Unilever maakt nieuwe start in Cuba

Het Nederlands-Engelse bedrijf Unilever is na jarenlange afwezigheid weer terug in Cuba. Vanaf 2018 zullen merkartikelen als Omo, Rexona en Lux in Cuba zelf worden geproduceerd. Unilever is een van de grootste buitenlandse ondernemingen, die zich vestigen in de speciale economische zone, Zona Especial de Desarrollo de Mariel (ZEDM), bij de haven van Mariel, 45 kilometer ten westen van Havana. President-directeur van Unilever, Paul Polman, legde vorige week samen met de Cubaanse Minister van Industrie, Salvador Pardo, de eerste steen. Nog elf andere ondernemingen hebben toestemming gekregen zich te vestigen in deze vrijhandelszone.

unilever-eerste-steen-paul-polman-minister-pardo-04112016

Links minister Pardo, rechts Paul Polman

Polman zei bij de eerste steenlegging van de fabriek dat het ‘een grote vreugde’ was voor Unilever weer terug te keren naar Cuba. Unilever was in de jaren negentig een van de eerste westerse bedrijven die toestemming kreeg om in Cuba een onderneming te starten na de val van de Sovjet-Unie. In 2012 verliet het Brits-Nederlandse bedrijf het eiland vanwege een dispuut over joint ventures. Op dat moment eiste de Cubaanse overheid een meerderheidsbelang in joint ventures met buitenlandse bedrijven. Inmiddels is het daarop teruggekomen. Unilever bezit 60% van de aandelen in de joint venture met het Cubaanse staatsbedrijf Intersuchel en investeert voor 35 miljoen dollar. In de vestiging worden artikelen voor de persoonlijke hygiëne (tandpasta, deodorant, shampoo) en schoonmaakartikelen voor vaat- en afwasmachine, geproduceerd, zowel bedoeld voor de verkoop in Cuba als daarbuiten. Deze fabriek levert 300 arbeidsplaatsen op en zal worden geleid door managers van Unilever.

unilever-eerste-steen

Eerste steen in het landschap van Mariel

Importvervanging
Polman benadrukte ook dat het de wens is van het bedrijf ‘bij te dragen aan het verminderen van de importen’ van Cuba, door ook voor de interne markt te produceren. Cuba is op dit moment voor zijn bevoorrading sterk afhankelijk van dure importen en het is de bedoeling van de ingezette economische hervormingen van Raúl Castro deze te verminderen. De president van de staatsinstelling voor de lichte industrie, Grupo Empresarial de la Industria Ligera (Gempil), Roberto Cabrera, vertrouwt erop dat de vorming van deze joint-venture met Unilever ‘als voorbeeld dient om andere investeerders uit Engeland en Nederland aan te trekken.’ Behalve Unilever ging deze week nog een tweede project in de Marielzone  van start, namelijk de Cubaans-Braziliaanse fabriek Brascuba waar sigaretten van Cubaanse tabak zullen worden gemaakt. De investering bedraagt 100 miljoen dollar.  Cuba hoopt op meer buitenlandse investeringen en berekent jaarlijks meer dan 2 miljard dollar nodig te hebben. Voor 2016 ontbreekt nog de helft van dit bedrag.

Bronnen
* 14ymedio en persbureau Associated Press, 4 november 2016

Unilever keert terug naar Cuba

De Cubaanse autoriteiten hebben het Engels-Nederlandse bedrijf Unilever toestemming verleend voor een vestiging in de ontwikkelingszone Zona Especial de Desarrollo del puerto de Mariel (ZEDM). Unilever zal voor 35 miljoen dollar investeren. De overeenkomst werd aangekondigd met de ondertekening van een protocol, die werd bijgewoond door minister van Buitenlandse Handel Lilianne Ploumen. Zij bracht gisteren een bezoek aan de vrijhandelszone Mariel.

Unilever-trug

Zo bracht Unilever het nieuws over de terugkeer naar Cuba

Het nieuwe bedrijf is een joint-venture waar de Cubaanse onderneming Intersuchel voor 40% in participeert. Het bedrijf zal eind 2017 met de productie starten en de Cubaanse markt vooral voorzien van producten voor de persoonlijke hygiëne en schoonmaakartikelen met merken als Sedal, Lux, Rexona, Omo en Close-up. Minister Ploumen zei dat Unilerer het voortouw had genomen; het is de eerste Nederlandse onderneming die zich vestigt in Mariel. Zij zei vertrouwen te hebben dat andere Nederlandse bedrijven het voorbeeld zullen volgen en ‘zich zullen vestigen en handel drijven met Cubaanse partners.’ Fabio Prado, president-directeur van Unilever in Mexico en de Cariben, zei ‘zeer tevreden’ te zijn over de terugkeer van Unilever in Cuba. Het bedrijf was tot 1994 in Cuba aanwezig, maar keerde vier jaar geleden weer terug om de mogelijkheden van de vrijhandelszone in Mariel te verkennen. Prado zei dat zijn bedrijf ‘de economie op het eiland’ wil stimuleren en wees erop dat 300 Cubanen er een baan zullen krijgen.

ploumen-unilever12012016

Minister Ploumen gisteren in de vrijhandelszone van Mariel

Negen projecten
Het Cubaans-Nederlandse bedrijf is het negende project dat toestemming krijgt van de Cubaanse autoriteiten zich in Mariel te vestigen. Van de 8 reeds goedgekeurde projecten zijn er 5 met 100% buitenlands kapitaal en verder een Cubaans bedrijf dat logistieke diensten verzorgt in Mariel, de Cubaans-Braziliaanse sigarenproducent Brascuba en een administratiebedrijf uit Singapore voor containers. De vijf projecten met 100% buitenlands kapitaal zijn het Mexicaanse vleesverwerkend bedrijf Richmeat, verffabrikant Devox Caribe, het Spaanse bedrijf Pro Food (dranken voor hotels) en een logistiek bedrijf en een bedrijf voor technologieontwikkeling, beiden uit België.

Bronnen
* EFE en Financieel Dagblad

Linken
* Forbes: Unilever returns to Cuba, 11 januari 2016
* De Ondernemer: Cuba staat open voor business
* De Telegraaf, 10 januari 2016: Marine meert weer aan in Havana
* De berichtgeving op de officiële site Cubadebate over Unilever: Toestemming voor joint venture van Unilever en Suchel in de Marielzone.
* Op dezelfde website Cubadebate verscheen eerder een artikel: ‘Wat is de speciale ontwikkelingszone Mariel?

* Cubadebate: presentatie van de eerste acht investeerders in Mariel, november 2015

Buitenlandse investeerders blijven voorzichtig en kritisch

Buitenlandse investeerders blijven voorzichtig bij het zaken doen met Cuba. Een diplomaat in Havana wijst erop dat ‘de verdiensten tot nu toe niet buitengewoon waren’ en een aantal bij de overheid ingediende projecten ‘bevindt zich nog steeds in de onderzoeksfase.’

'He, weg gusano'(worm, een scheldwoord in het politiek jargon van Cuba) 'Oh, sorry, het is een investeerder.'

‘He, weg gusano'(worm, een scheldwoord in het politiek jargon van Cuba) ‘Oh, sorry, het is een investeerder.’

De Cubaanse regering opende in november vorig jaar in Mariel een speciale ontwikkelingszone naar een model dat ook in China bestaat. Mariel omvat ondermeer een terminal. Daarnaast werd een nieuwe wet op de buitenlandse investeringen gepubliceerd die moet leiden tot extra investeringen van 2 miljard dollar per jaar en er zijn de afgekondigde economische hervormingen die Raúl Castro invoerde. Die zijn nodig om de economie van Cuba te doen groeien. Maar ondanks de verlaging van belastingen en het wegnemen van barrières bij de douane, constateert persbureau Reuters dat Cuba de nadelen verbonden aan het Amerikaans embargo en zijn op Sovjetmodel gestoelde economie, nog moet oplossen. ‘Cuba moet nog een hele weg afleggen om intelligent te kunnen te reageren op de globale uitdagingen van de zakenwereld,‘ zegt Pedro Freyre, die het bureau Akerman LLP leidt, een samenwerkingsverband van advocaten in Miami.

De nieuwe wet op buitenlandse investeringen

De nieuwe wet op buitenlandse investeringen

Geringe opbrengsten
De nieuwe wet op de buitenlandse investeringen die in juni in werking trad, verlaagde de belastingen op winsten tot de helft en bood nieuwe investeerders 8 jaar belastingvrijdom aan plus een ontheffing op sociale lasten voor het gebruik van menskracht. Hoewel potentiële investeerders deze belastingvoordelen toejuichten, zijn andere somber over het juridisch kader in Cuba, vooral na de gevangenneming van een groep buitenlandse ondernemers en de onteigening van hun bezittingen op het eiland na beschuldigingen door de overheid van corruptie. ‘De opbrengsten zijn niet buitengewoon vergeleken met regionale en globale standaarden en het kleine aantal projecten dat tot nu toe door de overheid in studie werd genomen is klein of blijft steken in de fase vlak voor het sluiten van verdragen,’ zegt een Europese diplomaat. Die investeringsvoorstellen moeten worden goedgekeurd op het hoogste niveau van de regering en omvatten plannen voor de lichte industrie, emballage, alternatieve energie, farmacie en logistiek, aldus de autoriteiten. Unilever*, het bedrijf dat zich in Cuba terugtrok na een conflict met de regering, had een meerderheidsaandeel in een bedrijf en onderhandelt op dit moment over zijn terugkeer naar de Marielproject. Nog twee bedrijven zouden activiteiten overwegen met de overheid in de Marielzone. Volgens diplomaten gaat het om het Franse bedrijf voor dranken Pernod Ricard (Havana Club!) en de sigarengigant BrasCuba uit Brazilië, die deel uitmaakt van het Britse American Tobacco.

Cubaasne slagerij

Cubaanse slagerij

Vertragingen
Omar Everleny, een Cubaanse econoom die zich specialiseerde in buitenlandse investeringen in Cuba, schat dat er in Cuba in de afgelopen 20 jaar nauwelijks voor 5 miljard dollar werd geïnvesteerd. De bedoeling is dat buitenlandse investeerders fabrieken en bedrijven bouwen voor de in- en uitvoer via Mariel, die ook interessant moeten zijn voor andere investeerders. Maar de geïnteresseerde bedrijven krijgen te maken met een tekort aan infrastructuur in de haven. Prijzen van de fabrieksterreinen zijn niet vastgesteld en er is een tekort aan dienstverlenende instanties. Ook het salarisbeleid is onduidelijk. Omdat deze basisinformatie ontbreekt zagen veel bedrijven zich gedwongen de onderhandelingen en de noodzakelijke onderzoeken te vertragen. Dat geldt ook voor de nieuwe wet op de investeringen want tot nu toe zijn de beloofde lijsten met investeringsmogelijkheden van het Ministerie van Landbouw, de voedselindustrie en sectoren zoals de farmacie, niet beschikbaar. ‘De Wet op de Buitenlandse Investeringen en de ontwikkelingszone Mariel zijn voorbeelden van de recente hervormingen op het eiland. Veel van die veranderingen zijn positief, maar ze worden niet snel genoeg uitgevoerd, zegt Peter Schechter, directeur van het Latijns-Amerika-programma van de Atlantic Council in Washington. Investeringen en diplomaten benadrukken dat de aanvangsproblemen in de Marielzone zijn opgelost, maar de traditionele voorzichtigheid en het gebrek aan ervaring met economische en juridische normen van de zijde van de Cubaanse autoriteit, lijken onveranderd. En ‘ze hebben investeringen in alle sectoren nodig, om te kunnen overleven,’ zegt een westerse diplomaat.

Bron
* Diverse persbureaus
Noot
* In februari legde Glasnost in Cuba Unilever de vraag voor over mogelijke nieuwe activiteiten van het bedrijf in Cuba. Het antwoord luidde toen: ‘Ik kan u helemaal geen nieuws mededelen over Unilever en Cuba. De situatie voor Unilever aldaar is ongewijzigd. Mochten er wijzigingen zijn dan zullen wij dit via de reguliere kanalen bekendmaken.’

Unilever weg uit Cuba?

Telegraaf-correspondent Edwin Timmer meldt dat Unilever op het punt staat definitief de stekker te trekken uit een joint venture met het Cubaanse staatsbedrijf voor wasmiddelen Suchel. Sinds het aflopen van het contract van de 15-jarige samenwerking proberen beide partijen tot een nieuw akkoord te komen, maar vooralsnog zonder resultaat.

Unilever produceert ondermeer de bekende Cubaanse Perlatandpasta

Het conflict spitst zich toe op de controle over de joint venture en de wens van de Cubaanse regering om vanaf het Caribische eiland ook zeep- en wasmiddelen te gaan exporteren, aldus bronnen die om anonimiteit verzochten. Beide partijen zouden in een nieuwe samenwerking de zeggenschap opeisen via een 51%-belang. Bovendien wil de Cubaanse overheid dat Unilever de blik naar buiten richt en ook andere markten in de regio vanuit Cuba gaat beleveren met op het eiland geproduceerde zeep en toiletartikelen. Het Nederlands-Britse concern hikt daar echter tegenaan, omdat vrijwel alle grondstoffen voor de Cubaanse zeepfabriek al geïmporteerd moeten worden.

Bron
* De Telegraaf, 13 juni 2012