Over Informatie Cuba

Deze blog bevat dagelijks actueel nieuws uit en over Cuba en wordt verzorgd door de Stichting Glasnost in Cuba. De Stichting is opgericht in 1989 (juridisch op 18 april 1990) en steunt de vreedzame mensenrechtenbeweging in Cuba. Het e-mail-magazine 'CubaTips' verschijnt wekelijks en is een aanvulling op deze Cuba-weblog. Nadere contactgegevens: Stichting Glasnost in Cuba, Sint Willibrordusstraat 52, 1073 VC Amsterdam, tel. 06 10 80 83 33 of 020 679 02 89; Banknummer: NL45 INGB 0006 1317 44 van Stichting Glasnost in Cuba; E-mail: glasnostincuba@upcmail.nl , Weblog: https://informatiecuba.wordpress.com

Major League-ster Fernández overlijdt bij bootongeluk

José Fernández was geen doorsnee honkballer. Zoveel werd duidelijk de dag na het tragische bootongeluk, waarbij de pas 24-jarige pitcher van Miami Marlins zondag om het leven kwam, aldus een reportage op de website van de NOS getiteld: Een homerun voor José: verder dan ooit. Op deze NOS-site treft u ook beelden aan van de indrukwekkende herdenkingsplechtigheid van de Miami Marlins.

honkbal-jose-fernandez-hulde-marlins

Eerbetoon bij het stadion van de Marlins in Miami

Tranen vloeiden rijkelijk over de wangen van vele volwassen mannen in Marlins Park, waar vannacht voor het eerst sinds de dood van de jonge Cubaan weer gehonkbald moest worden. Op de avond waarop Fernández zelf oog in oog had moeten staan met de Mets, maakten zijn ploeggenoten er een prachtig eerbetoon van. Een eerbetoon dat paste bij de werper met het bijzondere levensverhaal. Fernández was niet alleen een uitzonderlijk getalenteerde pitcher, met een innemende persoonlijkheid en een buitengewone liefde voor het spelletje; hij was het levende bewijs dat de ‘American dream’ soms werkelijkheid kan worden.

honkbal-jose-fernandez-met-yasiel-puig-2013

José Fernández in 2013 met die andere honkballervirtuoos uit Cuba: Yasiel Puig

Vier vluchtpogingen
Als tiener probeerde Fernández meerdere keren zijn geboorteland Cuba te ontvluchten. Hij groeide er op in armoede, verdiende wat geld met het verkopen van tomaten en bij gebrek aan een bal speelde hij dagelijks met een stok en een paar stenen. De eerste drie pogingen om de Verenigde Staten te bereiken mislukten, waardoor Fernández op jonge leeftijd kennismaakte met de kille Cubaanse gevangenis. Een vierde vluchtpoging slaagde wel. Al was het een van de meest traumatische ervaringen van zijn leven. Tijdens de tocht met een klein bootje sprong de nog maar 15-jarige Fernández het water in om een overboord geslagen passagier te redden. Eenmaal aangekomen bij het slachtoffer ontdekte hij dat het ging om zijn eigen moeder. Hij wist haar uit het water te tillen en kwam veilig aan op Amerikaanse bodem.

David P. Samson, president van de Miami Marlins bedekt zijn gezicht tijdens de persconferentie, links van hem de trainer

David P. Samson, president van de Miami Marlins bedekt zijn gezicht tijdens de persconferentie, links van hem de trainer Don Mattingly

Superworpen
Fernández had het moeilijk, de eerste maanden in de VS. Hij sprak de taal niet, kwam in een hele nieuwe wereld terecht en miste zijn oma, die was achtergebleven op Cuba. Hij noemde deze periode zwaarder dan zijn tijd in de gevangenis. Maar vanaf op het moment dat de jonge Cubaan op het honkbalveld mocht laten zien wat hij in huis had, vond hij zijn draai. Dankzij zijn spijkerharde worpen was hij binnen korte tijd gewild bij zowel de meisjes als de Major

Lees verder
NOS-website : Een homerun voor José, verder dan ooit
De emoties van coach Don Mattingly 
Een slideshow over de dood van Fernández van de New York Times

 

Aida Valdés bestreed twee dictaturen

Vorige week dinsdagochtend kwam ik bij een Aida Valdés’ woning in de straat Neptuno aan, waar een bijeenkomst met verschillende vrouwen zou worden gehouden. Ik kwam er als journalist maar toen ik de tweede etage bereikte waar de bijeenkomst werd gehouden, stond ik voor een gesloten deur, afgesloten met een ijzeren hek. Dat schrijft Yusimí Rodríguez López, journalist bij de kritische website 14ymedio. Hij belde de activiste Marthadela Tamayo en ook Juan Antonio Madrazo Luna van een onafhankelijke antiracismebeweging. Toen bleek dat beiden door medewerkers van de Staatsveiligheid hun woningen niet mochten verlaten. Tot zes uur die middag bleven die omsingeld en konden zij niet weg.

Aida Valdés Santana (1939) streed tegen de dictatuur van Fulgencio Batista en vanaf 1961 streed ze tegen de zogeheten ‘revolutionaire regering’. Ze zou er vier maal voor in de gevangenis verdwijnen. Op 20 september had ze om 7 uur ’s ochtends bezoek gehad van enkele medewerkers van de geheime dienst, die haar meedeelde dat er in haar woning geen bijeenkomst met vrouwen zou mogen plaatsvinden. ‘Het zou een bijeenkomst van 12 tot 13 vrouwen worden, geheel vreedzaam’, zegt Aida. Ik besloot haar te interviewen omdat er toch geen verhaal over deze bijeenkomst kon worden gemaakt.

p1040999cubareisoktober2011-181

Aida Valdez Santana op haar balkon aan Neptuno

‘Ik was 17 jaar toen ik streed tegen de dictatuur van Batista. In 1962 organiseerde ik de eerste staking in dit land sinds 1959. Ik was vakbondsleider en de arbeiders in een voedingsfabriek bezaten aandelen die de eigenaren hen hadden gegeven. Op een dag kwam Lázaro Peña, leider van de Castrogezinde vakcentrale, naar onze fabriek om ons tijdens een vergadering mee te delen dat we deze aandelen moesten afstaan. Ik had mijn collega’s gezegd dat ik een signaal zou geven, mijn stoel zou omstoten als hij dit voorstel zou doen. We zouden dan allemaal vertrekken. Dat gebeurde en Lázaro Peña bleef alleen achter. Een dag later werd de gebeurtenis vermeld in de communistische krant Hoy, waar Peña en Blas Roca (vooraanstaande leiders van de Cubaanse Communistische Partij PCC, redactie) werkzaam waren. Ik moest voor de rechter verschijnen en ik werd tot twee jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens ‘vijandige propaganda’. Ik werd gevangen gehouden in een landbouwcomplex en toen ik vrij kwam, richtte ik de vakbondsgroep Coordinadora Obrera de Cuba (COC) op.’

Ging u opnieuw voor de staat werken?
‘Ze dwongen mij om te gaan werken in een bedrijf waar accu’s werden opgeladen. Bijna alle werknemers daar waren voormalige politieke gevangenen. Later werd ik naar het Nationaal Instituut voor de Landbouwhervorming (INRA) gestuurd, waar ik hoefijzers voor paarden maakte; ook daar was iedereen ex-politieke gevangene. De mannen vonden het niet goed dat ik dat zware werk deed.’ (…) ‘Maar je moet net als elke andere Cubaan overleven. Ik heb op straat frituur verkocht, van alles. ….. Mijn geluk waren mijn familie, mijn nichtjes die bij mij wonen. Ik heb ook nog familieleden die in het buitenland wonen en die ook veel van mij houden en van mijn werk.’

Valse informatie
Naast haar eerste periode van gevangenschap, werd Aida Valdés in 1967 opnieuw voor twee jaar  gevangen gezet. ‘In 1968 richtte ik de Nationale Coördinatie van ex- Gevangenen en Politieke Gevangenen op. En in 1977 werd ik beschuldigd van de verspreiding van valse denkbeelden gericht tegen de socialistische samenleving en opnieuw een jaar gevangen gezet. Ik werd beschuldigd van de verspreiding van valse berichten over politieke gevangenen, maar wij hadden de bewijzen steeds paraat en daardoor konden we een lijst overhandigen met 83 politieke gevangenen.’

Borreltje
In 1981 moest Aida Valdés Santana haar woning afstaan ondanks het feit dat ze met een testament in de hand, kon aangeven dat het om familiebezit ging. Ze werd opnieuw twee jaar naar de gevangenis gestuurd. ‘Tony de la Guardia gaf opdracht dat men mij alle bezittingen zou afnemen want ik was een notoire contrarevolutionair. Toen ze hem later ter dood veroordeelden, heb ik er een borreltje op gedronken.’ (Op 13 juli 1989 werden generaal Ochoa en kolonel Antonio de la Guardia gefusilleerd op beschuldiging van betrokkenheid bij drugshandel, redactie.) Aida reageert kalmer als ik wanneer er plotseling aan de deur geklopt wordt. Het blijken vrouwen te zijn die het toch gelukt is hun woning te bereiken. Bij het weggaan, waarschuwt ze de vrouwen want er staan nog agenten van de geheime diens in de straat San Francisco. Ze vertelt me vervolgens wat haar overkwam in jaren tachtig. ‘Ik zat met mijn broer en mijn nichtje op een motor toen we werden aangereden door een militaire jeep. Ik en mijn nichtje bleven ongedeerd, maar mijn broer moest worden geopereerd en verloor zijn onderbeen.’ Dit soort incidenten overkwam haar vaker. Zat er opzet in het spel? ‘Ze lieten mijn broer aan de kant van de weg liggen in Santa Catalina y Mayía en pas nadat mijn nichtje zich voor een auto had geworpen en deze deed stoppen, werden we naar een ziekenhuis gebracht. Hij verloor zijn been en woont nu in het buitenland. Ik geloof dat ze me wilden ombrengen.’

p1050137cubareisoktober2011-68

Bijeenkomst in de woning van Aida Santan met o.a. dissidente protestantse activisten. Links boven: Kees van Kortenhof van Glasnost in Cuba

Waarom bent u ook niet weggegaan?
‘Als zoveel duizenden Cubanen hun land niet hadden verlaten, hadden we nu niet dit systeem gehad. Als zoveel ouders hun kinderen niet in vliegtuigen hadden gestopt tijdens de Operatie Peter Pan (het georganiseerde vertrek op initiatief van de katholieke kerk in Cuba van duizenden kinderen naar de VS in het begin van de revolutie, redactie) zouden we nu samen vechten.’

Dialoog
In 1978 nam Valdés Santana deel aan de unieke dialoog tussen de Cubaanse regering, de oppositie en de ballingengemeenschap. Ruim 3.600 politieke gevangenen kwamen toen vrij. Santana kreeg veel lof voor haar werk. Zo ontving ze de Internationale Prijs voor de Mensenrechten Marie Curie en het Diploma Lincoln-Marti Mensenrechten. Nu heeft zij zich als onafhankelijke kandidaat op de lijst  geplaatst voor Plataforma #Otro 18, dat wil deelnemen aan de komende verkiezingen voor de Poder Popular. Toen ik om half een haar woning verliet stonden er nog agenten in de straat San Francisco en zouden Juan Antonio Madrazo Luna en Marthadela Tamayo nog tot 6 uur opgesloten zitten in hun eigen woning.

Bron
* Yusimí Rodríguez López op de website 14ymedio, 22 september 2016

CubaTips: Granma, Fidel’s vele gezichten, banken, seksschandaal, wifi en de Iraanse president

Verontrustend

In dezelfde week dat de Europese Commissie de 28 lidstaten van de Unie steun vraagt voor een samenwerkingsakkoord en een politieke dialoog met Cuba, hebben de autoriteiten in Havana met harde hand actie ondernomen tegen organisaties van de civil society.
Het onafhankelijke juridisch adviesbureau Cubalex werd vrijdag binnengevallen en computers, harddisks, usb-sticks en mobiele telefoons werden daarbij in beslag genomen.
De woning van de 77-jarige activiste Aida Valdés Santana werd binnengevallen omdat zij een vreedzame bijeenkomst met 12 vrouwen wilde organiseren.

En vorige week werd een vakbondsbijeenkomst onmogelijk gemaakt door het brute optreden van de Cubaanse geheime dienst.

Uit dergelijke voorvallen blijkt maar al te duidelijk dat de Cubaanse machthebbers hun belofte breken die zij in juni 2015 deden toen de onderhandelingen tussen Cuba en de EU begonnen en Havana uitsprak dat bij deze gesprekken ‘de universeel erkende mensenrechten het uitgangspunt zouden vormen.’ Nog verontrustender is de constatering dat een meerderheid van de 28 lidstaten blijkbaar genoegen neemt met het timide proces van economische hervormingen en de naleving van de universele mensenrechten uit het oog verliest.

Het bovenstaande is het redaktioneel van de wekelijke nieuwsbrief CubaTips, die vandaag verschijnt.

tipsINHOUDSOPGAVE NIEUWSBRIEF CUBATIPS

1. Verontrustend
2. Cubaanse partijkrant kondigt verkiezingen VS aan
3. Expositie New York: Fidel’s vele gezichten
4.Ondernemers eisen dat banken transacties met Cuba uitvoeren
5. Cubaanse media verhullen seksschandaal volleyballers

6. Cartoon van Santana over wifi
7. Iraanse president niet welkom in Cuba
8. Cuba op de website ARTE TV
9. Culturele Agenda
10. Het laatste nieuws.

Al abonnee?
Wilt u ook alle nieuwe nummers vanaf nu in uw mailbox ontvangen? Geef u hier op voor een gratis abonnement! Ruim 1.000 geïnteresseerden gingen u al voor en ontvangen elke zondagochtend de CubaTips.

EU-lidstaten oordelen binnenkort over ‘politieke dialoog’ met Cuba

De gesprekken tussen de EU en Cuba hebben geleid tot een Akkoord over de Politieke Dialoog en Samenwerking / Acuerdo Diálogo Político y Coöperación (ADPC). De Europese Commissie heeft de tekst afgelopen donderdag naar de lidstaten gezonden met de vraag dit beleid goed te keuren. Daarmee komt een einde komen aan de zogeheten Common Position (1966)* waarbij de relaties met Cuba werden gekoppeld aan de voortgang die geboekt wordt op het gebied van de mensenrechten en worden de banden tussen Cuba en de 28 leden van de EU genormaliseerd. Verwacht wordt dat het akkoord binnen enkele maanden zal worden ondertekend.

eu-vlagNog deze week werd in een landenverslag van de EU geconstateerd dat ‘de arbitraire en kortstondige gevangenneming van leden van de oppositie en mensenrechtenverdedigers’ in 2015 voortduurden. Ook stelt het verslag vast dat het ‘beleggen van een open ontmoeting met de meest uitgesproken critici van de Cubaanse regering onmogelijk blijft, in het bijzonder wanneer het ministers betreft en hoge EU-functionarissen of vertegenwoordigers en van de ledenstaten op officieel bezoek’.
De Commissie is ondanks deze feiten, optimistisch gestemd en constateert dat het akkoord ‘nieuwe wegen opent voor het ondersteunen van Cuba bij het proces van economische en sociale modernisering, ter bevordering van een duurzame ontwikkeling, democratie en mensenrechten.’

repressie-straatgeweldIn het landenverslag 2015 van de Europese Unie wordt geconstateerd dat ‘de arbitraire en kortstondige gevangenneming van leden van de oppositie en mensenrechtenverdedigers’ in 2015 voortduurden. Bij diverse gelegenheden heeft de EU de bezorgdheid aan de autoriteiten in Cuba overgebracht. In het landenverslag van de EU wordt geconstateerd dat de EU er bij de autoriteiten in Havana op aangedrongen heeft het VN-Pact voor Burger en Politieke Rechten en het VN-Pact van Economische, Sociale en Culturele Rechten te ratificeren. Cuba ondertekende beide convenanten op 28 februari 2008 in New York, maar ratificatie bleef tot nu toe uit. Bijzondere aandacht schenkt het EU-verslag aan ‘de achterstelling en het geweld tegen vrouwen, de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vereniging’.

Ruimte voor civil society
Het roept op ‘meer ruimte te schenken voor activiteiten van de civil society en de ‘bewegingsvrijheid’ binnen en buiten het land te respecteren. Lidstaten van de EU hebben deelgenomen aan initiatieven om de detenties van korte duur en de schendingen van de vrijheid van vereniging en het recht op vergaderen onder de aandacht te brengen. Het document verwijst ook naar de eerste gesprekken tussen de EU en Cuba die op 25 juni 2015 in Brussel plaatsvonden waarbij de vertegenwoordigers van Cuba beloofden ‘de gesprekken met de EU in de toekomst voort te zetten waarbij de universeel erkende mensenrechten het uitgangspunt zullen vormen.’

dissidentie-encuentro-espacio-abierto-de-la-sociedad-civil-cubana-25-de-febrero-de-2015-foto-luz-escobar

Een groepering uit de onafhankelijke civil society van Cuba

Ontmoeting bijna onmogelijk
Het landenverslag meldt verder dat de EU in Havana herhaaldelijk contacten heeft gelegd met ‘diverse vertegenwoordigers van de civil society’ en dat deze ontmoetingen bijdroegen aan de analyse en het volgen van de situatie op het gebied van de ‘vrijheid van meningsuitdrukking en vereniging, de vrijheid van godsdienst en de rechten van werknemers’. Erkend wordt dat het ‘beleggen van open ontmoetingen met de meest uitgesproken critici van de Cubaanse regering onmogelijk blijft, in het bijzonder wanneer het ministers betreft en hoge EU-functionarissen en vertegenwoordigers van de ledenstaten op officieel bezoek’ en de ‘EU heeft zich voortdurend ingespannen om de deelname van onafhankelijke organisaties aan de civil society binnen het politieke werk en de coöperatie te vergroten’.

erik-jennische

Erik Jennische

Civil society
Programmadirecteur voor Latijns-Amerika van Civil Rights Defenders, Erik Jennische, zegt dat het akkoord tussen de EU en Cuba dat nu aan de lidstaten is gezonden niet de kern van het probleem benadert en dat is ‘een wetgeving en grondwet’ die de onderdrukking ‘legaliseert’. Hij wijst erop dat de tekst van het akkoord verschilt van verdragteksten die de EU eerder met landen in Centraal-Amerika tekende, waar de rol van de onafhankelijke civil society sterk wordt geaccentueerd. Maar in het geval van Cuba is daar geen sprake van. ‘In het geval van Midden-Amerika heeft de civil society een formele plaats in de uitvoering van het akkoord en in het akkoord met Cuba heeft het die plek niet,’ aldus Jennische. Hij is van mening dat ‘de EU de eis van Cuba heeft geaccepteerd de rol van de civil society in te perken terwijl de hele wereld weet dat de deelname van de onafhankelijke civil society fundamenteel is voor het respect van de mensenrechten.’

Link
Website Civil Rights Defenders met verwijzingen naar de teksten van de EU Commissie
* Landenverslag (Spaanstalig) 2015 van de EU ; de pagina’s 266 en 267 zijn aan de situatie in Cuba gewijd.

* De Common Position dateert van 1996 en was een initiatief van de toenmalige Spaanse regering geleid door José María Aznar. Dit EU beleid voorzag in de versterking van de relaties tussen EU-landen en Cuba onder voorwaarde dat vooruitgang zou worden geboekt in het democratiseringsproces en de situatie van de mensenrechten. Ook werden directe contacten tussen EU-regeringen en dissidenten aangemoedigd. Havana veroordeelde dit beleid en beschouwde het als inmenging in interne aangelegenheden. Klik hierna voor de volledige Nederlandse tekst van de Common Position: CommonPositionNL02121996

Reisverbod Cubaanse jongeren naar Spanje

Politie en leden van de geheime dienst hebben dinsdag voorkomen dat een tiental Cubaanse jongeren op het Spaanse consulaat in Havana een visum voor Spanje konden afhalen. In oktober en november zouden zij in Madrid een cursus volgen aan het Instituto Atlántico, waarvan oud-president José María Aznar de president is.

aznar-instituto-atlantico-092016

Aznar bij een bijeenkomst van het Instituto Atlántico de Gobierno

De mensenrechtengroep Observatorio Cubano de Derechos Humanos (OCDH) meldde dat twee leden van deze organisatie werden aangehouden. Zij zouden dinsdag naar het Spaans consulaat gaan en daar 70 dollar per persoon betalen voor de visa. Marthadela Tamayo en Juan Antonio Madrazo konden daardoor hun woning niet verlaten en misten hun afspraak op het consulaat. Ze kunnen over een week terugkomen en een nieuwe afspraak maken. De meesten van deze jongeren wonen echter ver buiten Havana en hadden een lange reis vanuit de provincie gemaakt. Het is voorschrift dat het bedrag voor de visa door de ontvangers in persoon wordt voldaan. Ook de plannen van de jonge leider van de Unión Patriótica de Cuba (UNPACU), Carlos Amel Oliva, werden gedwarsboomd door de politie. Oliva hield afgelopen zomer een hongerstaking van vier weken. Het is niet de eerste keer dat Observatorio een dergelijke cursus met het instituut Aznar voor veelbelovende leden van de oppositie organiseert, maar nooit eerder deden daar zoveel cursisten aan mee. De cursisten tekenen voor hun vertrek een document waarin ze beloven naar Cuba terug te keren.

Bron
* Website Diario de Cuba

Vakbondstreffen in Havana met geweld verhinderd

Woordvoerder Iván Hernández Carrillo van de Onafhankelijke Vakbondscoalitie / Coalición Sindical Independiente, veroordeelde gisteren in Havana in scherpe bewoordingen acties van de politieke politie die een bijeenkomst van diverse vakbondsmensen verhinderden. De bijeenkomst was bedoeld om drie vakbondsgroeperingen te verenigen tot één organisatie. ‘Het zou een laatste bijeenkomst worden om nog enkele details te regelen.’ Hernández Carrillo, ex-politieke gevangene uit de Groep van 75, is leider van de oppositionele vakbondsgroep Confederación de Trabajadores Independientes de Cuba.

ivan-hernandez-carillo-sindicalista-0it

In juli werd Carrillo bij aankomst in Havana gearresteerd en hardhandig toegetakeld. Zijn mobiele telefoon en paspoort werden in beslag genomen en zijn bagage nauwkeurig onderzocht. Carrillo kwam terug van een reis door de VS en Europa waar hij bij collega-bonden de vakbondsonvrijheid in Cuba had belicht. Op de foto staat Carrillo voor het kantoor van de Internationale Arbeidsorganisatie IAO in Genève.

De bijeenkomst kon niet doorgaan omdat vakbondsmensen werden gearresteerd, anderen huisarrest kregen en bedreigd werden en één man is verdwenen. Onder de arrestanten is Ariadna Mena Rubio. Zijn familieleden weten niet waar hij gevangen zit. Hij werd aangehouden nadat hij zijn kinderen naar school had gebracht. Een andere vakbondsactivist Aimé Cabrera kreeg te horen dat ‘hij gearresteerd zou worden wanneer hij zijn woning verliet.’ De verblijfplaats van drie andere personen is onbekend. ‘Hun mobieltjes staan uit of hebben geen bereik en dat kan er op wijzen dat ze gevangen zitten, maar dat is niet bevestigd,’ preciseert Hernández Carrillo. De zaal waar vakbondsactivisten bijeen zouden komen was de gehele dag omsingel door leden van de geheime dienst in burger. Hernández Carrillo betreurt het optreden van de veiligheidsdiensten tegen deze bijeenkomst die bedoeld was ‘om drie vakbondsorganisaties te verenigen en het vakbondswerk binnen Cuba sterke, solide en verenigd te maken.’ Hij benadrukte dat de politieke politie alles in het werk zal stellen om te voorkomen dat een rechtstaat ontstaat waar de werknemers hun  rechten hebben en het recht zich vrij te organiseren.’

Bron
* Website Diario de Cuba

Ondernemers eisen dat banken toch transacties met Cuba uitvoeren

Bedrijven die zaken doen met Cuba, hebben Den Haag gevraagd de banken onder druk te zetten om toch transacties met Cuba uit te voeren. De ondernemingen waarschuwen dat zij geen zaken kunnen doen in Cuba omdat de banken geen geld willen overmaken uit angst voor Amerikaanse represailles. Dit zeggen ondernemers die eind vorige week voor een gesprek met de Cubaanse minister van buitenlandse handel en investeringen, Rodrigo Malmierca Díaz, naar Den Haag waren gekomen. Frank Gersdorf, redacteur Economie & Politiek van het Financieele Dagblad, deed verslag. Hij ervoer de geringe transparantie  bij de leiders van Cuba-in-verandering. Malmierca, de Cubaanse minister van handel, wilde in Den Haag niet met de pers praten.

florida-hotel-havana

Hotel Florida in Havana

Nederland en Cuba hebben bescheiden handelsrelaties. De invoer bleef in de eerste zes maanden volgens het CBS steken op € 33 mln. De uitvoer was met ruim € 60 mln bijna dubbel zo groot en bestond vooral uit machines en transportmiddelen. Maar het diplomatieke en economische isolationisme waarvoor het socialistische regime na de revolutie in 1959 koos, is de afgelopen jaren wat afgebrokkeld. Ook het Nederlandse bedrijfsleven zou van de nieuwe openheid kunnen profiteren.

Handelsembargo zit in de weg
De ondernemers in Den Haag bij het bezoek van de Cubaanse minister bevestigen dat er meer dynamiek is, maar zij zeggen ook dat het zakendoen niet echt gemakkelijker is geworden. Het kost nog veel tijd en geduld om een weg door de bureaucratie te vinden en het betalingsverkeer blijft een groot obstakel. Het Amerikaanse handelsembargo zit de Nederlandse bedrijven duidelijk in de weg. Het embargo is in 1962 ingesteld en president Obama zou het liefste het verbod willen intrekken, maar het Amerikaanse Congres wil daar niets weten. Europese bedrijven kunnen vrij opereren in Cuba, maar zij lopen het risico in aanvaring te komen met de Amerikaanse autoriteiten als zij tegelijkertijd zaken doen in de VS. Amerikaanse toezichthouders hebben in het verleden meerdere Nederlandse bedrijven, waaronder banken, beboet die zaken hadden gedaan met onder meer Cuba. Het Amerikaanse embargo heeft de afgelopen jaren wel zijn scherpe kantjes verloren. Amerikaanse bedrijven profiteren volop van de kansen die hen nu geboden worden om in Cuba te opereren, weten de Nederlandse ondernemers, die vrezen dat hun Amerikaanse concurrenten via ontheffingen de markt in Cuba zullen veroveren voordat zij zelf in Cuba aan de slag kunnen gaan.

onderwijs-basischool-scholierenRicht EU-fonds op voor investeringen in Cuba
Een ondernemer, Sebastiaan Berger van Ceiba Investments, een bedrijf in Guersey dat onder meer vanuit Nederland belegt in Cuba, suggereert dat er een EU-fonds moet komen voor investeringen in Cubaanse infrastructurele projecten die door Europese bedrijven worden uitgevoerd. Cuba is sinds 1964 geen lid meer van het Internationaal Monetair Fonds en kan dus ook geen leningen krijgen van het IMF, en evenmin van de Wereldbank. ‘Als Europa een Cuba-fonds in het leven roept, kan er veel gemakkelijker geïnvesteerd worden in projecten voor water, duurzame energie en andere zaken waaraan het land veel behoefte heeft’, zegt Berger. ‘Het IMF zou die leningen kunnen overnemen zodra Cuba weer is teruggekeerd bij het IMF.’

Lees verder
* Het Financieele Dagblad, 17 september 2016