Over Informatie Cuba

Deze blog bevat dagelijks actueel nieuws uit en over Cuba en wordt verzorgd door de Stichting Glasnost in Cuba. De Stichting is opgericht in 1989 (juridisch op 18 april 1990) en steunt de vreedzame mensenrechtenbeweging in Cuba. Het e-mail-magazine 'CubaTips' verschijnt wekelijks en is een aanvulling op deze Cuba-weblog. Nadere contactgegevens: Stichting Glasnost in Cuba, Sint Willibrordusstraat 52, 1073 VC Amsterdam, tel. 06 10 80 83 33 of 020 679 02 89; Banknummer: NL45 INGB 0006 1317 44 van Stichting Glasnost in Cuba; E-mail: glasnostincuba@upcmail.nl , Weblog: https://informatiecuba.wordpress.com

Meer dan 50 mensenrechtenactivisten aangehouden

In Havana zijn zondagochtend 40 leden van de mensenrechtengroep Damas de Blanco opgepakt nadat ze de mis hadden bijgewoond in de nabijgelegen Santa Ritakerk en daarna hun wekelijkse stille tocht wilden houden. Ook 15 andere activisten werden gearresteerd. In Colón, provincie Matanzas, werd de wekelijkse stille tocht voor vrijlating van de politieke gevangenen door een grote politiemacht in de gaten gehouden.

De pas vrijgelaten schrijver Ángel Santiesteban samen met leden van de Damas de Blanco in het Parque Gandhi bij de uitgang van de Santa Ritakerk in Miramar waar elke zondag een stille tocht wordt georganiseerd

De pas vrijgelaten schrijver Ángel Santiesteban samen met leden van de Damas de Blanco in het Parque Gandhi bij de uitgang van de Santa Ritakerk in Miramar waar elke zondag een stille tocht wordt georganiseerd

De aanhoudingen vonden plaats kort nadat sympathisanten van het Castro-regime de demonstranten hadden belaagd in een zogeheten acto de repudio*. Onder de gearresteerden bevonden zich de blogger Lía Villares, de regimecriticus Raúl Borges en de onafhankelijke journalist Juan González Febles. Volgens de Damas de Blanco neemt het geweld tegen de vreedzame activiteiten op zondagochtend elke week toe. Lia Villares voert in Cuba actie voor de vrijlating van de graffitikunstenaar El Sexto.

Opgesloten in eigen woning
Lázaro Yuri Valle Roca zei dat ‘het geweld tegen de oppositie zo toeneemt, dat er ooit een dode zal vallen’. Roca werd zondag verhinderd het protest bij te wonen omdat hij werd opgesloten in zijn eigen woning. Militairen blokkeerden met een houten balk zijn voordeur en verhinderden dat hij zijn woning verliet; tien politieagenten verspreid in het appartement, moesten voorkomen dat hij iets ondernam. Al eerder werd hij op zondag aangehouden, met een politieauto naar ver buiten de stad gereden vervoerd en vervolgens uit de auto gezet, om te voorkomen dat hij verslag zou doen van de activiteit van de Damas de Blanco. Yuri Valle is de laatste weken herhaaldelijk lastiggevallen, ook bij zijn verslaggeving van zaken die niets met de oppositie te maken hebben. ‘Ik ging de instorting van een appartement verslaan en we werden door militanten van de communistische partij in elkaar geslagen.’

Bronnen
* 14ymedio en Diario de Cuba

Noot
* Actos de Repudio zijn door de Cubaanse autoriteiten georganiseerde gewelddadige acties tegen leden van de oppositie of hun familieleden, vaak in de directe omgeving van hun huis. De knokpartijen worden door de overheid/partijorganisaties georganiseerd, maar gepresenteerd als uitingen van ‘spontane woede-uitbarstingen’ van het volk. Een voormalige voorzitter van de officiële Cubaanse schrijversbond noemde deze actos de repudio ooit ‘verbale lynchpartijen.’
 

Cuba als gayvriendelijke toeristenbestemming

Nu het toerisme naar Cuba snel groeit, profileert het land zich als bijzondere bestemming voor de LGBTI-gemeenschap. Het eerste reisbureau dat zich specialiseert in excursies speciaal voor gays functioneert inmiddels. Cubaaanse specialisten rekenen dit jaar op drie-en-half-miljoen toeristen waaronder 200.000 Amerikanen.

gay-strandDe pioniers zijn verantwoordelijk voor de website Mi Cayito Cuba, een gayvriendelijk particulier initiatief dat zich op klanten in de hele wereld richt, aldus directeur Alain Castillo, een Cubaan die woonachtig is in Madrid. ‘Het eiland biedt een groot potentieel aan ontmoetingen. Wij staan open voor iedereen en geloven in een vrije en tolerante ruimte waar het respect overheerst,’ verzekert deze 35-jarige ondernemer die ‘in alle openheid’ wil opereren ‘ter verbetering van het LGBTI-collectief’ in zijn geboorteland.

Gaystrand
Mi Cayito (ten oosten van de hoofdstad Havana) is de naam van wat waarschijnlijk het enige gaystrand in Cuba zal zijn, reden waarom Castillo zijn gehele onderneming deze naam gaf. Het bedrijf functioneert sinds augustus 2014 met een virtueel kantoor in Madrid en vertegenwoordigers in Havana. ‘Het is tijd van de vakanties. Het is tijd voor Cuba. Het nieuwe gayparadijs’, aldus de reclamefolders die het reisbureau verspreidt o.a. via allerlei sociale media. De meest populaire reisdoelen onder de bezoekers van de website Mi Cayito Cuba zijn tot nu toe Havana, Viñales en het strand van Varadero. Hoewel de website op dit moment enkel in de Spaanse taal functioneert, zegt Castillo dat ook klanten uit Duitsland, de VS, Rusland evengoed gebruikmaken van de site als klanten uit Spanje en Latijns-Amerika. Zij kunnen o.a. kiezen uit excursies in Gay Havana of een persoonlijke gids voor een prijs die kan oplopen tot 120 dollar.

Amerikaanse jongeren in Cuba

Amerikaanse jongeren in Cuba

Drie-en-half miljoen toeristen in 2015
Meer dan 2 miljoen toeristen kwamen dit jaar al in Cuba, een aantal dat 39 dagen eerder werd behaald dan in 2014, wat aangeeft dat het land een geliefde vakantiebestemming is geworden vooral onder bezoekers uit Canada, Duitsland, Verengde Koninkrijk, de VS en Argentinië. ‘De veranderingen in Cuba hebben hier sterk aan meegedragen en de vraag doen vergroten,’ verzekert Alain Castillo, die zegt zich voor te bereiden op de mogelijke massieve komst van Amerikanen, nu de diplomatieke betrekkingen tussen beide landen na 54 jaar vijandschap, lijken te verbeteren. Ondanks de nog bestaande beperkingen steeg het aantal Amerikaanse toeristen al met 54% in de periode van januari tot juli, vergeleken met vorig jaar. Volgens onderzoeker José Luis Perelló van de Faculteit van Toerisme bezochten 88.996 Amerikanen het land, in 2014 waren dit er 57.768. De Cubaanse-Amerikanen (164.368) vallen hier niet onder. De toeristenindustrie levert Cuba twee-en-half miljard dollar aan inkomsten op. In 2014 bezochten 3 miljoen toeristen het eiland, vooral uit Canada, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, de VS en Argentinië. Volgens Perelló kan 2015 worden afgesloten met drie-en-half-miljoen toeristen. De grootste concurrent in de regio is tot nu toe de Dominicaanse Republiek met in het eerste kwartaal van 2015 ruim 1 miljoen toeristen.

Bron
* EFE en 14ymedio
Link
* Website Mi Cayito

Schrijver Leonardo Padura: Geen handige rakker of opportunist

De Cubaanse verteller, essayist en journalist Leonardo Padura (Mantilla, 1955) zal in oktober in Oviedo uit handen van koning Felipe VI de Prijs der Letteren Prinses van Asturias 2015 in ontvangst nemen. De auteur van de sagen van detective Mario Conde zal een diploma, een sculptuur van Joan Miró, het wapenschild van de Stichting Prinses van Asturias en 50.000 euro’s ontvangen. Hij werd op 26 juni j.l. telefonisch geïnterviewd door de website Diario de Cuba. Citaat: ‘Het regiem heeft me nergens mee geholpen, het weinige dat ik heb, heb ik aan mijn boeken te danken’, aldus de winnaar van de Prijs der Letteren Prinses van Asturias die er soms van wordt beschuldigd vrij kritiekloos tegenover het regime te staan.

leonardo-padura‘Meer dan alle onderscheidingen en financiële bijdragen die ik ontving, is mijn voldoening gebaseerd op de erkenning die de Cubaanse literatuur ontvangt. Ik weet niet wie me heeft voorgedragen, het is geen wedstrijd waarbij iemand een werk presenteert en al dan niet kan winnen: hier beslist een comité van 21 personen wie de erkenning zal krijgen. Ik benadruk dat het een beloning voor de cultuur van mijn land is’, becommentarieerde de auteur van de succesvolle historische roman Ketters, gepubliceerd door Tusquets in 2013 vanuit Havana.

En Nederlandse vertaling van Padura's roman verscheen in 1995 met de tiel Maskers

Een Nederlandse vertaling van Padura’s roman verscheen in 1995 met de titel Maskers

Men zegt dat u een handige opportunist bent die zich vakkundig in de ruimten van de Cubaanse kunst beweegt, zigzaggend langs de grenzen van wat het castrisme toestaat om dit aan de wereld te laten zien als voorbeeld van tolerantie. Wat vindt u daarvan?
Leonardo Padura: Ik ben slechts een schrijver die dagelijks meer dan 10 uur werkt. Literatuur schrijven geeft veel verwarring, ik ben nooit overtuigd van wat ik doe. Het weinige dat ik heb dank ik aan mijn boeken. Het regiem heeft me niets gegeven. Maar het kan me niet veel schelen als de meningen over mij politiek getint zijn. Geen opportunist en geen handige rakker. Ik heb nauwelijks contact met de culturele autoriteiten in Cuba. In 2012 kreeg ik de Nationale Literatuurprijs en mij werd daarvoor niets gevraagd. Dat zou ik niet geaccepteerd hebben. Wij Cubanen hebben niet geleerd tolerant te zijn. Ik verdedig de vrijheid dat iedereen het recht moet hebben zijn ideeën te uiten en ik respecteer de ander die niet zo denkt als ik. De politieke polarisatie heeft ons nogal onverdraagzaam gemaakt. Er is een kwaal die ons achtervolgt: wij accepteren niet het succes van de buurman. Toen ik in de jaren ’90 Mario Bauzá (Afro-Cubaanse jazzvirtuoos die in 1993 in de VS overleed, red.) in New York interviewde, zei hij iets heel betekenisvols: ‘Ik heb Chano Pozo aangeraden Cuba te verlaten, de congaspeler met heel veel vijanden in Havana, in de religieuze Afrocubaanse kringen door zijn virtuositeit als vertolker; de afgunst was overal om hem heen. Zijn succes werd Chano nooit vergeven.’ Ik woon in Cuba want ik schrijf over Cuba. Mijn bekendste personage Mario Conde (de politiedetective in de misdaadromans van Padura, red) zou niet in een andere omgeving kunnen vertoeven dan die van de nachten en omgeving van Havana.

Omslag van Padura's boek waarin Trotzki een rol speelt

Omslag van Padura’s boek waarin Trotski een rol speelt

Hoe werd door de Cubaanse autoriteiten ‘De man die van honden hield’ ontvangen?
 Achterdochtig. Ik kreeg er de Kritiekprijs voor. De meest kritische roman die het best voor mij de Cubaanse realiteit weergeeft. De roman van mijn leven, is onopgemerkt voorbijgegaan. Een tijd geleden werd de film Terugkeer naar Ithaca, gebaseerd op dat boek van de Franse regisseur Laurent Cantet, gecensureerd in de programmering van het Filmfestival in Havana. Maanden later zagen ze zich verplicht hem toch te vertonen. Vanzelfsprekend valt bij veel stalinisten in de koepel van de Cubaanse macht die reconstructie van het leven van Trotski en Mercader in De man die van honden hield niet in de smaak.

Drie visies, drie literaire ruimtes: de sage van Mario Conde, De roman van mijn leven en de kritieke punten in de geschiedenis (De man die van honden hield en Ketters).  Waar voelt Padura zich het best bij thuis?
Het zijn drie manieren om mijn obsessies weer te geven, mijn manier om Cuba en de echo’s van de recente geschiedenis over de gevoeligheden van de Cubaanse situatie te overdenken. Ik blijf bij De roman van mijn leven, misschien wel mijn meest hartverscheurende en autobiografische boek waarin ik een revisie doe van het morele verval van mijn generatie en haar frustraties, minieme overwinningen en mislukkingen. Het is een roman die niet het geluk heeft gehad van De man die van honden hield, in meer dan 10 talen vertaald, verfilmd en goed ontvangen door de critici. Ik beweeg me in het narratieve, het interview en het essay. Ik zou zeggen dat Conde erg populair is. De roman van mijn leven is meer persoonlijk en mijn strooptochten in historische thema’s worden in Europa goed ontvangen. Ik keer vaak terug naar Mario Conde, hij wacht altijd op me ondanks mijn uitstapjes naar andere gebieden, ik houd van zijn trouw en ik blijf hem exploiteren: hij heeft veel van mij weg in zijn melancholie en zijn teleurstellingen. In Mexico circuleert Wat zou moeten gebeuren, de verhalen die eindelijk in een bundel verzameld zijn. Er zit een nostalgische lading in. Krijgers die terugkeren uit Angola, eenzamen op zoek naar genegenheid, dansafspraken en steeds dat niet mis te verstane aroma van Havana.

cover-la-novela-de-mi-vida-paduraJa, ik bundel voor het eerst mijn verhalen. Ik ben niet zo’n goede verteller. Steeds als ik op het idee van een verhaal kom, komt het al opzetten in de vorm van een roman van 300 pagina’s. Laten we zeggen dat ze een soort persoonlijke bloemlezing zijn: ik reviseerde al die losse verhalen in tijdschriften en andere publicaties en gaf ze aan mijn uitgever na een strenge selectie. Ze vormen samen een blik op erg persoonlijke momenten van een Cuba dat erg veranderd is. De muziek gaat alle kanten op in die bladen, vooral de bolero en zijn droevige akkoorden waarin het gebroken hart, verraad en verdriet het thema vormen. Ik ben blij dat ze in Mexico circuleren waar ik erg trouwe lezers heb.

Bent u in Mexico op de Internationale Boekenbeurs van Guadalajara in 2015?
Zeker. Ik houd erg van tequila, Mexicaans eten en van mijn vrienden. Ik zal de verhalenbundel presenteren en er exemplaren signeren. Ik ga er landgenoten ontmoeten die daar geworteld zijn. Ik bewonder de Mexicaanse literatuur en kan niet ophouden die gigant Juan Rulfo te lezen.

Wat vindt u van de veranderingen op het eiland?
Sommige zijn cosmetisch. Maar de vrijheid om te reizen is een kardinale verandering van een verbod dat de Cubanen gedurende meer dan 50 jaar in hun territorium gevangen hield. De toegang tot winkelcentra en het kunnen kopen van artikelen die vroeger ondenkbaar waren; een abonnement voor een mobieltje te kunnen aanschaffen; de opening, zij het nog miniem, naar de hervorming van de privé-handel. Er is ook een kloof ontstaan: er zijn heel rijke en heel arme mensen. Wij zijn niet meer zo gelijk: de Cubaanse burgermaatschappij is dynamischer. cover-padura-the-man-who-loved-dogsWe moeten zien of het regiem in staat is zich om te vormen bij de internationale uitdagingen die het het hoofd zal moeten bieden in de onderhandelingen met de VS en toetreding tot de Organisatie van Amerikaanse Staten OAS. De voornaamste uitdaging voor de Cubaanse burgermaatschappij is respect voor de mensenrechten te verwerven die zo vaak door het regiem zijn geschonden.

Link
* Overzicht van de politieromans van Padura
Engelstalig interview met Padura, 14 oktober 2014 – Leonardo Padura Fuentes is de schrijver van een tiental romans die in 18 talen werden gepubliceerd. Zijn roman De man die hield van de honden (2009) werd een bestseller, maar is niet in het Nederlands vertaald. Padura  woont en schrijft in Cuba.

T-shirt van Che is wapen in ideologische strijd

Waar kan ik tegen een redelijke prijs een Cubaanse vlag kopen om die bij ons huis uit te steken of mee te nemen als we de bergtop Pico Real del Turquino beklimmen? Waarom worden shirts van Che Guevara, die zoveel jongeren zouden willen dragen, tegen dure deviezen verkocht? Die vraag verscheen op de weblog La Chiringa de Cuba, een weblog die is opgezet door Carlos Alberto Pérez en Harold Cárdenas Lema en een voorbeeld is van de enigszins kritische, maar brave journalistiek, die een deel van de jonge bloggers bedrijven. Zij willen niet behoren tot de politieke dissidentie, onthouden zich van elke politieke kritiek op het regime en zijn ook afkerig van de orthodoxe Castrogetrouwe-bloggers.

bandera-vrouw-in-amerikaanse-vlagIn het artikel constateert de auteur Rouslyn Navia Jordán dat dit een veelgestelde vraag was tijdens de bijeenkomsten die voorafgingen aan het congres in juli van de communistische jeugdbeweging, Unión de Jóvenes Comunistas (UJC). Volgens  Navia Jordán is het probleem nijpender geworden vanwege de aanwezigheid van ‘buitenlandse symbolen’ in Cuba (waarschijnlijk doelt de blogger op de Amerikaanse vlag). De journaliste van Soy Cuba, Yurislenia Pardo, wees eerder al op ‘de golf van shirts en andere accessoires met daarop de Engelse, Braziliaanse of Amerikaanse vlag’. En in een reportage op de website Cubahora staat een reportage (‘Tussen blauw en rood’) van Alejandro Ulloa García die de vraag stelt; ‘Waarom is het zo gemakkelijk gebleken onder Cubanen een symbool uit het buitenland te introduceren en te vercommercialiseren dat ons vreemd is. Is dat een bewijs dat we ons steeds minder interesseren over onze eigenheid?’ En op de weblog Joven Cuba, stelt Osmany Sánchez de vraag: ‘Waar kunnen we een Cubaanse vlag vinden om bij ons kantoor of onze woning te hangen? Waar vinden we een buste van Martí, Mella, Guiteras, José Antonio, Che of willekeurige andere patriot? Waarom worden de shirts met de beeltenis van Che enkel in deviezen verkocht en zijn deze zo duur?,’ aldus Sánchez.*

De Nartexzaak in de straat Obispo met producten voor Cubanen

De Artexzaak in de straat Obispo met producten voor Cubanen

Voor buitenlanders
In de winkel ARTEX La Internacional in de Obispostraat in Havana worden pullovers met de beeltenis van Che, de Cubaanse vlag of met het woord CUBA verkocht tegen prijzen die variëren van 12.95 tot 14.55 CUC. Een paar straten verderop kosten deze artikelen bij particuliere verkopers tussen de 10 tot 18 CUC. Rouslyn Navia Jordán concludeert dat de particuliere eigen bazen de markten intelligent hebben verdeeld; geïmporteerde kleding en accessoires worden aan de Cubanen verkocht terwijl veel van de nationale artesania aan de buitenlanders wordt verkocht. Op die manier liggen de eerste artikelen van buiten Cuba onder het bereik van de Cubaan maar dragen vaak buitenlandse symbolen. De tweede categorie producten met symbolen als Che en de Cubaanse vlag komen dan bij de buitenlanders terecht. Op die manier ontneemt men de eigen Cubanen de mogelijkheid het nationale symbool te dragen, aldus Navia Jordán.

Een winkel waar overwegend toeristen komen

Een winkel waar overwegend toeristen komen

Economie versus identiteit?
Hoe is het mogelijk dat deze artikelen de luxe van weinigen zijn geworden en we op de Eerste Mei met een sweater uit China rondlopen in plaats van een met de beeltenis van Che?, vraagt zij zich af. ‘Natuurlijk zijn er economische oorzaken, maar de productie van symbolen is vitaal in de huidige ideologische strijd en niet altijd moet het economische de doorslag geven (….) zelfs een kleine vlag of stickers zijn in Cuba niet te krijgen’. En auteur Ulloa pleit voor nationale producten die bereikbaar zijn voor ieders beurs en wil ‘marketingstrategieën die uitgaan van de Cubaanse nationaliteit en de identiteit en die leiden tot een stevige markt voor nationale producten.’ En de jeugdige Harold Cárdenas Lema zegt op zijn blog dat ‘Cuba een flinke dosis aan patriottisme en nationalisme nodig heeft en identificatie met zijn cultuur en historie’.

bandera-sloffen.vsPolitiek correct maar legaal?
De jeugdige communisten vragen zich nog wel af of het politiek correct is beelden van nationale symbolen te dragen op petten, pullovers bekers of rugzakken. De wet verbiedt namelijk dergelijk gebruik van deze symbolen. Verwezen wordt nog naar een congres van de staatsonderneming Labiofam die vorig jaar parfums wilde presenteren met de namen van Ernesto en Hugo, een verwijging naar Che Guevara en Hugo Chávez. Volgens Navia Jordán was de  verontwaardiging o.a. via sociale media groot en besloot de Raad van Ministers tot een verbod ‘na de klachten van de bevolking die het product veroordeelden.’

Gebrek aan respect
Ook wordt Aleida Guevara, dochter van de Heroïsche Guerrillero, geciteerd. Zij zei nooit de beeltenis van Che te accepteren op een fles wijn of op lingerie. ‘Dat is een zeer groot gebrek aan respect’, maar op ‘shirts van jongeren of op vlaggen gebruikt in de dagelijkse strijd, kunnen we daar geen bezwaar tegen hebben.’ En Lilith vormt op haar weblog La esquina de Lilith het levende bewijs van de uitspraken van Aleida: ‘Voor mij is de beeltenis van Che op een shirt een manier om mij te manifesteren, mijn stem te verheffen en te zeggen dat ik me verbonden voel met wat dit symbool voorstelt, namelijk de utopie van een betere wereld, het project van gelijkheid en sociale rechtvaardigheid, en de volledige verwerkelijking van mannen en vrouwen.’ En auteur Rouslyn Navia Jordán sluit haar artikel op La Chiringa de Cuba op soortgelijke wijze af. ‘Niemand moet ons voor dwazen uitmaken omdat we onze oneindige liefde voor het land waar wij werden geboren op een plein willen tonen, een beeltenis van Che aan onze borst gedrukt en met de vlag willen zwaaien. Dat is geen gekkigheid van jongeren, maar de behoefte aan symbolen.’

Bron
* Weblog La Chiringa de Cuba. De tekst van Rouslyn Navia Jordán is een samenvatting en werd op 17 juli 2015 gepubliceerd.

Noot
*
Osmany Sánchez is net als Harold Cárdenas Lema ook betrokken bij het portal van La Joven Cuba/De Cubaanse jeugd, waar een moderne journalistieke formule samengaat met een grote trouw aan het Castroregime. Osmany Sánchez pleitte voor ‘de invoering van een mediawet in Cuba’ en zijn suggestie tot censuur werd door de officiële website Cubadebate overgenomen. Volgens Sánchez is censuur nodig zijn omdat ‘je geen informatie mag manipuleren of verspreiden met het doel het beeld van ons land of dat van ons sociale systeem te beschadigen’.

Komen er publieke media in Cuba?

De journalist Fernando Ravsberg trekt deze conclusie nadat de eerste Cubaanse vicepresident Miguel Díaz Canel tijdens het pas gehouden congres van de communistische jongerenbeweging UJC liet weten dat de krant van deze jongerenorganisatie Juventud Rebelde beschouwd moet worden als een publiek medium, De krant Granma zou dan de officiële spreekbuis van de communistische partij zijn. Ravsberg schreef de tekst op zijn website Cartas desde Cuba.

Eerste vice-president Canel Diaz woont congres van jongerenbeweging bij

Eerste vice-president Diaz Canel woont congres van jongerenbeweging bij

Het idee lijkt vernieuwend binnen de mediawereld van Cuba waar alle kranten ‘een officieel orgaan’ zijn van een organisatie. Trabajadores van de officiële vakbeweging, Juventud Rebelde van de communistische jeugd en de regionale bladen van de regionale afdelingen van de Cubaanse Communistische Partij.

Ik herinner me niet dat ooit een Cubaanse politieke leider sprak over ‘publieke media’ en de woorden van de vicepresident kunnen geen uitglijder zijn want de vicepresident is ook nog eens Secretaris Ideologie van de Partij en neemt intensief deel aan de belangrijke bijeenkomsten die de staatsvakbond van journalisten Unión de Periodistas regelmatig organiseert.

Bron
* Cartas desde Cuba

Populaire actrice Alina Rodríguez overleden

Maandag is in Havana de actrice Alina Rodríguez (1951) overleden. Zij leed aan kanker en werd 63 jaar oud. Alina Rodríguez speelde de rol van onderwijzeres Carmela in de film Conducta van Ernesto Daranas. Conducta wordt in augustus 2015 vertoond tijdens het World Cinema Festival in Amsterdam.

Alina Rodríguez

Alina Rodríguez

Alina Rodríguez ontving in 2014 de onderscheiding van Beste Actrice die haar werd uitgereikt tijdens het Havana Film Festival in New York. In Cuba had Rodríguez een grote populariteit vanwege de vele rollen die zij speelde in televisieseries, in het theater en de bioscoop. Op de televisie speelde zij de rol van Justa in de novelle Tierra Brava. In het theater speelde zij in Contigo pan y cebolla / Met jouw brood en uien van Héctor Quintero. ‘Ik heb geen speciale wensen noch voorkeur voor personages. Ik heb belangstelling voor rollen die iets te zeggen hebben, die mensen aan het denken zetten, over iets wat niet alledaags is, maar ons toch raakt,’ zei ze ooit in een interview met het Cubaanse persbureau AIN.

Carmela met haar leerling Chala

Carmela met haar leerling Chala

Conducta
De film Conducta leidde begin 2014 tot overvolle bioscoopzalen en lange rijen wachtenden buiten in de meeste Cubaanse steden. De film geeft een realistisch beeld van de situatie in het Cubaanse onderwijs en de positie van kinderen uit moeilijke en gebroken gezinnen. Lerares Carmela heeft een groot zwak voor deze leerlingen. Blogger Yoani Sánchez schreef er in maart 2014 het volgende over:Het fenomeen Conducta kan worden verklaard doordat de film het bestaan van veel Cubanen reflecteert. Maar de film biedt meer dan een eenvoudig realistisch portret, maar is als een röntgenstraal die de botten blootlegt. Een Cuba waar nauwelijks nog een moreel kader bestaat voor een kind en het kader dat door de officiële media wordt geclaimd is lichtjaren ver weg verwijderd van de werkelijkheid. Nauwelijks 12 jaar steunt Chala zijn alcoholische moeder met het geld dat hij verdient bij illegale hondengevechten, wonend in een rauwe en onrechtvaardige stad en in een armoede die tranen opwekt.’

Linken
* Conducta in Nederland
Tussen 14 en 23 augustus a.s. wordt de film Conducta vertoond op het World Cinema Festival Amsterdam. Het precieze programma en de tijdstippen zijn vanaf 30 juli op de website van dit festival te zien.
* Yoani Sánchez: Conducta met de C van Cuba, 3 maart 2014
* Trailer van Conducta

Minstens 28 Cubaanse sportlieden keren niet terug naar hun land

De tegenvallende resultaten van de Pan-Amerikaanse Spelen in Toronto confronteren Cuba met het feit dat het land voor de eerste keer sinds 44 jaar niet voorkomt bij de eerste drie plaatsen van het medaille-overzicht. Cuba haalde 97 medailles binnen – 36 gouden, 27 zilveren en 34 bronzen – maar de VS, Canada en Brazilië scoorden hogere aantallen.  461 Cubaanse sportlieden namen aan de Spelen mee. De winnaar, de VS, nam 265 medailles mee naar huis. Minstens 28 Cubaanse spelers besloten in Toronto hun team te verlaten en vroegen in de VS een verblijfsvergunning aan. De chef van de Cubaanse ploeg, Eduardo Becali, legt na afloop een ander accent: ‘Het was een evenement waar hoge eisen golden, waar Canada maximaal gebruik heeft gemaakt van de omstandigheid in eigen land te spelen met een goed voorbereide ploeg.’ Brazilië, het land dat als eerste land in Latijns-Amerika in 2016 de spelen in Rio zal organiseren, bleek deze keer voor Cuba een geduchte concurrent.

Middenvelder Ariel Martinez, rechts op de foto

Middenvelder Ariel Martinez, rechts op de foto

Het grote aantal deserties dat tijdens deze Spelen plaatsvond, heeft zeker ook een grote rol gespeeld. Minsten 28 Cubaanse spelers – sommigen spreken over 30 – maakten van de gelegenheid gebruik om in Toronto hun team te verlaten en naar de VS te vluchten en daar asiel aan te vragen. Al eerder deden zich ontsnappingen voor in North Carolina (VS) waar  Ariel Martínez op 15 mei zijn voetbalteam verliet. Hij nam deel aan een toernooi en maakte het enige doelpunt tegen Guatemala. Terug in de bus naar het hotel, omhelsde hij zijn trainer bij het uitstappen en verdween in de duisternis om het voorbeeld te volgen van zijn drie voetbalcollega’s die eerder die week al waren opgestapt. In hetzelfde North Caroline namen twee Cubaanse honkbalspelers de benen na een vriendschappelijke wedstrijd.

roeien-toronto-2015-Leosmel-Ramos-Wilber-Turro-Manuel-Suárez-y-Orlando-Sotolongo

De vier roeiers die niet terugkeren naar Cuba: Leosmel Ramos, Wilber-Turro, Manuel-Suárez en OrlandoSotolongo

Vier roeiers
De eerste succesvolle vluchtpogingen deden zich in Toronto voor toen vier roeiers Liosmel Ramos, Wilber Turro, Manuel Suárez en Orlando Sotolongo de grens met de VS overstaken. De hardste klappen vielen echter vorige week onder de selecties voor mannelijke en vrouwelijke hockeyers; 15 van de 32 spelers deserteerden en het Cubaans vrouwenelftal stond vrijdag in Toronto tegenover de Dominicaanse Republiek met 9 nieuwe spelers. De vicepresident van de Spelen, Ivar Sisniega, zei overleg met de Cubaanse ploeg te hebben gehad maar er verder weinig tegen te kunnen doen. ‘Wij zijn solidair met Cuba, maar het is verder een individuele keus’.

De 'vrije markt' voor Cubaanse honkbalspelers door T-shirts van het Cubaanse team te verkopen

De ‘vrije markt’ voor Cubaanse honkbalspelers via de verkoop van T-shirts van het team.

Natte voeten, droge voeten
De bestaande Amerikaanse wetgeving Ley de Ajuste biedt Cubanen uitzicht op een verblijfstatus als ze Amerikaans grondgebied aanraken, de zogeheten ‘natte-voeten, droge voeten’ procedure. Onder Cubanen leeft de gedachte dat vanwege de toenadering tussen de VS en Cuba deze wet binnenkort zal verdwijnen en dat verklaart ook het grotere aantal deserties tijdens sportevenementen in het buitenland. Sportlieden nemen de kortste weg en honkbalagent Joe Keshoskie zei daarover: ‘Wat is er simpeler om bij je hotel in een auto te stappen en weg te rijden?.’ Ondertussen stijgt ook het aantal bootvluchtelingen dat de 145-kilometer brede Straat van Florida tracht over te steken. Dit jaar hebben al duizenden Cubanen, vaak via Honduras of Mexico, voor deze onveilige weg gekozen om te kunnen profiteren van deze wet. De VS beweren echter dat de wetgeving ondanks de betere betrekkingen tussen beide landen zal blijven bestaan.

honkbal-boek-peter-c-bjarkmanUittocht blijft
Peter Bjarkman, een Amerikaanse onderzoeker die een boek schreef over de Cubaanse honkbalvluchtelingen, telt in de afgelopen twee jaar 140 getalenteerde honkballers die verdwenen naar de VS. De uittocht is zo omvangrijk dat Cuba het aantal regionale teams in het land terug heeft gebracht van 16 tot 8. Alle vluchtenden hopen op een plaatsje in de Major League. Aan deze uittocht komt, aldus Bjakrman, voorlopig geen einde zolang het Amerikaanse embargo voortduurt. Dit verbiedt Amerikaanse scouts en managers rechtstreeks sporttalent te werven en aan te kopen in Cuba zelf. De Amerikaanse Honkbalbond kan slechts Cubaans talent aankopen via derde landen als Mexico of Honduras, een praktijk die door het Cubaanse regime als ‘mensensmokkel’ wordt betiteld. Volgens Bjarkman zijn Amerikaanse aankopen van talent in Cuba voorlopig nog ondenkbaar, net zo ondenkbaar als het terugkopen van de rumfabrieken op het eiland door de uitgeweken Bacardifamilie.

Medailles in Toronto
Cuba bezet nu voor de eerste maal sinds 1967 de vierde plaats van het medailleoverzicht. Vanaf 1971 stond het land steeds op de tweede plaats in dit overzicht. In 2011 behaalde het land in Mexico 136 medailles waarvan 58 gouden medailles.
1- VS: (103 goud- 81 zilver – 81 brons), 265
2- Canada: (78-69-70), 217
3- Brazilië: (41-40-60), 141
4- Cuba: (36-27-34), 97
5- Colombia: (27-14-31), 72
6- Mexico: (22-30-43), 95
7- Argentinië: (15-29-31), 75
8- Venezuela: (8-22-20), 50
9- Ecuador: (7-9-16), 32
10- Guatemala: (6-1-3), 9

Bronnen
* Diversen waaronder Vice Sport, Miami Herald, Cubadebate, Diario de Cuba, Website Memorias y Galeria de Martin Dihigo