Kardinaal Ortega: ‘Geen weg terug voor Cuba en de VS’

In een interview met het Argentijnse tijdschrift Vida Nueva gaat de Cubaanse kardinaal Jaime Ortega Alamino dieper in op de rol van de katholieke kerk bij de toenadering tussen Cuba en de Verenigde Staten. Ortega zegt dat deze toenadering tot heil zal zijn van de hele katholieke kerk in Cuba.

Jaime Ortega

Jaime Ortega

Ortega verwijst naar eind 2013 toen hij een ontmoeting had met de Amerikaanse journaliste Julia Sweig die hem zei dat het klimaat in het Witte Huis ten aanzien van Cuba was veranderd, dank zij ‘de meer beschaafde toon’ van de regering van Raúl Castro en ‘omdat men inzag dat de blokkade geen nut meer had maar iets ouds was dat niet tot resultaten had geleid.’ Later schreef deze journaliste hem een email met een boodschap van de Democratische senator Patrick Leahy bedoeld voor paus Franciscus met het verzoek om tussenbeide te komen voor de gevangen Amerikanen op het eiland. ‘De paus sprak ook met president Barack Obama over het embargo en die zei hem dat dit een volstrekt verouderd middel was, ingesteld vóór hij zelf was geboren.’ Paus Franciscus heeft voorafgaand aan de openbaarmaking van de toenadering tussen Cuba en de VS enkele malen verzekerd dat dit proces het Cubaanse volk ten goede zal komen, maar ook gunstig zou zijn voor de regering van Cuba en die van de VS en voor heel Latijns-Amerika. ‘Als er geen oplossing komt, blijven jullie op afstand van de rest van Latijns-Amerika,’ aldus de paus.

President Obama en paus Franciscus

President Obama en paus Franciscus

Historisch moment
Toen kardinaal Ortega een bezoek bracht aan Rome, kon hij de zaak met de paus aan de orde stellen. ‘Noord-Amerikanen en buitenlanders die Cuba bezoeken, richten zich ook altijd tot de katholieke kerk. Daarom richtte deze senator zich ook tot mij met de vraag de brief door te geven in Rome want hij was overtuigd van de positieve houding van onze kerk tegenover een dialoog met de Cubaanse staat en zo wegen te vinden waardoor de situatie van het volk verbetert.’ De aartsbisschop van Havana stelt vast dat het nu nog veel te vroeg is om al veranderingen waar te nemen in het politiek beleid, maar desondanks is hij er van overtuigd dat er geen weg terug is. ‘Er zijn bezoeken van Amerikaanse senatoren aan Cuba gebracht van beide partijen op zoek naar mogelijke investeringen. Die berichten verschijnen in de pers en de mensen zijn zich er van bewust dat ze een historisch moment sinds 60 jaar doormaken. Maar het is duidelijk dat de gewone man hoopt dat de producten in de winkels goedkoper worden. En dat is niet het geval,’ aldus Ortega.

Bron
* 14ymedio, Havana, 31 maart 2015
Link
* Het volledige interview met Ortega van maandag j.l.  in Vida Nueva, tijdschrift en website van de katholieke kerk voor de zuidpunt van Latijns-Amerika.  

‘Contra-revolutionairen’ kandidaat bij gemeenteraadsverkiezingen

Tegen de verwachting van de autoriteiten in, lukte het twee leden van de oppositie, Hildelbrando Chaviano (gemeente Plaza de la Revolución in Havana) en Yuniel López O´Farrill (gemeente Arroyo Naranjo), zich kandidaat te stellen voor de gemeenteraadsverkiezingen in Cuba op 19 april aanstaande. Afgelopen zondag werden deze kandidaten, die kunnen rekenen op steun in hun buurt, bij hun gemeentelijk kiescomité ontboden en werd hen gezegd dat ze als ‘contra-revolutionairen’ bestempeld zullen worden op de kandidatenlijst. De kritische internetkrant 14ymedio sprak beide kandidaten. Van dit gesprek volgt hier een samenvatting.

gemeenteraadsverkiezingen-2015-Hildebrando-Chaviano-Yuniel-Lopez-OFarrill

Hildebrando Chaviano (links) en Yuniel Lopez OFarrill

De kandidaten worden met korte biografische teksten voorgesteld en bij Hildebrando Chaviano is vermeld dat hij ontslagen is bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken en wordt opgemerkt dat wie op hem stemt ‘voor kleine contrarevolutionaire groepen’ kiest. Tijdens het gesprek met de kiescommissie wees Chaviano erop dat mensen uit de buurt hem hadden verzocht zich kandidaat te stellen. Hij bekritiseert de willekeur van de Commissie die ‘zich verbergt achter het woord Revolutie om excessen te verzwijgen. Als onafhankelijk journalist schreef ik niet tegen de revolutie, maar tegen fouten gemaakt door Fidel Castro, Raúl Castro, Marino Murillo en anderen.‘ Chaviano constateert dat de vervalsing van de feiten in de biografische gegevens leidt tot ‘radicalisering van het electoraat’ en dat dit ‘mijn populariteit vergroot en tot meer steun leidt bij de kiezers die moe zijn van het oude.’

Geld uit het buitenland
Tijdens een tweede bijeenkomst waar Yuniel López O´Farrill zich moest verantwoorden, werd duidelijk dat men allerlei biografische gegevens die hij had geleverd had, waren  weggelaten. Zo werd niet vermeld dat hij een kinderopvangproject in de gemeente leidt. Wel werd vermeld dat hij een contrarevolutionair is en geld uit het buitenland kreeg voor zijn projecten. De kiezers wordt ook voorgehouden dat Yuniel López O´Farrill zich bezighoudt met ‘illegale activiteiten op het gebied van de informatica’. López O´Farrill vroeg de leden van de kiescommissie wat de exacte betekenis is van ‘revolutionair’ en ‘contrarevolutionair’, maar daarop bleven zij het antwoord schuldig. De kandidaat benadrukte dat hij wordt geleid door de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, die Cuba ondertekende en waarin het recht wordt erkend op het oprichten van politieke partijen, een recht dat jullie schenden,’aldus Yuniel López O´Farrill. Hij noemt de bijeenkomst van zondag een poging om mensen angst aan te jagen, maar hij denkt niet dat zij daarin zullen slagen.

De stembus tijdens eerdere gemeenteraadsverkeizingen

De stembus tijdens eerdere gemeenteraadsverkiezingen

Massa-organisaties
Meer dan 27.300 mensen zijn gekandideerd voor de gemeenteraadsverkiezingen (Asambleas Municipales del Poder Popular) waarvan op 19 april de eerste ronde plaatsvindt. In 168 gemeenten werden vanaf eind februari kandidaten voorgedragen. De enige partij die deelneemt aan deze verkiezingen is de Cubaanse Communistische Partij / Partido Comunista de Cuba (PCC). Kandidaten hoeven niet per se lid van de PCC te zijn, maar moeten wel aangesloten bij een van de massa-organisaties zoals de officiële vakbond, studentenbond, boerenbond of vrouwenbond van het regime. Kandidaten voeren geen campagne, maar de overheid zorgt voor een persoonsbeschrijving van alle kandidaten waaruit gekozen kan worden. Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen in oktober 2012 namen meer dan 8,1 miljoen kiezers, 91,9% van de Cubanen, deel. Een week later op 26 april volgens dan nog de verkiezingen voor de Asamblea Nacional del Poder Popular.

Bron
* 14ymedio, La Habana, 29 maart 2015

Linken
Unanimiteit; vals en schadelijk (1)
Unanimiteit; vals en schadelijk (2)
In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 25 april 2010 beschreef de toenmalige correspondent van de BBC in Havana, Fernando Ravsberg in boenstaande artikelen het Cubaanse verkiezingssysteem. ‘De partijdiscipline maakt dat eenmaal verkozen volksvertegenwoordigers nooit volop voor de rechten van hun kiezers kunnen opkomen omdat voortdurend het ‘concept van de eenheid’ overheerst. Men wordt immers verwacht de partijlijn te volgen. Ravsberg constateert dat in de 35 jaar dat het Cubaans parlement nu bestaat, nog nooit 1 van de officiële voorstellen door de volksvertegenwoordigers werd afgewezen.’

Nederlandse bedrijven op handelsmissie naar Cuba

Een kleine twintig Nederlandse bedrijven gaan volgende maand op handelsmissie naar Cuba. Ondernemingen uit diverse sectoren hebben zich volgens het Centrum voor Handelsbevordering (NCH) aangemeld voor deelname aan de missie, die plaats vindt tussen 20 en 24 april, aldus het Financieele Dagblad.

Damen Shipyard in Santiago

Damen Shipyard in Santiago

Bedrijven uit onder meer de bagger- en maritieme sector, de landbouw, de energiesector en de medische sector nemen deel aan de zogeheten ‘factfinding’-missie, die onder leiding staat van Jochum Haakma, voorzitter van het NCH en tevens voormalig consul-generaal in China. Zowel grote(re) bedrijven als kleinere mkb-bedrijven nemen deel aan de handelsmissie. Na de recente toenadering tussen de Verenigde Staten en Cuba neemt de belangstelling van Nederlandse bedrijven voor Cuba weer toe. Het initiatief is ook een vervolg op het bezoek van toenmalig minister Frans Timmermans (buitenlandse zaken) aan Cuba begin 2014. In zijn kielzog gingen dertien bedrijven mee op handelsmissie. En zeven Nederlandse ondernemingen namen in november deel aan een internationale handelsbeurs in de hoofdstad Havana.

Ontspanning VS-Cuba
De Amerikaanse president Barack Obama kondigde eind vorig jaar aan dat de diplomatieke relaties tussen de Verenigde Staten en Cuba na een halve eeuw worden hersteld. De internationale zakenwereld hoopt dat deze maatregelen op niet al te lange termijn zullen uitmonden in opheffing van het al meer dan een halve eeuw van kracht zijnde Amerikaanse handelsembargo tegen Cuba.

Damen Shipyards
Volgens de Nederlandse ambassade in Havana is Nederland nog een van de grootste investeerders in Cuba, maar grote Nederlandse bedrijven zijn nauwelijks meer vertegenwoordigd op het Caraïbische eiland. Grote concerns als ING en Unilever vertrokken jaren geleden. Alleen scheepsbouwer Damen Shipyards is er nog fysiek aanwezig, met 140 man personeel zelfs.

Oproep om te investeren
De Cubaanse ambassade in Nederland riep eind vorig jaar Nederlandse bedrijven op in Cuba te investeren. Cuba zou onder meer kunnen profiteren van de grote kennis die Nederland heeft op landbouwgebied. Ook in sectoren als de biotechnologie, de watersector, het toerisme, de medische sector en de transportsector liggen er volgens het NCH voor Nederlandse bedrijven kansen om in Cuba te investeren en met Cubaanse ondernemingen samen te werken. Het NCH wil nog niet zeggen welke bedrijven meegaan naar Cuba.

Exportkredieten
Nederlandse bedrijven die daadwerkelijk in Cuba willen investeren zullen nog wel wat obstakels moeten overwinnen. Want behalve dat het Amerikaanse embargo nog steeds van kracht is, geeft ook Atradius Dutch State Business al geruime tijd geen exportkredietverzekeringen meer af voor het Caraïbische (ei)land.

 Bron
* Tjark Daling in het Financieele Dagblad van vandaag

CubaTips: El Sexto moet vrij, headbangen in Havana, bedwelmende sferen, Iberia en 83.000 bijbels

Aandacht is er in de nieuwe CubaTips van vandaag voor de acties om kunstenaar El Sexto vrij te krijgen, o.a. via een wereldwijde on-line-petitie.

Het toerisme groeit richting Cuba en ook de mogelijkheden om naar dit land te vliegen zijn heftig in beweging. Zo breidt Iberia zijn vluchten uit. Cuba biedt natuurlijk salsa, maar toch ook een heavy-metalscene, netjes gecontroleerd door een agentschap van het regime. Ook hieraan zijn artikelen gewijd.
logo van cubatips ontwerp stijn
INHOUDSOPGAVEVAN DEZE NIEUWSBRIEF

1. Van de redactie
2. 25 jaar Glasnost in Cuba (deel 10)
3. On line petitie voor vrijlating El Sexto
4. Headbangen in Havana
5. Bedwelmende sferen
6. Transport van 83.000 Bijbels naar Cuba
7. Ook Fernandez hoopt er tegen Cuba bij te zijn
8. Iberia breidt vluchten uit naar Cuba
9. Tournee Eliades Ochoa jaar verplaatst
10.Culturele Cuba Agenda
11.Het laatste nieuws

glasnostincubaklein25 jaar Glasnost in Cuba (deel 10)
Van verschillende kanten is de redactie gevraagd meer te vertellen over het ontstaan en de achtergronden van de Stichting Glasnost in Cuba. Zoals in de vorige nummers werd gemeld bestaan ze dit jaar 25 jaar. In dit nieuwe nummer deel 10, dat we hierna citeren.

Steigers
De Stichting is in de steigers gezet in 1989 na een reis van Kees van Kortenhof en Annelies Lemmers naar Cuba en vervolgens juridisch opgericht op 18 april 1990. Het doel was en is steun te verlenen aan de vreedzame mensenrechtenbeweging in Cuba.

Informatie
Vanaf de oprichting van Glasnost in Cuba lag het accent van de activiteiten op informatieverschaffing. Dat gebeurde in eerste instanttie via een papieren nieuwsbrief waarvan er in het begin zo‘n 50 exemplaren verschenen. Later gimng dit via de speciale website met dagelijks nieuws uit Cuba en via de wekelijkse CubaTips.

Penicilline en gaygroep
Maar soms werd ook daadwerkelijke praktische steun verleend. Bijvoorbeeld hulp bij de oprichting van een onafhankelijke gaygroep. En steun aan een doodzieke dissidente econoom in de vorm van penicilline.

Formulieren voor Varela
Politieker was de steun begin jaren 2000 aan de Varelaraadpleging van dissidentenvoorman Oswaldo Paya. Zo’n raadpleging was wettelijk mogelijk, maar dissidente groepen hadden geen toegang tot kopieerapparatuur. Waar moesten de formulieren voor deze raadpleging worden gedrukt? Uiteindelijk werden de formulieren gedrukt bij bevriende relaties, namelijk bij de Katholieke Onderwijs Vakorganisatie (KOV) in Rijswijk en de Hout-en Bouwbond FNV in Woerden. En gelukkig was er een Nederlander die enige tijd met zijn gezin in Cuba ging werken. Zijn meubels werden per container overgebracht en daar zaten de duizenden formulieren in van het Project Varela.

t-shirts-havana-2008-onderwijsbond-CNV-straatT-shirts
Verder hebben we een duizenden T-shirts verspreid onder de bewoners van bejaardenhuizen en kinderinternaten in Cuba. Ze waren in Nederland ooit gebruikt om de eis van onderwijsbonden van 26 lesgevende uren kracht bij te zetten. Die 26 sloot naadloos aan bij het bijna heilige getal 26 in Cuba want dat is de naam van Castro’s beweging, de 26 Julibeweging. De dragers van de T-shirts werden later op straat in Cuba nog wel eens gesignaleerd.

Steun
De Stichting is geheel onafhankelijk, bestaat uit louter vrijwilligers en ontvangt geen subsidies. De gemaakte kosten worden betaald uit giften van individuele sympathisanten. Mocht u ons willen steunen met een (jubileum-)gift: U kunt uw bijdrage overmaken op NL45 INGB 0006 1317 44 van de Stichting Glasnost in Cuba.

Gratis abonnement
Wilt u alle nieuwe nummers van CubaTips vanaf nu in uw mailbox ontvangen? Geef u hier op voor een gratis abonnement! Ruim 900 geïnteresseerden gingen u al voor!

‘Google voedt subversie. Liever Russische of Chinese technologie’

De officiële website Cubadebate publiceerde vrijdag een interview met de informatiedeskundige Karel Pérez Alejo, die toenadering tot de computertechnologie van Rusland en China (‘onze strategische bondgenoten’) bepleit, omdat hij de bedoelingen van het Amerikaanse bedrijf Google wantrouwt. Google zou te dicht bij het ‘Ministerie van Buitenlandse Zaken staan en zeer dicht bij Hillary Clinton.’ Enkele maanden geleden bezochten directieleden van Google Cuba en hadden o.a. contacten met studenten van de computeropleiding UCI en met de dissidente internetkrant 14ymedio.

Een van de Google-delegatieleden die Cuba bezochten

Een van de Google-delegatieleden die Cuba bezocht

Het interview met expert Karel Pérez Alejo verscheen aanvankelijk in Progreso Semanal* en is daarna overgenomen op de voorpagina van Cubadebate. Karel Pérez twijfelt aan de bedoelingen van Google, vooral aan de politieke rol van deze Amerikaanse onderneming. De projecten van Google zouden ‘in essentie gericht zijn op subversie – door gebruik van technologie – in landen waar men problemen heeft met de vrijheid van meningsuiting, zoals zij die zien.’  Karel Pérez meent dat Google Cuba bijna niets te bieden heeft en dat Google het gehele informatiseringssysteem van Cuba zal veranderen. Daarom pleit hij voor een grotere prioriteit voor de technologie afkomstig uit China en Rusland en een afwijzing van wat van Google komt. Een Cubaanse zoekmachine is, aldus Alejo, heel goed mogelijk zonder een relatie met Google, ‘want de hele wereld weet dat hun intenties niet geheel duidelijk zijn. Je kunt je beter tot deze landen wenden waar sprake is van sterke technologische ontwikkelingen.’

Vijanden van Internet
China en Rusland staan hoog genoteerd op de lijst van Journalisten zonder Grenzen van landen met overheden, die als ‘vijanden van internet’ worden omschreven. Newsweek publiceerde afgelopen week een voorstel van de Russische Minister van Communicatie, Nikolai Nikiforov, om internet in het land sterker te controleren en nieuwe regels in te voeren die sterk lijken op de controlemaatregelen van China.

Bron
* Diario de Cuba, 28 maart 2015

Harold Cardenas (links) na het gesprek met Google-bezoekers aan Cuba

Harold Cardenas (links) na het gesprek met Google-bezoekers aan Cuba

Noot
* Progreso Semanal is een van oorsprong Amerikaans-Cubaans tijdschrift met grote sympathie voor de Castro’s en de revolutie. De website – in het Engels en het Spaans – publiceerde 25 maart een artikel van de hand van Harold Cardenas Lema, die als blogger maar geen dissident, verslag doet van de ontmoeting met de Googledelegatie. Cardenas is aanmerkelijk minder paranoïde als het gaat om de bedoelingen van Google. Hij dankt de delegatie voor de mogelijkheid om Google Chrome te kunnen downloaden, maar maakt de Amerikanen er ook attent op dat veel Google-technologie tot nu toe in Cuba onvindbaar is.
Citaat: ‘Als ik naar huis terugga, geloof ik tijdens ons gesprek flink te hebben gelachen. Het is moeilijk geen sympathie op te brengen voor deze groep nerds en een goede band met hen te onderhouden – wat niet hetzelfde is als hen vertrouwen. Ik ken Google’s ideeën niet, maar mijn mening over hen is ten positieve gewijzigd. Dat is in elk geval mijn opvatting,’ aldus Cardenas Lema, een van de oprichters van het jongerenplatform van de  overheid Joven Club. Hij was ook aanwezig tijdens de ontmoeting van de civil society januari vorig jaar met minister Timmermans op de Nederlandse ambassade.

Yoani Sánchez is ‘huurling in dienst van de VS’

Yoani Sánchez, de uitgever van de onafhankelijke internetkrant 14Ymedio, is er door M.H. Lagarde van beschuldigd ‘een huurling in dienst van de VS’ te zijn. Lagarde, directeur van het officiële portal Cubasí, beschuldigt Yoani Sánchez ervan het nieuwe platform Reflejos ‘te vergiftigen met de propaganda van de contrarevolutie’. Reflejos werd vorige week door de overheid gelanceerd als nieuw internetplatform ‘zonder enige beperking.’

cubasi-lagarde-yoani-sanchez23032015Yoani Sánchez nam de uitdaging aan en lanceerde een eigen blog op het platform Reflejos, dit tot grote woede van Lagarde, directeur van het officiële portal Cubasí, die haar direct beschuldigde ‘een huurling in dienst van de VS te zijn.’ Lagarde legt in zijn reactie ook een relatie met de aanstaande Top van de Amerika’s op 10 en 11 april waar president Obama en president Raúl Castro elkaar officieel zullen ontmoeten. Bij deze top is ook ruimte voor de opvattingen van de civil society uit diverse Amerikaanse landen, inclusief Cubaanse dissidenten. Enkelen van hen hebben overigens een reisverbod opgelegd gekregen van de Cubaanse overheid.

Op vrijdag 11 en zaterdag 12 april komen de leiders van alle landen uit de Amerika's in Panama bijeen, onder hen president Obama en president Raúl Castro

Op vrijdag 11 en zaterdag 12 april komen de leiders van alle landen uit de Amerika’s in Panama bijeen, onder hen president Obama en president Raúl Castro

Provocatie
Volgens Lagarde is Sánchez’ nieuwe blog ‘de eerste provocatie opgezet door de huurlingen van de Amerikanen in het zicht van de Top van de Amerika’s.’ Lagarde beschuldigt onafhankelijk journalist Reinaldo Escobar, echtgenoot van Yoani Sánchez, ervan een informant van de Amerikaanse vertegenwoordiging in Havana te zijn. Lagarde zegt geen waarzegger te zijn en hij wil niet speculeren over de aard en de variëteit van de bloggers op het nieuwe platform van Reflejos. De onderwerpen die tot nu toe op Reflejos verschijnen zijn weliswaar gevarieerd (voedsel, popsterren, sporten, bijbeluitleg en techniek), maar getuigen ook van een grote braafheid en missen elke kritische zin tegenover actuele gebeurtenissen in het land. Een reactie van Alex, een bezoeker van de 14ymedio-site, luidt: ‘Dit blog Reflejos is weer een andere Granma (partijkrant, redactie). De teksten worden gefilterd en reacties die de moderator niet bevallen komen niet op de site. Ik probeerde te posten, maar het lukte geen enkele keer.’

Bron
* Julio Cesar Álvarez is onafhankelijk journalist o.a. werkzaam voor de website Cubanet. Álvarez werd in 1992 tot 19 jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens zijn betrokkenheid bij de activiteiten van mensenrechtengroepen, waarvan hij er 16 jaar uit zat.

Link
* De website CubaSi over ‘Huurlingen van de VS openen blog op Cubaans platform’, 23 maart 2015

Opkomst en ondergang van het bisdom Pinar del Río

‘Wat is er veel veranderd. En wat is de kathedraal met de omliggende gebouwen mooi geworden’, riep een katholieke leek toen hij afgelopen lente na dertig jaar ballingschop opnieuw zijn geboortestad Pinar del Río bezocht. De veranderingen van de infrastructuur van het bisdom, die begonnen met het aantreden van bisschop Jorge Enrique Serpa Pérez maken indruk. De bouwwerken breiden zich gestaag uit en de oude problemen met het verkrijgen van vergunningen zijn verdwenen. Maar de prijs voor deze aanpak, blijft niet verborgen. De bisschop klaagt over de geringe betrokkenheid van zijn gelovigen en de tekort schietende vrijgevigheid. Op sociaal terrein spreekt de katholieke kerk van Pinar del Río geen rol van betekenis meer.

De uitbreiding van de bisschoppelijke gebouwen in Pinar del Río

De uitbreiding van de bisschoppelijke gebouwen in Pinar del Río

Kardinaal Jaime Ortega van Havana en bisschop Serpa hebben dezelfde aanpak gevolgd om de autoriteiten ter wille te zijn. Zij maakten een deel van de lekenactiviteiten onmogelijk in ruil voor bepaalde voorrechten van de autoriteiten. Toen in januari 2007 bisschop José Siro González Bacallao zijn opvolger Serpa in het bisdom verwelkomde begon een nieuw hoofdstuk in het pastorale, religieuze en sociale leven van de lokale kerk. De benoeming van Serpa viel samen met de toenadering tussen de autoriteiten en een deel van de leiders van de katholieke kerk in Cuba, aangevoerd door de aartsbisschop van Havana, Jaime Ortega y Alamino.

Dagoberto Valdes (links) was de directeur van het kritische tijdschrift Vitral en de teruggetreden bisschop Siro In januari 2007 verscheen het laatste nummer van Vitral, het kerkelijk tijdschrift uit het bisdom Pinar del Río. Uitgever Dagoberto Valdés maakte toen bekend dat het kritische blad vanwege gebrek aan middelen niet meer kon verschijnen. In 1999 ontving Dagoberto Valdés ín Amsterdam uit handen van Prins Claus een belangrijke onderscheiding voor zijn inspanningen op cultureel en sociaal gebied in Cuba. Bisschop De Siro had het tijdschrift Vitral op momenten dat het blad in het voortbestaan werd bedreigd door de communistische machthebbers, altijd publiekelijk in bescherming genomen. Onafhankelijk journaliste Miriam Leiva noemde de sluiting van een schande. Zij voegde er aan toe dat de Cubaanse regering 13 jaar lang heeft geprobeerd ‘deze ruimte voor vrije reflexie in een totalitaire omgeving te sluiten en te vernietigen’. (…) ‘Schande voor allen die de afgelopen jaren hebben gevochten tegen Vitral en het Centro de Formación Civica y Religiosa de Pinar del Río. Dat God ieder moge vergeven die aan deze sluiting heeft bijgedragen.’

Dagoberto Valdes (links) was de directeur van het kritische tijdschrift Vitral met de teruggetreden bisschop Siro (rechts).
In januari 2007 verscheen het laatste nummer van Vitral, het kerkelijk tijdschrift van het bisdom Pinar del Río. Uitgever Dagoberto Valdés maakte toen bekend dat het blad vanwege gebrek aan middelen niet meer kon verschijnen. In 1999 ontving Dagoberto Valdés ín Amsterdam uit handen van Prins Claus een belangrijke onderscheiding voor zijn inspanningen op cultureel en sociaal gebied in Cuba. Bisschop De Siro had het tijdschrift Vitral op momenten dat het blad in het voortbestaan werd bedreigd door de communistische machthebbers, altijd publiekelijk in bescherming genomen. Onafhankelijk journaliste Miriam Leiva noemde de sluiting destijds ‘een schande’. Zij voegde er aan toe dat de Cubaanse regering 13 jaar lang had geprobeerd ‘deze ruimte voor vrije reflexie in een totalitaire omgeving te sluiten en te vernietigen’. (…) ‘Schande voor allen die de afgelopen jaren hebben gevochten tegen Vitral en het Centro de Formación Civica y Religiosa de Pinar del Río. Dat God ieder moge vergeven die aan deze sluiting heeft bijgedragen.’

Toenadering
Die toenadering beleefde zijn hoogtepunt met het bezoek in maart 2012 van paus Benedictus XVI aan Cuba en de vrijlating van een groep gevangen Cubanen die sinds de Zwarte Lente van 2003 gevangen zaten. De Cubaanse Bisschoppenconferentie in zijn geheel koos ook voor toenadering. De twee bisschoppen die daar de meeste moeite mee hadden en de scherpste kritiek op het regime hadden, stonden op het punt het ambt te verlaten vanwege hun leeftijd. In Santiago de Cuba droeg Pedro Meurice, oud en ziek, zijn bisdom over aan een leerling, Dionisio García. Aan de andere kant van het eiland trok José Siro zich terug en vertrok naar Italië om de weg vrij te maken zodat het pact tussen kerk en staat mogelijk werd. Nog geen drie maanden na de overdracht in Pinar del Río, begon de ontmanteling van al die activiteiten die blijkbaar een obstakel waren om de relaties met het regime te verbeteren. Men dwong de leden van de redactieraad van het tijdschrift Vitral zich terug te trekken en reorganiseerde het scholingscentrum en de uitgeverij. Ook de Broederschap voor Hulp aan Gevangen en hun Familieleden, het jongerenpastoraat, de katholieke Commissie voor de Cultuur en de Lekenraad van het bisdom werden ontbonden. Op die manier verdwenen de katholieke leken uit de kerkelijke structuren.

De nieuw benoemde bisschop Serpa (midden) met rechts kardinaal Jaime Ortega en links de aartsbisschop van Bogotat

De nieuw benoemde bisschop Serpa (midden) met rechts kardinaal Jaime Ortega en links de aartsbisschop van Bogota

Kerk groeit
Toen bisschop Serpa in Pinar del Río begon nadat hij 31 jaar werkzaam was geweest in het aartsbisdom Bogota, telde het bisdom Pinar del Río 17 priesters, minder dan 30 religieuzen en een grote groep betrokken leken. De kerkgebouwen waren vervallen en men kreeg nauwelijks vergunning om de restauratie ervan ter hand te nemen. Alle parochies hebben nu voor de eerste keer in vijftig jaar weer priesters, het aantal leden van religieuze congregaties is gegroeid en andere religieuze orden zoals de Brigitinnen (Orde van de Redder van de Heilige Brigitta) hebben hun werkterrein uitgebreid van Havana naar de provincie. Behalve de restauratie van de kathedraal is het parochiehuis uitgebreid en is een complex verschenen voor catechese en ontmoetingen. Ook heeft de kerk midden in de stad een gebouw kunnen kopen voor Caritas, vlak bij de provinciale zetel van de communistische partij. En verder is men er binnen 8 jaar in geslaagd dat in de gemeente Sandino de eerste gloednieuwe Cubaanse kerk sinds 1959 wordt gebouwd. De vorige bisschop Siro ontving 25 jaar lang een negatieve reactie van de autoriteiten wanneer hij daarom verzocht. Ook de mogelijkheid in het hele diocees processies te kunnen houden moet op het conto van bisschop Serpa worden geschreven.

Negatieve gevolgen
Maar de negatieve gevolgen van zijn pontificaat worden ook voelbaar. De bisschop klaagde over de geringe motivatie en het gebrek aan betrokkenheid van de gelovigen, inclusief hun geringe vrijgevigheid. De sociale en maatschappelijke betrokkenheid is bijna nul en het pastoraat binnenkerkelijk, anderen spreken over klerikaal. Behalve de bisschop zelf spelen leden van de kerk geen rol in het maatschappelijk leven van Pinar del Río. ‘Het verlies van morele autoriteit vindt niet van de ene op het andere moment plaats,’ fluistert een katholiek in Pinar del Río.’(…) ‘Dat weer terugwinnen kost meer tijd dan de bouw van een willekeurige kerk.’ De erfenis die deze bisschop achterlaat als hij zich binnenkort op 75 jarige leeftijd terugtrekt, is een indrukwekkende architectonische infrastructuur. Moeilijker zal het zijn de kerk die gevormd werd door leken en is afgebroken, weer op te bouwen.

Bron
* Juan Carlos Fernández, Pinar del Río in de internetkrant 14ymedio, 26 maart 2015