Macabere trend bij verjaardagsfeesten van 15-jarigen

In Cubaanse gezinnen is de 15e verjaardag van een dochter of zus een groot feest. De verjaardag van de quinceañera wordt groots gevierd met nieuwe kleren, een rit in een oldtimer, taart, foto’s of een complete videoreportage. Ook in de periode na 1959, toen Fidel Castro aan de macht kwam, gingen deze festiviteiten vaak in afgeslankte vorm gewoon door. Sinds enkele jaren heeft deze bijzondere verjaardag macabere trekjes; de jarigen willen een reportage, gemaakt op een bij voorkeur duister kerkhof.

15-quinceanera-meisje -kerkhof

Foto van een quinceañera op het kerkhof van Colón in Havana

Toen moeder Daysi de liefste wens van haar 15-jarige dochter hoorde, viel ze bijna flauw. Eerst dacht ze het verkeerd begrepen te hebben, maar haar dochter herhaalde de wens: een fotoreportage op het kerkhof. Moeder Daysi probeerde haar dochter over te halen met meer decadente en kleurige jurken, hoge hakken, shawls en uitbundige hoeden, maar haar puber hield voet bij stuk. Haar andere vriendinnen op school wilden hetzelfde en ontkenden dat ‘er een steekje bij hen los zat’, zoals Daysi aanvankelijk riep. Fotograaf Leandro zegt bijna dagelijks met zulke wensen geconfronteerd te worden. Hij is gespecialiseerd in albums voor trouwpartijen en feesten van 15-jarigen. Hij was in het begin geshockeerd, maar ‘het is mode en iedereen doet het,’ zegt hij nu. Hij had vroeger wel stellen die op hun huwelijksdag een foto wilden, gemaakt bij de graftombe van een familielid of bij het bekende beeld van La Milagrosa op het kerkhof van Colón in Havana. Maar de foto’s van de 15-jarigen moeten bij voorkeur genomen worden op verwaarloosde kerkhoven met vervallen graven, zoals het kerkhof van Calvario of dat van Calabazar, droefgeestige plekken ‘waar je bij voorkeur een horrorfilm zou opnemen’, aldus Leandro.

15-quinceanera- meisje

De traditionele ‘quinceañera’

Hardcore rock
De kerkhoftrend onder quinceañeras ontstond enkele jaren geleden in Cuba. Het zou een reactie zijn op bepaalde kunstzinnige fotografie uit de jaren tachtig en hardcore rock. ‘Er bestaat een duidelijke relatie tussen de esthetiek van stromingen in de punk rock en de hedendaagse vieringen van 15-jarigen,’ zegt Karen, ontwerpster en manager van een fotostudio voor quinceañeras. Jongeren zelf zeggen dat ze met zo’n fotoreportage op kerkhoven gewoon de heersende mode willen volgen. Het gaat hen er niet om zich bij een groep of cultus aan te sluiten noch willen zij een geloof of ideologie uitdragen. Misschien speelt rebellie een rol. Laila, een 14-jarig meisje, maakte haar foto’s op het Chinese kerkhof van Havana. ‘Mijn ouders wilden het niet want het zou problemen opleveren en ze wezen me op een meisje dat het ook deed maar overleed, maar ik doe het toch. Ik wil geen kleurige jurken met kant,  shawls en verens. Ik wil dat de mensen me zien zoals ik werkelijk ben en hoe ik me voel.

15-quinceanera-meisje-kerkhof

Reclame van eeen fotostudio in Havana in een tijdschrift Primavera

Voor mij is de dood niet verkeerd, integendeel ik hou van kerkhoven. Ik geloof dat er naast het leven meer is en ik voel me verbonden met die andere, meer spirituele wereld. Ik weet nog niet of ik een fotoalbum maak, maar mijn vrienden en ik zullen de foto’s die we ’s nachts maken downloaden op Facebook en die foto’s zullen anders zijn als van de rest,’ bekent Lalia. De modegril lijkt te veranderen in een macabere koorts waarbij nog het meest verbazingwekkende is dat alle betrokkenen, inclusief de fotostudio’s de trend omarmen en inhaken op het nieuwe type quinceañeras. Het lijkt een lucratieve zaak.

Bron
* O.a. Ernesto Pérez Chang in Havana, medewerker van de website Cubanet

Link
* The Guardian, 12 oktober 2018 met een (foto)reportage over de viering van de traditionele viering van quinceanera

Eindelijk nieuwe onderdelen voor Cubaanse old-timers

Half december 2014 kondigde president Obama maatregelen aan, die de Amerikaanse export naar Cuba’s kleine groep particuliere ondernemers mogelijk zal maken. De verkoop van Amerikaanse auto’s is verboden sinds 1959, waardoor de Fords, Chevrolets en Chryslers van vóór Fidel Castro’s revolutie tot op de dag van vandaag een beeld schetsen van een Cuba dat in de jaren vijftig lijkt te zijn blijven steken.

De Buick van Dairo Tio op de straten van havana

De Buick van Dairo Tio in de straten van Havana

Dairo Trio rijdt in Havana rond in a glimmende zwarte Buick uit 1954, met gepoetste chrome koplampen en een diesel motor die gevoed wordt door een zelf gemaakt elektrisch apparaat bevestigd onder de motorkap. Toen de remmen het begaven van zijn prachtige Frankenstein taxi, kon Tio ruim twee weken niet werken omdat de benodigde schroeven handmatig gefabriceerd moesten worden door een monteur. Het vijftig jaar oude embargo op veel Amerikaanse exportproducten heeft Cuba gemaakt tot een land met de meest inventieve mecaniciens ter wereld. Techneuten bezitten praktische kennis die al lang verloren is gegaan in de moderne wereld van elektronische ontsteking en computergestuurde motorcalibratie. President Barack Obama’s aankondiging dat hij het embargo zal versoepelen door daadkrachtige actie voedt een lang gekoesterde Cubaanse droom: het einde van een tijdperk waarin onderdelen van één voertuig worden gebruikt voor een ander en (auto)banden met de hand worden gerepareerd.

Nieuwe onderdelen
Een van de maatregelen die Obama half December aankondigde zou Amerikaanse export toestaan naar Cuba’s kleine groep van kleine ondernemers, waaronder duizenden mecaniciens en taxichauffeurs die Cubanen vervoeren voor vijftig cent per rit en toeristen bedienen in gerenoveerde vintage-voertuigen voor $25 per uur. Terwijl de details van Obama’s hervorming onzeker blijven, zijn Cubanen hoopvol dat de publiciteit de aankondiging zal vormen van het einde van een vijftig jaar durende schaarste van auto’s en onderdelen. ’Wellicht zal het mogelijk worden sneller en goedkoper aan onderdelen te komen’, zei een hoopvolle Raúl Arabi (58), die Associated Press te woord stond vanachter het stuur van zijn kersenrode 1952 Chevrolet convertible, die nog altijd op de originele 6-cilinder motor rijdt. ‘Als ze een speciale winkel zouden openen voor de onderdelen zou dat nog beter zijn.’

Weinig autobezitters
Autobezitters waren in Cuba lange tijd slechts prominente bureaucraten, succesvolle zakenlui en professionals die voor de staat in het buitenland werkten. Die beperking werd vorig jaar weliswaar versoepeld, maar dit resulteerde in een zodanige prijsstijging tot wel $262.000 voor een Peugeot. Een vergelijkbare auto in het buitenland was daar al te koop voor $53.000. Dat maakt dat Cubanen die een privéauto nodig hebben (voor hun bedrijf) nog steeds aangewezen zijn op classics. Hoewel de prijzen rond de $20.000 liggen hebben kopers hiervoor vaak financiële bijdragen nodig van familieleden in het buitenland. Met zoveel investeringen in de classics die nog altijd een karakteristiek onderdeel van het straatbeeld vormen, zijn nieuwe motoren, motorkappen, spatborden een droom voor de eigenaren van wat ooit een Humphrey Bogart werd genoemd. ‘Het is behoorlijk ingewikkeld’, zegt Tio (27). ‘De overheid wil je geen glas en vervangingsonderdelen verkopen voor deze oude wagens; alles wordt met de hand gemaakt.’ Een paar jaar geleden was de enige manier voor Tio om aan onderdelen te komen via de goede wil van een familielid die ze meenam uit Venezuela. Intussen wordt de noodzaak om zelf zaken uit te vinden steeds groter vanwege de behoefte aan onderhoud van de duizenden klassieke auto’s die Cuba’s steden en platteland tekenen. Velen worden gebruikt voor dagelijkse ritjes, anderen enkel door toeristen die naar een nostalgisch beeld op zoek zijn, pas getrouwde stelletjes of jonge meiden die hun ‘quinceanera’ (traditionele vijftiende verjaardag) vieren.

Het geheim
“Als het materiaal niet bestaat, dan moet het worden uitgevonden”, zei een monteur die bereid was enkele van zijn ‘geheimen’ te onthullen aan Associated Press, op voorwaarde dat hij anoniem zou blijven uit angst voor repercussies. De vering vormt een van de moeilijkste onderdelen om te repareren, simpelweg omdat men niet over de onderdelen beschikt. De vering van oude, ongebruikte treinen kan een groot gewicht dragen en is vergelijkbaar met die van classics en is daarmee een goed alternatief. De spiraalveer van treinen zijn normaliter kleiner dan die van auto’s, maar de monteur beschrijft hoe ze met een handpers uitgerekt kunnen worden tot de gewenste lengte. ‘We maken altijd alles’, zei hij trots. Wat veiligheid betreft zijn deze lukrake methoden niet ideaal: het installeren van krachtige motoren in auto’s met oude carrosserie en zonder veiligheidsgordels of airbags verhoogt het risico op ongelukken.

Langs de Malecón

Langs de Malecón

Vindingrijkheid
De Cubaanse vindingrijkheid is weliswaar indrukwekkend en bewonderenswaardig, het feit dat oude auto’s met schroot op de weg zijn gehouden zal waarschijnlijk maken dat deze oldtimers geen collectors’ items zullen worden wanneer de markt tussen de Verenigde Staten en Cuba zal worden opengesteld. ‘Ik denk niet dat er ook maar één auto die nu in Cuba rijdt op een autoshow zal komen te staan’, zegt Tom Wilkinson, een klassieke auto liefhebber uit Detroit die recentelijk het eiland aandeed als onderdeel van een culturele uitwisseling. ‘Het is bijzonder hoe vindingrijk Cubanen zijn geweest in het laten blijven rijden en moderniseren van deze oude voertuigen. Naar de standaarden van Amerikaanse verzamelaars zijn ze echter veel te grof.’

Nationale cultuur
In Cuba werkt dat prima, waar zulke oude auto’s net als oude vrienden zijn: niet zo makkelijk om te laten gaan. ‘Dit is een onderdeel van de nationale cultuur’, zegt Arabi, terwijl hij zijn rode Chevvy convertible op Havana’s iconische zeeboulevard de Malecón parkeert, wachtend op toeristen die een ritje willen maken. ‘Het is een deel van de cultuur die toeristen hier willen zien…en het is een onderdeel van onze eigen cultuur…Cubanen willen hun huwelijk of hun vijftienjarige verjaardag vieren in deze auto’s.’ Met ronkende motor eindigde Arabi zijn gesprek, terwijl een stelletje de auto in klimt voor een rondje in zijn classic. Een tijdloze rit die, ondanks vele jaren van gebruik, tegen alle technische voorspellingen in blijft rijden, dag in dag uit.

Bron
* Associated Press E. Eduardo Castillo en Kristen Wyatt, 26 december 2014