Universele mensenrechten zijn geen ‘concessies aan de vijand’

De Cubaanse regimecriticus Eliecer Ávila van de beweging Somos+ reageerde op de goedkeuring vorige week door de buitenlandcommissie van het Europees Parlement van het akkoord dat Cuba en de EU eind 2016 sloten. Die goedkeuring ging gepaard met een resolutie waarin erbij Cuba op werd aangedrongen de internationale verdragen van de mensenrechten te respecteren. Ávila las diverse reacties op internationale websites afkomstig van verdedigers van de Cubaanse regering die spraken over ‘bemoeienis van buitenaf’. Hier volgt zijn enigszins ingekorte reactie.

eliecer-avila-2015

Eliecer Avila

De critici wijzen er dan op, aldus Ávila dat in veel van de landen van de EU ook schendingen plaatsvinden van de mensenrechten. En men wijst op de manipulatie en de politisering van de situatie rond Cuba om het beeld van het land en de Revolutie naar beneden te halen. Gewezen wordt dan op het ‘buitenlands belang’ van de mensenrechten in Cuba. De belangstelling ervoor wordt afgedaan als iets onlogisch, irrationeel, ingegeven door kwaadwillenden en erwordt erop gewezen ‘dat de mensen van hier’ geen belang hechten aan dit thema.

Mensenrechten en vleestekort
Ávila: ’Vooral dat laatste is werkelijk verontrustend. Het is waar dat de grote meerderheid van de mensen in Cuba hun tekorten en dagelijkse problemen niet koppelen aan het gebrek aan burger- en politieke rechten. Het is ook waar dat velen niet zien wat de vrijheid van meningsuiting, vergadering, vereniging en de persvrijheid te maken hebben met de prijs van bananen, het tekort aan vlees of gebrek aan stadsvervoer’. En hij wijst op de ontwikkeling zoals die zich voordeed in de welvarendste landen op de wereld en waar (‘of men het nu leuk vindt of niet’) Europese landen en de VS toebehoren en waar de modernisering sterk gekoppeld was aan de invalshoek van de mensenrechten. Ávila meent dat nieuwe generaties met belangrijke standaarden als welvaart, tolerantie, efficiëntie en vrede worden opgevoed, ook ingegeven door verschrikkelijke experimenten die in de moderne geschiedenis plaatsvonden en die verbonden waren met extremisme en totalitarisme. Eliecer Ávila bezocht zelf in het buitenland congressen, parlementen en regeringen van ontwikkelde landen en zag ‘de constante stroom van bezoekende scholieren die over de meest uiteenlopende maatschappelijke thema’s het woord voerden met hun volksvertegenwoordigers.’ (…) ‘Ieder mensenrecht, vorm gekregen in de sublieme Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, en allerlei instrumenten die deze vervolmaken en actualiseren (rechten van het kind, de aarde, internet) zijn bondgenoten en onmisbare elementen om een rechtvaardige en duurzame samenleving op te bouwen,’ aldus Ávila.

Argwaan
‘Wie deze zaak met argwaan en vanuit het defensief beziet, veroorzaakt ernstige schade, negeert ontelbare schendingen, houdt werkelijke problemen verborgen en, wat nog erger is, voedt de burgers niet op voor een plaats in een gezonde samenleving en met het perspectief op de toekomst, zowel voor de relaties binnen Cuba, als voor die met de wereld. Wie zegt, of beter gezegd schreeuwt dat wij ‘nooit onze principes zullen verloochenen’ ook als dat gaat om het principieel schenden van de mensenrechten, pleegt een daad van masochisme tegen de mensheid.’

capitoolinverbouwing

Het Capitool in Havana

De vijand
De totalitaire roep en het vastklampen aan de macht door deze regering, is en waren nooit een principe van de Cubaanse natie. Het ‘meest ontwikkelde land van de wereld’ (omschrijving van Cuba door Fidel Castro, redactie) kan zich niet de luxe permitteren te beweren dat het organiseren van vrije en pluriforme verkiezingen, het niet opsluiten van hen die anders denken of de vrijheid om journalistiek te bedrijven ‘concessies aan de vijand’ zijn. Daarmee zou zij erkennen dat de vijand degene is die een plan heeft om onze materiële en spirituele noden op te lossen en niet wij zelf.

Belang
‘Het is een schande voor het land dat de VS en de Europese Unie onze regering dat vragen dat logischerwijs door de bevolking gevraagd zou moeten worden, vertegenwoordigd door zijn beste intellectuelen, vakbonden, studentengroepen, politieke bewegingen en elke Cubaan of Cubaanse op persoonlijke titel. Wij moeten ons niet afvragen waarom de VS en de Europese Unie niet ophouden met het stellen van vragen over mensenrechten maar waar deze mensenrechten voor dienen, waarom ze niet worden gerespecteerd en wie er belang bij hebben dat ze niet worden gehandhaafd,’ aldus Ávila.

Bron
* Eliécer Ávila op de website 14ymedio, 22 juni 2017 met ongeveer 60 reacties.

Cuba: socialisme, privé-eigendom en rijkdom

Het Cubaanse parlement heeft uiteindelijk een van de fundamenten uit de hervormingen van president Raúl Castro en zijn regering, met enige aarzeling goedgekeurd. De officiële erkenning van het particulier eigendom en de mogelijke opeenhoping van rijkdom leiden bij veel volksvertegenwoordigers tot wantrouwen. Zij vrezen de accumulatie van rijkdom die zou kunnen leiden tot de sociale ongelijkheid, die de rest van Latijns-Amerika kent, aldus de journalist Fernando Ravsberg op de website Cartas desde Cuba.

congreso7-7mo Congreso del PCC, 2016 Baliño, Mella y Fidel

Er bestaat veel wantrouwen in het parlement, de partij en in de samenleving als geheel over de erkenning van het particulier eigendom als productiemiddel.

Maar economen overtuigen hen dat zonder de accumulatie van kapitaal, particuliere ondernemingen zich niet op grote schaal kunnen ontwikkelen. Zakenlieden moeten kunnen herinvesteren, zij moeten kunnen rekenen op fondsen en bij verliezen een beroep kunnen doen op belastingvoordelen en persoonlijke financiële stimulansen. Dan bereiken we een punt waarop de sociale ongelijkheid onvermijdelijk groter wordt maar de nationale economie kan niet langer gereguleerd worden door socialistische leuzen als ‘ieder naar zijn vermogen, en ieder naar zijn behoeften.’ Dat gaat niet meer op en dit beginsel speelt in Cuba in de dagelijkse praktijk geen rol meer. Sinds in de jaren negentig de werkelijke waarde van het maandsalaris verloren ging, lijkt het meer op het beginsel ‘ieder naar gelang zijn of haar sluwheid en ieders slimheid’.

Ongelijkheid sinds jaren 90
Ook de meritocratie (waarbij de sociaaleconomische positie van elk individu is gebaseerd op zijn of haar verdiensten) en waarbij zij die buitensporig voldeden aan hun revolutionaire plichten een beter leven hadden dan de rest van de Cubanen, wordt onder de bevolking minder geaccepteerd. Het probleem is dat dit een erfelijk verschijnsel is geworden en vandaag genieten hun kinderen van deze privileges, hoewel zij er zelf politiek niet aan bijdroegen. Ongelijkheid is niet het resultaat van ‘de actualisering van het model’, zoals Raúl Castro de hervormingen noemt die hij invoerde. De ongelijkheid nam al toe in de jaren negentig onder invloed van diverse factoren zoals de dollartransacties uit de VS, de dollarisatie, de opening van de nationale economie voor buitenlandse investeerders, toerisme en de kinderen van de elite die volwassen zijn geworden.
straat-veel-mensenOnder- en bovenwereld
De hervormingen trachten op de een of andere manier ‘een land te legaliseren’ dat al bestaat. Een land met zelfstandige ondernemers, onzichtbare zakenlieden van kleine en middelgrote bedrijven of de zogenaamde Cubaanse managers van buitenlandse bedrijven, die in feite de eigenlijke eigenaren van het bedrijf zijn. Met deze veranderingen (de erkenning door het parlement van het particulier eigendom, redactie) zal deze semi-illegale wereld geïntegreerd worden in de nationale economie en komt er een einde aan het sinds vele jaren opereren aan de zijlijn. Dit fundament kan leiden tot een betere verdeling van de rijkdom omdat de overheid in staat wordt gesteld belasting te heffen aan mensen die nooit belasting betaalden.

Nieuwe dilemma’s
Natuurlijk ontstaan er nieuwe dilemma’s. Dat gebeurt altijd wanneer je de stagnatie achter je laat en vooruit begint te komen. Er zijn economen die menen dat wanneer je de kleine zelfstandige ondernemers niet in de gelegenheid stelt een zekere rijkdom te verwerven, zij nooit in staat zullen zijn ondernemers worden. Zonder het verwerven van kapitaal, zijn de enigen die eigenaren van kleine en middelgrote ondernemers kunnen worden, zij die geld uit het buitenland krijgen of er in zijn geslaagd kapitaal te verzamelen gedurende de periode van het socialisme. Een beduidend deel van hen is corrupt en/of misdadiger. Hoe dan ook, de concentratie van rijkdom zal leiden tot grotere sociale verschillen tussen Cubanen en in een arm land kan dat er toe leiden dat een kleine groep mensen het grootste deel van de taart voor zichzelf houden en anderen er niet eens van kunnen proeven.

paladar-en-varadero2

Paladar in Varadero: De kleine zelfstandigen zullen nooit echte ondernemers worden als zij belemmerd worden in de verwerving van kapitaal.

Meer details nodig
De waarheid is dat er veel geregeld moet worden. Hoeveel medewerkers kan een gemiddeld bedrijf in dienst nemen? Wat zijn de grenzen aan het verzamelen van rijkdom? Welke mechanismes gebruikt de regering om de rijkdom te herverdelen? Hoe garandeert de regering dat er gelijke kansen voor Cubanen zijn in deze maatschappij? De termen ‘particulier bedrijfsleven’ of ‘accumulatie van rijkdom’ kunnen enkele mensen schrik aanjagen en anderen juist aanmoedigen, maar zolang de details ontbreken, hebben we het over abstracties. En het zijn de details die het toekomstig sociaaleconomisch model van het land bepalen.

Bron
* Fernando Ravsberg, website Cartas desde Cuba, 8 juni 2017
Met ruim 60 reacties in het Spaans.

80% kleine zelfstandigen lid van staatsvakbond

Ruim 82 procent van Cuba’s cuentapropistas of eigen bazen, is aangesloten bij de officiële vakcentrale Central de Trabajadores de Cuba (CTC), aldus een bericht van de partijkrant Granma.

CTC-monumentjeRodolfo Jiménez, medewerker van de CTC, zegt: ‘Dat betekent weliswaar niet dat onze arbeid zo efficiënt is dat iedereen die accepteert, maar 82% van de werknemers bereiken is toch fabuleus. Vanuit politiek perspectief gezien, betekent dit dat de mensen georganiseerd willen zijn.’ Volgens Granma telt Cuba op dit moment 556.064 kleine zelfstandigen of cuentapropistas. Lidmaatschap van de CTC gebeurt op vrijwillige basis, maar Cuba kent slechts één vakcentrale, namelijk de CTC. In het bericht wordt gemeld dat aanvankelijk getracht is één organisatie op te zetten voor alle autonome werknemers, maar dat mislukte. Nu sluiten deze zich aan bij een van de 16 bonden van de CTC op basis van de aard van hun werk. Het grootste aantal kleine ondernemers is aangesloten bij de hotel- en restaurantbond, daarna volgen de kunstenbond en die van het toerisme. De CTC erkent dat er in de nieuw ontstane sector van autonome ondernemers veel versnippering vooorkomt waardoor het werk en de advisering van de cuentapropistas ernstig wordt bemoeilijkt. De CTC erkent dat ‘het noodzakelijk is te erkennen dat in dit opzicht het economisch totaalbeeld van Cuba aan het veranderen is’ en wijst bijvoorbeeld op het ontstaan van kleine bedrijfjes waar elke norm en regelgeving ontbreken.

cuentapropista-speelgoed

Kleine speelgoedondernemer in Havana

Jongeren
Volgens officiële cijfers zijn 31% van de kleine zelfstandigen jongeren, 32% is vrouw, 16% heeft ook nog een economische relatie met de staat en 11% is gepensioneerd. De Cubaanse overheid gaf in januari 2012 voor ruim 200 beroepen toestemming tot zelfstandige uitoefening. De bereiding en verkoop van voedsel (59.700 personen) spant de kroon, daarna volgen de transportsector voor personen en vrachten (54.350 personen), de verhuur van woningen en kamers (34.000 personen) en de wereld van de telecommunicatie met 24.440 werknemers.

Bron
* Persbureau EFE en Dario de Cuba, 24 mei 2017

Kardinaal: ‘Dialoog tussen Cuba en de VS gaat door’

Kardinaal Jaime Ortega is niet bang dat de dialoog tussen Cuba en de VS met de komst van president Donald Trump, zal worden afgeremd. Hij pleit voor voortzetting van de opening op het eiland, maar hij geeft toe dat deze wel ‘een beetje traag verloopt’, aldus de voormalige aartsbisschop van Havana, die vorig jaar vanwege zijn leeftijd terugtrad. Ortega nam in Madrid deel aan een forumbijeenkomst, georganiseerd door Nueva Economía Foro.

jaime-ortega- Miguel-Moratinos-Economia-Forum-09052017

Emeritus aartsbisschop van Havana (midden) in gesprek met oud-minister van Buitenlandse Zaken, Miguel Ángel Moratinos, (rechts) met wie hij samenwerkte bij de vrijlating in 2010 van 130 politieke gevangenen.

Volgens hem verloopt alles wat men in de periode van president Obama heeft afgesproken en ingevoerd ‘op gelijke wijze’ en heeft Trump ‘zich daar niet tegen uitgesproken.’** Ortega speelde op verzoek van het Vaticaan, een grote rol in het herstel in 2015 van de wederzijdse betrekkingen tussen Cuba en de VS. Hij noemt zijn optreden ‘van een diep christelijke orde’ en bedoeld om de dialoog te bevorderen. Hij benadrukte dat zijn rol politieke gevolgen had, maar noemt zichzelf ‘geen politiek mens.’ Over Cubanen in Miami zei hij dat velen van hen ‘belangstelling hebben om samen te werken’ vooral in sociale projecten en in ‘het economisch leven in Cuba.’

Opening
Ortega, die in 2010 bemiddelde bij de vrijlating van 135 politieke gevangenen, die vervolgens met hun gezinnen in dat jaar ook in Spanje aankwamen, was optimistisch over de opening die zich voordoet in Cuba. Hij wees op de economische veranderingen en zei te hopen dat ‘het daar niet bij blijft’, hoewel hij erkende dat deze ‘een beetje traag verlopen.’ De vrijlating van deze gevangenen was ‘een positief signaal’ voor de verbetering van de relaties met de VS en ook met de Europese Unie, aldus de kardinaal. De toen nog bestaande Common Position koppelde de verbetering van de relaties van de EU met Cuba aan verbetering van de mensenrechten. Op een vraag over de opvolging volgend jaar van Raúl Castro als president van de Republiek, zei hij niet te denken dat een familielid van Castro hem zal opvolgen omdat ‘in mijn land geen tendens van dynastieën bestaat’ .

Fonds Ortega
Ortega presenteerde dinsdag jl in Casa de América zijn boek Diálogo, encuentro, acuerdo / Dialoog, ontmoeting, akkoord, uitgegeven door San Pablo. Hij kondigde toen ook de oprichting van de Fundación Jaime Ortega aan, bedoeld om jonge Cubaanse ondernemers te begeleiden bij het hervormingsproces van bedrijven in Cuba.

Bron
*Persbureau EFE, 10 mei 2017

Noot

palmieri-francisco-bz-usa

Onderminister Palmieri spreekt

* In Washington maakte dinsdag Francisco Palmieri, de ondersecretaris voor Latijns-Amerika van het Ministerie van Buitenlandse Zaken tijdens een conferentie over de Amerikas, bekend dat het Cubabeleid zal worden herzien. Het zal ‘belangrijk verschillen van dat van  de regering Obama’. Hij gaf geen details, maar zei wel dat er een groter accent op de mensenrechten zal worden gelegd. Tijdens de eerste 100 dagen van de administratie van Trump heeft deze geen woord aan Cuba gewijd. Engelstalig bericht in Panampost.

Waar is Julio Mella?

De Cubaanse kunstenaar Luis Manuel Otero Alcántara hield zaterdag een demonstratie in het winkelcentrum Manzana de Gómez in Oud-Havana, waarbij hij de vraag stelde: ‘Waar is Mella?’, een verwijzing naar de verdwijning van de buste van de populaire communistenleider uit de twintiger jaren in dit winkelcentrum. Na enkele minuten maakte de politie een einde aan de performance van Alcántara. Volgens Alcántara moest Mella plaatsmaken voor luxe merkartikelen als Gucci, Armani en Prada.

alcantara-mella-22042017

Alcántara als Julio Mella

Vele honderden nieuwsgierigen liepen door de passages van wat ooit het oudste winkelcentrum van Havana was en waar nu het luxueuze vijfsterrenhotel Manzana Kempinski gevestigd wordt. Die middag opende de Italiaanse ondernemer Giorgio Gucci er zijn boetiek Giorgio G. VIP. Behalve Gucci werden in het winkelcentrum ook producten van Montblanc, Lacoste en Longiness verkocht. Op deze plek vroeg Otero Alcántara zich als levend standbeeld af waar Mella was gebleven.

mella-donde-esta-mella

Met en zonder de buste van Mella

‘De buste van Mella die altijd op deze plek in het winkelcentrum stond, is verdwenen en zoals gewoonlijk, zonder enige verklaring,’ aldus Alcántara. Aanvankelijk stuurde de politie hem weg bij de ingang van het hotel. De kunstenaar ging toen de straat op en werd daar samen met zijn vrouw, de kunstenares Yanelys Núñez aangehouden en in een politieauto naar huis gereden. Daar werden zij ondervraagd over hun bedoelingen met de performance.

mella-Julio_antonio_mella

Julio Antonio Mella (1903 – 1929) was een vooraanstaand Cubaans politicus. In de jaren 20 van de 20e eeuw richtte hij samen met Carlos Baliño de Communistische Partij van Cuba op. De partij was zeer gekant tegen dictator Gerardo Machado. Mella werd in 1929 onder nooit opgehelderde omstandigheden in Mexio-Stad vermoord. In Mexico was hij actief in de communistische partij van dit land en raakte betrokken bij een heftige interne partijstrijd. Hem werd door orthodoxe leider verweten regelmatig van de partijlijn af te wijken.

Museum van de Dissidentie
Otero Alcántara is oprichter van het project Museo de la Disidencia en Cuba, een website waarbij uiteenlopende ‘dissidenten’ uit de Cubaanse geschiedenis in beeld komen. Het is een mix van personen als José Martí, Fidel Castro, de indianenvoorman Hatuey en de leider van de Christelijke Beweging van Bevrijding /  Movimiento Cristiano Liberación, Oswaldo Payá. Núñez Leyva, medeoprichter van het project werd vanwege deze activiteiten ontslagen als medewerker van het officiële tijdschrift Revolución y Cultura.

Bron
* Waldo Fernández Cuenca, website Diario de Cuba, 24 april 2017
Linken
* Beelden van de performance van Otero Alcántara, 1 minuut
* Website Museum van de Dissidentie in Cuba
* Website Marti Noticias: Fin de la historia en Cuba: de la Manzana de Gómez a la Manzana Kempinski – van winkelcentrum Manzana de Gómez tot hotel Manzana Kempinski

Airbnb onbetrouwbare partner voor Cubaanse woningverhuurders

Voor Cubanen die kamers verhuren, leek de hemel open te gaan toen het Amerikaanse bedrijf Airbnb in december 2014 aankondigde ook in Cuba haar activiteiten te willen ontwikkelen. ‘Alles verliep gesmeerd’, vertelt een Cubaanse gastvrouw tot dat het bedrijf twee maanden achter liep met betalen. Nu is Airbnb deze Cubaanse vrouw $2000 dollar verschuldigd maar het bedrijf reageert niet op mail. Airbnb was het eerste grote Amerikaanse bedrijf, dat Cuba binnenkwam na de dooi die Obama inzette. Oprichter Brian Chesky zat in de delegatie die met president Obama in maart 2016 het eiland bezocht.

airbnb-appartement-havana

Airbnb appartementen die in Havana worden verhuurd

María Rodríguez, woordvoerder van Airbnb laat de krant El Nuevo Herald weten, te kampen met vertragingen en zegt dat er aan een oplossing wordt gewerkt. ‘Onze medewerkers werken er hard aan. De Cubaanse gastheren en vrouwen zijn gepassioneerd, genereren belangrijke inkomsten die direct aan het Cubaanse volk ten goede komen. Daar geloven we ook in,’ aldus de woordvoerder. Airbnb beschikt op dit moment over 4000 woningen in heel Cuba; 10 tot 20% van de Amerikanen die Cuba als toerist bezoeken, maken er gebruik van. ‘In Cuba groeit Airbnb op dit moment het snelst,’ aldus directeur Chesky.

Persoonlijk uitbetalen
Het betalingsprobleem heeft te maken met de wijze waarop het bedrijf de opbrengsten van de verhuur overmaakt aan zijn verhuurders in Cuba. Het Amerikaans embargo verbiedt de meeste banken transacties tussen de VS en Cuba af te sluiten. Enkele banken zoals de Stonegate Bank in Florida en de Banco Popular van Puerto Rico, heeft creditcards die in Cuba kunnen worden gebruikt maar niet door Cubanen. Airbnb gebruikt een bedrijf in Miami, VaCuba dat transacties in convertibele CUC’s –de harde valuta in Cuba – uitvoert en persoonlijk bij de verhuurders bezorgt. ‘Dat ging altijd goed maar sinds 2 maanden zijn er geen betalingen meer gedaan. Voorheen kwam de gast die de kamer(s) huurde en 3 tot 5 dagen later de agent met het geld. Nu heb ik nog 2000 dollar te goed’, aldus Marta, die als gastvrouw verschillende woningen van haar en familieleden verhuurt in de wijk Miramar. Zij wil de journalist alleen anoniem te woord staan. Als de situatie niet verbetert, ziet ze zich gedwongen om haar zaakje te sluiten en ‘dat zal ons schaden maar ook de Cubaanse-Amerikanen die onze beste klant zijn.’ Marta is enthousiast over het netwerk dat Airbnb biedt:  ‘Het is schitterend. Vroeger hadden we drie klanten, nu zijn we alle 30 dagen van de maand bezet.’ Maar nu is ze ten einde raad omdat Airbnb niet reageert op de klachten. ‘Ik probeerde ze te bereiken via hun website maar kreeg niemand te spreken die enige zekerheid kon bieden. Airbnb verstopt zich,’ zegt ze telefonisch vanuit Havana.

airbnb-naar-cuba

Presentatie: ‘Airbnb goes to Cuba’

Meer klachten
Op de website van Airbnb wordt door een bezoeker een tekst van een mail gepubliceerd waarin VaCuba adviseert een debetkaart bij Financiera Cimex S.A (FINCIMEX) aan te vragen. Die is er ook voor Cubaanse burgers en VaCuba zou dan de huuropbrengsten op deze kaart kunnen overmaken. Onduidelijk is of dit een legale weg is want FINCIMEX maakt deel uit van een ondernemersgroep, gecontroleerd door het Cubaans leger. Marta vindt de gedachte dat de militairen dan precies weten hoeveel geld ze van Airbnb ontvangt, onprettig. ‘Voor mij is het een probleem dat Airbnb moet oplossen en ons moet uitbetalen wat zij ons schuldig zijn.’ El Nuevo Herald nam contact op met het bedrijf VaCuba in Miami maar een medewerker liet weten dat ‘de enige persoon die zou kunnen antwoorden niet in het land is’. Het geval van Marta is niet het enige. Op de website van Airbnb staan sinds januari minsten 12 klachten van Cubaanse verhuurders zoals Xiomara die over de hele maand maart nog geen cent van VaCuba heeft gekregen. En Orlando, een verhuurder in Holguín klaagt over een achterstand in het betalen van drie gevallen. Gabriel schrijft dat ‘Vacuba tot nu toe de betaling van de verhuur van 2 appartementen die mijn familie in Havana bezit, niet heeft voldaan voor 14 reserveringen.’

Airbnb-website

Website Airbnb in Cuba

Belasting
Volgens schattingen van Airbnb zelf kan een gastheer die een woning verhuurt in Havana gemiddeld 227 dollar per week verdienen. Dat is 10 maal het gemiddelde maandinkomen van een Cubaan in staatsdienst. Daar gaan de belasting af en de kosten voor de vergunning van de Cubaanse overheid om je woning of kamers te verhuren. Een verhuurder met een inkomen van 2000 dollar per jaar betaalt 50% aan belasting. Volgens de econoom Carmelo Mesa-Lago is de inkomstenbelasting in Cuba (gemiddeld 37% van het inkomen), dubbel zo hoog als in de rest van Latijns-Amerika en worden daardoor belastingontwijking en foutieve inkomstenmeldingen bevorderd.

Bron
* Nora Gámez Torres in El Nuevo Herald van 11 april 2017

Particulier ondernemerschap groeit ondanks obstakels

Op de hoek van de kruising Galiano en Zanja in Havana is het in de middag een drukte van belang. In de particuliere cafetaria’s wordt van alles verkocht; van brood met kroket tot lasagne met vlees. In de locatie van de staat heeft men enkel sigaretten. Eén derde van de gastronomische instellingen en diensten is op dit moment in handen van particulieren of wordt geleid door een coöperatie. Maar hun groei wordt gefrustreerd door regels, gebrek aan grondstoffen en huizenhoge belastingtarieven.

paladar-herradura

Paladar La Herradura in Havana

32% van de gastronomische instellingen die Cuba telt, is nu overgegaan ‘in handen van niet-statelijke organisaties,’ zei de Minister van Binnenlandse Handel, Mari Blanca Ortega, maandag jl. in de officiële pers. Dat moet, aldus de functionaris, leiden tot ‘meer kwaliteit en efficiëntie.’ De afgelopen 20 jaar is het beeld op straat ingrijpend veranderd met het verschijnen van kiosken, verkoopbalies in deuropeningen en restaurants met een breed aanbood aan Cubaans of internationaal voedsel. ’Maar de belastingen zijn zeer hoog’, vertelt Darío, die een stalletje heeft waar hij broodjes en fruitdrank verkoopt, vlak bij het Militair Ziekenhuis van Havana. ‘Veel brengt het niet op vanwege de prijsstijgingen van de producten. Daarnaast moet ik bijna de helft van mijn jaarinkomen betalen aan de Belastingdienst/Oficina de la Administración Tributaria (ONAT),’ klaagt hij. In deze dagen moeten meer dan 200.000 werknemers van wie ruim 170.000 kleine zelfstandigen / cuentapropistas, hun inkomsten opgeven. Wie meer dan 50.000 Cubaanse peso’s (2.000 dollar) aan inkomsten heeft moet bijna de helft ervan inleveren bij de fiscus. Darío zegt dat in zijn buurt ‘veel kleine ondernemingen hun zaak sloten omdat ze geen stabiel aanbod konden bieden.’ Nationaal is het aantal cuentapropistas de laatste jaren gestegen. Eind 2016 telde het land volgens het Ministerie van Arbeid 535.000 kleine zelfstandigen. De meesten van hen werken in de voedselsector, in het goederen- en personenvervoer of de verhuur van woningen en kamers.

broodpan-cubano

Steeds warm Cubaans brood verkrijgbaar

Belastingontduiking
Belastingontduiking is gewoon geworden. Kortgeleden stonden 223 ondernemers voor de rechter die door de belastingdienst / ONAT werden beschuldigd van ontduiking. Eenmaal schuldig bevonden, kunnen zij op gevangenisstraffen van maximaal 8 jaar rekenen, aldus een directeur van ONAT, Sonia Fernández. In de straat Carlos III wachten voor de ingang van een broodbakkerij diverse cuentapropistas op hun leveranties. ‘Ik kom elke dag en koop steeds 30 stokbroden maar soms moet ik twee uur wachten voordat ik de handel in ontvangst kan nemen,’ zegt Migdalia, werkzaam in een cafetaria dicht bij Calle Reina. De broodbakkerij behoort tot een keten van kleine broodbakkers en in de rij wachtenden staan consumenten voor particuliere consumptie en kleine ondernemers door elkaar. ‘Als iemand veel inkoopt, blijft er voor mij niks over’, zegt een gepensioneerde man die zegt dat ‘de normale consument wordt geschaad’ als hij met kleine ondernemers in dezelfde rij moet wachten.

paladar-oreilly304

Schotel bij eethuisje/paladar O’Reilly 304

Gebrek basisproducten
Vanwege tekorten op de nationale markt, moeten veel producten uit het buitenland worden ingevoerd. ’Al de olijfolie en de Parmezaanse kaas die we gebruiken komt van buiten’, zegt een administrateur van een lokaal met Italiaans voedsel in de Chinese wijk van Havana. Hij wil anoniem blijven. In september 2014 kondigde de douane in Cuba nieuwe maatregelen aan om de import van goederen voor commerciële doeleinden via de lucht, het water of de post te beperken. Maar de stroom van goederen naar de particuliere ondernemers is niet verminderd. ‘Ik kan een klant niet vertellen dat we een bepaalde schotel niet kunnen aanbieden omdat er in het land geen nootmuskaat of sesamzout is,’ klaagt de administrateur van het Italiaanse restaurant. ‘Mensen die hier komen moeten zeker weten dat alles van de menukaart leverbaar is en om daar zeker van te zijn moet ik wel ingrediënten invoeren’, zegt hij. In een verslag van het Economisch en Commercieel Bureau van Spanje in Cuba, dat enkele dagen geleden werd gepubliceerd wordt geconstateerd dat ‘het gebrek aan primaire producten en voorraden die nodig zijn voor hun werkzaamheden’ een van de grootste moeilijkheden is waar coöperaties en zelfstandige ondernemers op dit moment mee kampen. Ook het ontbreken van de erkenning van de juridische status in de sector blijft een grote hindernis. Ondanks de snelle cijfermatige groei en de bijdrage aan het Intern Bruto Product van deze ondernemers en de coöperaties, worden deze vormen van bedrijfsvoering gehinderd door de strakke regelgeving en de legale obstakels waarmee ze worden geconfronteerd,’ aldus het rapport.

Bron
* Marcelo Hernández, website 14ymedio, 1 maart 2017