Cubaanse schaker blijft in buitenland

schaken-blijft-in-buitenland-garrincha

Cartoon van Garrincha

De Cubaanse schaakgrootmeester Lazaro Bruzón is verwijderd uit de Cubaanse voorselectie omdat hij weigert uit de VS terug te keren. De Cubaanse schaakbond had hem daartoe opgeroepen. Hij is ook niet langer welkom aan de Hoge School voor Topatleten. In het verleden bekritiseerde Bruzón regelmatig het Cubaanse sportbeleid. Zo hekelde hij het feit dat Cubaanse schakers niet over internet kunnen beschikken. ‘Het lijkt op honkballers die je zonder handschoenen het veld opstuurt’.

Lazaro Bruzón is een grootmeester. Hij werd tweemaal wereldkampioen bij de junioren. In 2001 mocht Bruzón, als wereldkampioen bij de junioren, meespelen in de kroongroep van het Essent-toernooi in Hoogeveen. Hier werd hij vierde en laatste.

Cubaanse schaker: ‘Ze hebben me alles afgenomen, zelfs mijn familie’

‘Hoe is het mogelijk dat ik mijn eigen land niet in mag?’, vraagt Arian González Pérez zich constant af. De 26-jarige Cubaan afkomstig uit Santa Clara, woont sinds vijf jaar in Barcelona. Om die reden werd hem recentelijk de toegang tot het eiland ontzegd, waardoor hij zijn zieke oma niet kon bezoeken. ‘Ik voel me ontheemd, een banneling en depressief’, zegt hij tijdens een telefoongesprek vanuit de Catalaanse stad. In zijn geboorteland was hij professioneel schaker, maar net zoals bij alle andere Cubaanse schakers die buiten Cuba wonen werd hij twee jaar geleden van de ELO lijst verwijderd, de nationale ranglijst van schakers. Om de titel schaakmeester te behouden zal hij een andere nationale federatie moeten vinden die hem beschermt. ‘Ze hebben me alles afgenomen, zelfs mijn familie. Het is erg frustrerend geen rechten te hebben.’

Arian González Pérez krijgt geen toestemming om terug te keren naar Cuba omdat hij gezien wordt als ‘deserteur’

Arian González Pérez krijgt geen toestemming om terug te keren naar Cuba omdat hij gezien wordt als ‘deserteur’

González was 21 toen hij besloot zijn geboorteland te verlaten op zoek naar een betere toekomst. ‘In een wanhopige poging het land te verlaten greep hij de eerste mogelijkheid aan, maar pas nadat de Cubaanse autoriteiten hem tot driemaal toe verboden een reis te maken. ‘Ik ging direct naar Spanje zonder de intentie te hebben hier te blijven, maar ik moest het doen vanwege de armoede die het eiland kent. Ik leende geld en kwam naar Spanje. Maar het ging me slecht af tijdens de toernooien en ik kon de schulden niet betalen, waardoor ik bleef’, zegt hij. De rechtenstudent dacht dat hij wanneer hij het Spaanse burgerschap zou hebben wel toestemming zou krijgen Cuba te bezoeken, maar dat was niet het geval. ‘Het is onvoorstelbaar. Cuba is mijn land, het is mijn recht, mijn familie woont daar. Deze situatie is een schending van de mensenrechten,’ zegt hij met nadruk. González bezocht een jaar geleden het Cubaanse consulaat in Barcelona, waar ze hem verzekerden zijn aanvraag om naar Cuba af te reizen binnen een maand in behandeling te nemen. Het antwoord bleef echter uit. ‘Toen ik hoorde dat mijn 81-jarige oma was gevallen en daarbij haar heup had gebroken, werd ik wanhopig en keerde ik terug naar het consulaat. Ze zeiden geen antwoord te hebben en de beambte die mij hielp zei dat ik naar het inzicht van de Cubaanse autoriteiten was gedeserteerd.’

Amnesty International
Naar aanleiding van deze gebeurtenissen, besloot hij zich tot de mensenrechtenorganisatie Amnesty International te richten. ‘Ik geloof dat ik niet bang moet zijn en de waarheid moet vertellen over het vele onrecht dat in mijn land voorkomt. Wij Cubanen kunnen deze schendingen niet langer te accepteren, benadrukt hij. Het is tijd om mijn steentje bij te dragen en te strijden voor verandering.’ González verliet Cuba voor de hervormingen die de afgelopen jaren onder president Raúl Castro werden doorgevoerd, die hij bestempelt als ‘leugens’. Met de veranderingen in de migratiewetgeving is de termijn die een Cubaans burger buiten het moederland kan doorbrengen verlengd van 11 maanden naar twee jaar, waarna de desbetreffende persoon wordt gekwalificeerd als deserteur en hem/haar de terugkeer gedurende acht jaar wordt ontzegd. De jongeman zegt dat deze norm in strijd is met artikel 13.2 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, die voorschrijft dat iedere persoon het recht heeft een land te verlaten (inclusief iemands geboorteland) en terug te keren naar het eigen moederland binnen.
schaken- Arian-Gonzalez-PerezControverse
In 2013 raakt Arian González, die niet meer in zijn onderhoud kan voorzien, betrokken bij een controverse toen hij nog als ‘Cubaan’ deelnam aan competities. De schaker werd gediskwalificeerd naar aanleiding van beschuldigingen van groot schaakmeester Víctor Moskalenko, die inmiddels het Spaans burgerschap heeft. Hij beschuldigde Arian González van dronkenschap en vals spelen tijdens een toernooi in Mollet del Vallés bij Barcelona. Tevens beschuldigde hij een andere Cubaans schaker, Orlevis Pérez Mitjans, ook woonachtig in Spanje: ‘Wanneer je tegen een Cubaanse schaker speelt zitten zijn andere landgenoten je achter je rug dwars. Je moet het niet enkel opnemen tegen een speler, maar tegen een heel team van gangsters.’ González richtte zich nadien tot de Schaakfederatie van Catatonie waarin vroeg maatregelen te nemen tegen de hoon en laster van Moskalenko.

Schaken is staatsmonopolie
Hij bekritiseert het beleid van Cuba ten aanzien van schaken. ‘Schaken vormt een onderdeel van het politieke monopolie van de Cubaanse regering. Het is ook een manier voor jongeren om het land te kunnen verlaten op zoek naar een betere toekomst. Maar velen doen dat niet omdat schaken op internationaal niveau slecht betaalt, terwijl de Cubaanse regering de grote schaakmeesters een salaris van 100 CUC betaalt, dat veel is in vergelijking met het salaris van de gemiddelde Cubaan. Arian González wacht momenteel op Amnesty International, hopend dat deze organisatie druk zal uitoefenen opdat hem toestemming wordt gegeven terug te keren naar Cuba. De organisatie beloofde hem een antwoord te geven. ‘Het zal een eeuwige frustratie zijn als mijn oma sterft zonder haar gezien te hebben. Vijf jaar geleden toen ik uit Cuba vertrok zag ik haar voor het laatste.’

Bron:
* 14ymedio, 8 april 2015 Madrid