Crisis Cuba raakt ook Cubaanse luchtvaart

De bijna 40 jaar oude Boeing 737 die vrijdag net buiten Havana crashte en waarbij 111 mensen omkwamen, was zes keer van eigenaar veranderd en ondermeer in handen van exploitanten uit de VS, Canada, Kameroen en landen in de Cariben. Hoewel de oorzaak van de ramp nog niet is vastgesteld, is dit toestel een krachtig symbool voor de crisis in de Cubaanse luchtvaart. Door de groeiende stroom toeristen die Cuba bezoekt, heeft Cuba’s nationale luchtvaartmaatschappij Cubana de Aviación, moeite om aan de vraag naar toestellen te voldoen en de in verval geraakte vloot in de lucht te houden.

vliegtuig-Cubana-kantoor

Kantoor voor binnenlandse vluchten

De Cubaanse economie verkeert al geruime tijd in crisis en deskundigen zeggen dat de problemen die de luchtvaartsector teisteren, dezelfde zijn als die het land al tientallen jaren treffen: economisch wanbeheer en het embargo van de Verenigde Staten tegen Cuba. De problemen zijn zo ernstig dat het land enkele weken geleden de meeste binnenlandse vluchten stil legde uit bezorgdheid om de veiligheid van zijn vloot. Om te kunnen blijven vliegen moet men vliegtuigen leasen van buitenlandse bedrijven. Die maken soms gebruik van tientallen jaren oude vliegtuigen, zoals het vliegtuig dat vrijdag neerstortte en vlak na het opstijgen in brand vloog. De oude Boeing 737 was verhuurd aan Cubana de Aviación, de staatsluchtvaartmaatschappij, door een relatief onbekende Mexicaanse maatschappij Damojh Aerolíneas met slechts drie vliegtuigen in haar vloot. Sommige specialisten waren verbaasd over de hoge leeftijd van het vliegtuig. ‘Dat is een van de oudste passagierjets die ik ken en die nog steeds dienst doet’, zegt Richard Aboulafia, vicepresident van de Teal Group, een adviesbureau voor lucht- en ruimtevaart in Fairfax, Virginia. Mexicaanse ambtenaren zeiden dat het vliegtuig nog in november een veiligheidsinspectie had ondergaan

vliegtuigongeluk-moeder29-dochter7-aankomst-holguin
De aankomst van de eerste stoffelijke resten in de provincie Holguín van een moeder (29) en haar dochter van zeven

Huren is handig
‘Of de luchtvaartmaatschappij zal overleven is een open vraag,’ zegt George Fariñas, een gepensioneerde Delta-piloot die werkt als inspecteur voor de burgerluchtvaart en een boek schreef over de geschiedenis van Cubana de Aviación. ‘Het bedrijf verkeert op dit moment in een grote crisis.’ Fariñas zegt dat de Cubaanse overheid de samenwerking met het Mexicaanse bedrijf, Damojh Aerolíneas, ook bekend als Global Air, al eens opzegde nadat de bemanning bij een vlucht niet kwam opdagen. Maar zij herriep dat besluit waarschijnlijk uit wanhoop,’ aldus Fariñas. Adel Yzquierdo Rodríguez, de Minister van Transport, zei zaterdag dat Cubana het vliegtuig voor een periode van minder dan een maand van Damojh had gehuurd, en dat volgens de huurovereenkomst, de Mexicaanse eigenaar verantwoordelijk was voor het onderhoud van het vliegtuig. Hij legde uit dat het ‘normaal’ was dat de Cubaanse regering vliegtuigen huurde. ‘Waarom?,’ vroeg hij retorisch. ‘Omdat het handig is en ook vanwege het probleem van het embargo waarmee we te maken hebben, wat betekent dat we soms geen vliegtuigen kunnen kopen en de vliegtuigen die we nodig hebben, moeten huren.’

Investeringen
Specialisten verschillen soms van mening over de schuldvraag van de crisis in de Cubaanse luchtvaart: het Amerikaanse embargo tegen het eiland of Cuba’s eigen geschiedenis van economisch wanbeheer. Sommige deskundigen zeggen dat de sancties de capaciteit van de natie hebben verlamd om toegang tot de verkopers en de financiering te krijgen voor nieuwe vliegtuigen. De Cubanen hebben dit al meerdere malen gezegd en wijzen dan met de beschuldigde vinger naar de tientallen jaren oude sancties van de VS. En voor hun verouderde vliegtuigen, waaronder in Rusland gefabriceerde vliegtuigen, zijn moeilijk onderdelen te vinden. ‘Zonder het embargo zouden zij toegang hebben tot een robuuste kapitaalmarkt voor de financiering van westerse vliegtuigen’, aldus Samuel Engel, senior vicepresident bij ICF Consulting en expert in de internationale luchtvaartindustrie. Maar veel specialisten zeggen dat Cuba wanneer zij het spel meespelen, inderdaad toegang kan krijgen tot dergelijke markten en de benodigde vliegtuigen. ‘Het embargo remt zaken doen met Cuba af, maar het is beslist mogelijk om de verkoop van vliegtuigen te bevorderen,’ zegt Dallas Woodrum, een vennoot bij Akin Gump in het kantoor van de firma in Washington. ‘Of bedrijven besluiten om daar gebruik van te maken is een andere vraag, en een kwestie van risicotolerantie en welk soort beloning hen wacht.’  Verder heeft Cuba ook te kampen met een liquiditeitsprobleem dat de aankoop van internationale goederen verder belemmert, een product van de sancties, maar ook, zo zeggen critici, zijn slechte rentmeesterschap van de Cubaanse economie.

vliegtuigongeluk-telesiekijkers-18052018Trots van de Cariben
‘Het probleem is dat men de industrie niet goed beheert,’ zegt Emilio Morales, voorzitter van de Havana Consulting Group in Miami. ‘Zaken doen vraagt om kapitaal; het vraagt financiering om de vliegtuigen te onderhouden.’ Cubana de Aviación, opgericht in 1929, was ooit de trots van de Cariben, vol moderne toestellen en eerste klas onderhoud. Maar zoals zo vaak bij de infrastructuur in Cuba kwam die ontwikkeling na de revolutie tot stilstand, volgden er economische santies en hield de hulp uit de Sovjet-Unie vrij plotseling op en die had gezorgd dat het land financieel overeind bleef. Auto’s uit de jaren zestig rijden over slecht onderhouden wegen, langs ongeverfde gebouwen en over versleten bruggen. Terwijl de overheid haar sociale verworvenheden zoals de gratis gezondheidszorg en onderwijs probeert te handhaven, is er een groot gebrek aan deviezen. Die tendens heeft zich ook in de luchtvaart doorgezet, waarbij de staatsluchtvaartmaatschappij beperkte opties heeft om oude vliegtuigen te upgraden of nieuwe aan te schaffen. Cubana de Aviación worstelde in het verleden al met een twijfelachtige reputatie op het gebied van veiligheid, inclusief met vliegongelukken in de late jaren negentig met dodelijke slachtoffers o.a. in Ecuador, Guatemala, Venezuela en de zuidoostkust van het eiland.

Bron
* Azam Ahmed en Kirk Semple New York Times, 20 mei 2018

Linken

journalisten-Cabrera-Augusto-Cesar-Martin-Cubanet

Rudy Cabrera en Augusto Cesar Martín

* De Cubaanse journalisten Rudy Cabrera en Augusto César San Martín zijn zondag gearresteerd omdat zij op de plek van de ramp onderzoek wilden doen naar de achtergronden van de ramp met de Boeing 737. Augusto César San Martín en Rudy Cabrera, onafhankelijke journalisten voor de website Cubanet, werden in het politiebureau van Santiago de las Vegas opgesloten. Laat in de avond werden zij in vrijheid gesteld nadat hun mobiele telefoons, een camera en andere materialen in beslag waren genomen. Lees verder
* YouTube, korte reportage (3 minuten) van de website van Diario de Cuba over Cubana de Aviación. Sinds de oprichting in 1929 vonden 700 personen de dood tijdens vluchten van deze maatschappij. In de laatste 30 jaar werden 11 vliegongelukken geteld. 
* Reconstructie website Cubanet van het vliegincident, gemaakt door een medewerker van het vliegveld in Havana, 1 minuut.
* Op de website Cartas desde Cuba publiceerde eindredacteur Fernando Ravsberg een Spaanstalig artikel met de titel: Kroniek van een aangekondigde vliegramp.

Videojournalist Cabrera bedreigd maar vrij

De onafhankelijk journalist Rudy Cabrera – medewerker van de website Cubanet – die zondag in Havana gevangen werd genomen, is gistermiddag om 15 uur vrijgelaten na betaling van een boete. In zijn woning in de wijk Cerro vond zondag een huiszoeking plaats.

journalist-rudy-cabrera

Rudy Cabrera

De moeder van Cabrera zegt dat de politie ’s ochtends om 9 uur bij hun woning aankwam waarna een minutieuze huiszoeking volgde, die duurde tot 1 uur ’s middags. Twee harde schijven, een laptop, printer en een computer werden in beslag genomen. Een vertegenwoordiger van de Staatsveiligheidsdienst die de huiszoeking en aanhouding leidde, gaf als reden voor het optreden ‘de plaatsing van videoreportages op internet.’ Tijdens zijn ondervraging werd Cabrera gewaarschuwd niet de ‘rode lijn’ te overschrijden en werd zijn aanhouding omschreven als ‘de eerste kus van de tijger’.

Videojournalisten
De berichten over arrestaties van onafhankelijke (video) journalisten en de confiscatie van de apparatuur waarmee zij werken, nemen het laatste jaar toe. Vooral hun medewerking aan buitenlandse media in de vorm van de leveranties van videoreportages – o.a.voor Youtube – leidt vaak tot repressief optreden door de veiligheidsdiensten. Enkele dagen geleden kwam Boris González Arenas (medewerker van de website Diario de Cuba) vrij. Hij was gearresteerd omdat hij de uitspraak van een rechtszaak in Pinar del Río wilde bijwonen. Ook medewerkers van Palenque Visión, een persagentschap in Oost-Cuba, worden met regelmaat gehinderd bij hun journalistieke werkzaamheden.

Bron
* Website CiberCuba
Link
* YouTubekanaal van Palenque Visión