Voortreffelijk gerestaureerde heruitgave beste Cubaanse film ooit

Volkskrantrecensent Kevin Toma is enthousiast over ‘de voortreffelijk gerestaureerde heruitgave van Memorias del Subdesarrollo, over een nutteloos geworden burgerman in het ontzielde Havana van de jaren zestig.’ De film werd geregisseerd door Tomás Gutiérrez Alea en ging in 1968 in première. Hij was destijds ook in Nederlandse filmhuizen te zien.

memoriasdelsubdessarollasolas3Ooit, jeremieert het hoofdpersonage van Memorias del Subdesarrollo (1968), gold Havana als het Parijs van Latijns-Amerika. Anno 1961 moet Sergio, een welgestelde dertiger met gesneefde schrijversaspiraties, toezien hoe talloze landgenoten de socialistische revolutie ontvluchten en de hoofdstad ontzield achterlaten. Ook Sergio’s echtgenote Laura neemt spontaan het vliegtuig richting Miami, waarna hij verdoofd terugkeert naar hun luxueuze Havaanse appartement.

Kritiek
Een ideologisch dode held, deze Sergio (Sergio Corrieri). En dat voor een regisseur die zelf een fel pleitbezorger was van de Cubaanse Revolutie. Tomás Gutiérrez Alea (1928-1996) geloofde dan ook niet in gemakzuchtige propaganda. ‘We hebben cinema nodig die een kritische houding ontwikkelt en stimuleert.’ zei hij ooit. ‘Maar hoe kunnen we onze realiteit bekritiseren en deze tegelijkertijd krachtiger maken?’ Sergio is een hautaine lamzak die zowel het volk als de literatuur, kunst, cultuur, ambities en revolutionairen van Cuba onderontwikkeld vindt

film-memorias-subdesarrolloScherpe observaties
Het antwoord van Memorias del Subdesarrollo (Herinneringen aan onderontwikkeling): kies het perspectief van een burgerman die in het nieuwe Cuba weliswaar volkomen nutteloos is geworden, maar ook scherpe observaties van die samenleving maakt. Sergio is een hautaine lamzak die zowel het volk als de literatuur, kunst, cultuur, ambities en revolutionairen van Cuba onderontwikkeld vindt. Intussen blijkt hij niet in staat tot duurzame relaties met anderen en lukt het hem niet zijn ingezakte bestaan te reanimeren. Liever scharrelt hij in Laura’s achtergelaten kleren door de flat, fantaseert hij over de schoonmaakster of mijmert over zijn jammerlijke liefdesgeschiedenissen. Lees verder op de website van de Volkskrant, 14 juli 2017

Link

* Engelstalige Wikipedia

Financieel gesjoemel bij Internationale School voor Film en TV

Bij fiscale controle van de activiteiten van drie werknemers van de Internationale School van Film en Televisie (EICTV) in Cuba, is gebleken dat zij zich hebben verrijkt door de illegale verkoop van drank, afkomstig uit deze school. De filmopleiding, een paradepaardje van Fidel Castro en de Colombiaanse schrijver Gabriel García Márquez en 27-jaar geleden opgericht, kon de drank tegen bijzonder lage prijzen inkopen. De drie verdachten zouden via studenten de drank hebben doorverkocht aan particuliere restaurants en bars van de staat in San Antonio de los Baños, 30 mijl ten westen van Havana, waar de EICTV is gelegen.

De Utopie gerealiseerd', aldus Fidel Castro, de Argentijnse cineast Fernando Birri en de Colombiaanse schrijver Gabiriel Marquez

‘De Utopie gerealiseerd’, aldus  de Colombiaanse schrijver Gabriel Marquez, Fidel Castro en (waarschijnlijk) de Argentijnse filmer Fernando Birri

Een Nederlandse bezoeker aan deze internationale filmopleiding laat weten dat deze praktijken al jaren plaatsvinden en door bijna elke werknemer en student worden gepraktiseerd. Het personeel van de school nam zelfs nieuwe studenten onder hun hoede om afspraken te maken over de drank die de studenten wel, en het personeel niet kon kopen. Voor de studenten, vaak afkomstig uit Afrikaanse en Latijns-Amerikaanse landen, was er sprake van een lucratieve handel die per persoon 20 dollar per maand opbracht. De Nederlandse bezoeker herinnert zich dat van de vele buitenlandse studenten die deze handel bedreven, er slechts één was die principieel weigerde. Deze Franse studente ging uiteindelijk overstag met het argument dat zij de karige maandinkomens van de Cubaanse medewerkers (18 tot 20 dollar per maand) kon verbeteren met deze illegale transacties.

Filmregisseurs van naam bezochten in de voorbije jaren de school zoals hier tomas-gutierreeictv25jaartomc3a1s-gutierrez-alea-fernando-birri-gabriel-garcc3ada-mc3a1rquez-y-julio-garcc3ada-espinosa.jpg

Filmregisseurs van naam bezochten in de voorbije jaren de school zoals hier Tomas Gutierrez Alea van Fresa y Chocolate, Fernando Birri, Gabriel Garcia Marquez en Julio Garcia Espinosa

Persoonlijke verrijking
De medewerkers die nu in de beklaagdenbank zitten, konden zich, aldus de viceminister van Cultuur, Fernando Rojas, een grote luxe permitteren. In een reactie op de website La Jiribilla van de kunstenaarsbond zegt hij dat zij over grote bedragen geld beschikten in vreemde valuta, auto’s kochten met de opbrengst van de illegale inkomsten en zelf een woning volledig renoveerden uit de opbrengsten van het misdrijf. Deze personen zitten nu in de gevangenis, aldus de viceminster.

Meer onregelmatigheden
Rojas zegt ook dat er zich meer financiële onregelmatigheden hebben voorgedaan waardoor de kosten van de school sterk zijn gestegen; rekeningen werd vervalst, salarissen onterecht uitbetaald en er werd zonder geldige toestemming geld van de bank gehaald. Hij noemt het elementen die ‘niet bevorderlijk zijn voor een klimaat van orde voor het intense creatieve werk van de school’. Nieuw aangemelde studenten voor het komend schooljaar hebben per brief te horen gekregen dat er komend studiejaar geen plaats voor hen zal zijn.

Deelnemers aan een workshop van de EICTV in 2011

Deelnemers aan een workshop van de EICTV in 2011

Buitenlandse steun
De EICTV verzorgt driejaarlijkse cursussen voor buitenlandse studenten die daarvoor 15.000 dollar betalen. Het instituut krijgt financiële steun van het Cubaanse Ministerie van Cultuur, de UNESCO en diverse instellingen uit Brazilië, Panama en Venezuela. De school werd sinds 2011 geleid door de Guatemalteekse regisseur Rafael Rosal; hij liet vrijdag weten terug te treden als directeur.

EICTVLinken
Interview met de Cubaanse vice-minister van Cultuur, Rojas
* Website van de EICTV

Cubaanse ambassade in Beirut verbiedt film op Libanees festival

De film Memorias del desarrollo van de Cubaanse cineast Miguel Coyula is op het laatste moment door de Cubaanse ambassade teruggetrokken van het Latijns Amerikaanse Filmfestival in Beirut, dat vorige week plaatsvond. De diplomaten van deze ambassade beweerden dat de film  ‘niet Cubaans is’ omdat ze werd geproduceerd ‘buiten de kanalen van ICAIC om’, de officiële staatsinstelling voor de filmcultuur in Cuba.

De regisseur Miguel Coyula – ooit opgeleid aan de Internationale Televisie en Filmschool / Escuela Internacional de Cine y Televisión in San Antonio de los Baños bij Havana en nu woonachtig woont in New York –  heeft het publiek zijn excuus aangeboden voor het terugtrekken van de film. De Cubaanse criticus Gustavo Arcos, werkzaam aan het Instituto Superior de Arte in Havana, zegt dat de ambassade in Libanon zich wat meer zou moeten bezighouden met de veranderende wereld en begrijpen dat ‘alle Cubanen, ongeacht de plek waar ze wonen, Cubanen blijven.’ (…) “Memorias del desarrollo is een integrale Cubaanse film, ook al deed het ICAIC er niet aan mee. De directeur is een Cubaan, het thema, het script, de acteurs en de mensen op de set zijn Cubanen. Maar het is vooral een cinematografisch meesterwerk waarin een eigentijdse taal wordt beluisterd, wie zijn we en wat is ons doel en dat hoor je maar weinig in de films van ÍCAIC.’  De film werd eerder afgewezen voor het Latijns Amerikaans Filmfestival in Havana, maar werd wel uitgeroepen tot de Beste Film van de Jonge Filmmakers van het ICAIC.

Klassieke film

Beeld uit Memorias del Subdesarollo - 1968 - met hoofdrolspeler Sergio Corrieri die in 2008 overleed

Memorias del desarrollo vertelt het verhaal van een Cubaanse intellectueel die de revolutie en de onderontwikkeling vaarwel zegt, maar ontdekt dat hij zich ook niet kan aanpassen aan het leven in de VS. Het script is van de Cubaanse schrijver Edmundo Desnoes. Hij maakte in 1968 de klassieker Memorias del subdesarrollo van regisseur Tomás Gutiérrez Alea. Deze film, die destijds ook in Nederland werd vertoond, vertelt hetzelfde thema in zwart-wit.

Linken
* De volledige film Memorias del subdesarrollo (1 uur en 32 minuten)
* Spaanstalige website gewijd aan deze film uit 1968