Waar is Julio Mella?

De Cubaanse kunstenaar Luis Manuel Otero Alcántara hield zaterdag een demonstratie in het winkelcentrum Manzana de Gómez in Oud-Havana, waarbij hij de vraag stelde: ‘Waar is Mella?’, een verwijzing naar de verdwijning van de buste van de populaire communistenleider uit de twintiger jaren in dit winkelcentrum. Na enkele minuten maakte de politie een einde aan de performance van Alcántara. Volgens Alcántara moest Mella plaatsmaken voor luxe merkartikelen als Gucci, Armani en Prada.

alcantara-mella-22042017

Alcántara als Julio Mella

Vele honderden nieuwsgierigen liepen door de passages van wat ooit het oudste winkelcentrum van Havana was en waar nu het luxueuze vijfsterrenhotel Manzana Kempinski gevestigd wordt. Die middag opende de Italiaanse ondernemer Giorgio Gucci er zijn boetiek Giorgio G. VIP. Behalve Gucci werden in het winkelcentrum ook producten van Montblanc, Lacoste en Longiness verkocht. Op deze plek vroeg Otero Alcántara zich als levend standbeeld af waar Mella was gebleven.

mella-donde-esta-mella

Met en zonder de buste van Mella

‘De buste van Mella die altijd op deze plek in het winkelcentrum stond, is verdwenen en zoals gewoonlijk, zonder enige verklaring,’ aldus Alcántara. Aanvankelijk stuurde de politie hem weg bij de ingang van het hotel. De kunstenaar ging toen de straat op en werd daar samen met zijn vrouw, de kunstenares Yanelys Núñez aangehouden en in een politieauto naar huis gereden. Daar werden zij ondervraagd over hun bedoelingen met de performance.

mella-Julio_antonio_mella

Julio Antonio Mella (1903 – 1929) was een vooraanstaand Cubaans politicus. In de jaren 20 van de 20e eeuw richtte hij samen met Carlos Baliño de Communistische Partij van Cuba op. De partij was zeer gekant tegen dictator Gerardo Machado. Mella werd in 1929 onder nooit opgehelderde omstandigheden in Mexio-Stad vermoord. In Mexico was hij actief in de communistische partij van dit land en raakte betrokken bij een heftige interne partijstrijd. Hem werd door orthodoxe leider verweten regelmatig van de partijlijn af te wijken.

Museum van de Dissidentie
Otero Alcántara is oprichter van het project Museo de la Disidencia en Cuba, een website waarbij uiteenlopende ‘dissidenten’ uit de Cubaanse geschiedenis in beeld komen. Het is een mix van personen als José Martí, Fidel Castro, de indianenvoorman Hatuey en de leider van de Christelijke Beweging van Bevrijding /  Movimiento Cristiano Liberación, Oswaldo Payá. Núñez Leyva, medeoprichter van het project werd vanwege deze activiteiten ontslagen als medewerker van het officiële tijdschrift Revolución y Cultura.

Bron
* Waldo Fernández Cuenca, website Diario de Cuba, 24 april 2017
Linken
* Beelden van de performance van Otero Alcántara, 1 minuut
* Website Museum van de Dissidentie in Cuba
* Website Marti Noticias: Fin de la historia en Cuba: de la Manzana de Gómez a la Manzana Kempinski – van winkelcentrum Manzana de Gómez tot hotel Manzana Kempinski

Airbnb onbetrouwbare partner voor Cubaanse woningverhuurders

Voor Cubanen die kamers verhuren, leek de hemel open te gaan toen het Amerikaanse bedrijf Airbnb in december 2014 aankondigde ook in Cuba haar activiteiten te willen ontwikkelen. ‘Alles verliep gesmeerd’, vertelt een Cubaanse gastvrouw tot dat het bedrijf twee maanden achter liep met betalen. Nu is Airbnb deze Cubaanse vrouw $2000 dollar verschuldigd maar het bedrijf reageert niet op mail. Airbnb was het eerste grote Amerikaanse bedrijf, dat Cuba binnenkwam na de dooi die Obama inzette. Oprichter Brian Chesky zat in de delegatie die met president Obama in maart 2016 het eiland bezocht.

airbnb-appartement-havana

Airbnb appartementen die in Havana worden verhuurd

María Rodríguez, woordvoerder van Airbnb laat de krant El Nuevo Herald weten, te kampen met vertragingen en zegt dat er aan een oplossing wordt gewerkt. ‘Onze medewerkers werken er hard aan. De Cubaanse gastheren en vrouwen zijn gepassioneerd, genereren belangrijke inkomsten die direct aan het Cubaanse volk ten goede komen. Daar geloven we ook in,’ aldus de woordvoerder. Airbnb beschikt op dit moment over 4000 woningen in heel Cuba; 10 tot 20% van de Amerikanen die Cuba als toerist bezoeken, maken er gebruik van. ‘In Cuba groeit Airbnb op dit moment het snelst,’ aldus directeur Chesky.

Persoonlijk uitbetalen
Het betalingsprobleem heeft te maken met de wijze waarop het bedrijf de opbrengsten van de verhuur overmaakt aan zijn verhuurders in Cuba. Het Amerikaans embargo verbiedt de meeste banken transacties tussen de VS en Cuba af te sluiten. Enkele banken zoals de Stonegate Bank in Florida en de Banco Popular van Puerto Rico, heeft creditcards die in Cuba kunnen worden gebruikt maar niet door Cubanen. Airbnb gebruikt een bedrijf in Miami, VaCuba dat transacties in convertibele CUC’s –de harde valuta in Cuba – uitvoert en persoonlijk bij de verhuurders bezorgt. ‘Dat ging altijd goed maar sinds 2 maanden zijn er geen betalingen meer gedaan. Voorheen kwam de gast die de kamer(s) huurde en 3 tot 5 dagen later de agent met het geld. Nu heb ik nog 2000 dollar te goed’, aldus Marta, die als gastvrouw verschillende woningen van haar en familieleden verhuurt in de wijk Miramar. Zij wil de journalist alleen anoniem te woord staan. Als de situatie niet verbetert, ziet ze zich gedwongen om haar zaakje te sluiten en ‘dat zal ons schaden maar ook de Cubaanse-Amerikanen die onze beste klant zijn.’ Marta is enthousiast over het netwerk dat Airbnb biedt:  ‘Het is schitterend. Vroeger hadden we drie klanten, nu zijn we alle 30 dagen van de maand bezet.’ Maar nu is ze ten einde raad omdat Airbnb niet reageert op de klachten. ‘Ik probeerde ze te bereiken via hun website maar kreeg niemand te spreken die enige zekerheid kon bieden. Airbnb verstopt zich,’ zegt ze telefonisch vanuit Havana.

airbnb-naar-cuba

Presentatie: ‘Airbnb goes to Cuba’

Meer klachten
Op de website van Airbnb wordt door een bezoeker een tekst van een mail gepubliceerd waarin VaCuba adviseert een debetkaart bij Financiera Cimex S.A (FINCIMEX) aan te vragen. Die is er ook voor Cubaanse burgers en VaCuba zou dan de huuropbrengsten op deze kaart kunnen overmaken. Onduidelijk is of dit een legale weg is want FINCIMEX maakt deel uit van een ondernemersgroep, gecontroleerd door het Cubaans leger. Marta vindt de gedachte dat de militairen dan precies weten hoeveel geld ze van Airbnb ontvangt, onprettig. ‘Voor mij is het een probleem dat Airbnb moet oplossen en ons moet uitbetalen wat zij ons schuldig zijn.’ El Nuevo Herald nam contact op met het bedrijf VaCuba in Miami maar een medewerker liet weten dat ‘de enige persoon die zou kunnen antwoorden niet in het land is’. Het geval van Marta is niet het enige. Op de website van Airbnb staan sinds januari minsten 12 klachten van Cubaanse verhuurders zoals Xiomara die over de hele maand maart nog geen cent van VaCuba heeft gekregen. En Orlando, een verhuurder in Holguín klaagt over een achterstand in het betalen van drie gevallen. Gabriel schrijft dat ‘Vacuba tot nu toe de betaling van de verhuur van 2 appartementen die mijn familie in Havana bezit, niet heeft voldaan voor 14 reserveringen.’

Airbnb-website

Website Airbnb in Cuba

Belasting
Volgens schattingen van Airbnb zelf kan een gastheer die een woning verhuurt in Havana gemiddeld 227 dollar per week verdienen. Dat is 10 maal het gemiddelde maandinkomen van een Cubaan in staatsdienst. Daar gaan de belasting af en de kosten voor de vergunning van de Cubaanse overheid om je woning of kamers te verhuren. Een verhuurder met een inkomen van 2000 dollar per jaar betaalt 50% aan belasting. Volgens de econoom Carmelo Mesa-Lago is de inkomstenbelasting in Cuba (gemiddeld 37% van het inkomen), dubbel zo hoog als in de rest van Latijns-Amerika en worden daardoor belastingontwijking en foutieve inkomstenmeldingen bevorderd.

Bron
* Nora Gámez Torres in El Nuevo Herald van 11 april 2017

Particulier ondernemerschap groeit ondanks obstakels

Op de hoek van de kruising Galiano en Zanja in Havana is het in de middag een drukte van belang. In de particuliere cafetaria’s wordt van alles verkocht; van brood met kroket tot lasagne met vlees. In de locatie van de staat heeft men enkel sigaretten. Eén derde van de gastronomische instellingen en diensten is op dit moment in handen van particulieren of wordt geleid door een coöperatie. Maar hun groei wordt gefrustreerd door regels, gebrek aan grondstoffen en huizenhoge belastingtarieven.

paladar-herradura

Paladar La Herradura in Havana

32% van de gastronomische instellingen die Cuba telt, is nu overgegaan ‘in handen van niet-statelijke organisaties,’ zei de Minister van Binnenlandse Handel, Mari Blanca Ortega, maandag jl. in de officiële pers. Dat moet, aldus de functionaris, leiden tot ‘meer kwaliteit en efficiëntie.’ De afgelopen 20 jaar is het beeld op straat ingrijpend veranderd met het verschijnen van kiosken, verkoopbalies in deuropeningen en restaurants met een breed aanbood aan Cubaans of internationaal voedsel. ’Maar de belastingen zijn zeer hoog’, vertelt Darío, die een stalletje heeft waar hij broodjes en fruitdrank verkoopt, vlak bij het Militair Ziekenhuis van Havana. ‘Veel brengt het niet op vanwege de prijsstijgingen van de producten. Daarnaast moet ik bijna de helft van mijn jaarinkomen betalen aan de Belastingdienst/Oficina de la Administración Tributaria (ONAT),’ klaagt hij. In deze dagen moeten meer dan 200.000 werknemers van wie ruim 170.000 kleine zelfstandigen / cuentapropistas, hun inkomsten opgeven. Wie meer dan 50.000 Cubaanse peso’s (2.000 dollar) aan inkomsten heeft moet bijna de helft ervan inleveren bij de fiscus. Darío zegt dat in zijn buurt ‘veel kleine ondernemingen hun zaak sloten omdat ze geen stabiel aanbod konden bieden.’ Nationaal is het aantal cuentapropistas de laatste jaren gestegen. Eind 2016 telde het land volgens het Ministerie van Arbeid 535.000 kleine zelfstandigen. De meesten van hen werken in de voedselsector, in het goederen- en personenvervoer of de verhuur van woningen en kamers.

broodpan-cubano

Steeds warm Cubaans brood verkrijgbaar

Belastingontduiking
Belastingontduiking is gewoon geworden. Kortgeleden stonden 223 ondernemers voor de rechter die door de belastingdienst / ONAT werden beschuldigd van ontduiking. Eenmaal schuldig bevonden, kunnen zij op gevangenisstraffen van maximaal 8 jaar rekenen, aldus een directeur van ONAT, Sonia Fernández. In de straat Carlos III wachten voor de ingang van een broodbakkerij diverse cuentapropistas op hun leveranties. ‘Ik kom elke dag en koop steeds 30 stokbroden maar soms moet ik twee uur wachten voordat ik de handel in ontvangst kan nemen,’ zegt Migdalia, werkzaam in een cafetaria dicht bij Calle Reina. De broodbakkerij behoort tot een keten van kleine broodbakkers en in de rij wachtenden staan consumenten voor particuliere consumptie en kleine ondernemers door elkaar. ‘Als iemand veel inkoopt, blijft er voor mij niks over’, zegt een gepensioneerde man die zegt dat ‘de normale consument wordt geschaad’ als hij met kleine ondernemers in dezelfde rij moet wachten.

paladar-oreilly304

Schotel bij eethuisje/paladar O’Reilly 304

Gebrek basisproducten
Vanwege tekorten op de nationale markt, moeten veel producten uit het buitenland worden ingevoerd. ’Al de olijfolie en de Parmezaanse kaas die we gebruiken komt van buiten’, zegt een administrateur van een lokaal met Italiaans voedsel in de Chinese wijk van Havana. Hij wil anoniem blijven. In september 2014 kondigde de douane in Cuba nieuwe maatregelen aan om de import van goederen voor commerciële doeleinden via de lucht, het water of de post te beperken. Maar de stroom van goederen naar de particuliere ondernemers is niet verminderd. ‘Ik kan een klant niet vertellen dat we een bepaalde schotel niet kunnen aanbieden omdat er in het land geen nootmuskaat of sesamzout is,’ klaagt de administrateur van het Italiaanse restaurant. ‘Mensen die hier komen moeten zeker weten dat alles van de menukaart leverbaar is en om daar zeker van te zijn moet ik wel ingrediënten invoeren’, zegt hij. In een verslag van het Economisch en Commercieel Bureau van Spanje in Cuba, dat enkele dagen geleden werd gepubliceerd wordt geconstateerd dat ‘het gebrek aan primaire producten en voorraden die nodig zijn voor hun werkzaamheden’ een van de grootste moeilijkheden is waar coöperaties en zelfstandige ondernemers op dit moment mee kampen. Ook het ontbreken van de erkenning van de juridische status in de sector blijft een grote hindernis. Ondanks de snelle cijfermatige groei en de bijdrage aan het Intern Bruto Product van deze ondernemers en de coöperaties, worden deze vormen van bedrijfsvoering gehinderd door de strakke regelgeving en de legale obstakels waarmee ze worden geconfronteerd,’ aldus het rapport.

Bron
* Marcelo Hernández, website 14ymedio, 1 maart 2017

Eisen aan fietstaxi’s in Havana aangescherpt

De autoriteiten in Havana hebben nieuwe maatregelen afgekondigd om het openbaar vervoer in de hoofdstad te regelen. Ditmaal zijn de fietstaxi’s of bicitaxis het doelwit. Zij mogen niet langer personen vervoeren buiten de wijk waar hun voertuig is geregistreerd. De fietstaxi verlicht de bestaande transportproblemen in Havana. Het taxivervoer kampt met problemen (zie het bericht van gisteren), er is een groeiende krapte aan benzine en tekorten aan auto-onderdelen.

fietstaximan-ondergelopen-wijkPepecito: ’De zaken zijn verslechterd. Gisteren nam ik een stel mee dat naar de busterminal wilde, maar ik moest ze in de wijk Centro Habana bij het Plein van de Revolutie afzetten. Zij wilden niet betalen en ik moest uitleggen dat het niet mijn fout is, maar dat de regering het verboden heeft. Zij moesten zes huizenblokken verder lopen. Gelukkig hadden ze rolkoffers, anders hadden zij nog een andere bicitaxi moeten betalen om de terminal te bereiken,’ zegt hij. Yuniel (25): ‘Stel je voor dat ik niet verder mag gaan dan de grenzen van Centro Habana’. Hij heeft een fiets van eigen fabricaat.’Ik kan tot Belascoain komen, of tot de straat Carlos III, maar geen stap verder. Als ik door de politie word betrapt in de wijk Oud Havana of de wijk Plaza de la Revolución, kan ik een boete krijgen of kan mijn fiets zelfs in beslag worden genomen.’

Eisen autoriteiten
Armando, een andere bicitaxista, klaagt over de tegenwerking van de autoriteiten. ‘Er wordt een massa obstakels tegen deze eigen rijders opgeworpen,’ zegt hij. ‘Ze willen van ons af. Wie nu nog een vergunning wil krijgen moet een oneindig aantal papieren invullen en formaliteiten ondergaan, inclusief een medische check die o.a. een oogmeting, bloedtest en een röntgenfoto omvat. We moeten een cursus volgen die even zwaar is als voor iemand met een auto. En dan moet je ze vaak nog geld toestoppen want je staat met de rug tegen de muur bij die lui.’ Luisón woont in Playa en rijdt elke dag op straten als Zanja, Prado, Malecón en Infanta, plekken met veel klanten. ‘Maar nu mag ik niet langer de brug van Almendares oversteken en de ellende is dat bijna alle bicitaxista’s zonder vergunning werken. De ONAT (belastinginstantie) geeft geen nieuwe vergunningen meer af, verlengt de oude ook niet en legt niet uit waarom.’ Daarnaast heeft elke fietstaxi een stempel nodig met de codering van zijn voertuig. Dat kan alleen worden afgehaald bij een kantoor in Bauta, ver uit het centrum. ‘Ze zochten een plek ver weg van de stad in de hoop dat dit ons zou ontmoedigen,’ zegt Luisón. ‘En je moet je fiets meenemen want de technische staat moet worden getest. Het is een schande.’

Dag-en-nacht-beschikbaar
Manolo, een voormalige docent lichamelijke oefening die nu als bicitaxista veel meer verdient, wijst erop dat fietstaxi’s dag en nacht klaar staan. De ene keer om een patient naar de kliniek te brengen, een tv-toestel of matras te vervoeren en dat deze vorm van vervoer goedkoper is dan een taxi of vrachtwagen. ‘En we komen op elke plaats, tot en met ondergelopen buurten of straten met een verwaarloosd wegdek’.

protest-bici-taxis-11mei2016

Protest op 11 mei 2016

Demonstratie
Het aantal fietstaxi’s in de hoofdstad is onbekend. Toeristengidsen spreken van 500 tot 600 voertuigen. Bijna allemaal werken ze zonder vergunning of hebben geen kans een vergunning te  krijgen. De herhaalde aanvallen en controles door inspecteurs van de staat en de politie tegen deze groene vorm van vervoer, die geen brandstof gebruikt, noch de lucht verontreinigt, leidden vorig jaar mei tot een demonstratie op het Plein van de Revolutie. Honderd eigenaren van fietstaxi’s protesteerden daar tegen de slechte werkomstandigheden van deze beroepsgroep. Maar de situatie  verbeterde niet. Integendeel de nieuw afgekondigde maatregel is een verregaande verslechtering.

Bron
* Diario de Cuba: Frank Correa, 1 maart 2017

Prijs World Press Photo voor serie Cuba

dood-fidel-onderweg-foto-de-la-serie-cuba-al-borde-del-cambio-del-chileno-tomas-murita

Cubaanse boeren in afwachting van het passeren van de as van Fidel Castro

De fotoserie van Tomas Murita (Chili) over het dagelijks leven in Cuba viel dit jaar bij de uitreiking van de World Press Photo in de prijzen.

cuentapropista-kapper-foto-de-la-serie-cuba-al-borde-del-cambio-del-chileno-tomas-murita

De kapper als kleine zelfstandige

Zie hier de overige foto’s in de serie Cuba al borde del cambio / Cuba aan de grens van de verandering van de Chileense fotograaf Tomas Murita.

Maximumprijzen voor taxi’s in Havana

Sinds donderdag jl. gelden voor particuliere taxi’s op de 6 belangrijkste routes in Havana maximumprijzen. De autoriteiten willen prijsopdrijving voorkomen. De maatregel is bedoeld om ‘de bevolking te beschermen’.

taxi-parque-fraternidad-habana

Een almedron of taxi in het Parque de la Fraternidad in Centrum Havana

Een eerdere maatregel mislukte, maar deze keer kunnen de gebruikers van deze ‘almendrones’ worden aangeklaagd door hun klanten of worden verrast door controles onderweg. De taxi-eigenaren kunnen hun vergunning bij het overtreden van de regels verliezen. De auto kan ook in beslag worden genomen. De maatregel gaat in op een moment dat de olieleveranties uit Venezuela afnemen en de Cubaanse overheid zich gedwongen voelt de hoeveelheid benzine die aan staatsinstellingen (benzinepompen) wordt geleverd terug te draaien. Door de olietekorten is de prijs voor benzine, afkomstig van de staat (24 CUP per liter) op dit moment hoger dan op de zwarte markt. (15 CUP).

Link
* De website 14Ymedio publiceerde de route-prijzen voor taxi’s in nationale peso’s of CUP’s,  9 februari 2017

Groei kleine zelfstandigen verloopt met slakkegang

Het aantal kleine zelfstandigen of cuentapropistas in Cuba is gestegen tot 535.000. Als deze trage groei doorzet, zal het nog 20 jaar duren tot het aantal van 1 miljoen zelfstandigen is bereikt. Dat aantal van 1 miljoen is nodig om de leegloop en ontslagen bij de staatsondernemingen op te vangen en de salarissen te verbeteren van hen die blijven.

bandera-cuba-tortuga-schildpad

De auteur Ravsberg spreekt niet over een slakkegang, maar over de snelheid van een schildpad

Uit de cijfers blijkt dat het aantal zelfstandigen groeit, maar dat de versoepeling van niet met de staat verbonden productievormen (coöperaties, kleine en middelgrote bedrijven) uitblijft. Bovenal blijft de uitbreiding van de lijst (zie hieronder) met beroepen waar mensen zich als zelfstandige aan kunnen wijden, uit.

Bovendien jaagt men, met de uitsluiting voor particuliere arbeid van 1 miljoen universitair afgestudeerden, deze sector in de emigratie als enige mogelijkheid om de inkomsten te verbeteren. Zo besteedt het land enorme middelen aan de vorming van professionals, die met hun kennis vervolgens naar andere landen gaan.

Zonder groei van de werkgelegenheid in sectoren die niet met de staat zijn verbonden, kan men de onproductieve bedrijven niet sluiten, het bureaucratisch staatsapparaat niet verkleinen, de salarissen in sleutelsectoren niet verbeteren en de geringe middelen niet investeren in sectoren die bijdragen aan de nationale economie.

Bron
* Fernando Ravsberg op de website Cartas desde Cuba, 10 januari 2017

Link
* Lijst (januari 2016) met 180 toegestane beroepen die zelfstandig mogen worden uitgeoefend.