Akkoord met EU komt op goed moment voor Cuba

Het pas ondertekende samenwerkingsakkoord met de EU geeft Cuba zuurstof. Dat is nodig, want met de verkiezing van Donald Trump is de verdere normalisering van de relaties met de VS erg onzeker. Bovendien staat het land voor zware economische problemen. De Cubanen hoopten dat de Amerikanen hun embargo op korte termijn zouden opheffen, maar met de verkiezing van Trump zit dat er nu wellicht niet meer in. Deze tekst is afkomstig van IPS in Havana en werd in het Nederlands vertaald door de website Mondiaal MO in Vlaanderen.

malecon-vader-dochtertje

De Malecon in Havana

De onderhandelingen over het Akkoord voor Politieke Dialoog en Samenwerking, dat Cuba en de EU vorige week hebben ondertekend, begonnen ongeveer gelijktijdig met die met de Verenigde Staten. Maar met de komst van Donald Trump naar het Witte Huis is het zeer onzeker of Cuba en VS de dooi in hun onderlinge relatie gaan voortzetten.

Houding verharden
Het is zeer waarschijnlijk dat de Amerikaanse houding ten aanzien van Cuba zal verharden. De Cubanen hoopten dat de Amerikanen hun embargo op korte termijn zouden opheffen, maar dat zit er nu wellicht niet meer in. Dat verhindert Amerikaanse investeringen op het eiland, en onrechtstreeks ook andere buitenlandse investeringen. De internationale positie van Cuba is ook verzwakt doordat de situatie in Venezuela, de belangrijkste handelspartner van Cuba, zeer onstabiel is.

Belangrijke handelspartners
Het akkoord met Europa komt op een goed moment, zegt de Cubaanse econoom Pável Vidal. Zijn land moet zijn buitenlandse relaties diversifiëren, vindt hij. ‘Sinds de jaren negentig van de vorige eeuw zijn de Europeanen belangrijke handelspartners en investeerders geweest voor het eiland.’ De Europese bedrijven weten “beter dan wie ook” hoe de Cubaanse markt werkt. In al die jaren hebben ze expertise opgedaan en een vertrouwensband opgebouwd met de Cubaanse overheid. ‘De commerciële en financiële relaties uitbreiden en nieuwe investeringsprojecten ontwikkelen lijkt dus relatief makkelijk voor hen.’

Cuban Inventions, Baracoa, homemade mountain go cart. Havana Times 2016 Photo contest. Cuba Photos by Bill Klipp.

Zelfgemaakt karretje in het berggebied van Baracoa

Mensenrechten
Volgens het – vorige week maandag – ondertekende akkoord willen Cuba en de EU hun bilaterale banden in politiek en handel consolideren en versterken, op basis van wederzijds respect, wederkerigheid, gemeenschappelijk belang en respect voor de soevereiniteit. Het akkoord gaat onder meer over mensenrechten, de strijd tegen terrorisme, de strijd tegen drugs, rassendiscriminatie en handel. Voor Federica Mogherini, Hoge vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken van de Europese Unie, is het akkoord ‘een gemeenschappelijke kans om duurzame ontwikkeling, sociale rechtvaardigheid te stimuleren, om de democratie en het respect voor de mensenrechten te versterken.’

bandera-vs-cuba-artistieke-vertekening-illustration-by-yasser-castellanos

Illustratie van Yasser Castellanos

Groter gewicht
‘Ondanks de extraterritoriale toepassing van de aanhoudende Amerikaanse blokkade van Cuba zijn er voor de Europese Unie en de landen die er deel van uitmaken, mogelijkheden en buitengewoon gunstige voorwaarden om een groter gewicht te krijgen in onze ontwikkelingsplannen’, zei de Cubaanse minister van Buitenlandse Zaken Bruno Rodriguez. De gesprekken tussen Havana en Brussel begonnen op 29 april 2014. Ze werden na zeven bilaterale werkrondes afgesloten in maart dit jaar. Het proces kreeg een stevige impuls toen Cuba en de VS eind 2014 aankondigden hun diplomatieke banden te herstellen.

Bron:
* Persbureau IPS – Havana, 23 december 2016

Cubaanse dissidenten wijzen akkoord EU en Cuba af

Cubaanse dissidenten verwerpen het akkoord dat Cuba en de Europese Unie gisteren sloten. ‘Wij zijn geen tegenstanders van een akkoord tussen ons land en de EU dat ten voordeel strekt aan onze volkeren, maar verwerpen deze overeenkomst omdat het de uitoefening van de fundamentele vrijheden door de Cubanen niet beschermt,’ schrijven een 40-tal tegenstanders van het regime in een brief aan de EU-buitenlandchef Federica Mogherini. Zij sloot gisteren namens de Europese Unie een verdrag dat moet leiden tot samenwerking en normalisering van de betrekkingen tussen Cuba en de EU. Volgens EU-buitenlandchef Frederica Mogherini krijgen mensenrechten, klimaat, drugsbestrijding en terrorisme daarin bijzondere aandacht.

rodriguez-federica-mogherini-ministers-eu-12122016

Minister Rodriguez, Federica Mogherini en de EU-ministers van Buitenlandse Zaken poseerden gisteren na de ondertekening van het verdrag. Minister Koenders ontbreekt op de foto.

De vreedzame oppositie stelt vast dat ‘de Cubaanse regering verantwoordelijk is voor de opsluiting van veel Cubanen,’ aldus de leden van de vreedzame oppositie in Cuba. Zij constateren dat ‘de gewelddadige onderdrukking in Cuba doorgaat en elke dag intenser wordt.’ Zij vragen de 28 landen van de EU om ratificatie door Havana te eisen van internationale mensenrechtenpacten en een einde te maken aan de politieke repressie en aan de gewelddadige praktijken tegen vreedzame opposanten en de Cubaanse burger in het algemeen. De brief werd o.a. ondertekend door Iván Hernández Carrillo (Asociación de Sindicalistas Independientes de Cuba), René Gómez Manzano (Corriente Agramontista), rockzanger Gorki Águila, Rosa María Payá, dochter van de overleden leider Oswaldo Payá, Carlos Alberto Montaner (Interamerican Institute for Democracy), Henry Constantín (La Hora de Cuba) en Eliecer Ávila van de groepering Somos+. Het verdrag tussen de EU en Cuba kwam tot stand zonder dat één formele bijeenkomst plaatsvond met de politieke oppositie in het land. Ook is de Cubaanse oppositie geen rol toebedeeld bij de naleving van de afspraken.

Nieuwe fase
De Cubaanse minister van Buitenlandse Zaken Bruno Rodríguez Parrilla noemt het akkoord een ‘nieuwe fase’ in de betrekkingen tussen Europa en het Caribische eiland. ‘De dialoog over mensenrechten gebeurt zonder taboes, in volle respect en in vriendschap’, aldus Mogherini na de ondertekeningsceremonie in Brussel.

ambassade-eu-havana

De EU-vertegenwoordiging in Havana

Modernisering
In maart kwamen de EU en Cuba in Havana overeen de banden te normaliseren en aan te halen, en de weg vrij te maken voor nauwere economische samenwerking. Daarbij wil de EU Cuba helpen economisch en sociaal te moderniseren. De overeenkomst voorziet niet in een vrije handelszone tussen de EU en Cuba.

Bron
* ANP en anderen

Bijlagen
De Engelstalige tekst van het verdrag tussen Cuba en de EU: political-dialogue-and-cooperation-agreement-november-2016
*  Rapport van Civil Rights Defenders met een kritische analyse van het gesloten verdrag: nothing-but-a-dialogue-on-human-rights-december-2016

CubaTips over: deal EU met Cuba, Cuba na de dood van Fidel, kritiek op Cubaanse diplomatie, culturele agenda en het laatste nieuws

EU sluit slechte deal met Cuba

In het E-magazine CubaTips dat vandaag verschijnt, wordt het komende verdrag van de EU met Cuba van het volgende commentaar voorzien: eu-en-cuba

Maandag zal de Raad van Ministers van de EU het verdrag met Cuba goedkeuren. Hoewel de EU-onderhandelaars vanaf de start van de gesprekken in april 2014, herhaaldelijk benadrukten dat democratie en mensenrechten belangrijke onderdelen van dit nieuwe akkoord uitmaken, is de vraag gerechtvaardigd of dit verdrag het beste is wat de EU kon doen om mensenrechten en democratie in Cuba te bevorderen. De oplaaiende vervolging van de oppositie in Cuba begon juist nadat in maart de onderhandelingen tussen Cuba en de EU werden afgesloten en het bezoek van president Obama enkele weken eerder plaatsvond. Havana voelt zich blijkbaar zeker van zijn zaak en treedt hard op tegen de opppositie. Relaties met de internationale gemeenschap blijken immers mogelijk te zijn zonder al te veel concessies van de kant van Cuba. De koers van de Cubaanse regering is in dit opzicht helder en transparant en concessies over de inrichting van het politiek systeem of de mensenrechten hoeven we niet te verwachten.

Voorwaarden
Uit (voorlopige) teksten van het verdrag die circuleren blijkt dat de EU meer eisen stelt aan formele democratische landen dan aan autoritaire landen als Cuba. In het verdrag dat in 2014 werd gesloten met de Midden-Amerikaanse landen wordt als eerste principe ‘het respect voor democratische principes en fundamentele mensenrechten’ genoemd. In het verdrag dat tussen Cuba en de EU wordt gesloten worden deze principes nog wel geformuleerd maar niet langer als doelstelling van de samenwerking. In het verdrag met Midden-Amerika werden ook andere criteria genoemd zoals ‘de scheiding van machten, de onafhankelijkheid van de rechtspraak en heldere besluitvormingsprocedures op het niveau van de autoriteiten’.
 
Monoloog
De civil society wordt in het akkoord regelmatig genoemd, maar in het verdrag is geen rol weggelegd voor de civil society, bijvoorbeeld bij de naleving en controle van de afspraken tussen de EU en Cuba. Het kan nauwelijks verbazen want tijdens de onderhandelingen vond nooit een formele consultatie met de Cubaanse of Europese civil society plaats, hoewel hierom enkele malen werd verzocht. Vanuit het gezichtspunt van de mensenrechten, valt het zeer te betreuren dat de EU geen betere deal heeft kunnen sluiten ten gunste van de Cubaanse burgers.

Inhoudsopgave
De volledige inhoud van de CubaTips van vandaag is als volgt: logo-van-cubatips-ontwerp-stijn
1. Commentaar: EU sluit slechte deal met Cuba
2. De toekomst van Cuba: van communisme naar marktsocialisme? Of toch post-kapitalisme?
3. TV-serie De Muur: Guantánamo Bay
4. Cartoon: het dilemma van Donald Trump
5. Yoani Sánchez en Fidel Castro
6. Jeep met as Fidel kreeg panne
7. ARTE TV: De tijd na Fidel
8. Kritiek op Cubaanse diplomatie vanwege falen homorechten
9. Culturele Agenda
10. Het laatste nieuws


Gratis niets missen

Wilt u ook alle nieuwe nummers vanaf nu in uw mailbox ontvangen? Geef u hier op voor een gratis abonnement! Ruim 1.000 geïnteresseerden gingen u al voor en ontvangen elke zondagochtend de CubaTips. Mis niets!

Europese landen steunen nieuw verdrag met Cuba

De lidstaten van de Europese Unie hebben zich achter de ondertekening van een akkoord over een politieke dialoog en samenwerking met Cuba geschaard. Zo komt tien dagen na de dood van Fidel Castro een einde aan decennia van onderkoelde relaties met het eiland in de Caraïben. Het akkoord kwam tot stand zonder formele raadpleging van de politieke oppositie in Cuba. Hier volgt de berichtgeving van de Vlaamse krant De Standaard.europa-parlement-vlaggen

De lidstaten besloten dinsdag om hun twintig jaar oude standpunt over Cuba in te trekken. Die tekst beknotte de relaties met Cuba zolang het communistische regime geen stappen zette naar een pluralistische democratie en meer respect voor fundamentele vrijheden en mensenrechten betoonde. Na de arrestatiegolf van dissidenten in 2003 schortte de Unie de diplomatieke relaties enkele jaren zelfs helemaal op.

Amerika volgen
In het zog van de Amerikaanse president Barack Obama hebben de Europeanen de voorbije jaren echter opnieuw toenadering gezocht tot Cuba, dat onder Raúl Castro een opener beleid ging voeren. Twee jaar geleden werden onderhandelingen opgestart en die resulteren nu in een akkoord dat het toekomstige kader vormt voor genormaliseerde relaties met Havana. ‘We staan op een keerpunt in onze relaties’, bevestigt de hoge EU-vertegenwoordigster Federica Mogherini.

federica-mogherini3

Federica Mogherini

Mensenrechten
De allereerste overeenkomst met Cuba zal in het teken staan van ‘meer politieke dialoog, betere bilaterale samenwerking en de ontwikkeling van gezamenlijke actie in multilaterale fora’. Bedoeling is dat Europa steun verleent aan ‘het overgangsproces waarin de Cubaanse economie en samenleving zich bevinden’ om ‘duurzame ontwikkeling, de democratie en de mensenrechten te bevorderen’, klinkt het in een mededeling. Mogherini, de Europese buitenlandministers en hun Cubaanse ambtgenoot zullen het akkoord normaliter volgende week ondertekenen. Het Europees Parlement moet er nog mee instemmen, evenals de bevoegde nationale en regionale parlementen in de lidstaten. Een deel van het akkoord zal wel al voorlopig in werking treden, als eenmaal de ratificatie op Europees niveau is afgerond.

Bron
* De Standaard, 6 december 2016

Linken
* De officiële reactie van Cuba op het akkoord. Cuba welcomes EU decision to end “common position,” finalize bilateral accord
* Tekst van de Common Position ( 2 december 1996)
Website Europa Nu: EU-Cuba: Raad opent nieuw hoofdstuk in betrekkingen

Unilever maakt nieuwe start in Cuba

Het Nederlands-Engelse bedrijf Unilever is na jarenlange afwezigheid weer terug in Cuba. Vanaf 2018 zullen merkartikelen als Omo, Rexona en Lux in Cuba zelf worden geproduceerd. Unilever is een van de grootste buitenlandse ondernemingen, die zich vestigen in de speciale economische zone, Zona Especial de Desarrollo de Mariel (ZEDM), bij de haven van Mariel, 45 kilometer ten westen van Havana. President-directeur van Unilever, Paul Polman, legde vorige week samen met de Cubaanse Minister van Industrie, Salvador Pardo, de eerste steen. Nog elf andere ondernemingen hebben toestemming gekregen zich te vestigen in deze vrijhandelszone.

unilever-eerste-steen-paul-polman-minister-pardo-04112016

Links minister Pardo, rechts Paul Polman

Polman zei bij de eerste steenlegging van de fabriek dat het ‘een grote vreugde’ was voor Unilever weer terug te keren naar Cuba. Unilever was in de jaren negentig een van de eerste westerse bedrijven die toestemming kreeg om in Cuba een onderneming te starten na de val van de Sovjet-Unie. In 2012 verliet het Brits-Nederlandse bedrijf het eiland vanwege een dispuut over joint ventures. Op dat moment eiste de Cubaanse overheid een meerderheidsbelang in joint ventures met buitenlandse bedrijven. Inmiddels is het daarop teruggekomen. Unilever bezit 60% van de aandelen in de joint venture met het Cubaanse staatsbedrijf Intersuchel en investeert voor 35 miljoen dollar. In de vestiging worden artikelen voor de persoonlijke hygiëne (tandpasta, deodorant, shampoo) en schoonmaakartikelen voor vaat- en afwasmachine, geproduceerd, zowel bedoeld voor de verkoop in Cuba als daarbuiten. Deze fabriek levert 300 arbeidsplaatsen op en zal worden geleid door managers van Unilever.

unilever-eerste-steen

Eerste steen in het landschap van Mariel

Importvervanging
Polman benadrukte ook dat het de wens is van het bedrijf ‘bij te dragen aan het verminderen van de importen’ van Cuba, door ook voor de interne markt te produceren. Cuba is op dit moment voor zijn bevoorrading sterk afhankelijk van dure importen en het is de bedoeling van de ingezette economische hervormingen van Raúl Castro deze te verminderen. De president van de staatsinstelling voor de lichte industrie, Grupo Empresarial de la Industria Ligera (Gempil), Roberto Cabrera, vertrouwt erop dat de vorming van deze joint-venture met Unilever ‘als voorbeeld dient om andere investeerders uit Engeland en Nederland aan te trekken.’ Behalve Unilever ging deze week nog een tweede project in de Marielzone  van start, namelijk de Cubaans-Braziliaanse fabriek Brascuba waar sigaretten van Cubaanse tabak zullen worden gemaakt. De investering bedraagt 100 miljoen dollar.  Cuba hoopt op meer buitenlandse investeringen en berekent jaarlijks meer dan 2 miljard dollar nodig te hebben. Voor 2016 ontbreekt nog de helft van dit bedrag.

Bronnen
* 14ymedio en persbureau Associated Press, 4 november 2016

Bilateraal akkoord EU- Cuba wordt 12 december ondertekend

De Europese Unie zal op 12 december een bilateraal akkoord met Cuba ondertekenen. Die dag komen de EU-Ministers van Buitenlandse Zaken bijeen. Ook het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken houdt rekening met ondertekening. Cubaanse leden van de oppositie waaronder de winnaars van de Sacharov Prijs van het Europees Parlement, Guillermo Fariñas en de mensenrechtengroep Damas de Blanco bekritiseren de aankondiging van Portocarero vanwege verzet bij delen van het Europarlement.

portocarero-herman

Herman Portocarero

Herman Portocarero, ambassadeur van de EU in Havana, deed de aankondiging woensdag tijdens een gesprek met de pers op de Grote Beurs van Havana FIHAV (2016). Hij noemde het aanstaande akkoord (Acuerdo de Diálogo Político y Cooperacion) ‘een daad van vertrouwen’ die ‘de monoloog vervangt door de dialoog’ en die ‘een legale, solide en bilaterale basis legt op het terrein van de globale relaties tussen de EU en Cuba.’ (…) ‘ Het akkoord dat wij op 12 december in Brussel hopen te tekenen bevat veel aspecten van een dialoog, inclusief politieke aspecten en zaken op het terrein van de mensenrechten, maar ook een dialoog van samenleving tot samenleving’, aldus de diplomaat.

Common Position
Sinds 1996 werden de relaties tussen Cuba en Europa bepaald door de zogeheten Common Position, een initiatief van de toenmalige Spaanse regering geleid door José María Aznar. Dit EU beleid voorzag in de versterking van de relaties tussen EU-landen en Cuba onder voorwaarde dat vooruitgang zou worden geboekt in het democratiseringsproces en de situatie van de mensenrechten. Ook werden directe contacten tussen EU-regeringen en dissidenten aangemoedigd. Havana veroordeelde dit beleid en beschouwde het als inmenging in interne aangelegenheden. In september 2016 riep de Europese Commissie de landen van de EU op de Common Position vaarwel te zeggen en een nieuwe stap te zetten in de relaties met het eerste bilaterale akkoord tussen Cuba en de EU. De onderhandelingen daarover waren in april 2014 en beide partners ondertekenden op 11 maart 2016 in Havana in aanwezigheid van de EU-Minister voor Buitenlandse Zaken, Federica Mogherini, het akkoord. Portocarero benadrukte dat dit akkoord ‘meer poorten’ sluit en leidt tot een ‘meer complete, meer vertrouwenwekkende relatie, tot stand gekomen gekomen door gezamenlijke onderhandelingen en niet door eenzijdig opgelegde posities.’

farinas-berta-soler

Fariñas met Berta Soler

Medeplichtigheid
Dissidenten in Cuba bekritiseren de aankondiging van Portocarrero. De winnaars van de Sacharov Prijs, Guillermo Fariñas en de Damas de Blanco, noemen die voortijdig. Fariñas was vorige maand in Brussel en sprak daar met diverse groepen in het parlement o.a. over de schendingen van de mensenrechten in Cuba. Hij zegt in een verklaring dat hij de belofte heeft van zes politieke groeperingen dat zij het akkoord in de huidige vorm  niet zullen tekenen. Fariñas noemt de aankondiging van Portocarero een drukmiddel op deze groepen binnen de EU om alsnog het akkoord goed te keuren. Portocarero heeft, aldus Fariñas, ‘openlijk zijn medeplichtigheid getoond met de Cubaanse regering en tracht voor deze regering de kastanjes uit het vuur te halen zonder dat de noodzaak van democratische veranderingen en vrijheid te schenken aan Cubaanse burgeres, worden beklemtoond’. Hij wijst erop dat de 28 parlementen van de EU het akkoord moeten ondertekenen en ratificeren. ‘Het is een lang proces dat zij verborgen houden om de internationale publieke opinie te manipuleren,’ aldus Fariñas. Berta Soler van de Damas de Blanco is van mening dat het akkoord niet waardevol kan zijn omdat ‘het respect voor mensenrechten niet op de eerste plaats komt.’ Zij wijst op de toenemende repressie tegen opposanten van het regime en het zwijgen van de EU-vertegenwoordiger Portocarero. Deze blijkt, aldus Soler, ‘niet in staat te zijn een oproep te doen en zijn bezorgdheid te tonen, zoals de Amerikaanse ambassade in Havana dat wel doet’. Vorige maand klaagde Fariñas nog over het feit dat hij tot viermaal toe tevergeefs om een gesprek met de EU-ambassadeur in Havana had verzocht. Ook tijdens recente bezoeken van de Nederlandse ministers Ploumen en Koenders aan Cuba werden leden van de politieke oppositie niet uitgenodigd voor gesprekken.

Bron
* Diario de Cuba, 3 november 2016

Link
* Diario de Cuba, Engelstalig interview met Fariñas na zijn bezoek vorige maand aan de EU: ‘I am hopeful as I bid Europe farewell’.

EU-lidstaten oordelen binnenkort over ‘politieke dialoog’ met Cuba

De gesprekken tussen de EU en Cuba hebben geleid tot een Akkoord over de Politieke Dialoog en Samenwerking / Acuerdo Diálogo Político y Coöperación (ADPC). De Europese Commissie heeft de tekst afgelopen donderdag naar de lidstaten gezonden met de vraag dit beleid goed te keuren. Daarmee komt een einde komen aan de zogeheten Common Position (1966)* waarbij de relaties met Cuba werden gekoppeld aan de voortgang die geboekt wordt op het gebied van de mensenrechten en worden de banden tussen Cuba en de 28 leden van de EU genormaliseerd. Verwacht wordt dat het akkoord binnen enkele maanden zal worden ondertekend.

eu-vlagNog deze week werd in een landenverslag van de EU geconstateerd dat ‘de arbitraire en kortstondige gevangenneming van leden van de oppositie en mensenrechtenverdedigers’ in 2015 voortduurden. Ook stelt het verslag vast dat het ‘beleggen van een open ontmoeting met de meest uitgesproken critici van de Cubaanse regering onmogelijk blijft, in het bijzonder wanneer het ministers betreft en hoge EU-functionarissen of vertegenwoordigers en van de ledenstaten op officieel bezoek’.
De Commissie is ondanks deze feiten, optimistisch gestemd en constateert dat het akkoord ‘nieuwe wegen opent voor het ondersteunen van Cuba bij het proces van economische en sociale modernisering, ter bevordering van een duurzame ontwikkeling, democratie en mensenrechten.’

repressie-straatgeweldIn het landenverslag 2015 van de Europese Unie wordt geconstateerd dat ‘de arbitraire en kortstondige gevangenneming van leden van de oppositie en mensenrechtenverdedigers’ in 2015 voortduurden. Bij diverse gelegenheden heeft de EU de bezorgdheid aan de autoriteiten in Cuba overgebracht. In het landenverslag van de EU wordt geconstateerd dat de EU er bij de autoriteiten in Havana op aangedrongen heeft het VN-Pact voor Burger en Politieke Rechten en het VN-Pact van Economische, Sociale en Culturele Rechten te ratificeren. Cuba ondertekende beide convenanten op 28 februari 2008 in New York, maar ratificatie bleef tot nu toe uit. Bijzondere aandacht schenkt het EU-verslag aan ‘de achterstelling en het geweld tegen vrouwen, de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vereniging’.

Ruimte voor civil society
Het roept op ‘meer ruimte te schenken voor activiteiten van de civil society en de ‘bewegingsvrijheid’ binnen en buiten het land te respecteren. Lidstaten van de EU hebben deelgenomen aan initiatieven om de detenties van korte duur en de schendingen van de vrijheid van vereniging en het recht op vergaderen onder de aandacht te brengen. Het document verwijst ook naar de eerste gesprekken tussen de EU en Cuba die op 25 juni 2015 in Brussel plaatsvonden waarbij de vertegenwoordigers van Cuba beloofden ‘de gesprekken met de EU in de toekomst voort te zetten waarbij de universeel erkende mensenrechten het uitgangspunt zullen vormen.’

dissidentie-encuentro-espacio-abierto-de-la-sociedad-civil-cubana-25-de-febrero-de-2015-foto-luz-escobar

Een groepering uit de onafhankelijke civil society van Cuba

Ontmoeting bijna onmogelijk
Het landenverslag meldt verder dat de EU in Havana herhaaldelijk contacten heeft gelegd met ‘diverse vertegenwoordigers van de civil society’ en dat deze ontmoetingen bijdroegen aan de analyse en het volgen van de situatie op het gebied van de ‘vrijheid van meningsuitdrukking en vereniging, de vrijheid van godsdienst en de rechten van werknemers’. Erkend wordt dat het ‘beleggen van open ontmoetingen met de meest uitgesproken critici van de Cubaanse regering onmogelijk blijft, in het bijzonder wanneer het ministers betreft en hoge EU-functionarissen en vertegenwoordigers van de ledenstaten op officieel bezoek’ en de ‘EU heeft zich voortdurend ingespannen om de deelname van onafhankelijke organisaties aan de civil society binnen het politieke werk en de coöperatie te vergroten’.

erik-jennische

Erik Jennische

Civil society
Programmadirecteur voor Latijns-Amerika van Civil Rights Defenders, Erik Jennische, zegt dat het akkoord tussen de EU en Cuba dat nu aan de lidstaten is gezonden niet de kern van het probleem benadert en dat is ‘een wetgeving en grondwet’ die de onderdrukking ‘legaliseert’. Hij wijst erop dat de tekst van het akkoord verschilt van verdragteksten die de EU eerder met landen in Centraal-Amerika tekende, waar de rol van de onafhankelijke civil society sterk wordt geaccentueerd. Maar in het geval van Cuba is daar geen sprake van. ‘In het geval van Midden-Amerika heeft de civil society een formele plaats in de uitvoering van het akkoord en in het akkoord met Cuba heeft het die plek niet,’ aldus Jennische. Hij is van mening dat ‘de EU de eis van Cuba heeft geaccepteerd de rol van de civil society in te perken terwijl de hele wereld weet dat de deelname van de onafhankelijke civil society fundamenteel is voor het respect van de mensenrechten.’

Link
Website Civil Rights Defenders met verwijzingen naar de teksten van de EU Commissie
* Landenverslag (Spaanstalig) 2015 van de EU ; de pagina’s 266 en 267 zijn aan de situatie in Cuba gewijd.

* De Common Position dateert van 1996 en was een initiatief van de toenmalige Spaanse regering geleid door José María Aznar. Dit EU beleid voorzag in de versterking van de relaties tussen EU-landen en Cuba onder voorwaarde dat vooruitgang zou worden geboekt in het democratiseringsproces en de situatie van de mensenrechten. Ook werden directe contacten tussen EU-regeringen en dissidenten aangemoedigd. Havana veroordeelde dit beleid en beschouwde het als inmenging in interne aangelegenheden. Klik hierna voor de volledige Nederlandse tekst van de Common Position: CommonPositionNL02121996