Ondernemers eisen dat banken toch transacties met Cuba uitvoeren

Bedrijven die zaken doen met Cuba, hebben Den Haag gevraagd de banken onder druk te zetten om toch transacties met Cuba uit te voeren. De ondernemingen waarschuwen dat zij geen zaken kunnen doen in Cuba omdat de banken geen geld willen overmaken uit angst voor Amerikaanse represailles. Dit zeggen ondernemers die eind vorige week voor een gesprek met de Cubaanse minister van buitenlandse handel en investeringen, Rodrigo Malmierca Díaz, naar Den Haag waren gekomen. Frank Gersdorf, redacteur Economie & Politiek van het Financieele Dagblad, deed verslag. Hij ervoer de geringe transparantie  bij de leiders van Cuba-in-verandering. Malmierca, de Cubaanse minister van handel, wilde in Den Haag niet met de pers praten.

florida-hotel-havana

Hotel Florida in Havana

Nederland en Cuba hebben bescheiden handelsrelaties. De invoer bleef in de eerste zes maanden volgens het CBS steken op € 33 mln. De uitvoer was met ruim € 60 mln bijna dubbel zo groot en bestond vooral uit machines en transportmiddelen. Maar het diplomatieke en economische isolationisme waarvoor het socialistische regime na de revolutie in 1959 koos, is de afgelopen jaren wat afgebrokkeld. Ook het Nederlandse bedrijfsleven zou van de nieuwe openheid kunnen profiteren.

Handelsembargo zit in de weg
De ondernemers in Den Haag bij het bezoek van de Cubaanse minister bevestigen dat er meer dynamiek is, maar zij zeggen ook dat het zakendoen niet echt gemakkelijker is geworden. Het kost nog veel tijd en geduld om een weg door de bureaucratie te vinden en het betalingsverkeer blijft een groot obstakel. Het Amerikaanse handelsembargo zit de Nederlandse bedrijven duidelijk in de weg. Het embargo is in 1962 ingesteld en president Obama zou het liefste het verbod willen intrekken, maar het Amerikaanse Congres wil daar niets weten. Europese bedrijven kunnen vrij opereren in Cuba, maar zij lopen het risico in aanvaring te komen met de Amerikaanse autoriteiten als zij tegelijkertijd zaken doen in de VS. Amerikaanse toezichthouders hebben in het verleden meerdere Nederlandse bedrijven, waaronder banken, beboet die zaken hadden gedaan met onder meer Cuba. Het Amerikaanse embargo heeft de afgelopen jaren wel zijn scherpe kantjes verloren. Amerikaanse bedrijven profiteren volop van de kansen die hen nu geboden worden om in Cuba te opereren, weten de Nederlandse ondernemers, die vrezen dat hun Amerikaanse concurrenten via ontheffingen de markt in Cuba zullen veroveren voordat zij zelf in Cuba aan de slag kunnen gaan.

onderwijs-basischool-scholierenRicht EU-fonds op voor investeringen in Cuba
Een ondernemer, Sebastiaan Berger van Ceiba Investments, een bedrijf in Guersey dat onder meer vanuit Nederland belegt in Cuba, suggereert dat er een EU-fonds moet komen voor investeringen in Cubaanse infrastructurele projecten die door Europese bedrijven worden uitgevoerd. Cuba is sinds 1964 geen lid meer van het Internationaal Monetair Fonds en kan dus ook geen leningen krijgen van het IMF, en evenmin van de Wereldbank. ‘Als Europa een Cuba-fonds in het leven roept, kan er veel gemakkelijker geïnvesteerd worden in projecten voor water, duurzame energie en andere zaken waaraan het land veel behoefte heeft’, zegt Berger. ‘Het IMF zou die leningen kunnen overnemen zodra Cuba weer is teruggekeerd bij het IMF.’

Lees verder
* Het Financieele Dagblad, 17 september 2016

Unilever keert terug naar Cuba

De Cubaanse autoriteiten hebben het Engels-Nederlandse bedrijf Unilever toestemming verleend voor een vestiging in de ontwikkelingszone Zona Especial de Desarrollo del puerto de Mariel (ZEDM). Unilever zal voor 35 miljoen dollar investeren. De overeenkomst werd aangekondigd met de ondertekening van een protocol, die werd bijgewoond door minister van Buitenlandse Handel Lilianne Ploumen. Zij bracht gisteren een bezoek aan de vrijhandelszone Mariel.

Unilever-trug

Zo bracht Unilever het nieuws over de terugkeer naar Cuba

Het nieuwe bedrijf is een joint-venture waar de Cubaanse onderneming Intersuchel voor 40% in participeert. Het bedrijf zal eind 2017 met de productie starten en de Cubaanse markt vooral voorzien van producten voor de persoonlijke hygiëne en schoonmaakartikelen met merken als Sedal, Lux, Rexona, Omo en Close-up. Minister Ploumen zei dat Unilerer het voortouw had genomen; het is de eerste Nederlandse onderneming die zich vestigt in Mariel. Zij zei vertrouwen te hebben dat andere Nederlandse bedrijven het voorbeeld zullen volgen en ‘zich zullen vestigen en handel drijven met Cubaanse partners.’ Fabio Prado, president-directeur van Unilever in Mexico en de Cariben, zei ‘zeer tevreden’ te zijn over de terugkeer van Unilever in Cuba. Het bedrijf was tot 1994 in Cuba aanwezig, maar keerde vier jaar geleden weer terug om de mogelijkheden van de vrijhandelszone in Mariel te verkennen. Prado zei dat zijn bedrijf ‘de economie op het eiland’ wil stimuleren en wees erop dat 300 Cubanen er een baan zullen krijgen.

ploumen-unilever12012016

Minister Ploumen gisteren in de vrijhandelszone van Mariel

Negen projecten
Het Cubaans-Nederlandse bedrijf is het negende project dat toestemming krijgt van de Cubaanse autoriteiten zich in Mariel te vestigen. Van de 8 reeds goedgekeurde projecten zijn er 5 met 100% buitenlands kapitaal en verder een Cubaans bedrijf dat logistieke diensten verzorgt in Mariel, de Cubaans-Braziliaanse sigarenproducent Brascuba en een administratiebedrijf uit Singapore voor containers. De vijf projecten met 100% buitenlands kapitaal zijn het Mexicaanse vleesverwerkend bedrijf Richmeat, verffabrikant Devox Caribe, het Spaanse bedrijf Pro Food (dranken voor hotels) en een logistiek bedrijf en een bedrijf voor technologieontwikkeling, beiden uit België.

Bronnen
* EFE en Financieel Dagblad

Linken
* Forbes: Unilever returns to Cuba, 11 januari 2016
* De Ondernemer: Cuba staat open voor business
* De Telegraaf, 10 januari 2016: Marine meert weer aan in Havana
* De berichtgeving op de officiële site Cubadebate over Unilever: Toestemming voor joint venture van Unilever en Suchel in de Marielzone.
* Op dezelfde website Cubadebate verscheen eerder een artikel: ‘Wat is de speciale ontwikkelingszone Mariel?

* Cubadebate: presentatie van de eerste acht investeerders in Mariel, november 2015

Trouw: Ploumen haalt neus op voor mensenrechten Cuba

PvdA-Kamerlid Jan Vos heeft gelijk: het aankaarten van mensenrechten is een farce. Dat geldt zeker voor de missie naar Cuba, betoogt Kees van Kortenhof van de stichting Glasnost in Cuba vandaag in het dagblad Trouw.

damas-de-blanco-mars

Mensenrechtengroepering Damas de Blanco demonstreert vreedzaam voor respect mensenrechten en amnestie voor politieke gevangenen. In 2005 ontvingen zij de Sacharovprijs van het Europees Parlement.

Minister Ploumen (buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking) leidt volgende week een handelsmissie naar Cuba. Ondanks de verwachting dat de herstelde diplomatieke contacten tussen VS en Cuba zouden leiden tot meer politieke vrijheid, blijkt uit mensenrechtenrapportages dat de politieke vervolging in dit land in 2015 toenam. In januari van dat jaar werden 178 personen vanwege hun politieke dissidentie gearresteerd, in december ging het om 930 aanhoudingen. Uit de schaarse informatie van haar ministerie blijkt dat de minister behalve bedrijven, een bijeenkomst over maatschappelijk verantwoord ondernemen bijwoont en een clinic die de Feyenoord Academy verzorgt voor sportcoaches en jeugd in Havana.

Negeren
Geen enkele mensenrechtengroep wordt genoemd of dissidente vakbondsgroeperingen die de minister zouden kunnen informeren over het totaal gebrek aan vakbondsvrijheid in Cuba waar ook toekomstige Nederlandse investeerders mee te maken krijgen. PvdA-Kamerlid Jan Vos krijgt zo alsnog gelijk toen hij in Trouw (30 december) zei dat het aankaarten van mensenrechten is verworden tot een farce ‘een aflaat om maar op handelsmissies te blijven gaan’. Het maatschappelijk middenveld in Cuba wordt door de minister genegeerd. Juist op een moment dat een krachtige mensenrechtengroep als de Damas de Blanco een steun in de rug hard nodig heeft. Al veertig zondagen achtereen worden deze vrouwen tijdens hun stille tocht voor mensenrechten door de politieke politie van Cuba beledigd, geslagen en gearresteerd. Op 1 januari werden hun woningen omsingeld door de Cubaanse geheime dienst om te verhinderen dat de Damas de Blanco aanwezig zouden zijn bij de viering van de Internationale Dag van de Vrede in de kathedraal van Havana.

Bloggers en journalisten
Steun is er evenmin voor dissidente bloggers en journalisten. In een mensenrechtennotitie van dit kabinet werd nog uitvoerig stilgestaan bij het belang van de vrijheid van meningsuiting en internetvrijheid. ‘Het potentieel van het internet moet verder worden benut voor mensenrechten’, is in de nota te lezen. Maar Yoani Sánchez, de redacteur van de enige kritische internetkrant in Cuba zal tevergeefs wachten op een bezoek van de Nederlandse minister.

Dissidenten
Ploumen zou een voorbeeld kunnen nemen aan de hoogste Amerikaanse onderhandelaar bij de besprekingen met Cuba, Roberta Jakobson. Zij sprak met de vertegenwoordigers van het regime maar trok ook enkele uren uit om te spreken met de redactie van de internetkrant 14ymedio. President Obama zelf is ook duidelijk. Hij is bereid om dit jaar naar Cuba te gaan, mits hij er ‘met iedereen kan spreken’, dus ook met de dissidenten, c.q. de democratische oppositie. Publieke contacten mogen zich niet beperken tot een niet-gekozen militaire elite die al 56 jaar in Cuba aan de macht is.

Bron
* Trouw, 8 januari 2016

Minister Lilianne Ploumen naar Cuba

Minister Lilianne Ploumen voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking vertrekt zondag 10 januari met 77 bedrijven naar Cuba op handelsmissie, bedoeld om een brede relatie met Cuba op te bouwen. In een gesprek met BNR Nieuwsradio tempert Ploumen enigszins de hooggespannen verwachtingen en spreekt over ‘een verkennende missie, om de mogelijkheden van export en samenwerking te onderzoeken’.

Wekelijkse ministerraad

Minister Lilianne Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking).

‘Dit heeft te maken met de ontspanningspolitiek die in Cuba wordt gevoerd: we mogen er weer meer doen. Maar dat betekent niet dat handel voeren in het land makkelijk is’. Ploumen: ‘Cuba is nog steeds een staatsgeleide economie, wat betekent dat men daar niet gewend is om in een context van markteconomie zaken te doen.’ Lilianne Ploumen: ‘Het is natuurlijk niet een land zoals alle andere, maar dat maakt het juist zo bijzonder om er nu naartoe te gaan.’Het gaat volgens Ploumen dan ook vooral om een verkennende missie, om de mogelijkheden van export en samenwerking te onderzoeken.

Gevarieerde groep
De groep bedrijven die meegaat op de missie, is een gemêleerd gezelschap: architecten, bierbrouwers, sportclubs en zelfs het Residentieorkest gaan mee. Ploumen: ‘Het gaat ons natuurlijk om zakendoen, maar ook om een goede, brede relatie met Cuba op te bouwen.’ (…) ‘Feyenoord gaat voetbalclinics geven om te laten zien dat een voetbalclub ook een maatschappelijke functie heeft.’

Malmierca-Comercio Exterior y la Inversión Extranjera-minister-brd-economische zaken- Sigmar Gabriel-07012016

De Duitse Minister van Economische Zaken Sigmar Gabriel (links) leidt deze week een handelsmissie in Cuba. Hier tekent hij een akkoord met de Cubaanse Minister van Buitenlandse Handel en Investeringen, Malmierca.

Breder doel
Volgens Ploumen past dat in het plaatje van de modernere handelsmissie: ‘Tegenwoordig gaan maatschappelijke organisaties mee en spreken we breed over allerlei onderwerpen. Handelsmissies zijn vaak een goede manier om juist issues rondom bijvoorbeeld mensenrechten te bespreken.’ De komende tijd staan missies naar landen zoals Frankrijk en de VS op de agenda, maar dat betekent volgens Ploumen niet dat de handel de komende jaar belangrijker is dan mensenrechten: ‘Ook daar waaieren de gesprekken wat breder uit. Je hebt altijd veel met elkaar te bespreken en het zijn geen gescheiden werelden meer. Dat lijkt me een groot goed.’ (…) ‘De tijd dat je met bedrijven naar andere landen gaat en daar ook alleen maar met andere bedrijven spreekt, is voorbij.’

Bron
* BNR, 6 januari 2016 Interview met minister Ploumen 

Noot
* Al eerder gingen handelsmissies naar Cuba. In oktober 1994 bracht een handelsmissie van het Nederlands Centrum voor Handelsbevordering (NCH) een bezoek aan Cuba. Tussen 13 en 20 oktober 1995 bezocht een Nederlandse handelsdelegatie – een coproductie van de Amsterdamse Kamer van Koophandel en het Nederlands Centrum voor Handelsbevordering – dit land. Delegatieleider Rob de Vilder roemde bij terugkeer ‘de stabiliteit’ in het land. In 1999 bracht een Nederlandse handelsmissie onder leiding van staatssecretaris van Economische Zaken Ybema een bezoek aan Cuba. Het was de eerste officiële delegatie met een vertegenwoordiging van de Nederlandse regering. Voor de eerste maal nam ook de Nederlandse vakbeweging in de persoon van CNV-voorzitter Doekle Terpstra aan deze handelsmissie deel. Tijdens het bezoek vond ook een ontmoeting plaats met leden van de oppositie en de mensenrechtenbeweging. Kees van Kortenhof publiceerde destijds een opiniebijdrage in de Volkskrant, 6 oktober 1999 over dit bezoek. Hij vond dat de delegatie moest gaan, maar drong er op aan dat de missie ook met de oppositie zou spreken.

Obama: ‘Hier zijn de Castrobroeders!’

Tijdens het jaarlijks diner gisteren voor de correspondenten van het Witte Huis verwees president Obama o.a. naar zijn Cubapolitiek en verwelkomde hij ‘de Castrobroeders’.
‘Mijn nieuwe politiek heeft succes. Kijk naar mijn Cubapolitiek; de Castrobroeders zijn hier vanavond. Que pasa? Wat? Oh, het zijn de Castro’s uit Texas? Oh. Hoi, Joaquin. Hoi, Julian.’

obamarembrandtHet fragment treft u hieraan in de eerste minuut en 44 seconden, van een samenvatting van de Washington Post van 29 minuten .

Obama gaat geen thema uit de weg: zijn vrouw, zijn tweede naam Hussein, de problemen met Obamacare, het gayhuwelijk, een ‘blackish’ comedy bij ABC, klimaatverandering, vice-president Joe Biden en Hillary Clinton en de Republikeinse presidentskandidaten Ted Cruz en Jef Bush, oud-minister Dick Cheney, een mogelijke hash-rokende presidentskandidaat in het Witte Huis tot de indringers op zijn gazon in het Witte Huis.

Vandaag in de Volkskrant, 27 april 2015
cuba-blijft-dictatuur27042015

Ministers Koenders en Ploumen op missie naar Cuba

Begin volgend jaar gaat minister Lilianne Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) met een handelsmissie (de tweede binnen één jaar!) naar Cuba. ​Op 7 mei a.s. vertrekt minister Koenders van Buitenlandse Zaken naar Havana. Dat is vrijdag in Den Haag afgesproken tijdens een ontmoeting van beide bewinsdslieden met de Cubaanse minister van Buitenlandse Zaken, Bruno Rodríguez. Voor zijn bezoek aan Cuba is Koenders op Aruba, Curaçao en Sint Maarten. Erna gaat hij door naar Guatemala en Mexico.

Minister Koenders Buitenlandse Zaken ontvangt zijn Cubaanse ambtgenoot Rodriguez in VoorburgDe politieke hervormingen op het eiland maken de missie mogelijk. De hervormingen leidden er onlangs al toe dat de Verenigde Staten en Cuba hun betrekkingen herstelden. Nederland is een van de grootste Europese handelspartners van Cuba. ‘De economie van Cuba is volop in beweging. Voor Nederland is dit het moment om te komen tot een volwaardige handelsrelatie met Cuba’, aldus Ploumen. Nederlandse ondernemingen die voor het eerst aan Cuba gaan leveren, krijgen nu ook ondersteuning van de Nederlandse overheid. Op de agenda staan onder meer de economische relatie tussen de twee landen en mensenrechten.

Samenwerking
Ministers Koenders zei na afloop van een gesprek met Rodríguez dat Nederland en Cuba de samenwerking willen versterken op terreinen als handel, landbouw en toerisme. Ook op sportgebied wordt meer samengewerkt. Zo geeft Feyenoord op dit moment voetbalclinics in Cuba. Nederland gaat ook Cubaanse diplomaten trainen. Koenders wil verder helpen met een snelle beëindiging van het Amerikaanse embargo tegen Cuba. Sinds 16 januari is export toegestaan van Amerikaanse landbouwproducten, bouwmaterialen en telecommunicatie. Cubaanse sigaren en drank zijn niet langer verboden in de VS en Amerikanen hoeven geen visum meer aan te vragen om naar Cuba te reizen. Formeel blijft het embargo van kracht, tot opheffing door het Congres. Premier Mark Rutte sprak eerder deze maand in Panama voor het eerst met de Cubaanse president Raúl Castro. De vorige minister van Buitenlandse Zaken, Frans Timmermans, bezocht Cuba in januari vorig jaar. Hervormingen in Cuba leidden er onlangs toe dat de VS en Cuba hun betrekkingen herstelden.

Bronnen
* ANP, NU.nl en NRC
* Het Persbericht op de website Rijksoverheid