, Michel Suárez
Link
* Cubaweblog 11 februari 2012: Ongewone strijd Castro-twitteraars tegen Al Jazeera
* De bekendste pro-regime weblog is die van Yohandry .De blogger ageerde begin dit jaar tegen de activiteiten van Moutaz; op dit moment is er niets over Al Jazeera op zijn/haar blog te vinden en krijgt Wikileaksman Assange alle ruimte.