Nieuwe regels voor kleine zelfstandigen

In een speciale uitgave van het Staatsblad nr. 35 zijn gisteren nieuwe regels gepubliceerd voor de groeiende groep Cubanen die zelfstandig als cuentapropista een beroep willen uitoefen. Het fenomeen kleine zelfstandigen is 7 jaar geleden ontstaan en Cuba telt op dit moment meer dan 600.000 van deze cuentapropistas. De nieuwe reglementen zullen op 7 december van kracht worden. Volgens de autoriteiten waren de veranderingen nodig om deze vorm van arbeid te ‘perfectioneren, tekortkomingen te corrigeren en de ontwikkeling van het zelfstandig ondernemerschap te ordenen.’

grafiek-cuentapropistas-aantallen-2018

Aantal cuentapropistas is 591.456: 28% van hen is jong, 3 van elke 10 is vrouw en in totaal is 13% van de werkende bevolking nu kleine zelfstandige.

Volgens het Ministerie van Arbeid en Sociale Zekerheid (MTSS) zullen er voortaan voor 123 beroepen vergunningen worden afgegeven, terwijl de lijst voorheen 201 beroepen telde. Sommige beroepsactiviteiten zoals die in de sfeer van de schoonheidssalon en uiterlijke verzorging zijn samengevoegd. Op de lijst is toegevoegd de patissier en de verhuurder van transportmiddelen.

Eén beroep
Er komt een einde aan de bevriezing van vergunningen voor 27 activiteiten die verleden jaar augustus werd afgekondigd. Het betrof vooral de verhuur van huizen en kamers, gastronomische dienstverlening in restaurants en beroepen als aannemers, modeontwerpers, naaisters en kleermakers. Vergunninghouders mogen slechts één activiteit tegelijk uitoefenen. ‘Er zijn werknemers die een cafetaria hebben en tegelijkertijd eeen vergunning om auto’s te wassen of schoenen te repareren. Dat is niet langer mogelijk. In de praktijk is dat een eigenaar met veel zaken en dat is niet in de geest van het TCP (Trabajo por Cuenta Propia, zelfstandige arbeid),’ aldus het Ministerie. De aanvraag voor een vergunning moet gepaard gaan met een schriftelijke beschrijving van het op te richten bedrijf, de plaats van vestiging en de financiering van de op te richten onderneming. Er is een pakket van maatregelen aangekondigd die belastingontduiking moet voorkomen evenals de ‘opeenstapeling van rijkdom’. De controle over het cuentapropismo wordt direct uitgevoerd door de Staat.

cuentapropista-huishoudelijke-artikelenVerhuur aan buitenlanders
Er zullen in de toekomst geen vergunningen meer worden afgegeven voor groothandelaren en kleinhandelaren van landbouwproducten, exploitanten van kermissen en andere recreatie-instellingen, verkopers van rolstoelen en cd’s en straatverkoop vanuit de kar van groenten en fruit. Volgens het ministerie zou in deze sectoren wangedrag en criminaliteit zijn voorgekomen. Personen die reeds een vergunning hebben voor deze beroepen, kunnen hun werk voortzetten. Verder mogen de verhuurders van woningen, appartement en kamers ook maaltijden en lunches aanbieden aan hun gasten. Nieuw is dat woningen niet alleen verhuurd mogen worden aan toeristen en Cubaanse burgers, maar ook aan Cubaanse of buitenlandse bedrijven.

hiphopaldo-rodriguez-baquero-integrante-de-los-aldeanos-lfg_halfblock

Rodriguez Baquero, lid van de hiphopformatie Los Aldeanos. De teksten van Los Aldeanos zijn bij de meeste jongeren bekend. Het regime veroordeelt deze muziek.

Nieuw cultuur decreet
Een onderdeel van het pakket maatregelen raakt in het bijzonder het werk van kunstenaars. Decreet 349 voorziet in boetes en inbeslagname van apparatuur van hen die concerten en optredens verzorgen in particuliere bars en clubs of instellingen van de staat zonder toestemming van het Ministerie van Cultuur of agentschappen van de staat. Met name urbanpopmuziek als regueton en hiphop kunnen daarbij worden getroffen; de controversiële teksten van deze  artiesten wekten al eerder de ergernis van de staat. Vaak krijgen dergelijke artiesten geen toestemming om in het openbaar op te treden. Eigenaren van clubs waar deze muziekgroepen optreden, kunnen hun vergunning verliezen. Verder is bepaald dat schilders die hun werk zonder instemming van de staat verkopen, kunnen worden gestraft.
Over boeken wordt vastgesteld dat ‘natuurlijke noch juridische personen’ boeken mogen verkopen die ‘schade toebrengen aan ethische en culturele waarden’.

600.000
De kleine ondernemers met een vergunning krijgen 90 dagen de tijd om hun bedrijf aan te passen aan de nieuwe regelgeving. Van deze speciale uitgave van de Gaceta Oficial / Staatsblad worden 2 miljoen exemplaren verspreid. Cuba telde eind vorig jaar 591.456 zelfstandigen ondernemers, wat neerkomt op 13 procent van de werknemers in het land.

Bronnen
* Nora Gámez Torres, website 14ymedio, 10 juli 2018
* ACN (Cubaans Persbureau), Lissett Izquierdo Ferrer, 10 juli 2018

Linken
* Speciale uitgave Gaceta Oficial, nr.35
* ABC News, 10 juli 2018: Cuba lifting freeze on new private tourism businesses

Advertenties

Mariel wordt geen Cubaans Hong Kong

In 2014 opende Raúl Castro, in aanwezigheid van zijn bondgenoten Dilma Rousseff, Evo Morales en Nicolás Maduro, het grootste project van zijn mandaat, namelijk de Speciale Ontwikkelingszone in de haven van Mariel / Zona Especial de Desarrollo (ZEDM). Vier jaar later, en met investeringen uit Brazilië van meer dan een miljard dollar, is de droom van een Caribisch Hong Kong verder dan ooit. Investeerders blijven weg. Emilio Morales, directeur van de Havana Consulting Group, legt uit waarom.

mariel-zdem3

De modernste haven van het Caribisch gebied herbergt een moderne containerterminal

‘Het idee om een speciaal project te ontwikkelen in de haven van Mariel is een goed idee. Het probleem ligt bij het beheer. Geen enkel land in Latijns-Amerika heeft in twee jaar tijd (dankzij de diplomatieke dooi tussen Cuba en de VS) zoveel zakenlieden, presidenten en delegaties op bezoek gehad als Cuba maar het land wist er niet van te profiteren’, zegt Morales in een telefoongesprek met de website 14ymedio. Mariel werd gebouwd op een moment dat de diplomatieke dooi met de Verenigde Staten het einde van het embargo naderbij bracht. De modernste haven van het Caribisch gebied kon plaats bieden aan enorme schepen vanwege de 17 meter diepe vaargeul en de moderne containerterminal. Maar het verzet van de Republikeinen in het Congres tegen het opheffen van de sancties, de komst van Donald Trump Donald in het Witte Huis en de dalende aanvoer van gesubsidieerde olie uit Caracas maakten een einde aan het sterproject van Raúl Castro.

Inefficiënt
De Cubaanse economie, die streng en centralistisch wordt geleid, blijft inefficiënt. Het bedrijfsmanagement in de Speciale Ontwikkelingszone (ZEDM) van Mariel wordt uitgevoerd door overheidsfunctionarissen. ‘Particulier ondernemerschap is essentieel voor de toekomstige ontwikkeling van Cuba en Mariel. Aangezien de enige eigenaar de Staat is, doet het niemand pijn om een verkeerde beslissing te nemen. Het geld is niet van u, noch het risico. Het is iets abstracts, genaamd de Staat,’ aldus Morales. Eind maart waren er slechts 35 ondernemingen officieel goedgekeurd (waarvan vijf Cubaanse). Tien ervan waren actief en 25 waren in een proces van investeren. De officiële krant Granma berichtte dat het ZEDM tot nu toe 1,1 miljard dollar vergaarde, slechts 9,5% van de 12,5 miljard dollar die waren gepland. Morales wijst op de oorzaken van de matige resultaten van de industriële zone die bedoeld was om de nationale economie aan te jagen. ‘De buitensporige bureaucratie, een ingewikkeld besluitvormingsproces dat het toezicht op de investeringsaanbiedingen van buitenlandse bedrijven vertraagt, en vertragingen in de voltooiing van de infrastructuur’, aldus de auteur Morales in een recent artikel gepubliceerd in Martí Noticias. De regering zelf heeft in maart al gezegd dat de ZEDM-project ‘niet zo snel verloopt’ als voor het land nodig is. President Miguel Diaz-Canel evalueerde vorige week donderdag samen met een groep ministers en ambtenaren uit de sector, het programma voor buitenlandse investeringen en de export. ‘We moeten de zaken haalbaarder, levensvatbaarder en minder omslachtig maken’, benadrukte de president in verband met de obstakels die het investeringsproces vertragen. Diaz-Canel uitte later zijn ongenoegen over het trage tempo van de uitvoering van de besluiten die de Ministerraad of de Nationale Assemblee hadden genomen.

mariel-una-obra-solida-y-favorableaffiche

Promotie van Mariel-project ‘solide en veelbelovend’

Steun Brazilië
De projecten van Mariel werden gefinancierd door de Braziliaanse staat, destijds nog geleid door de Arbeiderspartij van Lula, waarmee Havana zich verwant voelt. Het multi-miljoenencontract werd uitgevoerd door Odebrecht, hetzelfde bedrijf dat veel corrupte regeringen in Latijns-Amerika aan het wankelen bracht door zijn omkopingspraktijken om overheidsopdrachten veilig te stellen. Tot op heden is in Cuba nog geen onderzoek gestart naar deze multinationale onderneming.

Werkgelegenheid
Voor Emilio Morales wordt de mislukking van Mariel zichtbaar in het kleine aantal banen dat het heeft opgeleverd. ‘Dit staatsproject heeft slechts 4.888 banen gecreëerd, in vergelijking met de meer dan 570.000 banen die werden gecreëerd nadat het in Cuba mogelijk werd gemaakt kleine particuliere ondernemingen (cuentapropismo) te beginnen. ‘Het is een misser om een speciale economische zone in Mariel op te zetten en de Cubanen buiten te sluiten want die mogen daar niet investeren. Eerst zouden de nationale ondernemers kansen moeten krijgen en dan de buitenlanders’.
Maar ook de buitenlandse ondernemers hebben het niet gemakkelijk. De Amerikaanse onderneming Cleber LLC zou het eerste bedrijf in de Marielzone worden met 100% Amerikaans kapitaal, maar de Cubanen verbraken de samenwerking met de eigenaren Saul Berenthal en Horace Clemmons. Zij zouden Oggun-tractoren produceren bestemd voor kleine boeren in Cuba zelf en bedoeld om meer voedsel te produceren. ‘Mariel heeft veel mogelijkheden: in de eerste plaats het verwerken van de olie uit Noord-Cuba, de ontwikkeling van industriële zones met importmogelijkheden en de verplaatsing van kapitaal. En het heeft een voordelige ligging, centraal in de aanvoerroutes, die de mogelijkheid biedt van een vrijhandelszone,’ zegt Morales. Al die mogelijkheden zijn aanwezig, maar de Staat verstikt deze.

hugo-chavez-celac-raul-castro02122011

CELAC-bijeenkomst in mei 2016 met Hugo Chávez en Raúl Castro

Ideologie
De Zona Especial de Desarrollo de Mariel werd tijdens de Top van de CELAC in 2014 gelanceerd, een Latijns-Amerikaans consortium opgericht door de Venezolaanse president Hugo Chávez waarbij de VS en Canada werden buitengesloten. Vier jaar later is de CELAC uiteengevallen, is Chávez dood, maakt Venezuela een crisis zonder precedent door en hebben de meeste landen in de regio (inclusief Brazilië) hun ideologische kleur gewijzigd. ‘Politieke besluiten kunnen de Cubaanse economie niet op de been houden want de markt heeft zijn eigen wetten. De Staat moet – zo luidde ook het advies van de Vietnamezen – de productiekrachten van de natie vrij laten en deze niet willen verslinden,’ aldus Morales.

Bron
*  Mario J. Pentón, website 14ymedio, 14 juni 2018

Link
* Video president Díaz-Canel over buitenlandse investeringen, Cubadebate, 14 juni 2018, 3 minuten

Cuba wijzigt grondwet

Toen in 1976 de Cubaanse Grondwet werd goedgekeurd, was de Sovjet-Unie nog het vlaggenschip van het wereldcommunisme. Cubanen konden geen eigen zaak beginnen, hun huizen niet verhuren aan buitenlanders en geen werknemers in dienst nemen. Homoseksuelen verstopten zich. De Grondwet van 1976 wilde de solidariteit tussen de socialistische landen bevorderen en veroordeelde het imperialisme uitdrukkelijk. In de afgelopen tien jaar is in weerwil van deze Grondwet een ander land ontstaan: de deuren werd opengezet voor beginnend particulier initiatief, er ontstond een onroerend goedmarkt, terwijl duizenden mensen trots zijn op hun dubbele staatsburgerschap – dat de Grondwet verbiedt – en de positie van de homoseksuele gemeenschap is volop in beweging.

raul-asamblea-volksvertegenwoordiger02062018

Raúl Castro als afgevaardigde

In 1992 en 2000 vonden al herzieningen van de Grondwet plaats. Volgens Julio Antonio Fernández Estrada is de huidge Grondwet historisch. ‘Het is de enige op het Westelijk Halfrond, die nog is overgebleven uit het tijdperk van het ‘reëel bestaand socialisme’. Hij is jurist en hoogleraar aan de Universiteit van Havana. ‘De wet is 40 jaar oud….en spreekt nog over zaken die niet meer bestaan op deze wereld, zoals de vorming van de burger in de geest van het communisme.’ Fernández Estrada zou willen dat de huidige hervorming ook nieuwe mechanismes invoert zoals de vorming van een Constitutioneel Hof waar de burger terecht kan om wetten en regelgeving van de overheid te toetsen aan de Grondwet. Hij zou ook nieuwe wetten willen over godsdienstvrijheid en het recht op informatie en pers. ‘Het zou een belangrijk politiek debat kunnen worden met grote gevolgen voor de samenleving. Het gaat om de vraag: In wat voor soort samenleving wil je leven?’

Raul-Castro-assamblee-nacional-02062018

Raúl Castro betreedt (2 mei 2018) het parlement

Actualisering
De debatten in de Nationale Assemblee gingen afgelopen weekend veel minder ver dan Fernández zou willen, toen de Cubaanse regering en de afgevaardigden van de Nationale Assemblee zich bogen over wijziging en actualisering van de Grondwet. Zaterdag kwam het zogenaamde parlement bijeen om een begin te maken met de discussie over de hervorming van de Grondwet. Toen werd ook een commissie gevormd bestaande uit 34 parlementariers, ‘belast met de opstelling en indiening van de ontwerpgrondwet van de Republiek,’ en geleid door Raúl Castro zelf. De vergadering ging unaniem akkoord met de oprichting van deze commissie, geleid door de leider van de  Cubaanse Communistische Partij.

Bijzondere zitting
De Caribische staat Cuba zal zijn meer dan 40 jaar oude communistische grondwet hervormen. Raúl Castro (86) gaf in april de fakkel door aan opvolger Miguel Diaz-Canel (58) na twaalf jaar aan de macht te zijn geweest. De oud-president is al lang voorstander van een grondwetshervorming. De huidige tekst kwam tot stand in 1976, midden in de Koude Oorlog, onder impuls van de twee jaar geleden overleden revolutionaire leider Fidel Castro.

cuentapropista-lasserMarkteconomische hervormingen
Verwacht wordt dat de nieuwe grondwet enkele markteconomische hervormingen van de voorbije jaren grondwettelijk zal verankeren, zoals de erkenning van privé-eigendom. Mogelijk komt er ook een beperking van de ambtstermijn van de hoogste gezagsdragers. Ook wordt gestreefd naar meer ruimte voor personen met een dubbelde nationaliteit. De huidige Grondwet erkent slechts de Cubaanse, maar veel burgers beschikken ook over een Spaanse of Amerikaanse nationaliteit. De afgelopen weken heeft de afgevaardigde Mariela Castro, dochter van Raúl Castro en directeur van het Centro de Educación Sexual (CENESEX), gezegd de huwelijkswetgeving te willen herzien door de invoering van het homohuwelijk. In de huidige Grondwet worden slechts huwelijkse verbintenissen erkend tussen man en vrouw. Verdergaande politieke hervormingen worden niet verwacht. Onder leiding van Raúl Castro evolueerde het economische model van Cuba voorzichtig en zocht het land toenadering tot de voormalige aartsvijand, de VS. Maar Castro sloot altijd een hervorming van het een partijsysteem uit. Ook zal de rol van landbouwcoöperaties worden benadrukt omdat deze voorzien in 92% van het voedsel dat Cuba produceert. Over deze en andere zaken zijn afgelopen weekend geen definitieve besluiten genomen. Ze maken deel uit van het debat over de grondwetsherziening waar de nieuwbenoemde commissie leiding aan moet geven.

Oppositie
’Cuba moet zijn grondwet veranderen omdat onze samenleving de afgelopen jaren radicaal is veranderd, omdat die samenleving transnationaal is geworden, omdat eigendomsvormen gediversifieerd zijn, omdat er nieuwe sociale actoren zijn geboren’, zegt politicoloog Lenier González, een van de leiders van de gematigde opposiegroepering Cuba Posible. Dit standpunt wordt gedeeld door Cuba-deskundigen die in het buitenland wonen. ‘De nieuwe grondwet zou die verandering op de een of andere manier moeten weerspiegelen’, zegt de Cubaanse historicus Rafael Rojas, die in Mexico woont. Maar radicale veranderingen bleven buiten de discussie. Raúl Castro was duidelijk en Díaz-Canel ratificeerde zaterdag jl. dat de hervorming van de Grondwet van 1976 geen verandering van het politiek systeem inhoudt, dat het ‘onherroepelijke’ karakter van het socialisme in Cuba en de controle van de Cubaanse Communistische Partij over de andere staatsinstellingen gehandhaafd blijft. Zijn aanwezigheid en die van Machado Ventura in de grondwetscommissie staan daar borg voor.

Bronnen
* Associated Press en Reuters, 29 mei 2018
Link
* Havana Times, 4 juni 2018: Will there be Significant Constitutional Reform in Cuba?

 

Recepten voor de wederopbouw

De bijna unanieme steun die Miguel Díaz-Canel woensdag jl. in het Cubaanse parlement kreeg, ging niet gepaard met de concrete toezegging om het land dat in puin ligt, na bijna zes decennia van staatscontrole onder leiding van Fidel en Raúl Castro, weer op te bouwen. De website 14ymedio publiceerde een gesprek met de economen Mesa-Lago en Elías Amor en sprak met Emilio Morales van de Havana Consulting Group in Miami. Met een stagnerende economie die afhankelijk is van Venezolaanse olie en een staatsapparaat in Sovjetstijl, dat de schaarse hulpbronnen van de natie verbruikt, staat de nieuwe president voor een monumentale uitdaging: het voortzetten en verdiepen van de economische hervormingen die Raúl Castro heeft doorgevoerd en het voorkomen van de ineenstorting van het politiek systeem.

markt-mercado-humberto-alvarez-varadero

De markt Humberto Alvarez bij Varadero

‘Miguel Diaz-Canel’s grootste uitdaging is om de richting in te slaan van de  economische groei,’ zegt Emilio Morales, voorzitter van de Havana Consulting Group, gevestigd in Miami. Díaz-Canel, die vrijdag 58 jaar werd, nam de macht over van Raúl Castro na een decennium van langzame hervormingen. Hij moet ook ‘de dooi met de Verenigde Staten opnieuw aanwakkeren’, voegt hij er aan toe. Morales ziet als belangrijkste obstakel de ‘schaduw van de generatie van de tachtigers’ die naar zijn mening de Cubaanse Communistische Partij (PCC) blijven controleren. Als hij het einde van zijn ambtstermijn bereikt, zal Raúl Castro tot 2021 de leider van de PCC blijven. Om de ‘dooi van de relaties met de VS opnieuw op gang te brengen’ (het proces dat door president Barack Obama in 2014 is geïnitieerd), zegt Morales dat de nieuwe Cubaanse leider het probleem van de onteigeningen van Amerikaanse bedrijven in het begin van de jaren zestig zou moeten oplossen. Ook zou hij de productiekrachten in Cuba vrij moeten laten door middel van een wet die vrij ondernemerschap toestaat en die privé-investeringen van Cubanen van het eiland en de diaspora zou toestaan. Deze maatregelen zijn een historische eis van de oppositie, maar Havana heeft altijd gereageerd met meer economische centralisatie.

Verloren jaren
‘Het decennium van het presidentschap van Raúl Castro is een verloren decennium geweest,’ zegt Morales, hoewel hij erop wijst dat de openstelling voor kleine particuliere bedrijven een stap voorwaarts was. Meer dan een half miljoen Cubanen werken sinds 2010 buiten de controle van de staat. Vanaf dat jaar stimuleerde Raúl Castro op beperkte schaal het zelfstandig ondernemerschap om de druk op de overheidsfinanciën te verlichten. Morales voegt eraan toe dat de regering de wetten van vraag en aanbod in een vrije markt moet laten gelden. Dat betekent de directe werving van Cubaans personeel door buitenlandse bedrijven zonder dat contracten met de staat nodig zijn, het nieuw leven inblazen van het transportsysteem en grondiger hervormingen in de landbouw. ‘Het is noodzakelijk om het landbouwmonopolie van Acopio – het aankoop- en distributieagentschap van de staat – op te heffen en de boeren die onproductieve grond pachten, zelf te laten beslissen wat ze produceren, aan wie ze verkopen en hun eigen prijzen te laten vaststellen, zonder tussenkomst van de staat, naast de verlenging van de pachtovereenkomsten voor onbepaalde tijd’, zegt hij. Cuba geeft jaarlijks ongeveer twee miljard dollar uit aan het importeren van (voedsel)producten voor de binnenlandse markt die op het eiland geproduceerd zouden kunnen worden. De inefficiëntie van de staat, de eigenaar van alle grote en middelgrote bedrijven op het eiland, wordt door de autoriteiten zelf erkend, maar ze blijven vertrouwen op de ‘socialistische staatsonderneming’ als de ruggengraat van de economie.

manis-pindaverkoperRol van de staat
Elías Amor, een Cubaanse econoom en mensenrechtenactivist die in Spanje woont, is van mening dat het ‘onzin’ is om het huidige economische systeem te handhaven. Onlangs publiceerde hij een lijst van 50 dringende maatregelen die de uitvoerende macht moet nemen om de economie te reactiveren. ‘Cuba moet evolueren naar ‘een socialisme van de markteconomie’, waar de as van de economie de particuliere onderneming is en de staat weer de rol speelt als herverdeler van inkomen, die de middelen toewijst en de economische ontwikkeling bevordert,’ legt Amor uit en hij dringt er bij de regering van het eiland op aan zijn dwingende rol te laten varen. ‘De zogenaamde Lineamientos of Richtlijnen (de plannen van Raúl tot hervorming van de economie, redactie) moeten grondig worden herzien omdat ze binnen het huidige economische systeem niet haalbaar zijn. Ik denk dat het van vitaal belang is dat de overheidsrekeningen in evenwicht zijn en dat de twee bestaande valuta één worden’, voegt de deskundige eraan toe. Het door Amor voorgestelde systeem omvat een privatiseringsbeleid dat landbouwers in staat stelt het land zelf te bezitten en de rol van de overheidsector in de economie te verminderen door het aantal personeelsleden in het leger en het staatsveiligheidsapparaat aanzienlijk te verminderen. ‘In Cuba werkt 85% van de werknemers voor de staat. Dat zou moeten worden teruggebracht tot niet meer dan 15% om het land te laten floreren,’ legt hij uit in een telefoongesprek.

platte-land-los-trenes-de-tablitasUitdagingen
Voor de Cubaanse professor Carmelo Mesa-Lago berust de verkiezing van Diaz-Canel op zijn loyaliteit aan de Cubaanse Communistische Partij. ‘De partij koos hem omdat ze hem zien als een loyale persoon, die niets zal veranderen,’ zegt Mesa-Lago aan Bloomberg Businessweek. Mesa-Lago benadrukt dat op het eiland sprake is van ‘een stagnerende bureaucratie die de particuliere sector als een bedreiging ziet’ en hij wijst op de besluiten van de regering niet langer vergunningen te verstrekken voor een serie beroepen in winstgevende sectoren. Vorig jaar publiceerde Mesa-Lago en andere experts een studie over de particuliere sector in Cuba, getiteld Voices of Change in the Cuban non-state sector. Toen al wilde de particuliere ondernemer grotere mogelijkheden om te kunnen investeren en minder bureaucratische obstakels. Ook vroeg men om de opening van markten voor de groothandel en de vrije invoer van goederen. Maar de leiders van het land bleven doof voor hun vragen. Met betrekking tot de uitdagingen voor de nieuwe president, is Mesa-Lago niet optimistisch. De crisis is niet zo erg als toen de Sovjet-Unie instortte maar de uitdagingen zijn sinds 1990 wel gegroeid.

Bron
* Mario J. Pentón, website 14ymedio, 20 april 2018

Alle tendensen zijn in Staatsraad present

De wisseling van de generaties, waar Raúl Castro de afgelopen jaren zo graag naar verwees, wordt vooral gesymboliseerd door zijn 57-jarige opvolger Miguel Díaz-Canel als voorzitter van de Staatsraad. De Staatsraad zelf werd slechts gedeeltelijk verjongd met 13 dertien nieuwe gezichten en 18 vertegenwoordigers die bleven. 77,8 procent van de leden van de Staatsraad zijn geboren na de overwinning van de Revolutie in 1959. Soledad Álvarez, medewerker van het Spaanse persbureau EFE, analyseerde de overige resultaten.

diaz-canel-asamblea-14072017

Díaz-Canel en Raúl Castro

Het hoogste regeringsorgaan in Cuba is iets jonger dan in zijn vorige samenstelling; de gemiddelde leeftijd van de kandidaten is 54 jaar, drie jaar jonger dan die van 2013. Maar naast deze cijfers valt ook op hoe enkele ‘historische leiders’ en vertegenwoordigers van de zogenaamde ‘oude garde’ het hebben overleefd ondanks het feit dat generaal Castro zijn belofte is nagekomen om zich terug te trekken en zijn broeder in de strijd José Ramón Machado Ventura ook de Staatsraad verlaat. Maar noch Castro, noch Machado zullen volledig verdwijnen; beide blijven tot 2021 de Eerste en Tweede secretaris van de Cubaanse Communistische Partij. Dit doet vermoeden dat de eerste fase van het post-Castrisme zal worden geleid met Díaz-Canel aan het hoofd van de regering, maar onder supervisie van de enige in Cuba toegestane partij die, zoals vastgelegd in de Cubaanse grondwet de ‘superieure leidende kracht van de samenleving en de staat’ is.

Verschillende tendensen
Hoewel Cuba een éénpartijstaat is, is de macht niet absoluut monolithisch en zijn er verschillende tendensen, ook in de Staatsraad. De oude garde, de strijdkrachten, de nieuwe leiders opgekomen in de periode van het raulisme, de jeugd, het vakbondswerk, de cultuur, de gezondheidszorg, het onderwijs en zelfs de wetenschap en de sport zijn er aanwezig. Een andere veteraan, de minister van de Strijdkrachten en generaal van het legerkorps, Leopoldo Cintra Frías (76), behoudt zijn zetel in de Staatsraad als vertegenwoordiger van een van de invloedrijkste machtsgroepen in een land waar het leger belangrijke sectoren van de economie controleert.

Recente gezichten
Daarnaast zijn er recentere gezichten die de afgelopen jaren aan politiek gewicht hebben gewonnen, zoals de Minister van Buitenlandse Zaken, Bruno Rodriguez, een trouwe leerling van Raúl Castro; de Minister van Volksgezondheid, Roberto Morales, die tot een van de vicevoorzitters van de Staatsraad is gekozen; Ulises Guilarte, de belangrijkste vakbondsleider van het land, of Suselys Morfa, leider van de Cubaanse communistische jeugdbeweging. Marino Murillo de ‘tsaar’ van de economische hervormingen en een veel belovende raulist, werd niet bevorderd. De nummer twee van het land, eerste vicevoorzitter van de Staatsraad, is de vrij onbekende Salvador Valdés. Hij behoort niet tot de ‘historische leiders’, maar kan wel worden beschouwd als een trouwe leider van de oude garde. Hij heeft een grijs profiel hoewel hij onder Fidel Castro tot 1999 Minister van Arbeid was en daarna secretaris van de staatsvakbeweging Cubaanse Arbeiderscentrale (CTC).

Bron
* Soledad Álvarez, persbureau EFE- DocAnálisis, 19 april 2018
Linken
* Partijkrant Granma met de namen van de 31 leden van de nieuwgekozen Staatsraaad /Miembros del Consejo de Estado electos en la IX Legislatura de la Asamblea Nacional del Poder Popular, 20 april 2018.

* De website 14ymedio publiceerde een video-reactie (3 minuten) van haar directeur Yoani Sánchez over de verkiezing van Díaz-Canel.

Miguel Díaz-Canel gekozen tot president van Cuba

Hij volgt Raúl Castro op, die na tien jaar presidentschap terugtreedt. De machtswisseling wordt gezien als historisch, aangezien Cuba al sinds de revolutie in 1959 onder leiding stond van de gebroeders Castro – eerst Fidel, en later Raúl. Met 57-jarige Díaz-Canel komt een nieuwe generatie aan de macht. Vicepresident werd de met zijn 72 jaar aanzienlijk minder jonge Salvador Valdés Mesa. Edwin Koopman schreef erover in Trouw van 19 april 2018.

CUBA-LA HABANA-DESFILE POR EL PRIMERO DE MAYO

Díaz-Canel (korte mouwen) tijdens Eén Meiviering (2016)

De keus voor Díaz-Canel is geen verrassing. Hij was al vicepresident en vertegenwoordigde Cuba in het verleden al regelmatig in het buitenland. De Cubaanse Communistische Partij koos met hem voor zekerheid en continuïteit. Dertig jaar lang draait hij al mee in de molens van de macht, waarvan een aantal als minister van onderwijs en de afgelopen vijf jaar als eerste vicepresident. Al die tijd bleef hij onomstreden en keurig in de pas lopen met de communistische doctrine, wat in Cuba geen sinecure is. Een lange stoet kroonpretendenten viel de afgelopen decennia van de ene op de andere dag uit de gratie.

Benaderbaar
Het nieuwe staatshoofd is afkomstig uit de provincie Villa Clara, waar hij als elektrotechnisch ingenieur bij de universiteit werkte. Later werd hij actief binnen de Communistische Partij. Díaz-Canel staat bekend als gemakkelijk benaderbaar, relaxed, een goede luisteraar, wars van conflicten en ongecompliceerd. Als jonge partijfunctionaris luisterde hij naar rockmuziek en fietste hij liever in korte broek naar het partijkantoor dan in de dienst-Lada die de partij hem aanbood. Ook bij de parlementsverkiezingen vorige maand sloot hij nog netjes aan in de rij en schroomde niet met gewone Cubanen een praatje te maken.

Bron
* Edwin Koopman in Trouw van 19 april 2018

Linken
* Marjolein Van De Water in de Volkskrant, 18 april 2018
De nieuwe president van Cuba is een vriendelijke overlever zonder vijanden in de partij. Miguel Díaz-Canel volgt de Castro-dynastie op. Al in 2013 was Miguel Díaz-Canel (57) de gedoodverfde opvolger van Raúl Castro. De piepjonge vice-president opereert efficiënt tussen de hoogbejaarde ex-guerrillero’s zonder vijanden te maken.
RTL-Z: Hoe staat Cuba er economisch voor, video 3 minuten
* Persbureau EFE, 18 april 2018: Díaz-Canel, Raúl Castro’s Disciplined Pupil Who Will Pilot Post-Castroism

Cuba’s communistische partij erkent ‘fouten en vertragingen’

Het Centraal Comité van de Cubaanse Communistische Partij geeft fouten toe en constateert traagheid van de hervormingen. Het Centraal Comité was twee dagen voltallig bijeen onder leiding van president Castro. Het benadrukte door te zullen gaan met de modernisering van de geleide economie van het land door meer ruimte te bieden aan de particuliere sector en aan buitenlandse investeringen. Castro (86), die op 19 april terugtreedt als president maar tot 2021 partijsecretaris blijft, zei hierover: ‘Ondanks de fouten en tekortkomingen erkend in deze voltallige vergadering, is de situatie gunstiger dan een paar jaar geleden.’

diaz-canel-raul-castro

Partijsecretaris Raúl Castro en eerste vice-president Diaz-Canel

De hervormingen werden, volgens Marino Murillo, hoofd van de hervormingscommissie van de partij, na afkondiging in 2011 snel ingevoerd. Het aantal zelfstandige ondernemers in Cuba (11,2 miljoen inwoners) is meer dan verdrievoudigd tot ongeveer 580.000 werknemers. Maar de uitvoering is in de laatste twee jaar wegens het complexe proces, fouten bij de controle, een gebrek aan financiële steun en geringe betrokkenheid van de bureaucratie, vertraagd, aldus Murillo. De partij voerde ook zelf doelbewust de hervormingen langzaam uit om ervoor te zorgen dat niemand buiten de boot zou vallen.

Verwachtingen
Het 142 leden tellende Centraal Comité besprak het gebrek aan belastingmoraal in het land en de tekortschietende boekhoudkundige kwaliteiten om serieuze economische analyses te maken, evenals de communicatieproblemen om het proces van hervormingen over te brengen. Vorig jaar bevroor de regering de afgifte van vergunningen voor belangrijke beroepen in de particuliere sector omdat zij wanpraktijken, zoals aankopen op de zwarte markt, wilde uitroeien en de regelgeving wilde verbeteren. Veel Cubanen, die grote verwachtingen hadden van de hervormingen van Castro, voelen zich gefrustreerd door de vertragingen en geloven niet langer dat Havana zich inzet voor de moderniseren van de economie. De regering kondigde eind vorig jaar af dat per persoon nog maar één vergunning voor een particuliere onderneming zou worden verstrekt waardoor de ambities van ondernemers kunnen gefrustreerd raken.

Pleno-CCPCC-enero-de-2016-580x386

Het Centraal Comité bijeen

Groothandel
Toch werd niet ingegaan op belangrijke problemen in de particuliere sector, zoals het ontbreken van een groothandelsmarkt of het ontbreken van de mogelijkheid om te importeren of te exporteren. Havana is de afgelopen jaren ook teruggekomen op hervormingen in de belangrijke agrarische sector waar onvoldoende middelen beschikbaar werden gesteld en centrale prijsvaststelling en distributie werden versterkt.

Bron
* Persbureau Reuters, Sarah Marsh, 27 maart 2018

Link
* Granma, 26 maart 2018 met een analyse van de 5e voltallige vergadering van het Centraal Comité van de PCC over ‘de actualisering van het economisch en sociaal model van Cuba.’