Sneller asiel voor Cubaanse homo’s en transseksuelen

Maak het voor LHBTI’s uit Cuba eenvoudiger om in Nederland asiel te krijgen. Die oproep doet het COC vandaag in een brief aan staatssecretaris Harbers (Asiel). Volgens de belangenorganisatie is de situatie voor LHBTI’s in het Midden-Amerikaanse land nog steeds ronduit slecht. De afgelopen tijd vroegen opvallend veel Cubaanse LHBTI’s asiel aan in Nederland. Het COC schrijft aan de staatssecretaris dat LHBTI’s op Cuba nog altijd worden onderdrukt, bedreigd en mishandeld. In bepaalde gevallen loopt hun leven zelfs gevaar. De Cubaanse politie valt LHBTI’s lastig, algemene wetgeving wordt gebruikt om LHBTI’s mee te bestraffen en de politie biedt LHBTI’s in praktijk vaak geen bescherming. Ook worden mensen vaak gediscrimineerd door medeburgers.

gays-azc-22022019

Enkelen van de Cubanen die asiel vroegen in Nederland

In de brief beschrijft het COC onder meer de afschuwelijke situatie waarin veel transvrouwen op Cuba verkeren. Zo werd een transvrouw die recent naar Nederland vluchtte in Cuba op straat uitgescholden en bekogeld met stenen. In plaats van haar bescherming te bieden, beboette de Cubaanse politie haar voor het dragen van vrouwenkleding, werd ze geslagen, kaalgeknipt, een jaar lang gevangen gezet en meerdere keren verkracht door een medegevangene. Toen ze daarbij om hulp riep, werd ze door gevangenbewaarders mishandeld. Een lesbische vrouw werd meerdere keren aangehouden omdat ze met haar vriendin op straat liep. Een andere lesbische vrouw kreeg zo’n dertig waarschuwingen van de Cubaanse politie. De wijkagent bouwde een dossier over haar op en dreigde dat hij haar bij een volgende melding gevangen zou zetten.

gay-pride-havana

Gaypride in Havana 2017

Risicogroep
COC Nederland vraagt de staatssecretaris om Cubaanse LHBTI’s de status van ‘risicogroep’ of ‘kwetsbare minderheidsgroep’ te geven, waardoor ze in Nederland eenvoudiger in aanmerking komen voor asiel.

Bij de foto:
In mei 2017 werd in de Cubaanse hoofdstad Havana de tiende editie van de Gay Pride gehouden (foto). Zo’n duizend homo’s en lesbiennes demonstreerden er tegen homofobie en voor gelijke rechten. Homoseksualiteit is sinds 1979 niet meer strafbaar in Cuba maar homostellen worden nog altijd niet erkend.

Bron
* Gaysite, 22 februari 2018

Beluister:
* NPO-Radio, 22 februari 2018:
In januari kwam een recordaantal van 155 Cubanen op Schiphol aan om asiel aan te vragen, een nieuw record na de plotselinge toename eind 2017. Een enkeling krijgt asiel, de overigen blijven vaak illegaal in de Europese Unie, zo blijkt uit onderzoek van het NPO Radio 1-programma Bureau Buitenland. Edwin Koopman sprak met de Cubanen in een asielcentrum.

Opvallend veel Cubaanse vluchtelingen: ’Schiphol lijkt Klein Havana’

Opeens zijn ze er. Een opmerkelijk aantal vluchtelingen uit Cuba vroeg de afgelopen maanden asiel aan in Nederland. Het gaat om een grote groep transgenders en andere LHBT’ers (lesbisch, homo-, biseksueel en transgender). De positie van deze groep zou de laatste tijd erg verslechterd zijn op Cuba. ‘De detentieruimte op Schiphol is inmiddels verworden tot Little Havana’, zegt advocaat Thomas Thissen, die een aantal vluchtelingen bijstaat. Vorig jaar (2016) maakten 23 Cubanen aanspraak op asiel in Nederland, in 2015 slechts 9. Tot en met oktober 2017 staat de teller al op 78, blijkt uit periodieke rapporten van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Sam Trompert maakte de volgende reportage voor de dagbladen van de Holland Media Groep. Het artikel werd gisteren ook geciteerd in de CubaTips.

lhbti-aantallen-schiphol

Bron: Asylum Trends October 2017 van de IND

Waarom nu? Er is geen duidelijk antwoord. Gesuggereerd wordt dat orkaan Irma, de tropische cycloon die deze zomer een ravage aanrichtte in Latijns-Amerika, er iets mee te maken heeft. Sinds een paar maanden zou de agressie naar LHBT’ers toenemen, verklaren vluchtelingen. De keuze voor Nederland is deels bewust, maar vooral praktisch. Bewust, vanwege het positieve imago dat ons land heeft als het gaat om de rechten van LHBT’ers. Praktisch, omdat bijkans de enige vluchtroute van Cuba een vliegtuig naar Rusland is. Dat vliegtuig maakt een tussenstop op Schiphol. De vluchtelingen voltooien hun reis naar Rusland niet, maar vragen asiel aan op de nationale luchthaven.

umap-krantenartikel2

De UMAP-strafkampen -waar gays, dominees, priesters, Jehova’s en artiesten werden opgesloten – waar volgens het regime ‘het werk de mens vrijmaakt.’

Cuba en LHBT
Sinds de revolutie van 1959 is Cuba een communistische staat. Sinds 2008 wordt het land geleid door Raúl Castro, de broer van de in 2016 overleden revolutionair Fidel Castro. Het land kent een duistere geschiedenis, als het gaat om de omgang met LHBT’ers. Het regime van Fidel Castro pakte hen op en stopte hen in werkkampen. Andere seksuele geaardheden dan de heteroseksuele norm waren verboden. Die tijd is voorbij. Fidel Castro noemde de werkkampen in 2010 ’groot onrecht’ in een interview met Mexicaanse media. Ook is er geen zedenwetgeving meer op Cuba. De staat betaalt zelfs voor sekse-veranderende operaties. Veel zou zijn te danken aan Mariela Castro, dochter van Raul. Zij komt op voor LHBT’ers. Toch leiden transgenders een bestaan in de marge, begrijpen advocaten van hun cliënten. Hoewel de staat zijn vriendelijke gezicht laat zien, sluimert onderhuids de vijandigheid voor ’de ander’ door.

Nederlandse advocaten
Voor Mariela Castro hebben de vluchtelingen juist geen goed woord over. ‘Zij is volgens mijn cliënten een leugenaar’, aldus de Alphense advocaat Thissen, die vier vluchtelingen bijstaat. Een van zijn cliënten vluchtte, omdat deze gedwongen werd borstimplantaten te verwijderen. Ook de Leidse advocate Tess Neijzer krijgt hartverscheurende levensverhalen van haar cliënten te horen. Zelf staat ze vier vluchtelingen bij, maar haar kantoor heeft meer Cubaanse cliënten. ‘Deze mensen kunnen nauwelijks werk krijgen. Als je nagaat dat op Cuba bijna alle banen overheidsbanen zijn is dat toch opvallend. Ze worden continue lastig gevallen door de burgerbevolking. Ze worden bekogeld met stenen en vuilnis. Ik hoor dat er sprake is van fors geweld, tot messteken aan toe. En de politie beschermt hen nauwelijks’, vertelt advocaat Tess Neijzen, van het Leidse Leidraad Advocaten.

gay-LGBTI-marcha-2016-madrazo

Vorig jaar ageerde een onafhankelijke lgbti-groep in Havana tegen geweld van de politie tegen gays. Bij dat soort protesten zwijgt Mariela Castro.

Politie
Daarnaast worden ze getreiterd door de politie. ‘Zoals één van mijn cliënten zei: je staat op de taxi te wachten en ze pakken je’, aldus Neijzer. Dan krijg je een boete voor bijvoorbeeld prostitutie. Bij een bepaald aantal boetes kan dat op celstraf uitlopen, weet Neijzer. Een aantal vluchtelingen is benaderd om te vertellen over het leven op Cuba, maar daar hebben zij vanaf gezien. Asielprocedures lopen meestal nog en de kans op afwijzing is aanzienlijk.
‘Cuba is niet opgenomen op de lijst veilige landen van herkomst’, vertelt een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid, waar de IND onder valt. Maar dat betekent niet dat asielzoekers uit Cuba per se in aanmerking komen voor asiel. ‘(Dat) wordt bepaald op grond van het individuele asielrelaas tegen de achtergrond van hetgeen bekend is over de veiligheids en mensenrechten in Cuba’, aldus de woordvoerder.
Het is lastig om aan te tonen dat een vluchteling problemen ervaart op Cuba, vanwege zijn of haar geaardheid. ‘Ik hecht zeer aan mensenrechten, maar op dit moment kun je niet zeggen dat LHBT’ers op Cuba vervolgd worden om wat ze zijn. Maar wellicht wel om wat ze zeggen’, zegt Cuba-deskundige Kees van Kortenhof.

Mariela Castro bepaalt de grenzen van emancipatie
De emancipatie van LHBT’ers op Cuba is in handen van seksuologe Mariela Castro (1962), directeur van CENESEX, het Cubaanse centrum voor seksuele voorlichting. Sinds 2013 is ze lid van het parlement van Cuba. Haar naam verraadt haar invloed. Als dochter van de huidige president Raúl Castro, en nichtje van grote leider Fidel behoort ze tot de absolute elite van het door één partij geleide Cuba. Die invloed heeft ze de laatste jaren gebruikt om de rechten van lesbische, homoseksuele, biseksuele en transgender mensen op de kaart te zetten. Met succes. Sinds begin deze eeuw vergoedt de staat een sekseveranderende operatie. Er worden Pride-marsen georganiseerd. En discriminatie van LHBT’ers op de werkvloer is bij wet verboden.

CUBA-US-MARIELA CASTRO

Mariela Castro

Gaymoeder
Op papier lijkt Mariela Castro dus de LHBT-moeder van Cuba. Toch vertoont dat masker scheurtjes. ‘Mariela Castro is zeker geen heldin’, zegt Cuba-deskundige Kees van Kortenhof. Hij is voorzitter van stichting Glasnost in Cuba. Drie jaar geleden bezocht hij het land voor het laatst en sprak toen met LHBT-activisten. ‘De echte helden zijn de mensen die als dissident opkomen voor de rechten van álle LHBT’ers.’ Want naast voorvechter van LHBT-rechten is Mariela Castro een fervent supporter van het socialistische regime. De gelijkheid van niet-hetero’s is wat haar betreft een sociaal-economische kwestie, maar dus geen sociaal-culturele. Zoals dat gaat in eenpartijstaten: sommige mensen zijn net iets gelijker dan de rest. Een onafhankelijke belangengroep voor LHBT’ers wordt onderdrukt. Het handjevol mensen dat jaarlijks aanspraak kan maken op een sekseveranderende operatie moet toestemming van een staatscommissie krijgen. ‘Als je vriendjes bent met Mariela Castro kun je je laten opereren, maar ben je dat niet: dan heb je het nakijken’, aldus advocaat Tess Neijzen.

Ahmadinejad
Een voorbeeld uit 2012: dissidente LHBT-activisten willen de positie van homoseksuele mensen in Iran aan de orde stellen, die daar stelselmatig vervolgd worden. Toenmalig president Mahmoud Ahmadinejad was toen op staatsbezoek op Cuba. Maar dan geeft Mariela Castro niet thuis. Kortenhof: „Ze presenteert zich wel als voorvechter van de LHBT-rechten, maar zwijgt als het niet in haar straatje past. Ze geeft heel duidelijk de grenzen van emancipatie aan.’
Woordvoerder Philip Tijsma van het COC legt uit dat contact met activisten lastig is. Een verklaring voor de verhoogde instroom heeft hij daarom niet. Nederland zou zijn best kunnen doen de situatie voor LHBT’ers op Cuba beter te onderzoeken. Want hij onderschrijft wel de kritiek op Cuba’s LHBT-beleid en Mariela Castro. ‘Haar organisatie monopoliseert het thema, voor andere geluiden is geen plek.’ Ook Amnesty en Human Rights Watch zijn kritisch over de mensenrechten op Cuba.

Bron
* Holland Media Groep, o.a. Noord-Hollands Dagblad, De Gooi- en Eemlander,
9 december 2017. Auteur: Sam Trompert.

Situatie van transseksuelen in Pinar del Río is kritisch

Leden van de gay- en lesbobeweging LGBTI in Pinar del Río zien de steniging door jongeren in april jl. van de transseksueel Yosvani Muñoz Robaina of La Eterna ‘niet als een geïsoleerd voorval’ en spreken over constante vormen van mishandeling en dreigementen aan het adres van transseksuelen. Dergelijke voorvallen staan in schril contrast met het officiële discours over de voortgaande acceptatie van de LGBTI-gemeenschap in Cuba. Officiële media zwegen over deze moord op een transseksueel. Directeur van CENESEX, Mariela Castro, gaf slechts een reactie aan het Mexicaanse persbureau Reforma.

Yosvani Munoz die ook wel Eterna of de eeuwige werd genoemd

Yosvani Munoz die ook wel La Eterna of De Eeuwige werd genoemd

Volgens de website Diario de Cuba beschouwt de politie van Pinar del Rio de zaak als ‘afgesloten’ en meldt dat de moord het gevolg is van een crime passionel. Activisten zoals de 22-jarige Leodán Suárez uit Pinar del Río, zijn er echter van overtuigd dat het hier gaat om een geval van transfobia oftewel afkeer van transseksuelen. Geweld tegen transseksuelen en leden van de LGBTI-gemeenschap wordt door velen nog als ‘normaal’ beschouwd. Leodán Suárez: ‘Fysiek en moreel geweld is zo gewoon dat ik over deze zaak niet eens verbaasd ben’. (…) ‘De situatie van transseksuelen is kritisch, wij kunnen het huis niet verlaten, moeten in het verborgen leven. Wij worden in elkaar geslagen, men beledigt en kwetst ons fysiek en geestelijk.’ Voor transseksuelen is het moeilijk om aan werk te komen en te overleven. Sommigen doen dat door de giften van familie in het buitenland en anderen die niet over die mogelijkheid beschikken, vervallen in prostitutie. ‘In dat geval wordt men vaak aangehouden door de politie die ons ‘beledigt, in elkaar slaat en publiekelijk belachelijk maakt’, aldus Suárez.

De vrolijke kant van de gay-medaille zoals CNESEX en Mariela castro die graag presenteren

De vrolijke kant van de gay-medaille zoals CENESEX en Mariela Castro die graag presenteren

Mariela Castro en het officialismo
Leodán bekritiseert de houding van het officiële instituut CENESEX dat wordt geleid door Mariela Castro, de dochter van president Raúl Castro. ‘Wij krijgen geen enkele steun van hen.’ Hij wacht sinds 2012 op een sekse-operatie, maar omdat hij geen volgeling van Mariela Castro is verloopt dit proces zeer traag. ‘Personen die zich ideologisch verwant voelen met Castro, worden eerder geholpen.’ Hij constateert dat Mariela Castro en CENESEX bijdragen tot een tweedeling onder de leden van de LGBTI-gemeenschap, namelijk van hen die zich revolutionair noemen en zij die dit niet zijn. De jonge transseksueel constateert dat ook mensen met geld een streepje voor hebben. Doktoren zijn bereid transformatie-operaties uit te voeren in ruil voor extra bijdragen van rond de 1.500 CUC. In enkele gevallen zijn daar ook mensen voor veroordeeld.

De woning waar Yosvani met zijn moeder woonde

De woning in Pinar waar Yosvani met haar moeder woonde

Zwijgen media
De Cubaanse media zwegen tot nu toe over de moord op deze  transseksueel in Pinar del Río, tot ergernis van twee Cubaanse schrijvers Norge Espinosa en Jorge Ángel Pérez. Zij veroordelen het zwijgen van de officiële media en ontkennen dat hier sprake is van een geïsoleerde gebeurtenis. Norge Espinosa: ‘De Cubaanse media die zwelgen in het eigen triomfalisme en het herhalen van  mantra’s, zwegen over deze gebeurtenis’, zegt hij op Facebook. Hij herinnert aan de straf- en werkkampen voor homoseksuelen in Cuba 50 jaar geleden. ‘Vijftig jaar na de opening van deze UMAP-kampen zijn er slachtoffers en het zwijgen is het ergste wapen hier tegen.’ Jorge Ángel Pérez bekritiseert in een e-mailbrief ook het zwijgen van de autoriteiten en hij stelt vast dat dit zwijgen ‘een beloning’ en een ‘eerbewijs’ kunnen zijn voor de plegers van dit misdrijf. ‘Onze pers, onze media in het algemeen zwijgen, verbergen en manipuleren. Soms maakt men een verwijzing naar het geweld tegen vrouwen, maar bijna nooit naar racisme en homofobie,’ aldus Jorge Ángel Pérez

CENESEX zwijgt
Niet alleen de Cubaanse media zwijgen over het voorval, ook CENESEX, de staatsinstelling die zich opwerpt als verdediger van homobelangen, reageert niet. Directeur Mariela Castro gaf wel een verklaring aan het Mexicaanse persbureau Reforma*, die niet in de Cubaanse media is terug te vinden. Daarin zegt zij dat de moord in onderzoek is bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken waaronder de politie ressorteert. Zij wijst erop dat een precieze analyse noodzakelijk is om de ware aard te kennen van het misdrijf waar leden van de LGBTI-gemeenschap slachtoffer van zijn. ‘Het aantal gevallen van roof en misdadige delicten in het geval van moord en doodslag van homoseksuelen is overvloedig. Dat leren ook de feiten die de speciale dienst voor onderzoek naar misdaden Dirección General de Investigación Criminal de Operaciónes (DGICO) ons leverde.’

Link
* De interkrant 14ymedio doet verslag van het leven en het Tragische einde van Eterna, 15 mei 2015

Noot
* Mariela Castro gaf commentaar aan het Mexicaanse persbureau Reforma, maar niet aan de Cubaanse media. Fidel Castro maakte in een vergelijkbare situatie gebruik van de Mexicaanse krant La Jornada. Hij sprak toen over de vervolging van homoseksuelen in de beginjaren van de revolutie en zei spijt te hebben van de rol die hij tientallen jaren geleden in die “grote onrechtvaardigheid” heeft gespeeld. Ook Fidel’s verklaring was nergens in de Cubaanse officiële pers te lezen. Er mag dan sprake zijn van excuses (in de buitenlandse pers), maar de slachtoffers van de homovervolging die nog wonen en leven in Cuba, hebben er nooit over gelezen en gehoord. Het was een excuus voor buitenlandse consumptie. Dit fabeltje werd recent nog vermeld door de website Vice.

Website Volkskrant: over bezoek Mariela Castro

‘Mariela Castro zoekt dialoog in Nederland die ze in Cuba afwijst’

De Universiteit van Amsterdam biedt Mariela Castro, de dochter van de Cubaanse eerste minister Raúl Castro, vrijdag aanstaande een podium tot dialoog. Maar in eigen land weigert de presidentsdochter elke vorm van dialoog met kritische homoactivisten of andere opposanten die de partijlijn bekritiseren. Dat stelt Kees van Kortenhof, voorzitter van de stichting Glasnost in Cuba.

De dochter van de Cubaanse eerste minister Raúl Castro voert – onder meer op uitnodiging van de Universiteit van Amsterdam en het Latijns-Amerika Instituut Cedla  – aanstaande vrijdag het woord in de Zuiderkerk in Amsterdam. Mariela Castro is directeur van het overheidsinstituut Cenesex in Havana en zegt zelf zich ‘vanuit het perspectief van mensenrechten en een rechtvaardige samenleving’ in te zetten voor homo’s, lesbo’s en transseksuelen in Cuba. De UVA biedt Mariela Castro een podium tot dialoog. Maar in eigen land weigert de presidentsdochter elke vorm van dialoog met kritische homoactivisten of andere opposanten die de partijlijn bekritiseren.

Vijftig jaar dictatuur
Mariela Castro maakt deel uit van de maatschappelijke bovenlaag in Cuba, die de afgelopen 50 jaar, onder leiding van de presidenten Fidel en Raúl Castro, verantwoordelijk is geweest voor de zeer slechte reputatie van het land op het gebied van de mensenrechten. In het laatst verschenen landenrapport van Amnesty International 2011 wordt geconstateerd dat in Cuba ‘fundamentele rechten als die van vrije meningsuiting, vereniging en vergadering blijven ingeperkt en uitingen van kritiek op het éénpartijbewind worden vervolgd.’

Linken
* Lees het volledige artikel op de website van de Volkskrant 
* Mariela rechtvaardigt onderdrukking meningsvrijheid in Cuba (video van RNW Wereldomroep, 15 minuten Spaanstalig

Citaat Mariela Castro: ‘Als Radio Nederland Wereldomroep die nu over communicatievrijheid beschikt, dingen zou doen als het pleiten voor veranderingen van het politieke systeem in Nederland, ben ik er zeker van dat het met zijn vrijheid gedaan zou zijn. En dat zou overal gebeuren.’

De lezing van Mariela Castro vindt op vrijdag 28 oktober plaats in de Zuiderkerk in Amsterdam en begint om 3 uur.