Harde aanval Granma op filmmaker Yimit Ramírez

De Cubaanse filmmaker Yimit Ramírez, maker van Quiero hacer una pelicula / Ik wil een film maken, is in de partijkrant Granma hard aangevallen wegens belediging van José Martí. Cultuurcriticus van de krant, Pedro de la Oz vergeleek teksten uit de film met een incident uit 1946 toen dronken Amerikaanse mariniers op het standbeeld van deze Cubaanse nationale held plasten.

mariniers-1946-standbeeeld-jose-marti

Enkele van de dronken Amerikaanse mariniers die in 1946 het monument van José Martí beklommen en bevuilden. Daar werden ze een dag later door marine-attaché Thomas Francis Cullens opgehaald.

‘Martí is nu meer dan ooit een symbool van het Vaderland,’ waarschuwt Pedro de la Oz die verder schrijft dat ‘Martí beledigen ontoelaatbaar is’. Pedro de la Oz volgt in zijn commentaar de reactie van de officiële filmbond ICAIC. Afgelopen dinsdag publiceerde ICAIC een nota waarin werd bevestigd dat de film Quiero hacer una película was uitgesloten van de sectie Speciale Presentatie voor de Jeugd omdat een van de personages ‘zich op onaanvaardbare wijze uitsprak over José Martí’. ICAIC benadrukt dat het niet alleen een zaak van de ICAIC betreft, ‘maar onze hele samenleving aangaat’ en dat dit niet ‘eenvoudigweg kan worden geaccepteerd als een uiting van vrije meningsuiting.’ De la Oz zegt iets vergelijkbaars en noemt een belediging aan het adres van Martí ‘een belediging die door de overgrote meerderheid van de Cubanen wordt gevoeld.’ De journalist bekritiseert het feit dat de festivalcoördinatoren en de maker van de film nu ICAIC beschuldigen van censuur, terwijl het staatsmonopolie voor de film oproept tot ‘verantwoordelijkheid’.

film-affiche-quiero-hacer-una-pelicula3

Crowdfunding-affiche in het Italiaans

Niet terugtrekken
Marta María Ramírez, promotor van de gecensureerde film, heeft gereageerd op de verklaring van ICAIC. Op haar Facebookpagina stelt ze dat ‘ICAIC in de verklaring liegt om het totale gebrek aan dialoog en de censuur van de film Quiero hacer una película te rechtvaardigen’. De journalist beklemtoont ook dat ‘er nooit enige dialoog is geweest’ en wijst erop dat de filmmakers de film niet hebben teruggetrokken, maar de voorwaarden van de ICAIC niet wilden accepteren. De film zou, aldus ICAIC vertoond moeten worden in een zaal met slechts 24 zitplaatsen. De persconferentie voor het jeugdfilmfestival, die gepland stond voor donderdag, werd een uur voor aanvang afgelast en omgevormd tot een evenement met één spreker: Roberto Smith, voorzitter van ICAIC, die een monoloog hield en de filmmakers beschuldigde van ‘onethisch gedrag.’

film-affiche-quiero-hacer-una-pelicula2Protest
De jonge organisatoren van het filmfestival handhaafden in de catalogus de pagina die gewijd was aan de film van Ramírez. Er was een zwarte achtergrond toegevoegd met de tekst van het protest tegen de censuur van Quiero hacer una película. In de tekst wordt over de film van Ramírez gezegd dat deze ‘de lang verwachte vrucht vormt van een zoon van het festival en dat deze nu misschien wel de enige natuurlijke mogelijkheid verliest om zijn werk aan een breed publiek te tonen’. Yimit Ramírez won twee keer de prijs voor beste animatie op het ICAIC Jeugdfestival, één voor The Beauty or the Beast en één voor Reflexiónes y Hombres verdes. Hij studeerde af aan de Academie voor Schone Kunsten en aan het Instituto Superior de Diseño Industrial. Momenteel studeert hij aan de internationale filmopleiding Escuela Internacional de Cine de San Antonio de los Baños.

Bron
* Zunilda Mata van de site 14ymedio, 24 maart 2018

Linken
* Reactie Pedro de la Oz, Granma, 23 maart 2018
* De journalistenbond UPEC publiceerde in 2010 een tekst over het incident uit  1946 toen Amerikaanse mariniers tegen het monument van José Martí plasten.

Verbod ‘respectloze’ film over José Martí

De film Quiero hacer una película / Ik wil een film maken van Yimit Ramírez is niet te zien tijdens de speciale dagen voor jonge filmmakers in Havana. Ambtenaren van het Cubaans filminstituut Instituto del Arte la Industria Cinematográficos / Cubaans Instituut voor de Filmkunsten (ICAIC) zeiden dat enkele dialogen niet erg ‘respectvol’ waren tegenover de Cubaanse apostel van de onafhankelijkheid, José Martí, die ‘heilig is’. Marta María Ramírez publiceerde de gewraakte tekst waarin de Cubaanse held omschreven wordt als ‘een drol’ en ‘een nicht.’

ramirez-yimit-filmregisseur

De Cubaanse filmmaker Yimit Ramírez financierde zijn film gedeeltelijk via crowdfunding

De film zou op 3 april vertoond worden, gevolgd door een discussie tussen de kunstenaar en het publiek. Het programma werd echter niet goedgekeurd door de functionarissen van de kunstenaarsbond ICAIC die eisten dat de vertoning zou plaatsvinden in een kleiner zaaltje met slechts 24 stoelen in het hoofdkantoor van de ICAIC in Calle 23 in Vedado. Vooraf zouden ICAIC–officials de film nog moeten zien. Ramírez legt op Facebook uit: ’Ik moest daarover spreken met Octavio Fraga Guerra, een ambtenaar die ik al lange tijd ken en die, gewapend met een usb-stick, eiste dat hij de film zou kopiëren, zodat hij deze kon bekijken samen met de voorzitter van ICAIC’. Ramírez aarzelde om ICAIC een exemplaar van de film op een usb-stick te geven uit vrees dat de film ‘gelekt zou worden zoals met andere werken van Cubaanse filmmakers’, die aan ICAIC werden toevertrouwd. De ambtenaar waarschuwde hem met de woorden: ‘Als je me geen exemplaar geeft, zal de film niet vertoond worden’. Ramírez ging akkoord. Drie uur later werd duidelijk dat film niet vertoond mocht worden omdat Guerra ‘een  citaat in de film niet beviel.’

film-affiche-quiero-hacer-una-pelicula-engels

Campagne crowdfunding in het Engels

Crowdfunding
Quiero hacer una película is de eerste speelfilm van Ramírez, die hij met een budget van 8.000 euro, verkregen via een crowdfundingcampagne, produceerde. De journalist Marta María Ramírez ontwierp de communicatiestrategie voor de campagne op internet. Beiden vinden de nieuwe zaal met slechts 24 zitplaatsen te klein voor de geplande vertoning. Ramírez legt uit dat het geen zin heeft de film te vertonen in een ruimte waar zelfs nauwelijks plaats is voor het team dat de film heeft gemaakt. ‘Het zou interessant zijn geweest om een debat met het publiek te hebben’, zegt hij. Roberto Smith de Castro, directeur van ICAIC, antwoordde categorisch dat ‘Martí heilig is’ en dat vertoning enkel in het kleine zaaltje kon plaatsvinden.

film-affiche-quiero-hacer-una-pelicula

Affiche van de film

Solidair
De voortreffelijke filmmaker Fernando Pérez nam in 2010 ontslag als directeur van de filmdagen voor jonge cineasten, na een soortgelijke manoeuvre door ICAIC. Toen werd de documentaire van de filmmaker Ricardo Figueredo over rapper Raudel Collazo van Escuadrón Patriota verboden. Yimit Ramírez, regisseur van de film, is niet verbaasd over wat er gebeurd is en zegt dat hij het verwachtte. ‘We rekenden niet op hun steun en en wilden de film volledig onafhankelijk maken, en dat hebben we ook gedaan. Het zou leuk zijn om de film in de bioscopen te kunnen zien. Maar de waarheid is dat zij alle bioscopen hier controleren maar buiten de bioscopen zijn er ook nog mogelijkheden.’

ramirez-yimit-filmregisseur.zelfportret

Zelfportret Yimit Ramírez

Martí
Regisseur Yimit Ramirez prijst de figuur van José Martí in de film ‘die authentieker is dan de Martí die door de instituten hier wordt gepromoot.’ De filmcriticus Dean Luis Reyes verklaarde zich solidair met de filmploeg: ‘Martí is voor sommigen een God, maar kunst heeft te maken met twijfels, geloof is een andere zaak.’

Bron
* 14ymedio, Luz Escobar, Havana, 14 maart 2018

Link
* De trailer uit 2016 waarin de crowdfunding wordt aangekondigd door Ramírez.