Neemt Rusland ruimte in die Trump achterlaat?

Drie jaar geleden kondigden president Obama en president Raúl Castro – na 18 maanden geheime onderhandelingen – de normalisering van de betrekkingen tussen Cuba en de Verenigde Staten aan, na bijna zes decennia van vijandschap. Het panorama na drie jaar oogt niet bemoedigend nu onder president Donald Trump de vijandschap van de VS tegen Havana zo is toegenomen. Volgens de Spaanse website Publico profiteert Rusland hiervan en keert met elan naar het eiland terug.

Putin

Welkom voor Putin in Havana

In zes maanden tijd is een langzame maar schijnbaar definitieve toenadering veranderd in een harde politieke botsing waarvan de gevolgen nu zichtbaar worden. De Cubanen waarschuwden er afgelopen week voor. ‘De eerste nadelige effecten worden nu al gevoeld,’ zegt Josefina Vidal, directeur VS van het Cubaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken die als onderhandelaar van het eiland het gezicht werd van de toenaderingspolitiek. Het aantal Amerikaanse toeristen dat in Cuba aankwam. schoot met bijna 250% omhoog, maar die tendens neemt af. De bilaterale dialoog over kwesties als gezondheid of het milieu is tot stilstand gekomen en de geplande bijeenkomsten op hoog niveau tussen beide landen, vinden in Washington en niet langer in Havana plaats.

putin-raul-casatro

Putin en Castro, mei 2015

Contacten Putin
Nu de relaties verslechteren, geeft de voormalige Russische bondgenoot ondubbelzinnige signalen af van een hernieuwde belangstelling voor het eiland. Zo leverde Rusland in mei olie aan het eiland, die de sterk afgenomen gesubsidieerde olieleveranties uit Venezuela moet compenseren. Zes maanden eerder schold Rusland 90% van de schuld van Cuba kwijt. Amper een half jaar later ontmoette de Cubaanse president zijn Russische collega Vladimir Putin in Moskou. En afgelopen zaterdag ontving Raúl Castro de president van de grootste Russische oliemaatschappij (Rosneft), Igor Sechin, die als rechterhand van Putin wordt beschouwd. Rusland, Cuba’s op drie na grootste handelspartner, neemt deel aan de modernisering van de Cubaanse spoorwegen met miljoenen dollars, het bedrijf Lada heeft de auto-importen nieuw leven ingeblazen en het Russische toerisme is tot september met 40% gegroeid.

obama-raul-twee-televisiescherm17122014

17 december 2015: beide leiders maken herstel diplomatieke relaties bekend

Ballingen
Kort na de overwinning van Trump op 8 november 2016 ondertekenden Cuba en Rusland een serie overeenkomsten op het gebied van militaire samenwerking, transport, elektriciteit en medicijnen. Trump onthulde aan het einde van zijn verkiezingscampagne dat hij Barack Obama’s toenaderingsbeleid tot Cuba niet zou volgen, een standpunt dat toen werd toegeschreven aan zijn zoektocht naar de stemmen van Cubaans-Amerikaanse ballingen. En zes maanden na zijn aankomst in het Witte Huis kwamen er nieuwe maatregelen gericht op het Cubaanse leger en het maken van reizen naar Cuba door Amerikaanse burgers. Volgens de officiële krant Juventud Rebelde, maakte Trump ‘van Cuba een simpele fiche op het schaakbord van zijn duistere binnenlandse politiek’. En de krant wees erop dat senator Marco Rubio, een anker van het anti-castrisme in de Verenigde Staten, ook lid is van de parlementaire commissie die de Russische inmenging in de presidentsverkiezingen onderzoekt.

val van de muur, val vs-embargo

Val van de Muur, Val van Embargo.

Investeerders
De nieuwe maatregelen die het Amerikaanse Ministerie van Financiën publiceerde en bedoeld zijn de leiders in Cuba te wurgen, hebben ook een klimaat van angst en onzekerheid bij Amerikaanse investeerders gecreëerd. ‘Ze hebben een intimiderend en afschrikkend effect’ en ‘bevestigen de ernstige achteruitgang van de relaties tussen de beide landen’, aldus Vidal. Men is daar nog niet de explosieve bijeenkomst in juni in Miami vergeten met euforische anti-Castroballingen waar geageerd werd tegen Raúl Castro. Het Kremlin betoonde vervolgens zijn ‘standvastige solidariteit’ met Cuba in het zicht van de ‘hoogmoed’ van Washington. Het belangrijkste diplomatieke resultaat van de dooi, de heropening van ambassades (juli 2015), blijft gehandhaafd maar door de ups en downs van de afgelopen maanden functioneren beide vertegenwoordigingen minimaal. De meeste Amerikaanse ambtenaren pakten hun koffers nadat Washington onthulde dat meer dan twintig van haar diplomaten lichamelijke klachten hadden door vreemde akoestische aanvallen. Het zijn incidenten waarvan de waarheid door de regering van het eiland in twijfel is getrokken en nog steeds wordt onderzocht; Cuba moest ook zijn vertegenwoordiging in Washington verminderen.

rusland-igor-sechin-18122017

Partijkrant Granma meldt ontmoeting zondag jl. van Raúl Castro met topman Igor Sechin van het olieconcern Rosneft

Pessimisme
Wat dat incident betreft, heeft de Democratische senator Patrick Leahy, een verdediger van de toenadering tot Cuba, al twee maanden geleden gewaarschuwd dat de situatie Rusland in de kaart speelt. ‘Hoewel we niet weten wie er verantwoordelijk is, weten we dat onze tegenstanders in het buitenland, waaronder Rusland, duidelijk gemotiveerd zijn om de kloof te vergroten tussen de VS en Cuba om hun geopolitieke doelen te bereiken. En zoals we ook in de rest van de wereld zien, haasten onze  tegenstanders zich om de leegte op te vullen,’ schreef Leahy in de Huffington Post. Vandaag de dag is de sfeer op Cuba pessimistisch. ‘Andere nieuwe pionnen kunnen de komende maanden op het toneel verschijnen,’ besluit het artikel in Juventud Rebelde.

Bron:
* Publico, Lorená Cantó, 18 december 2017

Link
* Persbureau Reuters: Cuba’s Castro and Russian oil executive meet in Havana, 17 december 2017 

Advertenties

Bedrijven mijden Cuba onder druk Trump

De gevolgen van de uitspraken die president Donald Trump afgelopen juni deed over een harde lijn tegenover Cuba worden merkbaar. Producenten en handelaren dreigen zich terug te trekken.

trump-miami-juni2017

President Trump maakte de harde-lijn van zijn Cubabeleid in juni 2017 in Miami bekend.

In een artikel in de Mississippi Business Journal wordt gemeld dat verschillende activiteiten door de Mississippi Development Authority (MDA) ondernomen, om handel te drijven met het eiland, niet zijn gerealiseerd. In het artikel wordt Rose Boxx, directeur van zijn International Trade Division, geciteerd die in maart na een door de MDA georganiseerde reis naar Cuba, nog enthousiast was over de mogelijkheden om pluimvee en rijst aan Cuba te verkopen. Ook werd begin dit jaar nog gewezen op bilaterale samenwerking op het gebied van de havenproblematiek. De samenwerking kreeg zijn beslag nadat de vertegenwoordiging van de Cubaanse havenautoriteit een contract tekende met de havens van Pascagoula en Gulfport in Mississippi.

Omslag
Maar de dingen zijn veranderd. Mark McAndrews, directeur van de haven van Pascagoula, ging in april met MDA-ambtenaren naar Cuba terug om te zien of er mogelijkheden waren om basisproducten als rijst en gevogelte in Cuba te importeren. Medewerkers van Thomasson Co. bespraken de mogelijkheid om elektriciteitspalen aan Cuba te verkopen. Maar Thomasson Co., gevestigd in Philadelphia, zegt nu tegen de Mississippi Business Journal dat het bedrijf de pogingen na de verklaringen van Trump in juni van dit jaar, staakte. ‘Het leek even alsof er enige vooruitgang was geboekt,’ zegt McAndrews. ‘Er was een voorstel de handelsbelemmeringen op te heffen. Er was meer dialoog, maar ik vermoed dat de druk weer afnam en dat ook de belanghebbenden een beetje watervrees kregen.’

bar-hotel-ambos-mundos-jimmy-carter

Oud-president Jimmy Carter deed Hotel Ambos Mundos aan tijdens zijn bezoek aan Cuba

Schade toerisme
Volgens de Mississippi Business Journal hebben de beperkingen van Trump op reizen van Amerikaanse toeristen naar Cuba, ook een negatief effect op de toeristische sector. Een maatregel stelt dat Amerikaanse bezoekers niet kunnen verblijven in beroemde hotels zoals Ambos del Mundo, waar schrijver Ernest Hemingway lang heeft gewoond. Volgens John Patchoski van Koch Foods’ kipverwerkingsbedrijf in Pascagoula, betekent schade aan het toerisme ook minder geld in de zakken van Cubaanse burgers. ‘Maar als ze extra geld hebben, geven ze dat uit aan voedsel en Amerikaanse kip is een van de beste eiwitten die ze kunnen kopen.’

Bron
* CyberCuba, 24 november 2017

Amerikaans visum voor Cubanen via Colombia

Nu de verstrekking van visa voor de VS door de Amerikaanse ambassade in Havana is gestaakt, moeten Cubanen die willen emigreren naar de VS – vaak vanwege familiehereniging – een visum aanvragen bij de Amerikaanse ambassade in Colombia, aldus een mededeling van de vertegenwoordiging in Havana na de terugtrekking van ruim 60 leden van het Amerikaans personeel. Het achterblijvende personeel in de Cubaanse hoofdstad zal zich richten op primaire diplomatieke taken en consulaire activiteiten. De toeristensector vreest dat de nieuwe maatregelen een harde klap zullen zijn, na twee jaar van lucratieve ontspanning tussen VS en Cuba.

ambassade-havana-wachtenden 10102017

Wachtende Cubanen voor de ambassade van de VS

Volgens El Nuevo Herald staan 106.351 Cubanen op de wachtlijst voor een visum voor de VS. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken wil via de omweg van een reis naar Colombia ook de emigratieakkoorden uit 1994, die Cuba en de VS toen sloten, nakomen. De VS verplichtten zich toen jaarlijks 20.000 Cubanen visa voor immigratie naar de VS te verstrekken. ‘De VS kwam voor het fiscaal jaar 2016 en 2017 deze afspraak over visa voor immigratie verstrekt door de ambassade in Havana en het ministerie na en zoekt nu naar wegen deze afspraak ook in de toekomst na te komen,’ aldus het State Department in een reactie aan de Nuevo Herald. Volgens Cubaanse autoriteiten zou er nog slecht 1 functionaris op de Amerikaanse ambassade betrokken zijn bij de uitgifte van non-emigratievisa zoals diplomatieke visa en visa in geval van urgentie, bijvoorbeeld om gezondheidsredenen.

Akoestische aanvallen
Op 29 september trok de Amerikaanse regering ruim 60 medewerkers terug van de ambassade in Havana na de zogeheten ‘akoestische aanvallen’ waar 21 Amerikanen het slachtoffer van werden en waarvan de  herkomst tot nu toe onbekend is. Ook volgde op 6 oktober een advies aan Amerikaanse burgers Cuba om redenen van veiligheid, niet te bezoeken. Ook verbood de Amerikaanse overheid overnachtingen van hun personeel in de Hotel Nacional en Capri in Havana waar deze aanvallen zich ook zouden hebben voorgedaan. De Cubaanse Minister van Buitenlandse Zaken, Bruno Rodríguez, noemde de maatregelen van de VS ‘voorbarig’ zonder dat conclusies over de oorzaken bekend zijn. Hij sprak over ‘nadrukkelijk politiek getinte stappen.’

toerisme-cruiseschip-oldtimer-rozeToeristensector maakt zich zorgen
In de Cubaanse toeristensector  groeit de onrust over de gevolgen van het beleid van de Amerikaanse president Trump, bedoeld om de toeristenstroom van de VS naar Cuba te doen verminderen. De Cubaaanse Minister van Toerisme, Marrero, bezoekt op dit moment Canada in de hoop daar een nieuwe stroom van toeristen aan te boren voor zijn land.  In gesprekken met de media benadrukt hij dat Cuba na de orkaan Irma, weer in staat is buitenlandse toeristen te ontvangen. Cubaanse ondernemers gespecialiseerd in bezoek van Amerikaanse toeristen, hebben de laatste maanden stevige tikken opgelopen nadat zij twee-en-half-jaar geprofiteerd hadden van de betere relaties tussen de VS en Cuba. President Trump schrapte in juni het people-to-people toerisme dat door president Obama bedoeld was om individueel toerisme naar Cuba te bevorderen. Eind september adviseerde het Ministerie van Buitenlandse Zaken Amerikaanse burgers geen reizen naar Cuba te maken na de incidenten rond de akoestische strijd waarbij 22 Amerikaanse en Canadese diplomaten gezondheidsproblemen opliepen. Drie oktober volgde de terugtrekking van ruim 60 Amerikaanse personeelsleden uit de ambassade van de VS in Havana. Op 7 oktober liet hetzelfde ministerie weten dat ook Amerikaanse toeristen in Cuba symptomen vertoonden van de mysterieuze akoestische oorlogsvoering tussen beide landen. De Cubaanse Minister van Toerisme, Marrero, zei in Canada echter geen enkele klacht te hebben ontvangen over akoestische storingen van Amerikaanse toeristen of touroperators.

Onduidelijk
De nieuwe maatregelen zijn tot nu toe aangekondigd, maar niet gepubliceerd waardoor er in Cuba evenals in de VS, grote onduidelijkheid bestaat. Amerikanen kunnen echter tot nu toe ondanks de waarschuwing naar Cuba reizen. Tien procent van de buitenlandse bezoekers in Cuba komt uit de VS. Vorig jaar verdriedubbelde dit aantal tot 285.000 personen. Oorzaak was de historische toenadering tussen Washington en Cuba vanwege het beleid van ex-president Obama. Volgens officiële cijfers van Cuba dragen de Amerikanen 300 miljoen dollar bij aan de inkomsten van het land.

toerisme-zwembad-hotelSchade
‘Droeg de verbetering van de relaties tussen Cuba en de VS bij tot een gunstig groei, nu zien we zonder twijfel een negatieve tendens,’ aldus José Enrique Montoto, die via Airbnb geregeld een appartement verhuurt aan Amerikanen. ‘Er wordt een sfeer van onzekerheid gecreëerd bij hen die van plan zijn om naar Cuba te reizen.’ Reisbureau Holbrook Travel in Florida is ook bezorgd vanwege ‘de mogelijke gevolgen die de officiële waarschuwing om Cuba te mijden in 2018 en 2019 voor onze sector kan hebben,’ aldus eigenaar Andrea Holbrook. Een terugslag heeft ernstige gevolgen voor de Cubaanse economie die al te maken heeft met de daling van goedkope olieleveranties door bondgenoot Venezuela, dalende exporten en tekorten aan deviezen. Cubanen werkzaam in de toeristensector, adviseren niet te wachten op verbetering van de relaties tussen Cuba en Trump, maar naar nieuwe afzetmarkten te zoeken.

sigaarBron
* El Nuevo Herald, Havana Times, El Observador
Linken
* Los Angeles Times, 15 oktober 2017: Should you go to Cuba now? Here are the issues affecting your decision, vooral bedoeld voor toeristen uit de VS
* Facebookpagina van Cubaanse-Amerikanen, getiteld Cubanos en Reunificación / Cubanen Herenigd met petitie
* El Observador: Cuba wants Canadians to come back now that Irma has passed

Kritiek traagheid Cubabeleid Trump

Ruim 3 maanden geleden, op 16 juni, sprak president Trump in het Manuel Artime Theater in Miami over nieuwe sancties tegen Cuba. Historische grond want Artime was een van de leiders van de mislukte inval in de Varkensbaai in 1961 door Cubaanse ballingen, gesteund door de CIA. Trump benadrukte dat hij het Cuba-beleid van zijn voorganger Obama zou terugdraaien en sprak over ‘de vreselijke en misleide deal met het regime van Castro’. Trump’s aanhangers constateren nu dat er sinds juni niets is veranderd. James Rosen van Fox News zegt dat er nog geen begin is gemaakt met ‘het onmiddellijk opheffen van de volledig eenzijdige deal van de vorige administratie met Cuba’, zoals Trump die noemde.

trump-miami-airtime-16062017.2jpg

President Donald Trump kondigt zijn beleid aan in het Manuel Artime Theater in Little Havana in Miami, Florida, 16 juni 2017

De aangekondigde maatregelen tegen Cuba moeten worden uitgevoerd door het Office of Foreign Assets Control (OFAC), een afdeling van het Ministerie van Financiën. In juli werd al gemeld dat daar drie maanden over heen zouden gaan, aldus valt te lezen in een document van OFAC, Frequently Asked Questions on President Trump’s Cuba Announcement. James Rosen (Fox News) vroeg OFAC om opheldering en daar werd bevestigd dat de nieuwe beleidslijnen nog niet vastliggen maar dat ze ‘onderweg zijn,’ OFAC liet ook weten geen precieze datum te kunnen noemen waarop de nieuwe regels gepubliceerd worden. Deputy Assistant Secretary Seth Unger van OFAC zei Fox News: ‘We verwachten die de komende maanden’.

Vertraging
Volgens James Rosen zijn er diverse redenen voor de vertraging, variërend van budgettaire problemen bij OFAC tot juridische barrières bij het terugdraaien van het Cuba-beleid van Obama. Hij sprak een oud-medewerker van OFAC die bevestigde dat het bureau zowel een tekort aan budget als goed management heeft en ‘zij moeten vechten om de deadlines te halen. Hoeveel sancties kunnen worden ingevoerd door een bureau waar 200 mensen werken?’ Bovendien is sprake van een onstuimige groei van het sanctiebeleid richting Noord-Korea, Rusland-Oekraine, Cuba en Iran. Seetha Ramachandran, partner bij de New Yorkse firma Schulte Roth & Zabel, wijst er op dat ‘elk overheidsbureau beperkte middelen heeft en zij moeten zorgdragen dat hun geld zo doelmatig en verstandig mogelijk, kan worden gebruikt.’

Reizen
De aanpassingen van het Obamabeleid die Trump in juni aankondigde waren ook minder schokkend en verregaand dan zijn eerder taalgebruik. De ambassades in New York en Havana zouden openblijven. Het meest opvallende verbod was dat op het ‘van-mens-to-mens’ beleid, een van de 12 categorieën die Obama invoerde om bezoeken aan Cuba te versoepelen. Ramachandran, gespecialiseerde jurist in sanctiebeleid, wijst erop dat Trump’s aankondiging twee kanten had; zijn speech in Little Havana en de tekst van een Memorandum getiteld National Security Presidential Memorandum on Strengthening the Policy of the United States Toward Cuba. Maar speech noch Memorandum bevatten een zogeheten ‘executive order’ waardoor gewoonlijk beleid geëffectueerd wordt. In dat Memorandum werd het Ministerie van Financiën opgedragen binnen 30 dagen de bestaande regelingen rond Cuba aan te passen. Unger (OFAC) liet Fox News weten onmiddellijk uitvoering te hebben gegeven aan die wens maar dat helaas de noodzakelijke regelgeving rond Cuba nog niet gereed was. Volgens Ramachandran is   zo’n Memorandum ook geen wet en had Trump beter een executive order kunnen doen uitgaan. ‘Enkele weken geleden was er nog een executive order voor sancties tegen Noord-Korea en toen waren er geen nieuwe regels nodig van OFAC. Maar dat gebeurt niet in het geval van Cuba.’

trump-cartoon-muur-havana

Graffiti in Havana over Trump’s Mexico-beleid

Effectief
Woensdag liet het Witte Huis aan Fox News weten dat er geen andere en snellere weg was en benadrukte dat het Memorandum van de president kracht van wet heeft binnen de uitvoerende organen en dat een periode van 6 tot 9 maanden teneinde de regels uit te werken, gewoon is. Fox News wees op de kwalificatie  ‘onmiddellijk effectief’ van president Trump in zijn Miami-speech in juni, maar de woordvoerder herhaalde dat met het verschijnen van het Memorandum een einde was gekomen aan het Obamabeleid hoewel nog niet alle beleidsregels effectief zijn.

Bron
* Fox News, James Rosen, 27 september 2017

Cartoonexpositie Trump in Havana

In Havana kan men op dit moment een expositie bezoeken met cartoons over president Trump. De Amerikaanse president beziet de wereld gezeten op een sokkel in de vorm van de VS of is veranderd in het Vrijheidsbeeld omsingeld door woedende Mexicanen. In Cuba is een vergelijkbare expositie met als centrale figuren Raúl Castro en de overleden Fidel Castro echter ondenkbaar. De graffitikunstenaar Danilo Maldonado werd tot tweemaal toe gevangen gezet vanwege de karikaturen die hij maakte van Fidel en Raúl Castro.

trump-martirena-29072018

Een cartoon van Trump die vorige week in de partijkrant Granma verscheen. Cartoonist is Martirena

De tentoonstelling is getiteld Agente Naranga / Oranje agent en georganiseerd door de Cubaanse kunstenaar Arístides Hernández,  Ares. Ze bevat werk van 13 cartoonisten zoals Adalberto Linares, Ramiro Zardoyas, Lázaro Miranda, Osmani Simancas en Ángel Boligan en twee buitenlanders, de Mexicaan Arturo Kemchis en de Belg O Sekoer, pseudoniem voor Luc Descheemaeker. Ares: ‘In Cuba zijn altijd veel cartoons in de pers verschenen van Amerikaanse presidenten. Ik herinner me die van Richard Nixon, ook die van Ronald Reagan en George W. Bush, maar dit is de eerste expositie gewijd aan een Amerikaanse president,’ legt Arístides Hernández, Ares uit.

Vooruitgang
Ares zegt in een gesprek met het Spaanse persbureau EFE dat de Cubaanse getekende humor meer naar zichzelf zou moet kijken en ruimte bieden voor zelfkritiek. ‘Er is veel vooruitgang geboekt in de laatste jaren, maar er is gebrek aan meer kritiek. We moeten niet afwachtend zijn, maar als door het oog van een journalist de zaken opzoeken die benoemd moeten worden,’ zegt hij op minzame toon, maar Ares geeft geen voorbeelden van de geboekte voortgang. De getekende humor in de Cubaanse media volgt de lijn van de partij en wordt gecontroleerd door de regering.

Eerbewijs Fidel

granma-cuba-is-fidel-25112016

De omslag van Granma, ontworpen door Ares

Ares erkent dat de heersende mediapolitiek zoals Cuba die kent met zijn eenpartijstaat en pers gecontroleerd door de staat, in sommige gevallen een rem vormt op deze noodzakelijke zelfkritiek. Ares zelf maakte de speciale cover voor de partijkrant Granma op 27 november 2016, opgedragen aan de overleden Fidel Castro. Met de kop Cuba post-Castro, zien we een veelvuldig herhaald beeld van de overledene in uniform en met geweer. Het werd een deel van de campagne na de dood van de dictator Yo soy Fidel / Ik ben Fidel. De oppositie reageerde met Yo no soy Fidel / Ik ben Fidel niet.

Trump
Ondanks het feit dat hij een expositie aan Trump wijdde, is Ares van mening dat Trump geen aanwinst is voor de getekende humor. Zijn ware persoon overstijgt vaak de karikatuur. Ares: ‘Je maakt een cartoon, maar de volgende dag, maakt de president een nog gekkere grap.’

Jonge generatie

trump-ausecours-trump-hitler

O Sekours

De Belgische tekenaar O Sekoer tekende een beeltenis van Adolf Hitler met als snor het profiel van Donald Trump. En Kemchis tekende het Monument van Iwo Jima als herinnering aan deze bloedige veldslag uit de Tweede Wereldoorlog; de Amerikaanse vlag is vervangen door de blonde kuif van de president. Volgens het persbureau EFE wil de expositie ruimte bieden aan een nieuwe generatie van Cubaanse cartoonisten in Cuba zoals Adalberto Linares die o.a. tekeningen plaatst in het tijdschrift Melaíto en Palante. De Cubaan Angel Boligan, woonachtig in Mexico waar hij tekent voor de krant EL Universal, heeft zich ook laten inspireren door de polemiek over de muur die Trump wil bouwen tussen Mexico en de VS. Trump treedt op als destijds Noach bij zijn ark waar Trump bepaalt wie binnen mag en hoe de Mexicanen buiten blijven. Ares meent dat deze jonge generatie van tekenaars ‘de wedergeboorte’ betekent van de Cubaanse karikatuurtraditie die al sinds de 19e eeuw bestond en een harde klap kreeg in de jaren negentig toen tijdens de economische crisis veroorzaakt door de val van de Sovjet Unie, de oplages van kranten door gebrek aan papier enorm kelderden.

trump-angel-boligan.ark-van-blonde-trump

De ark van Trump. Tekening van Angel Booligan

Maar er is niet alleen het papiergebrek. Ares vermeldt niet hoe de Cubaanse spotprenten in de eerste 50 jaar van de 20ste eeuw in een breed scala van uiteenlopende kranten en magazines kritiek durfden de leveren op de tekortkomingen in het dagelijks leven in de Cuba, onder meer door karakters als El Bobo / De Dwaas of El Loquito / De Gek. El Bobo was een populaire stripfiguur van de tekenaar Eduardo Abela in de jaren dertig met forse kritiek op de toenmalige dictator Machado. Die ruimte bestaat op dit moment niet voor Cubaanse cartonisten.

Bron
* Persbureau EFE en Diario de Cuba
Link
* Website van de cartoonist Ares

Castro kritiseert harde lijn van Trump

De Cubaanse president Raúl Castro is van mening dat de aangekondigde maatregelen van president Trump ‘een stap terug’ betekenen voor de relaties tussen Cuba en de VS, die sinds 2015 langzaam verbeterd leken. Castro sprak bij gelegenheid van de zitting van het Cubaans parlement / Nationale Assemblee. Zijn toespraak werd door de Cubaanse televisie uitgezonden. Castro’s kritiek kwam een week voor de tweede verjaardag op 20 juli van de opening van ambassades van beide landen in Havana en Washington.

diaz-canel-asamblea-14072017

Castro met naast hem de eerste vice-president Díaz-Canel

Castro’s kritiek is een reactie op de aankondiging van Trump in juni in de wijk Little Havana (Miami) van hardere maatregelen tegen Cuba waarin hij o.a. een ban uitsprak op handel met toeristenprojecten die eigendom zijn van het Cubaanse leger. Ook kondigde hij een aanscherping aan van het Amerikaans handelsembargo tegen Cuba, dat dateert uit 1962. Raúl Castro merkte in zijn toespraak op dat de nieuwe maatregelen van Trump ‘herinneringen oproepen aan de vijandige retoriek die de Koude Oorlog kenmerkte’ en de confrontatie ‘die 50 jaar geleden zwaar mislukt is’.

Mensenrechten
Dat die nieuwe beperkingen er komen omwille van de mensenrechten, vindt de president ironisch en hij spreekt over ‘manipulatie van de mensenrechten.’ Bovendien heeft Cuba ‘geen lessen te krijgen van de VS of iemand anders’. Castro zei dat Cuba bereid bleef zaken van wederzijds belang met de VS in de toekomst te blijven bespreken. ‘Cuba en de VS kunnen samenwerken en naast elkaar leven met respect voor de verschillen. Maar niemand moet verwachten dat hiervoor concessies zullen worden gedaan, die een inbreuk betekenen op de soevereiniteit en onafhankelijkheid van het land.’ Hij waarschuwde dat elke poging de revolutie ten val te brengen, zal mislukken, zoals dat eerder gebeurde onder de 11 Amerikaanse presidenten die Trump voorgingen.

Aftreden
Castro (86 jaar) zal nog 7 maanden zijn presidentiële functie uitoefenen waarna hij in februari 2018 terugtreedt als president. Hij zal hoogstwaarschijnlijk leider van de Cubaanse Communistische Partij blijven. Zijn generatie, die Cuba sinds 1959 leidde, sterft uit. Raúl Castro liet ook weten niet te spreken te zijn over de ‘politieke vervolging’ van de voormalige Braziliaanse president en ‘kameraad’ Lula.

Bron
* Al Jazeera, 15 juli 2017
Link
* Toespraak Raúl Castro op 14 juli 2017, website Cubadebate

Kan Trump over Cuba wedijveren met Obama?

Op 16 juni liet president Trump een enthousiast gehoor in Miami weten, dat hij daadwerkelijk brak met de ‘compleet eenzijdige deal’ met Cuba die de vorige administratie had gesloten. De nog levende veteranen van de inval van de Varkensbaai (1961) en hun familie en vrienden waren opgetogen. Volgens Cubaspecialist Jorge I. Domínguez, hoogleraar bestuurskunde in Harvard in de New York Times van 27 juni zijn veel maatregelen van Obama van kracht gebleven.

straat-oud-havana-che-in-spiegelTrump heeft met zijn uitspraken van 20 januari en die in Miami op 12 juni een aantal besluiten rond Cuba bekrachtigd, die al langer zowel door Republikeinen en Democraten werden gesteund. Dat betreft bijvoorbeeld de logistieke samenwerking met Cuba rond de Amerikaanse marinebasis Guantánamo, de samenwerking in de lucht en op zee bij het onderscheppen en vervolgen van drugshandel en de samenwerking tussen de kustwacht en Cuba in de Golf van Florida ondermeer om illegale migratie vanuit Cuba te bestrijden. De Trump-administratie heeft het immigratiebeleid van Obama eveneens onderschreven en er een einde kwam aan de voorkeursbehandeling van Cubaanse migranten zonder papieren. Ook de diplomatieke betrekkingen zijn in stand gebleven, de commerciële vluchten vanuit de VS naar Cuba en de 12 categorieën die Obama formuleerde waardoor groepsreizen naar Cuba mogelijk zijn. Ook cruiseschepen blijven naar Cuba varen en de onbeperkte dollaroverboekingen uit de VS naar Cuba plus de landbouwexporten uit de VS gaan gewoon door. Die landbouwexporten leverden de VS 5 miljard dollar op sinds president George W. Bush daar in 2001 toestemming voor gaf.

toerisme-badende-mannen

Hotel met zwembad

Wat veranderde er sinds 16 juni?
Ga daarvoor naar de website van het Ministerie van Financiën en ontdek hoe daar in de rubriek Veelgestelde vragen herhaaldelijk de zinsnede opduikt: ’De aangekondigde veranderingen zijn niet van kracht totdat nieuw beleidsmaatregelen zijn vastgesteld.’ Een tekst van het Witte Huis meldt dat het uitvaardigen van deze nieuwe maatregelen ‘een proces is dat enkele maanden kan duren’. Daardoor kunnen bureaucratische en politieke debatten over het beleid weer opleven. De meest waarschijnlijke maatregel die genomen kan worden is het stopzetten van ‘individuele reizen die door de bezoeker zelf worden georganiseerd’. De papierwinkel zal groter worden voor hen die met deze reizen vorm willen geven aan hun engagement met Cuba. Het meest intrigerende probleem is dat van de aangekondigde blokkade van fondsen voor het Cubaans staatstoerisme en andere bedrijven en instellingen die verbonden zijn met het Cubaanse leger. Als dit letterlijk wordt genomen, mogen Amerikaanse toeristen geen kamers meer boeken in de grote hotels die eigendom zijn van de staat. De trage inwerkingstelling en de toespraak van de president zelf, sluiten de mogelijkheid om met Cuba te onderhandelen niet uit.

trump-g20-juli2017

Trump tijdens de G20-onderhandelingen op 20 juli 2017

Onderhandelingen
Kern van Trump’s boodschap aan de Cubaanse leider was feitelijk een overgave zonder voorwaarden. Nu zei de president ook: ‘We dagen Cuba uit om aan tafel te komen met een nieuw voorstel’ en hij gaf meer details. Trump noemde de terugkeer van de ‘politiemoordenaar Joanne Chesimard’ waar één persoon over kan besluiten en de ‘vrijlating van de politieke gevangenen.’ Volgens Amnesty International gaat het om 10 personen, maar volgens de Cubaanse oppositie zijn het er minstens 30. Volgens de tekst van het Witte Huis wordt ook verwezen naar mogelijke ‘verdere verbeteringen in de Amerikaans-Cubaanse relaties’ die afhangen van ‘concrete stappen’ van Cuba.

Onderhandelingsruimte
Zijn zulke onderhandelingen waarschijnlijk? De Koude Oorlogretoriek van Trump en de aanwezigheid van de veteranen uit de tijd van de inval in de Varkensbaai, doet vermoeden dat de president afziet van onderhandelingen. De woorden van de president hebben zijn onderhandelingspositie ondermijnd. Cuba onderhandelt het best in zich wijzigende omstandigheden. Toen de twee regeringen op 17 december 2014 de veranderingen in hun relatie aankondigden, kondigde president Raúl Castro ook zijn ‘eenzijdig genomen besluit’ af om twee dozijn gevangenen vrij te laten ‘waar de  regering van de VS belang in hadden gesteld’. Concessie? Nee. Maar wel parallelle gebaren in het kader van de samenwerking.

Reactie Havana
De eerste reactie van de regering van Cuba op de toespraak van Trump verried enige verontwaardiging. Maar nu gezien in zijn context, is sprake van gematigdheid: ’De regering van Cuba herhaalt dat het een respectvolle dialoog en de onderhandelingen over zaken van wederzijds belang willen voortzetten.’ Zij onderstreept dat in de afgelopen twee jaar bewezen is dat de twee landen ‘kunnen samenwerken op een beschaafde wijze naast elkaar kunnen bestaan ondanks bestaande verschillen, maar gericht op zorg voor alles dat beide landen en volkeren ten voordeel strekt.’ De Cubaanse Minister van Buitenlandse Zaken bekritiseerde de toon en de inhoud van de toespraak van de president, maar weet dit aan ‘slechte adviseurs’ en niet aan de president. Minister Bruno Rodriguez bevestigde dat Cuba ‘de verdragen zal honoreren die gesloten zijn’ en open staat om over andere zaken rond de bilaterale verdragen onderhandelingen te voeren, maar niet over interne aangelegenheden van Cuba. Hij wees erop dat Cuba politiek asiel had gegarandeerd aan personen die de VS waren ontvlucht, maar hij reageerde ook op een specifiek thema uit de toespraak van de president. De minister herinnerde aan de 12 Amerikaanse vluchtelingen die aan de VS werden overgedragen. Zowel de asielzaken en de repatriatie van criminelen waren ‘eenzijdige’ daden van goede wil en in overeenstemming met de Cubaanse en internationale wetten.

ambassade-vs-havana2

Deze week heeft het Witte Huis een nieuwe ambassadeur in Havana benoemd. Scott Hamilton was de tweede man op deze ambassade die in juli 2015 is geopend. Hij volgt Jeffrey DeLaurentis op die het proces van normalisatie van de relaties tussen Cuba en de VS sinds juni 2014 leidde. Op de foto toont een bezoeker het visum dat hij op de ambassade in Havana kreeg.

Pressie en onderhandelen
Zou president Trump weten hoe druk uit te oefenen en te onderhandelen met een Cubaans leiderschap dat 11 presidenten van de VS overleefde en zich verzette tegen de soort sancties die Trump’s regering weer wil opleggen? President Obama slaagde erin enkele dozijnen politieke gevangenen vrij te krijgen uit Cubaanse gevangenis en een dozijn criminele vluchtelingen die repatrieerden naar de VS. De score van Trump is op dit moment nul. Zal Trump met Obama kunnen wedijveren op basis van de uitgangspunten die hij formuleerde?

Bron
* Jorge I. Domínguez in de New York Times, 27 juni 2017
Link
* In de New York Times van 7 juli 2017 verscheen een instemmende reactie op dit opinieartikel van Domínguez van de hand van Vicki Huddleston, voormalig hoofd van de Amerikaanse vertegenwoordiging / United States Interests Section in Havana van 1999 tot 2002.
* Huffington Post, 13 juli 2017: De acht hoofdzaken die u moet kennen over het Cubabeleid van president Trump.