Het tweede Revolutionaire Offensief

Fidel Castro rekende in 1960 met de particuliere onderneming af toen hij alle grote bedrijven nationaliseerde. Daar kwam in 1968 de onteigening van alle kleine bedrijven, cafés, nachtclubs en winkels bij tijdens het zogeheten Revolutionair Offensief. Volgens de partijkrant Granma zelf werden 55.636 bedrijven door de staat genaast, bestaande uit 11.878 kruidenierszaken, 3.130 slagerijen, 3.643 kapperszaken, 3.198 bars, 8.101 winkels met voedingswaren, 6.653 wasserijen, 1.188 schoenherstellers, 4.544 automonteurs, 1.598 makers van artesania en 3.345 timmerlieden.

ofensiva-revolucionario-fidel-cabarets-tegen

Het offensief van 1968 was o.a. gericht tegen cabarets en nachtclubs. Voor alles wilde Fidel Más Revolución / Meer Revolutie

Fidel Castro stond in de loop van de jaren negentig weer enige economische ruimte toe voor particuliere ondernemingen en coöperatieve vormen van bezit vanwege het falen van het socialistisch systeem sinds Stalin en de ineenstorting van de Sovjet-Unie. Die politiek werd met de komst van zijn broer Raúl enigszins uitgebreid. Ondanks de hoge belastingen, veel obstakels en regelingen, boetes en het ontbreken van een groothandel, groeide het particulier bedrijfsleven in Cuba en schiep men duizenden betaalde banen in kleine kapitalistische ondernemingen. Volgens diverse bronnen, die in Cuba meestal weinig transparant zijn, is ongeveer 10% van de werkende bevolking in dergelijke bedrijven actief.

cuentapropista-kapper4Concurrentie staat
Het belangrijkste is dat deze bedrijven in twee opzichten concurrentie betekenen voor de staatsbedrijven: de kwaliteit van de dienstverlening en de geboden salarissen. Daarom geven veel klanten de voorkeur aan deze dienstverlening en hebben duizenden gekwalificeerde werknemers de staatsector ingeruild voor de kleine onderneming waardoor de levensstandaard aanzienlijk is gestegen tot ergernis van de bureaucraten. Voor deze haviken betekent de opening van de economie dat er een welvarende middenklasse ontstaat, die onafhankelijk van de bureaucratie opereert en zijn eigen politieke belangen behartigt. Deze orthodoxen beweren dat Obama dit bedoelde toen hij een oproep deed zelfstandig ondernemerschap te versterken en ook Trump herhaalde dit. Genoeg reden om hen ‘strategische monsters’ te noemen en ‘de Paarden van Troje’ in de strijd van het imperialisme tegen het socialisme.

ofensiva-revolucionario-pamflet-tegen

Het eerste revolutionaire offensief van 1968 bond ook de strijd aan tegen de ondeugden in de samenleving, zoals het egoisme, parasitisme, de slapheid en de ondeugden.

Aarzelingen staatskapitalisme
Deze nieuwe fase van het ‘contrarevolutionaire offensief’ zoals onlangs in de partijkrant Granma aangekondigd met de definitieve en tijdelijke intrekking van vergunningen voor particuliere beroepen, begon al na het fameuze welkom van Fidel aan de vorige Amerikaanse president in de vorm van een brief aan Broeder Obama. ( Zie deze Cubaweblog van 29 maart 2016: Fidel wil geen cadeautjes van Imperium). Dergelijke opvattingen zijn logisch. Beide revolutionaire offensieven zijn gebaseerd op het feit dat het monopoliekapitalisme van de staat, dat achter het staatssocialisme schuilgaat, grote bedenkingen heeft over ontwikkeling van particuliere, zelfstandige bedrijven. Het is namelijk zelf niet in staat is buiten het monopolie de economische concurrentie te overleven. Het leidt onvermijdelijk tot zelfvernietiging omdat het de basis van dit systeem, namelijk de gesalarieerde arbeiders in overheidsdienst, verorbert. Daarom zal dit particulier ondernemerschap nooit toestemming krijgen zich uit te breiden, worden coöperaties geremd in hun functioneren en worden buitenlandse investeringen afgeremd door een eindeloze lijst van wetten en regels en worden deze investeringen slechts getolereerd binnen het raamwerk van de businessportfolio die de Staat bepaalt en kunnen daarbuiten geen vrije deals worden gesloten.

cubaansepresidentdorticotekentnationalisatievsbanken-1960t (2)

In 1960 tekenden de Cubaanse president Dorticos en Fidel Castro het decreet ter nationalisatie van de buitenlandse banken in Cuba.

Falen
Niemand verbaast zich over de onbepaalde opschorting van vergunningen voor kleine ondernemingen en de aankondiging van openlijke en geheime aankondiging van inspecties. Het zijn de voorboden van nieuw economisch geweld. Economen die het staatssocialisme aanhangen zullen nooit begrijpen dat gesalarieerde arbeid voor de staat per definitie inefficiënt is. Maar in het zicht van de crisis van het systeem, dacht men arbeiders voor eigen rekening en leden van coöperaties en kleine kapitalisten de mogelijkheid te geven in vrijheid te werken, maar onder controle van de Staat en ingesloten in het web van de markt van het staatsmonopolie. Zij begrepen niet dat vrije, particuliere of coöperatie arbeid en privékapitaal niet alleen een vrije markt nodig hebben maar dat ze deze zelf zullen vormgeven want dat is de modus vivendi van deze nieuwe groep ondernemers. Daarom namen zij afstand van al bestaande kanalen en netwerken en vonden alternatieve bevoorradingskanalen en zelfs een markt binnen en buiten het land, met een stabiele aanvoer en uitwisseling die  de staat zelf nooit had kunnen ontwikkelen. Dit tweede Revolutionair Offensief in Cuba is een bewijs temeer van het falen van het stalinistisch socialisme en een mislukt systeem gebaseerd op arbeiders die voor de staat werken.

Economisch geweld
En net zoals men op politiek niveau met repressie optreedt tegen opposanten en de socialistische dissidenten, is men op economisch terrein enkel in staat op basis van zware druk en vervolging op te treden tegen productievormen die niet tot de staat behoren. Het is niet toevallig dat politieke en economische repressie beiden vandaag de dag openlijk zichtbaar worden. Het is een teken van de definitieve crisis van dit systeem. Elementen in de regering die overtuigd zijn van de noodzaak tot veranderingen, de socialistische dissidentie en de oppositie zouden door deze toestand de ruimte moeten kunnen vinden voor dialoog en een zoektocht naar een oplossing waarover zowel in politieke en democratische zin, wordt onderhandeld. Zo voorkomen we het grotere kwaad zoals bijvoorbeeld Venezuela dat nu beleeft. Maar daarvoor moeten de oude regering en de partij terugtreden.

Bron
* Pedro Campos, Havana Times, 12 augustus 2017
Cuba: the ’68 Revolutionary Offensive Reedited. Private businesses are successfully competing with state-run companies in two aspects: quality of their services and the wages they offer. Pedro Campos, publicist en voormalig Cubaans diplomaat, is een pleitbezorger van een democratisch socialisme in Cuba.

Linken
Op deze Cubaweblog (6 oktober 2016): Castrisme vreest ‘de rijkdom’  van kleine zelfstandigen.
* Havana Times, 10 juli 2012: Recalling the Revolutionary Offensive of 1968 door Haroldo Dila Alfonso

Nieuwe maatregelen voeden pessimisme toekomst

Volgens de journalist Fernando Ravsberg – kritisch maar loyaal aan de Revolutie – draagt het nieuws dat voorlopig geen nieuwe vergunningen worden verstrekt voor 30 werksoorten, bepaald niet bij aan het optimisme onder Cubanen. Hij citeert de Griekse oud-minister Varoufakis die vaststelt dat pessimisme in de economie noodlottige gevolgen heeft want ‘als we menen dat iets heel moeilijk te bereiken valt, doen we niet alles wat nodig is om dat te bereiken en worden de pessimistische vooruitzichten bewaarheid’. Wij vatten de tekst samen die Ravsberg plaatste op zijn website Cartas desde Cuba.

cuentapropista-souveniers

Schoenmakers, kappers, kamerverhuurders en  verkopers van artesania vonden in hun zelfstandig ondernemerschap een manier om voldoende inkomsten te verwerven. Foto: Raquel Pérez Díaz

Ondanks het feit dat de Minister van Arbeid, Margarita González, verzekerde dat het stopzetten van vergunningen een tijdelijke maatregel is tot dat de werkzaamheden voor-eigen-rekening geperfectioneerd zijn, bestaan er twijfels. Bij het toestaan van particuliere arbeid in bijna 200 beroepen, zou de overheid hebben moeten weten dat daarvoor investeringen nodig zijn. ‘Zeker, toen de particuliere sector van start ging, is er weinig aan gedacht dat een smid ijzer nodig heeft om een hek te smeden, een timmerman hout om deuren en meubels te maken en een plaatwerker een uitdeukset.’ Onderzoekers van het Ministerie van Arbeid Zaken en Sociale Zekerheid onthulden recent dan ook dat de zelfstandige werknemers ‘grondstoffen, materialen en apparatuur van twijfelachtige herkomst gebruiken.’

Groothandel

Ravsberg wijst er op dat Cubaanse economen (‘niet die van de Universiteit van Florida, maar die van de Universiteit van Havana’) eindeloos hebben duidelijk gemaakt dat er groothandelaren nodig zijn om investeringen in productiemiddelen en gereedschappen aan de nieuwe klasse van zelfstandige ondernemers te kunnen aanbieden. De pessimistische Cubaan zegt volgens Ravsberg: ‘Nu gebeurt wat altijd al gebeurde en worden de veranderingen teruggedraaid.’ Bovendien is het verontrustend dat geen einddatum van de perfectionering van het systeem wordt genoemd en er weer vergunningen zullen worden verstrekt. De Cubanen die hij sprak kennen veel historische voorbeelden zoals de sluiting van de boerenmarkten, de verwijdering van de handwerkslieden bij de kathedraal en de arbeiders por cuenta propia uit de jaren negentig.  Iedere keer werd de vernieuwing weer teruggedraaid.

Jongeren trekken weg

cuentapropista-karretje-fruit

De fruitverkopers werden al langer in de gaten gehouden; nu worden er voorlopig geen vergunningen meer aan hen verstrekt. Foto: Raquel Pérez Díaz

De onzekerheid over de nieuwe maatregelen zal veel mensen treffen, in het bijzonder jongeren die eerder besloten om naar Cuba terug te keren of juist het eiland niet wilden verlaten vanwege de mogelijkheden van zelfstandig ondernemerschap. Moeten die wachten tot de perfectionering van het systeem voltooid is? De berichten in de Staatscourant zijn voor velen een koude douche omdat de burgers rekenden op de stimulering van het midden- en kleinbedrijf zoals door Raúl Castro was aangekondigd en goedgekeurd tijdens vergaderingen met de bevolking. Ravsberg: ‘Cubanen leven al in heel onzekere tijden bijvoorbeeld door externe factoren als de instabiele situatie in Venezuela en de terugkeer van de confrontatiepolitiek van Washington. Voeg daar nog deze verrassende interne veranderingen bij en de maatschappelijke stress neemt slechts toe.’ Misschien is het daarom dat in de rest van de wereld de perfectionering van controles en het opleggen van nieuw beleid en regulering van de economische activiteit al gaandeweg worden ingevoerd zonder dat nieuwe barrières worden opgeworpen niet voordat er beslissingen zijn genomen over nieuw beleid.

Bron
* Cartas desde Cuba, Fernando Ravsberg, 3 augustus 2017
Linken
* ABC News, 1 augustus 2017: Cuba stops issuing permits of some private enterprises
Miami Herald, 2 augustus 2017: Fear is driving Raúl Castro to punish Cuba’s new entrepreneurial class, experts say.

Cuba remt groei particuliere bedrijven af

Cuba staakt de uitgifte van vergunningen voor bepaalde particuliere bedrijven. Vooral nieuwe initiatieven als bed-and-breakfast en particuliere restaurants (paladares) worden er door getroffen. De maatregelen zijn eergisteren gepubliceerd in de Staatscourant en zijn gisteren ingegaan. De autoriteiten willen misstanden zoals belastingontduiking tegengaan.

cuentapropista-paladar-malecon

Paladar aan de Malecón

De maatregel betekent een afremming van de groei van particuliere initiatieven die zeven jaar geleden door president Raúl Castro werd ingezet. Ze was bedoeld om de rol van de staatssector te verkleinen en de salarislasten voor de staat te verminderen. Ook moest er een einde komen aan de dominante rol van de staat in de economie, die nooit heeft geleid tot meer welvaart in het land. De afgekondigde maatregelen komen op een moment dat verontrustende geluiden klinken in de Cubaanse Communistische Partij, die zich zorgen maken over de verregaande rol van de vrije markt die zou leiden tot grotere ongelijkheid in de samenleving. Het gemiddelde maandsalaris in Cuba is 30 dollar. Een overnachting in een casa particular levert eenzelfde bedrag op.

Meer eisen
De partijkrant Granma schreef gisteren dat pas weer nieuwe vergunningen zullen worden verstrekt ‘als de uitvoering van de particuliere initiatieven perfect is.’ Behalve nieuwe casas particulares en paladares (particuliere restaurants) worden ook nieuwe initiatieven in de bouw tijdelijk stopgezet. Dat geldt ook voor plaatwerkerijen en verhuisbedrijven. Ook muziekleraren, taaldocenten en de organisatoren van party’s worden getroffen. De overheid wil ook eisen dat bepaalde ondernemers zoals de eigenaren van Rbnb’s, bouwbedrijven en restaurants voortaan over bankrekeningen beschikken zodat de belastingdienst de inkomsten beter kan controleren.

cuentapropista-bed-breakfast-voorbereiding

Eigen baas Antonio Viltres toont de woonkamer van zijn huis waar een bed-en-breakfast en een koffieshop zouden worden gevestigd.

Koude douche
Cuba zal definitief een einde maken aan de verstrekking van vergunningen voor de groot- en kleinhandel van landbouwproducten, de verkoop van cd’s en dvd’s, aldus de Staatscourant. ‘Het bericht was een koude douche voor mij,’ zegt Antonio Victor Ruperon (31), die zegt meer dan 3.000 dollar aan bouwmaterialen te hebben geïnvesteerd om zijn huis te veranderen in een restaurant en B&B. ‘Ik lijk alles verloren te hebben.’ Veel Cubanen vrezen dat de inperking van de particuliere initiatieven de economische opleving zal treffen die Cuba doormaakte en dat dit voor de Cubaanse overheid de oplossing is voor de groeiende ongelijkheid. ‘Dit helpt ons niet want dit zijn wel particuliere activiteiten, maar in feite vormen ze ook een inkomstenbron van het land,’ zegt Margelis Santiesteban (31) werkzaam in een particulier restaurant. Op dit moment werken 567.982 Cubanen, 12% van de werkende bevolking, in de particuliere sector.

stemming-nationale-assembleeOnwettigheid
Maar in een toespraak in het parlement vorige maand, zei Castro dat de regering misstanden had waargenomen in de sector, variërend van belastingontduiking tot het gebruik van goederen met een verdachte afkomst en dat dit eerst moest worden opgehelderd voordat de sector verder wordt uitgebreid. ‘Wij komen niet terug op de ontwikkeling van een sector met particulier initiatief,’ zei Castro. ‘Maar het is nodig resoluut de strijd aan te binden met onwettigheid en afwijkingen van het gevoerde beleid.’ Castro zei ook dat ontdekt was dat ‘er zaken bestonden waarbij een en dezelfde persoon over twee, drie, vier of vijf restaurants beschikte’ en dat dit problematisch is in een land dat de opeenhoping van rijkdom door individuele personen wil voorkomen.

Bron
* Reuters, 1 augustus 2017
Link
* Staatscourant Cuba, 1 augustus 2017 met de nieuwe maatregelen in het Spaans

Help! De coöperaties worden succesvol

Cubaanse parlementariërs hebben in de afgelopen maanden in het hele land diverse coöperaties (behalve die in de landbouw) geïnspecteerd. Bij terugkeer in het parlement lieten zij de volksvertegenwoordigers weten dat coöperaties ‘sterk hebben bijgedragen aan de economische en sociale sectoren die van groot belang zijn: zij droegen bij aan de verbetering van de kwaliteit van leven van de leden van de coöperaties en slaagden er in tegemoet te komen aan de wensen van hun klanten, vooral in de bouwsector’.

cooperatie5

Coöperatief naai-atelier

Curieus is de opmerking van dezelfde afgevaardigden dat deze coöperaties ook ‘bijdragen aan de vermindering van het menselijk kapitaal in de staatsbedrijven, omdat er sprake is van een exodus van getraind personeel dat naar de coöperaties overloopt’. Deze opmerking van volksvertegenwoordigers zal in het nadeel van de coöperaties uitwerken. Hun grootste zonde is blijkbaar dat ze een aantrekkelijke werkplek vormen voor werknemers en tegemoet komen aan de wensen van de klant.

Initiatieven
Maar er worden meer opmerkingen gemaakt door de geachte afgevaardigden: ‘Een belangrijk deel van de coöperaties bereidt hun werkzaamheden uit en maakt deals buiten de plaats van vestiging, waardoor de publieke controle door de competente administratieve inspecties wordt beperkt.’ Dat wil zeggen dat leden van deze coöperaties hun thuishavens verlaten en het initiatief nemen om elders oplossingen te zoeken voor economische en sociale problemen en dat veroorzaakt weer problemen met de controle door de bureaucratie, waar ambtenaren hun kantoren met airconditioning moeten verlaten om dit te onderzoeken. Het is een hard leven voor een Cubaanse bureaucraat!

Paresh Nath, The Khaleej Times, UAE- Raul Niet te snel

Raúl Castro: Niet zo snel. Dit is een nieuwe weg.’ Cartoon van Paresh Nath

Schildpad
Met dit soort waarschuwingen door wetgevers, zal de legalisatie van coöperaties zich voortbewegen met de snelheid van een aangelijnde schildpad. Ik vrees dat zij alles in het werk zullen stellen om deze staatsbedrijven overeind te houden, zelfs op kunstmatige wijze en ook als dit ten koste gaat van een lagere productiviteit en minder efficiëntie.

Bron
* Fernando Ravsberg op de website Cartas desde Cuba, 13 juli 2017 met ruim 70 reacties.

Kunnen centristen en revolutionairen samengaan?

Gisteren maakten we kennis met de stroming van het centrisme of derde weg in Cuba, door orthodoxe tegenstanders ook wel de nieuwe contrarevolutie genoemd. In de publicatie Het Centrisme in Cuba: een nieuwe weg naar het kapitalisme. (zie voor pdf onder aan deze pagina) vraagt een van de auteurs, Javier Gómez Sánchez, zich af of de centristen en de revolutionairen zullen kunnen samengaan. Hij hoeft er niet lang over na te denken. Al op de eerste pagina roept hij: Ni en la pelota / Van zijn leven niet.
Javier Gómez Sánchez vraagt zich o.a. af of het nieuwe beleid van president Trump van invloed zal zijn op de meer diplomatieke aanpak van Hillary Clinton en Obama en hoe het afloopt met de neo -contrarevolutionaire aanpak met steun aan journalisten, kunstenaars, cursussen in het buitenland, alternatieve magazines en websites. Hij wil geen onderscheid maken tussen de liberale Amerikaanse zakenman Saladrigas en de conservatieve senator Marco Rubio want ‘beiden willen de Revolutie vermorzelen’.  Hier volgt het betoog van Javier Gómez Sánchez, die ook voorspelt dat de orthodoxe oppositie alsmede de neo-contrarevolutionairen steun uit de VS zullen blijven ontvangen: ‘De pseudorevolutie blijft ingezet worden ten dienste van de neo-contrarevolutie. Alles wat verdeelt, blijft maximaal benut worden.’ En hij roept op de rijen van de revolutionairen te sluiten en een tegenoffensief te beginnen met de opbouw van ‘een revolutionair communicatiefront.’

centrismo

Centrisme ‘Steek je hand naar links uit” ‘Ja, en ik rij naar rechts…’ Cartoon uit de publicatie Het  centrisme in Cuba.

Zelden heeft zich in de geschiedenis zo’n verhitte strijd voorgedaan tussen belangengroepen in de Cubaans-Amerikaanse politiek jegens Cuba. Met de aanwezigheid van meer agressieve politieke krachten in de regering Trump vormde de brief van hoge gepensioneerde militairen aan de president waarin ze hem voorstelden de politiek van de vorige regering voort te zetten, een belangrijke aanwijzing. Op het moment dat hij de in de brief voorgestelde optie voor elkaar kreeg, zou dat kunnen leiden tot ‘een gemeenschappelijk factor die het bewijs vormt dat er geen verschil is in politiek van Democraten en Republikeinen, maar eerder een voortzetting, die als zij zich ontwikkelt, de Obama-Trump doctrine genoemd kon worden, waarin de president van dienst de ‘good cop’ speelt voor een bepaald land (Cuba) en ‘bad cop’ voor andere landen (Venezuela, Syrië).’

Traditionele contrarevolutionairen
De rede die Trump op 16 juni in Miami uitsprak, toont het onvermogen van de regering van Donald Trump om deze buitenlandpolitiek afzonderlijk te ontwikkelen, zelfs niet ten gunste van de imperialistische eigenbelangen van de Verenigde Staten. Het Obama-spel vereiste ontegenzeggelijk politieke en diplomatieke vaardigheden waaraan het Trump en zijn kabinet ontbreekt. Maar bovenal betekent de bruuske wijziging het openbreken van een tijdens de regering van Barack Obama ontstane overeenkomst of ‘contrarevolutionaire consensus’ tussen de traditionele contrarevolutie, vertegenwoordigd door senator Marco Rubio, en de neo-contrarevolutie van de Cubaans-Amerikaanse zakenman Carlos Saladrigas. Op een bijeenkomst onder auspiciën van de Heritage Foundation en Google Ideas 1 maart 2012 in Washington, bereikten beide vertegenwoordigers een akkoord voor een wijziging van strategie jegens Cuba met het idee om internet in te zetten ‘om een in de tijd bevroren eiland te ontdooien’. Het is bekend dat de Amerikaanse regering ieder jaar een post van twintig miljoen dollar voorziet voor gezagsondermijnende projecten in Cuba. Het is ook zeer waarschijnlijk dat er een hoeveelheid geld is die heimelijk wordt besteed aan deze doelen. Deze fondsen worden door de CIA en de fondsorganisatie USAID gebruikt ten gunste van verschillend georiënteerde politieke groeperingen van Cubaanse afkomst. Van oudsher was het grootste deel van deze fondsen in handen van de traditionele contrarevolutie, die daarmee de industrie van het anti-castristen in Miami onderhield door aan de gevestigde politieke maffia economische steun te bieden, electorale voordelen en lobbycapaciteit.

miamiheraldmercenarios

De orthodoxe Cubaanse oppositie, gevoed met dollars en gezien door de bril van het Cubaans regime.

De traditionele dissidentengroeperingen op het eiland, verguisd en geminacht door de Amerikanen, maar desondanks nog aanwezig, profiteerden op vergelijkbare wijze van deze stroom. Het alarmerend verlies van verkiezingsterrein door de Republikeinen in Florida, de welwillende houding tegen de toenadering onder de meerderheid van de Cubaanse emigranten en de druk van de nieuwe richting van de ‘derde weg’ in de Cubaanse zaak dwongen Marco Rubio het akkoord te accepteren. De strategie van het diplomatiek offensief in het Cubaanse socialisme, uitgedacht voor de regering van Obama door Arturo Lopez-Levy en anderen, begint zich te ontwikkelen. Het geld wordt omgeleid van zijn oude naar nieuwe bestemmingen. De voorheen belangrijkste richtingen worden ondergeschikt, want de nieuwe strategie geeft er de voorkeur aan meer in te zetten op de ontwikkeling van de ‘alternatieve’ media op internet, de kweek van ‘opinieleiders’, de ontginning van een politiek middenveld onder de Cubaanse intellectuelen en de vestiging van een niet-communistisch links, dan op voortzetting van de sponsoring van de niet functionerende Cubaanse dissidentengroepen in Miami. Ofschoon deze laatste steun blijven ontvangen, gaan ze een ondergeschikte rol spelen.

De neo-contrarevolutionairen

marco-rubio

Marco Rubio

Men begint het geld aan te wenden voor bijeenkomsten in Europa en de Verenigde Staten, waar de nieuwe spelers van de centrisme-strategie elkaar treffen. Met financiering verschijnen er diverse webpagina’s, terwijl andere bestaande projecten de nieuwe strategie omarmen en er zo een neo-contrarevolutionair communicatienetwerk ontstaat. De oude krachten van Miami hebben het maar te slikken, Maar dan komen er presidentsverkiezingen en de onvrede van de Amerikanen met het bestuur van de Democraten zorgt ervoor dat de Republikeinen, met Trump als president, terugkeren in het Witte Huis. De rode loper strekt zich weer uit voor de politieke fauna van Miami. Met de machtsrelaties uit balans is de noodzaak er nog niet om te zwichten voor enig akkoord. Veelzeggend genoeg publiceerde José Daniel Ferrer, met zijn politieke oppositiegroepering UNPACU deel uitmakend van de aan lager wal geraakte traditionele dissidenten, in de dagen voorafgaand aan de toespraak heel opportunistisch een open brief aan de president waarin hij hem vraagt om een beleidswijziging. Ten slotte lachte en applaudisseerde Marco Rubio mee met de rest achter de tribune van het Teatro Manuel Artime in Miami.

trump-cuba-beleid

Mijn Cuba-beleid

De ‘contrarevolutionaire consensus’ stort in
Laten we eens kijken naar enkele reacties in de mediakringen van de centristen. Elaine Díaz, tijdens de regering van Obama begiftigd met een beurs voor Harvard en met financiering van haar digitale publicatie Periodismo de Barrio: ‘De maatregelen die president Trump vandaag afkondigde zijn pathetisch. (…) De maatregelen die hij vandaag afkondigde zijn niet respectloos jegens de Cubaanse regering, maar jegens de Cubaanse burgers. Ze zijn respectloos tegenover mij’ en ze besloot met: ‘Het kan dat het akkoord met Obama wordt verpest; maar onze waardigheid blijft intact. ‘ Hugo Cancio, eigenaar van het tijdschrift On Cuba die tegenover andere panelleden op de televisie van Miami de diplomatieke en commerciële toenadering tot Cuba verdedigde, evenals de culturele uitwisseling tussen Cuba en de VS waaraan hij met zijn bedrijf Fuego Entertainment deelnam, publiceerde een redactioneel artikel met de titel Un mejor acuerdo ¿Para quién?/Een beter verdrag – Voor wie? Citaat: ‘Toen Donald Trump afgelopen november de verkiezingen won, voelden we allemaal dat daarmee al het werk van vier jaar verraden werd. De spaarzame uitspraken over Cuba van de toenmalige presidentskandidaat waren niet bepaald bemoedigend. Hoe dan ook is de variabele factor Obama beslissend geweest in het proces van normalisering. En deze variabele zou vanaf dat moment buiten de vergelijking blijven.’ Het redactioneel artikel besloot met: ‘Voor wie zal een terugval met Cuba beter zijn? De enige die er baat bij heeft zou het verleden kunnen zijn. En we leven allemaal, Cubanen en Amerikanen, in het heden. Sta ons toe aan de toekomst te werken.’

Cuba Posible

lenier gonzalez-roberto veiga- cuba-posible

Lenier González en Roberto Veiga, oprichters van Cuba Posible, een ‘laboratorium voor ideeën’.

Cuba Posible is een project  voortgekomen uit de stichting Open Society van de Amerikaanse magnaat George Soros, dezelfde stichting die de oprichting van dissidentengroepen in het oude communistische kamp financierde. Cuba Posible werd opgezet door voormalige medewerkers van het tijdschrift Espacio Laical, dezelfde mensen die in 2012, slechts twee weken na het sluiten van het akkoord met Marco Rubio, in Havana een ontmoeting hebben met Carlos Saladrigas, en hetzelfde project dat aan de vooravond van 16 juni haar reorganisatie presenteerde op de bijeenkomst van de Washington Office on Latin America (WOLA), nadat het in de voorgaande dagen als speerpunten had genoemd: ‘Het bewaken van de erfenis van Barack Obama. Ondersteunen van hen die opbouwen’. Verder was te lezen: ‘De president kan zich verplicht voelen om concessies te doen onder druk van het Cubaans-Amerikaanse rechtse kamp uit erkentelijkheid voor de stem van mensen uit deze groep ten gunste van zijn nieuwe wetgeving op het gebied van de gezondheidszorg (…) Trump weet dat hij bondgenoten nodig heeft in het overheersende perspectief van impopulariteit waarbinnen hij zich in eigen kring beweegt.’

Einde bestand?
Meteen na de toespraak publiceerde Cuba Posible een openbare brief gericht tegen de wijziging van politieke strategie. De website Cartas desde Cuba/Brieven uit Cuba van Fernando Ravsberg, dezelfde die ruchtbaarheid gaf aan de grote leugen van de militaire oefening Bastión 2016 als antwoord van de Cubaanse regering op de verkiezing van Donald Trump. (Deze militaire oefening was, aldus de staatsmedia, geen reactie op de uitverkiezing van Trump maar al veel eerder gepland. Redactie)  Ravsberg liet dit artikel kort voor de speech van Trump verschijnen: ‘Betekent dit het einde van het bestand tussen Cuba en de VS?’, waarin hij het volgende zei:  ‘Het is erg cynisch om te herhalen dat er een economische blokkade tegen Cuba kan worden ingesteld die alleen de heersende klasse raakt zonder de gewone Cubaan pijn te doen. De dissidente beweging, die nu feestviert, lijkt niet te begrijpen dat haar isolement juist voortkomt uit haar steun aan Washington tegen haar eigen mensen. Albert Einstein gaf ons het advies ‘Als je andere resultaten wilt, doe dan niet steeds hetzelfde’… Het is begrijpelijk dat de neo-contrarevolutionairen redenen hebben om hun afwijzing van de verandering door Trump duidelijk te maken.

Retrato_de_Fidel_Castro_con_la+inscripcin_Socialismo_o_muerte

‘Socialisme of de dood’

Financiële steun blijft
Maar als het aankomt op uitvoering in de praktijk betekent een verschuiving van centrisme als primaire naar secundaire beleidsstrategie niet dat de steun en financiering ervoor verdwijnt. De sponsoring is vervat in programmatische strategieplannen die niet afhankelijk zijn van de president van dienst, maar van het soort operaties dat de CIA en andere instituten van het geostrategische informatie- en interventieapparaat van de Verenigde Staten besluit te ontwikkelen. De regering van Obama formuleerde haar beleid publiekelijk nadat de CIA jarenlang de mogelijkheden had onderzocht om het gebruik van culturele infiltratie en psychologische oorlogsvoering toe te passen, en niet andersom. De projecten voor ‘alternatieve’ communicatie worden nog steeds gefinancierd. De tegenstelling tussen intellectuele en artistieke kringen enerzijds en de Cubaanse instituten anderzijds wordt nog steeds gestimuleerd. De sabotage van het revolutionaire discours en zijn wetgevende processen wordt nog steeds nagestreefd. Het idee van een sociaaldemocratie als oplossing van onze nationale problemen wordt nog steeds voorgedragen. Het bewerken van studenten en docenten aan de universiteiten, en ook van journalisten, gaat door. Op de sociale netwerken gaan ze door met het opzetten van een geruchtenmachine die het mogelijk maakt opiniematrixen in te voeren. De pseudorevolutie blijft ingezet worden ten dienste van de neo-contrarevolutie. Alles wat verdeelt, blijft maximaal benut worden.

trump-cuba-cubahora

De Amerikaans-Cubaanse relaties

Voortgaan
We twijfelen er niet aan dat we nieuwe ‘anti-Trumpreacties’ zien in de media van de centristen. Zelfs dat die weer gewoon zelf onderdeel van de strategie worden. Het communicatienetwerk van de centristen zal twee redenen hebben om ze te publiceren: Ten eerste een praktische. Als tendens van terreinverlies in het spel van de Amerikaanse politiek.  Ten tweede een publicitaire. Als middel om de sympathie te winnen van de Cubanen die zich zouden kunnen identificeren met die afwijzing. Wat dit tweede aspect betreft zijn wij het aan de revolutionairen, als individuele lezers of als communicatiemedia, organisaties en instituten verschuldigd om duidelijker te zijn dan voorheen. Nu is de allergrootste duidelijkheid meer noodzakelijk dan ooit tevoren. Voortgaan zoals Fidel  Ché beschreef: ‘Helderder dan het water van Varadero.’

Schijn-patriotten

eerste-mei-2017-Daniel-Llorente-seguridad-vlag-Unidos

Eerste Mei 2017: Daniel Llorente wordt afgevoerd na het tonen van de Amerikaanse vlag op het Plein van de Revolutie

Omdat de media van de neo-contrarevolutionairen op grote schaal hetzelfde zullen doen als  ze deden met het voorval van het individu met de Amerikaanse vlag tijdens de Eén 1 Mei-Parade: het gebruiken als werktuig om zich op passende wijze te ‘distantiëren’ van een dergelijk afschuwelijk gebeuren en om ons te verdelen, op basis van hoe wij ermee omgaan. Er is geen rationele manier van sympathiseren met Donald Trump, evenmin als een Cubaanse manier om dat met Marco Rubio te doen. De centristen maakten de afwijzing tot onderdeel van hun agenda en gebruikten hem als camouflage. Ze wilden hiermee goedbedoelende mensen lokken en zelfs revolutionairen. Het is niet uitgesloten dat ze zelfs een geest van zogenaamde ‘Cubaanse saamhorigheid’  voorwenden tegenover de ‘kwaadaardige aard’ van Trump. Ze willen ons bedriegen door zich voor te doen als patriotten, terwijl wij weten dat ze dat niet zijn. Ze proberen ons in te pakken door te beweren dat de echte vijand van de Revolutie, van het Socialisme en van het Cubaanse volk het beleid van Trump is, en niet dat van hun.

embargo-democratie-raul-obama.tombstone- Some believe the embargo will disappear-some sowing the seeds of political change on the island

Waaraan denken zij? Raúl Castro aan het embargo dat gaat verdwijnen en Obama die hoopt op politieke veranderingen op het eiland.

Doel blijft omverwerpen
Wanneer er sprake is van allianties met een buitenlandse macht, bestaat er geen verschil tussen types als Marco Rubio en Carlos Saladrigas. Het gemeenschappelijke kenmerk is hun doel: het omverwerpen van de Revolutie, de herinvoering van het kapitalistisch systeem en Amerikaanse dominantie in Cuba. Daarom moeten de revolutionairen de rijen sluiten. Het centrisme en zijn exponenten zijn en blijven door hun geaardheid onderdeel van de contrarevolutie. Ook moeten wij revolutionairen niet spelenderwijs vervallen tot sufferds die bezig zijn met het ‘kleine leed’ en denken dat degenen die zich drukker maken om de ‘erfenis van Obama’ dan om de Cubaanse soevereiniteit, onze medestanders kunnen zijn. In onze ogen zijn er alleen verschillen tussen hen qua methode, maar in de grond hebben ze geen ideologie of politiek. Beiden willen ze de Revolutie vermorzelen. Op dezelfde manier als de Amerikanen een contrarevolutionair communicatieapparaat hebben opgezet, en dat niet gaan afbreken, zo moeten wij zonder tijd te verliezen doorgaan met de bouw van ons revolutionair communicatiefront, uitstijgen boven de pseudorevolutie, de neo-contrarevolutie benoemen en ons aansluiten bij de nieuwe revolutionairen.

Benoemen om te verbinden
Vergeet nooit dat wat ons bepaalt, precies dat is wat zij niet hebben: onze aard als die van Martí, Guiteras en Fidel. In deze media zullen allerlei zaken kunnen verschijnen, met allerlei intenties, maar dat wat ons wezenlijk onderscheidt is dat wij oog in oog met een nieuwe president van het yankee-imperialisme zeggen wat zij nooit zullen zeggen: Patria o Muerte/ Het Vaderland of de Dood. Con Patria, vivos y vencedores/Met het Vaderland, levend en overwonnenen.

Bron
* Javier Gómez Sánchez op de website La Pupila Insomne, 19 juni 2017
https://lapupilainsomne.wordpress.com/2017/06/19/unirse-centristas-y-revolucionarios-por-javier-gomez-sanchez
PDF
* El Centrismo en Cuba: Otra vuelta de tuerca hacia el capitalismo.  28 juni 2017, website La pupila insomne
Link
* Op de website van Cuba Posible staan diverse reacties over de derde weg of het centrisme, o.a. een reactie op de kritiek van blogger Iroel Sánchez.

Centrisme of derde weg leiden tot terugkeer kapitalisme

Regimegezinde intellectuelen en bloggers in Cuba waarschuwen al enkele maanden voor centrisme, volgens hen een kwalijke middenkoers tussen Revolutie en Contrarevolutie. O.a. de weblog La pupila insomne is spreekbuis van hen die waarschuwen voor de ‘zogenaamde onafhankelijke initiatieven’ van de nieuwe contrarevolutie. Blogger Iroël Sánchez herkent de ‘centristen’ aan hun woordgebruik. Ze nemen vaak termen in de mond als reformistisch, meerpartijensysteem, grondwettelijke en democratische veranderingen en kiesstelsel en nemen afstand van de traditionele contrarevolutie zoals we die al tientallen jaren kennen vanuit het ‘maffiose Cuba in Florida’. Iroël Sánchez publiceerde samen met getrouwe volgelingen van de revolutie als Enrique Ubieta, Elier Ramírez Cañedo, Javier Gomez Sánchez, Carlos Luque Zayas Bazán, Emilio Ichikawa, René Vázquez Díaz, Arnold August, Raúl Capote Fernández en Jorge Angel Hernández een boek met 19 bijdragen, getiteld El Centrismo en Cuba: Otra vuelta de tuerca hacia el capitalismo / Het Centrisme in Cuba: een nieuwe weg naar het kapitalisme. (zie pdf hieronder)

cover-centrisme-in-cubaDe auteurs wijzen voor de oorsprong van het centrisme naar de 17e december 2014 toen de presidenten Obama en Castro hun toenaderingspolitiek presenteerden. De traditionele contrarevolutie, gevoed door opeenvolgende administraties in het Witte Huis had gefaald en maakte plaats voor diverse ‘zogenaamd onafhankelijke initiatieven’ in de vorm van journalistieke activiteiten, muziek of sociale media. De centristen verspreiden, aldus de auteurs, ook negatieve stereotypen over de revolutionaire instituten, in het bijzonder de Staat, de regering en de massaorganisaties. Ze verwijzen graag naar historische fouten van de revolutie zoals de homofobie, de UMAP’s of strafkampen en de jaren 1971-1975 Quinquenio Gris van de culturele en politieke censuur.  Ze volgen cursussen in landen als ‘de VS, Duitsland en Nederland’. Bovendien zijn het pleitbezorgers van de profsport.

De nieuwe vijanden

cover-oncuba-juni2017

Cover juni 2017 van On Cuba

In regimegezinde publicaties wordt de nieuwe vijanden ook met naam en toenaam genoemd. De Cubaanse functionaris en fulltime blogger Iroel Sánchez somt in zijn artikelen de belangrijkste personen en initiatieven uit het Cubaans centrisme. Hij noemt Hugo Cancio, de uitgever van het tijdschrift OnCuba, die ‘de handelsbevordering met Cuba (en de opheffing van het embargo/de blokkade) combineert met regelmatige kritiek op het politiek regime van Cuba. Dat is de richting van de hoofdartikelen van het tijdschrift OnCuba van Hugo Cancio’. De voormalige medewerkers van het kerkblad Espacio Laical, Roberto Veiga en Lenier González, horen volgen Sánchez ook in deze rij van ‘gematigde critici’ thuis. Zij presenteerden het initiatief Cuba Posible en zij hebben zich ‘als eersten schuldig gemaakt aan het grote verraad aan de transitie van Raúl Castro’. Zij krijgen steun van Carlos Saladrigas, ondernemer en vicepresident van de Cuba Study Group. Saladrigas organiseerde met het kerkblad Espacio Laical al in 2012 een conferentie over het nieuwe Cuba-beleid van Obama tegenover Cuba. Iroël Sánchez merkt op dat het bezoek van Saladrigas aan Havana veel aandacht kreeg van de journalist/toen nog correspondent van de BBC, Fernando Ravsberg. Ravsberg werkt nu in Havana met zijn website Cartas desde Cuba en wordt door de samenstellers van El centrismo en Cuba ook beschouwd als een aanhanger van het centrisme. Ravsberg werd in februari 2017 door ‘revolutionaire bloggers’ bedreigd. De bijdrage van een van hen, Felix Edmundo Diaz, eindigde met de belofte dat wanneer Ravsberg zijn journalistieke werk op deze wijze zou voortzetten ‘zijn tanden uit zijn mond’ worden geslagen.

fidel-y-frei-betto-el-domingo-16-de-febrero-de-2014-580x415

De Braziliaanse priester Frei Betto en oud-president Fidel Castro, 16 februari 2014.

Iroël Sánchez citeert tenslotte de Braziliaanse priester en vriend van het Cubaans regime om de ‘Amerikaanse annexatie van Cuba’ te concretiseren. Citaat: ’De Amerikanen weten heel goed dat zij Cuba niet kunnen annexeren, dat weten ze heel goed, maar ze hebben aspiraties van een symbolische annexatie’ en hij verwijst vervolgens naar de voorliefde van veel jongere Cubanen zich te hullen in T-shirts met de Amerikaanse vlag.

Bron
* Bijdrage van Manuel Henríquez Lagarde in het boek El Centrismo en Cuba: Otra vuelta de tuerca hacia el capitalismo / Het Centrisme in Cuba: een nieuwe weg naar het kapitalisme.
Linken

* De website Cubadebate met de bijdrage van Elier Ramírez Cañedo: De derde weg of de politiek van het centrisme in Cuba
PDF
* De Spaanstalige publicatie (185 pagina’s): Centrismo en Cuba: Otra vuelta de tuerca hacia el capitalismo

Nieuwe Cubaanse middenklasse met sterke koopkracht

Tussen 2009 en 2016, de periode van het mandaat van president Obama, ontvingen Cubanen ruim 21 miljard dollars aan overboekingen uit de VS. De sector van de particuliere restaurants of paladares ontwikkelde zich in die periode tot de meest lucratieve, met 1.716 vergunningen en een geschatte omzet van 693 miljoen aan convertibele peso’s of CUC’s. Dat blijkt uit een onderzoek van The Havana Consulting Group (THCG). Als gevolg van de politieke dooi tussen de VS en Cuba en van interne economische maatregelen, ontstaat een nieuwe middenklasse met ‘een sterke koopkracht’, die geleid heeft tot een ‘ware boom in de particuliere sector van Cuba,’ aldus de THCG.

paladar-en-cuba

Paladar in Havana

Volgens Emilio Morales, president van de THCG, is een snelgroeiende klasse ontstaan die bewijst ‘economisch autonoom te zijn, grote ondernemingszin en gevoel voor innovatie te bezitten en een enorme kracht om rijkdom te vergaren.’ Hij wijst op de ‘zeer succesvolle en lucratieve’ voorbeelden zoals de paladares en de verhuur van kamers en appartementen, maar ook op schoonheidssalons, werkplaatsen voor de reparatie van mobiele telefoons of de verkoop van schoenen. De paladares ontwikkelden zich in 2016 tot de meest lucratieve sector met 1.716 licenties en een jaarlijkse omzet van 693 miljoen CUC. Op de tweede plaats staan de schoonheidssalons met 17.837 verleende vergunningen en een omzet van 120 miljoen CUC. Daarna volgen de groothandel en vervolgens de verhuur van kamers en huizen. Volgens het THCG Business Report van juni vormen de Cubaanse ondernemers die in deze sector werken en anderen die het particulier ondernemerschap beoefenen ‘een zeer succesvol netwerk van ondernemers.’

dollarbiljetmetraulcastroDollars uit VS
Benadrukt wordt dat de economische steun van Cubanen uit het buitenland ‘een sleutelrol’ blijft spelen in de ontwikkeling van de particuliere sector op dit Caribisch eiland met een goederen- en dienstenmarkt, die op 2.500 tot 3.800 miljoen CUC per jaar wordt geschat. Vooral de dollaroverboekingen door Cubanen uit de diaspora zijn van belang. Zij vormen de basis voor het ontstaan van particuliere commerciële kleine ondernemingen. Tussen 2009 en 2016 ontvingen Cubanen zo ruim 21 miljard dollars. In 2009 werd ruim 1½ miljard dollar overgemaakt en dat bedrag was in 2016 gestegen tot 3½ miljard, een stijging van 108%. De economische openheid werd ook mogelijk door maatregelen die president Raúl Castro nam ‘die particulier ondernemerschap mogelijk maakten in 201 beroepen, gevoegd bij flexibeler wetten’. Eind 2016 werkten 535.000 Cubanen op legale wijze in de particuliere sector tegenover 157.371 in 2010. Morales wijst ook nog op de ontelbare belemmeringen van de zijde van de Cubaanse administratie zoals de hoge belastingen en het gebrek aan groothandel waar handelswaar kan worden ingekocht.

Sterke staatssector
Hij onderschat ook niet de rol van de staatssector in de economie die ‘nooit eerder in de 60 jaren van het bestaan vaan de communistische regering, zo groot is geweest.’ Feitelijk controleren de Cubaanse strijdkrachten ‘alle strategische sectoren, 85% van de kleinhandel, 40% van de hotelsector, de Speciale Ontwikkelingszone van Mariel en 27% van Etecsa, het Cubaanse telecommunicatiebedrijf. De groei van het nationaal toerisme noemt het THCG-rapport ‘adembenemend’ met in 2016 991.122 Cubanen die in eigen land vakantie doorbrachten.

Bron
* Persbureau EFE