Alle tendensen zijn in Staatsraad present

De wisseling van de generaties, waar Raúl Castro de afgelopen jaren zo graag naar verwees, wordt vooral gesymboliseerd door zijn 57-jarige opvolger Miguel Díaz-Canel als voorzitter van de Staatsraad. De Staatsraad zelf werd slechts gedeeltelijk verjongd met 13 dertien nieuwe gezichten en 18 vertegenwoordigers die bleven. 77,8 procent van de leden van de Staatsraad zijn geboren na de overwinning van de Revolutie in 1959. Soledad Álvarez, medewerker van het Spaanse persbureau EFE, analyseerde de overige resultaten.

diaz-canel-asamblea-14072017

Díaz-Canel en Raúl Castro

Het hoogste regeringsorgaan in Cuba is iets jonger dan in zijn vorige samenstelling; de gemiddelde leeftijd van de kandidaten is 54 jaar, drie jaar jonger dan die van 2013. Maar naast deze cijfers valt ook op hoe enkele ‘historische leiders’ en vertegenwoordigers van de zogenaamde ‘oude garde’ het hebben overleefd ondanks het feit dat generaal Castro zijn belofte is nagekomen om zich terug te trekken en zijn broeder in de strijd José Ramón Machado Ventura ook de Staatsraad verlaat. Maar noch Castro, noch Machado zullen volledig verdwijnen; beide blijven tot 2021 de Eerste en Tweede secretaris van de Cubaanse Communistische Partij. Dit doet vermoeden dat de eerste fase van het post-Castrisme zal worden geleid met Díaz-Canel aan het hoofd van de regering, maar onder supervisie van de enige in Cuba toegestane partij die, zoals vastgelegd in de Cubaanse grondwet de ‘superieure leidende kracht van de samenleving en de staat’ is.

Verschillende tendensen
Hoewel Cuba een éénpartijstaat is, is de macht niet absoluut monolithisch en zijn er verschillende tendensen, ook in de Staatsraad. De oude garde, de strijdkrachten, de nieuwe leiders opgekomen in de periode van het raulisme, de jeugd, het vakbondswerk, de cultuur, de gezondheidszorg, het onderwijs en zelfs de wetenschap en de sport zijn er aanwezig. Een andere veteraan, de minister van de Strijdkrachten en generaal van het legerkorps, Leopoldo Cintra Frías (76), behoudt zijn zetel in de Staatsraad als vertegenwoordiger van een van de invloedrijkste machtsgroepen in een land waar het leger belangrijke sectoren van de economie controleert.

Recente gezichten
Daarnaast zijn er recentere gezichten die de afgelopen jaren aan politiek gewicht hebben gewonnen, zoals de Minister van Buitenlandse Zaken, Bruno Rodriguez, een trouwe leerling van Raúl Castro; de Minister van Volksgezondheid, Roberto Morales, die tot een van de vicevoorzitters van de Staatsraad is gekozen; Ulises Guilarte, de belangrijkste vakbondsleider van het land, of Suselys Morfa, leider van de Cubaanse communistische jeugdbeweging. Marino Murillo de ‘tsaar’ van de economische hervormingen en een veel belovende raulist, werd niet bevorderd. De nummer twee van het land, eerste vicevoorzitter van de Staatsraad, is de vrij onbekende Salvador Valdés. Hij behoort niet tot de ‘historische leiders’, maar kan wel worden beschouwd als een trouwe leider van de oude garde. Hij heeft een grijs profiel hoewel hij onder Fidel Castro tot 1999 Minister van Arbeid was en daarna secretaris van de staatsvakbeweging Cubaanse Arbeiderscentrale (CTC).

Bron
* Soledad Álvarez, persbureau EFE- DocAnálisis, 19 april 2018
Linken
* Partijkrant Granma met de namen van de 31 leden van de nieuwgekozen Staatsraaad /Miembros del Consejo de Estado electos en la IX Legislatura de la Asamblea Nacional del Poder Popular, 20 april 2018.

* De website 14ymedio publiceerde een video-reactie (3 minuten) van haar directeur Yoani Sánchez over de verkiezing van Díaz-Canel.

Meer zweet of minder centralisme?

‘We moeten vertrouwen hebben in de invoering van los Lineamientos / de Richtlijnen,’ zei Salvador Valdés Mesa, lid van het Politburo en vicepresident tijdens een bijeenkomst met arbeiders van het suikerrietcomplex Enrique José Varona in de gemeente Chambas bij Ciego de Ávila. Mesa was tot vorig jaar voorzitter van de staatsvakbeweging CTC en hield de arbeiders voor dat ‘er gezweet moest worden.’ Hij sprak met hen over los Lineamientos, de economische hervormingsplannen van president Raúl Castro.
Twaalf vooraanstaande economische experts bekritiseerden ondertussen de ‘centralistische mentaliteit’ van de hervormingen van de president. De groep onderzoekers is werkzaam aan officiële instituten in Cuba en betwijfelt of de voorgenomen economische groei op deze wijze bereikt kan worden. De officiële website Cubadebate besteedde uitvoerig aandacht aan deze kritiek.

Salvador Mesa: 'Meer zweten....'

Salvador Mesa: ‘Meer zweten….’

‘Boven worden de beslissingen genomen, maar die moeten ook bij de arbeiders geraken,’ benadrukte Mesa, hoewel hij erkende dat hen slechts de mogelijkheid tot participatie rest in de vorm van ‘suggesties’. Het suikerrietcomplex Enrique José Varona is een goed voorbeeld van de ineenstorting van de suikerproductie in Cuba. Bij de laatste oogst werd slechts 67% van de capaciteit benut vanwege gebrek aan grondstoffen. De oud-vakbondsvoorzitter van de CTC riep op ‘de productie te vergroten’ en hij bezocht de coöperatie UBPC Las Marianas waar suikerriet gezaaid en geoogst wordt. Mesa zei ook nog dat ‘wij geen uitweg’ hebben met een verwijzing naar de crisis in de economie en de Cubaanse samenleving. Hij verstrekte geen informatie over de mogelijke strategie om uit de crisis te geraken maar bleef aandringen op de noodzaak meer suiker te produceren en herinnerde aan de rol van de arbeidersklasse: ‘Hier moet veel gezweet worden.’

landouw-ossenCentralisme bekritiseerd
De economische hervormingen van Raúl Castro worden in een studie van economen bekritiseerd vanwege de ‘centralistische mentaliteit’, het achterblijven van de ‘flexibilisering van de productiekrachten’ en het onvoldoende ruimte bieden aan ‘particuliere activiteiten’. De groep onderzoekers maakt allemaal deel uit van officiële instituten in Cuba. Een van hen, Oscar Fernández Estrada, professor aan de Universiteit van Havana, stelt vast dat daardoor de te verwachte groei van de economie achterblijft. Fernández Estrada dringt er op aan ‘het institutionele en legale kader van de kleine particuliere ondernemers en de nieuwe coöperaties uit te breiden.’ Volgens Estrada leidt dit tot toename van de werkgelegenheid en de economische groei en kan zo wellicht worden bijgedragen aan ‘de export en de vervanging van de importen,’ aldus deze expert. De econoom Omar Everleny Pérez benadrukt dat  ‘elke maatregel die werd genomen de centralistische mentaliteit heeft behouden.’

Lijst van kritische deskundigen die aan het woord komen

Lijst van kritische deskundigen die aan het woord komen

Motivatie ontbreekt
En een expert van het Centro de Estudios de la Economía Cubana zegt dat het probleem in de structuur van het systeem zit. ‘In de landbouw zijn tientallen maatregelen genomen en toch is er tot nut toe geen productie.’ Hij geeft toe dat de goede wil bestaat maar ‘als het er op aan komt, beschouwen de officiële instituties de nieuwe sector van zelfstandige bedrijven (niet-staatsbedrijven) niet als een ware partner in ontwikkeling.’ En Hubert Blanco van hetzelfde instituut zegt ‘dat het proces van invoering van de richtlijnen resultaten en groei teweeg brachten in enkele sectoren, maar de oplossing ligt nog ver weg.’ Blanco wijst op de teruggelopen fabrieksproductie met uitzondering van de biotechnologie en de farmaceutische industrie. En econoom Everleny Pérez zegt dat ‘zolang de arbeider geen salaris ontvangt dat hem in staat stelt de noodzakelijke goederen en diensten te kunnen betalen, ook de motivatie ontbreekt voor de arbeid en de productiviteit niet optimaal zal kunnen zijn.’

Sigarenfabriek in Remedios

Sigarenfabriek in Remedios

Vooruitzichten weinig rooskleurig
Oud-minister José Luis Rodríguez beschrijft in het onderzoek de weinig rooskleurige vooruitzichten van het eiland voor 2014: ‘De suikeroogst blijft 12% achter bij de plannen. (…) De nikkelproductie is ook getroffen hoewel de prijs steeg. En het toerisme, dat vorig jaar nauwelijks steeg, stijgt dit jaar met 5% alhoewel de doelstelling een groei van 10% was.’(…) ‘Daar komen nog eens de prijsstijgingen voor de import van olie bij. En in de voedselsector is bijna alles in prijs gestegen zoals de bonen, de rijst en de prijs van melk en melkpoeder blijft hoog. De rekening voor het voedsel zal veel hoger zijn dan werd voorzien,’ aldus de oud-minister en nu expert van het Centro de Investigaciónes de la Economía Mundial  in Havana.

Bronnen
* De digitale nieuwskrant 14ymedio over de uitspraken van vicepresident Salvador Mesa
Diario de Cuba met informatie over de opvattingen van 12 economen over de economische hervormingen van Raúl Castro.

Linken
* Wat gebeurt er met de Cubaanse economie? De website Cubadebate over de uitspraken van 12 experts. Het artikel is geschreven door Ariel Terrero, journalist economie en directeur van het Instituut voor Internationale Journalistiek ‘José Martí’. Op de website van Terrero en Dixie Edith Cuba Cuba Profunda zijn alle interviews met de 12 economische experts te vinden, allen Spaanstalig.

Eén Meibetoging eerbetoon aan Hugo Chávez

eenmei2013overzichtsfotohavanaDe Eén Meibetoging in Havana is vandaag door president Raúl Castro opgedragen aan de pas overleden Venezolaanse leider Hugo Chávez. Duizenden Cubanen liepen mee voor een ‘voortvarend socialisme en een socialisme waard om te verdedigen.’

Salvador Valdés Mesa en Raúl Castro

Salvador Valdés Mesa en Raúl Castro

Salvador Valdés, scheidend voorzitter van de enige in Cuba toegestane vakcentrale CTC,  bekritiseerde in zijn toespraak de gevolgen van de economische crisis. Hij doelde echter op de situatie in de ‘kapitalistische landen’ met ‘werkloosheid, salarisverlagingen, het verlies van sociale voorzieningen en het verliezen van woningen.’ Hij zegde de slachtoffers in de kapitalistische wereld zijn solidariteit toe ‘vanuit een geprivilegieerd volk dat dit kwaad niet kent en waar geen enkele burger in de steek gelaten wordt of werd.’ Verder sprak Mesa over de uitdagingen die de nieuwe hervormingsmaatregelen voor de officiele vakcentrale CTC betekenen en ageerde tegen ’ongedisciplineerd gedrag, illegaliteit en corruptie’ op de werkvloer.

Desfile por el 1ro de Mayo en La Habana. Foto: Ismael Francisco/Cubadebate.Link
* Videobeelden van de Cubaanse televisie

De ‘steun’ van de vakbond CTC

Begin januari zijn 150 arbeiders bij de textielfabriek 9 de abril in El Cotorro ontslagen. De werknemers werden zonder verdere uitleg op straat gezet. De ontmanteling van de tientallen staatsbedrijven in Cuba gaat gepaard met massaontslagen; uiteindelijk moeten tussen 2011 en 2015  1 miljoen werknemers in de staatssector afvloeien. Onafhankelijk journalist Luis Cino Álvarez beschrijft de passieve houding van de Cubaanse eenheidsvakcentrale CTC tegenover wat eufemistisch ‘de aanpassingen van de arbeidsverhoudingen’ wordt genoemd. Hierna volgt zijn verslag én zijn visie.

De hoge pieten spreken in eufemismen over de ontslagen zoals de ‘reorganisatie’, ‘de aanpassing van het werkklimaat’ en de ‘reductie van overbodige arbeidskrachten.’ Daarnaast wordt de arbeiders voorgehouden – onder ander door de functionarissen van de staatsvakbond CTC – dat deze maatregelen ‘onvermijdelijk zijn ter wille van de actualisering van het model en de economische verbeteringen in het land.’  Luis Cino Álvarez spreekt in dit verband over de ‘onderkruipers van de Central de Trabajadores de Cuba (CTC)’, die moeten oordelen over de ‘geschiktheid’ van de werknemers en over de vraag wie er als eersten wordt buiten gegooid. Vaak worden dan oude rekeningen vereffend. De meeste werknemers houden op de bijeenkomsten waar CTC-officials deze besluiten toelichten, het liefst hun mond want anders loopt men nog de kans ‘dat je aangehouden wordt wegens belediging of verstoring van de orde.’

Een 'werknemers voor eigen rekening' verkoopt koeken aan de rand van de straat, omringd door de leuzen van het regime.

CTC-verklikkers
De officialistische CTC doet geen moeite advies te geven aan de arbeiders die op straat geraken. De vakbondsleiders weten dat de uitkering die de ontslagen werknemers krijgen, niet eens genoeg is om een maand van rond te komen. Het enige wat ze doen, is het herhalen van de woorden van de hoogste leiders, die luiden dat ‘de revolutie nooit iemand hulpeloos zal achterlaten.’ Nee natuurlijk niet. Er zijn horden politieagenten, bureaucraten en belastinginspecteurs van de ONAT, de bewakers van de socialistische legaliteit en verklikkers van allerlei soort die de ontslagen collega’s in de gaten houden als deze op zoek gaan naar werk. Als ze een eigen zaakje beginnen en te maken krijgen met een valkuil vol wetten en voorschriften, die moeten voorkomen dat zij zich verrijken en vervallen in kapitalistische trucs. En het ergste is dat zij die een winkel of coöperatie beginnen weer in handen vallen van de CTC, dezelfde organisatie die nooit iets voor ze deed toen zij nog in dienst van de staat werkten, behalve dan de inning van de maandelijkse vakbondsbijdrage en de dagen dat zij verplicht moesten meedoen aan de activiteiten van de Milicias de Tropas Territoriales, een soort militie. Volgens Salvador Valdés Mesa, de secretaris- generaal van de CTC, heeft 80% van de werknemers die nu eigen baas zijn geworden, zich aangesloten bij deze staatsvakbond. En er wordt al gesproken over het oprichten van basisgroepen van eigen bazen, die zich aansluiten bij de communistische partij. Niet verbaast ons nog als het gaat om de aasgieren van de CTC en hun verregaande onbeschaamdheid, aldus de journalist Luis Cino Álvarez

President Bashar al Assad van Syrië bij zijn officieel bezoek aan Cuba in juni 2010

Steun aan Syrië
Ondertussen brachten leiders van de CTC een bezoek aan Syrië om hun steun te betuigen aan president Al-Assad. Onder zijn verantwoordelijkheid zijn tot nu toe 5.000 personen, volgens cijfers van de VN, om het leven gekomen. Leiders van de CTC brachten hun solidariteit over met het regime van  Bashar al-Assad en ‘klaagden de mediacampagne vol valsheden en leugens tegenover het volk van Syrië aan’, aldus het Cubaanse persbureau Prensa Latina. Raimundo Navarro, functionaris van de CTC, zei dat ‘je over zaken kunt lezen op internet, luisteren en kijken via satalietantennes maar het aanschouwen van het dagelijkse leven en de arbeid van de mensen is een andere zaak.’ De Cubaanse delegatie bezocht fabrieken en sociale centra en werd ontvangen door de regeringsautoriteiten. Navarro zei ‘een grote steun te hebben vastgesteld voor Bashar al-Assad’, en zelfverzekerdheid en vertrouwen onder de bevolking. Bovendien hadden de Cubaanse leiders nog ontdekt dat ‘achter de glimlach en het gezicht van de Syriërs veel kennis en bewondering schuilgaan voor Cuba en de historische leider Fidel Castro, ‘aldus de voormannen van de CTC.