Cuba’s fascinatie voor vitamines

De rij voor de douanebalie is meters lang. Het is warm en vliegen landen op de passagiers die zojuist zijn aangekomen op het vliegveld van Havana. Om hen heen staan airco’s, gigantische tassen en allerlei dozen met het etiket ‘medicijnen’, die naar alle waarschijnlijkheid flacons multivitamines en voedingssupplementen bevatten, producten waarnaar de laatste jaren steeds meer vraag is. De supplementen, die op Cuba oorspronkelijk werden geïntroduceerd als ondersteuning bij de voeding van kinderen, ouderen en herstellende patienten, worden nu volop geslikt door jongvolwassenen en mensen die veel sporten of willen voorkomen dat ze ziek worden. Het slikken van supplementen werd van voedingshulpmiddel tot statussymbool in de Cubaanse maatschappij.

gezondheid-polivit

Polivit is al twintig jaar metgezel van de ondervoeding van de eilandbewoners

‘Dit gaat om gebruik zonder medisch toezicht waarmee mensen zonder echte noodzaak lange periodes doorgaan’, zegt Caridad Herrera, die al meer dan twintig jaar als specialist werkt op de algemene heelkunde van een polikliniek in Havana.  ‘Ik heb patiënten gehad die die pillen slikten als snoepjes, alleen maar omdat ze geloven dat ze meer vitamines nodig hebben of omdat een zoon hen wat ‘leuke’ pillen toestuurde van daar’, klaagt de dokter. ‘De mensen denken dat ze gezond kunnen blijven door alleen maar dagelijks een pil te slikken, maar het is de levensstijl die echt van invloed is’.
De Wereldgezondheidsorganisatie WHO adviseert een heel beperkt gebruik van voedingssupplementen en vitamines. Bovendien stelt ze dat het verhogen van de doses ernstige problemen kan veroorzaken, waaronder aangeboren afwijkingen en een toename van sterfte onder volwassenen. Toch lijkt de meerderheid van de Cubanen zich niets aan te trekken van deze waarschuwingen en volgens verschillende specialisten met wie deze krant sprak, neemt het gebruik van vitamines toe. Het slikken van supplementen is geworden tot een van de statussymbolen die tegenwoordig zichtbaar zijn in de Cubaanse maatschappij.

Speciale Periode
‘Je zult je als herboren wanen, gelukkiger en krachtiger’, luidt een advertentie op een van de talloze webpagina’s waar duizenden Cubanen heengaan om zowel pijnstillers als auto’s te kopen. ‘Als je iedere dag actiever wilt zijn en vol leven, bel me dan’, nodigt de tekst uit. Het aanbod bestaat uit ‘vitamine-C-kauwtabletten voor kinderen’ tot ‘tabletten met een smaakje voor volwassenen’, allemaal ‘felgekleurd en van goede kwaliteit’. De zwarte markt kent een grote variëteit aan vitamines en voedingscomplexen die contrasteert met de lege schappen van de staatsapotheken waar velen nog steeds komen zoeken naar het aloude Polivit dat al bijna 25 jaar samengaat met de ondervoeding van de bevolking. Verschillende medische onderzoeken die werden uitgevoerd vanaf de grote recessie of Speciale Periode,  die volgde op de val van het Sovjetblok, toonden aan dat de Cubanen een ernstig tekort hadden aan vitamine A, thiamine (vitamine B1) en nicotinamide (vitamine B3), en aan de hele groep vitamine B. Van die tekorten hoorden ze uit de onafhankelijke en buitenlandse pers, in weerwil van de overheidspogingen het probleem te verzwijgen. gezondheid-voedingssuplementenHet Ministerie van Volksgezondheid begon multivitaminetabletten te verspreiden, die in het eerste jaar gratis verkrijgbaar waren via de huisartsklinieken, maar later gesubsidieerd in het reguliere assortiment van de apotheken kwamen. De naam, Polivit of Multivit, werd een symbool voor de schaarste van die moeilijke jaren. Het complex aan voedingsstoffen bevat naast foliumzuur de vitamines A en B, en heeft een intens gele kleur, zozeer zelfs dat sommige mensen de pillen gebruikten om rijst te kleuren in een tijd dat levensmiddelenkleurstoffen verdwenen uit de schappen van de winkels. Ook ontbrak het niet aan grappen over Polivit, tegen de achtergrond van de paranoia in de maatschappij door de excessieve overheidscontroles, herdoopten sommigen de pillen uit achterdocht zelfs tot ‘la quita alma’ of ‘zij die je ziel stelen’.

farmacia-central-habana
Farmacia (Apotheek) Central in Havana

Voedingssuplementen
In 2003 wees een onderzoek van het Instituto de Nutrición e Higiene de los Alimentos (INHA)/Instituut voor Voeding en Hygiëne van Voedingswaren uit dat 26,4 procent van de bevolking vitaminesupplementen gebruikte. Uit een steekproef onder bijna 50.000 ondervraagden voerde bijna driekwart van hen aan dat ze deze voedingsstoffen niet slikten omdat ze het ’niet gewend’ waren of omdat ze merkten dat ze er meer honger door kregen. In de gezinnen die ze wel gebruikten, vond het INHA dat het vrijwel altijd ging om kinderen en ouderen. Het onderzoek gaf ook aan dat Polivit-gebruik onregelmatig is vanwege schommelingen in de verkrijgbaarheid waardoor een regelmatig gebruik voor veel mensen onmogelijk is. ‘Ik slik het al bijna twintig jaar omdat ik veel problemen met mijn gezondheid heb gehad en ik mijn dieet moet ondersteunen, dat ook niet erg gevarieerd is’, vertelt de 68-jarige Azucena die deze zaterdag staat te wachten in de omgeving van de apotheek in de Calle Carlos III om te vragen of er Polivit is gearriveerd.

gezondheid-pillenAantrekkelijk
Afgelopen december erkenden het Ministerie van Volksgezondheid en de Grupo estatal de las Industrias Biotecnológica y Farmmacéutica (BioCubaFarma)/Staatsgroep van Biotechnische en Farmaceutische Industrieën (BioCubaFarma) de ‘instabiliteit’ in de levering van medicamenten en supplementen. De wanbetalingen aan de leveranciers van grondstoffen beïnvloedden de productie, waardoor import van meer dan 85 procent van de samenstellende stoffen nodig is. Azucena klaagt ook dat Polivit ‘er niet erg aantrekkelijk uitziet’ en dat het harde tabletten zijn. ‘Om een kind over te halen dat hij ze neemt is wat aantrekkelijkheid nodig’. Om de slechte verkrijgbaarheid en de ‘saaiheid’ van Polivit te compenseren wenden veel families zich tot familieleden in het buitenland of kopen ze de supplementen op de zwarte markt. De douane staat de import toe van maximaal tien kilo aan medicamenten die zijn ‘uitgezonderd van betaling van douanerechten, mits aangeboden in originele verpakking en apart van overige artikelen’, zodat een groot deel van de ‘vitaliteitsmarkt’ wordt gevoed met de individuele import door reizigers. ‘Iedere keer dat ik kom heb ik mijn tien kilo medicijnen bij me en het grootste deel zijn vitamines voor mijn familie’, vertelt Rebeca Orizondo, een Cubaanse die in Miami woont sinds ze het eiland verliet tijdens de Crisis van de balseros (Vluchtelingen per vlot) in 1994. ‘Mijn moeder, die al erg oud is, kan niet zonder Omega 3, en evenmin zonder calcium, zodat ik er haar van blijf voorzien’. In al deze pilletjes worden ook de groeiende sociale verschillen duidelijk die het land doorsnijden en die heel vaak zijn gebaseerd op toegang tot deviezen CUC’s of op simpel contact met buitenlanders.

Bron
* Marcelo Hernández, website 14ymedio, 5 januari 2018

Advertenties

Opnieuw onafhankelijke journaliste bedreigd

Opnieuw heeft de Cubaanse staatsveiligheidsdienst een journaliste van de onafhankelijke pers bedreigd. Ditmaal gaat het om Luz Escobar, die o.a. werkzaam is voor de website 14ymedio. De politieke politie beloofde haar een soepeler behandeling als zij zou samenwerken met de autoriteiten om de redactionele lijn van 14ymedio te beïnvloeden en te wijzigen.

Luz-Escobar-14ymedio

Luz Escobar

Maandag jl. werd zij opgeroepen voor een verhoor op het politiebureau in straat Zapata y C in de wijk Vedado. Escobar werd 1 uur en 20 minuten verhoord. Zij zou zich, aldus haar ondervragers voor de  rechter moeten verantwoorden vanwege een economisch delict. ‘Iedereen koopt wel eens wat op de zwarte markt ’, aldus haar ondervragers. Ook zou haar leven ‘een hel worden’ als ze doorging met werken voor 14ymedio. ‘Men dreigde mijn buren te vertellen dat ik een contrarevolutionair ben, men zou mij niet toestaan het land te verlaten en bedreigde me met een proces vanwege een economisch delict.’ Tijdens het verhoor werd verwezen naar de situatie van Karina Gálvez, medewerker van het kritische instituut Convivencia en vorig jaar veroordeeld vanwege belastingontduiking. ’Hetzelfde kan u overkomen’, aldus haar ondervragers.

luz-escobar-oproep-verhoord15012018

De oproep voor een verhoord door de politie

Omverwerping Revolutie
Tijdens het verhoor bleek dat een recent artikel over de situatie  in de directe omgeving van de ambassade van Colombia in Havana, tot grote irritatie had geleid bij de autoriteiten. Cubanen die een visum voor de VS willen, moeten zich sinds kort wenden tot de Colombiaanse autoriteiten. Haar ondervrager eiste dat zij vooraf toestemming bij de Staatsveiligheidsdienst moest vragen, wanneer ze een soortgelijk artikel wilde schrijven. Naast bedreigingen tijdens het verhoor, werd ook een aanbod tot samenwerking gedaan met de politieke politie; zij zou de ‘redactionele koers van 14ymedio moeten beïnvloeden’ want op dit moment ‘is het een krant die haar  richtlijnen vanuit het buitenland ontvangt bedoeld om de Revolutie om ver te werpen.’ Eindredacteur en directeur van 14ymedio, de journaliste en blogger Yoani Sánchez benadrukt in een reactie dat 14ymedio in de vier jaren van haar bestaan geen financiele steun ontving van regeringen, politieke partijen of ander instituten. Ook Amerikaanse instellingen als USAID en de National Endowment for Democracy (NED) geven geen steun. ‘Wij zijn een project met een totale economische en redactionele autonomie,’ aldus Sánchez.

Bron
* 14ymedio, 16 januari 2018

Link
* Twitter Luz Escobar

 

Opnieuw meer vluchtelingen uit Cuba

Vorig jaar vroegen 256 Cubanen asiel aan in Nederland. Dat is een opvallende stijging, in vergelijking met de 23 Cubaanse asielzoekers in 2016. Sinds september stijgt het aantal Cubaanse vluchtelingen aanzienlijk, signaleerde het Noord Hollands Dagblad begin december. Asieladvocaten noemden luchthaven Schiphol, de plek waar de vluchtelingen asiel aanvragen, gekscherend Klein Havana. Volgens het AD zijn ‘veel van die Cubaanse aanvragen afgewezen’.

gay-cuba-metgayvlagencubavlag

Havana; de gayvlag en de Cubaanse vlag verenigd in Havana

November was al een uitschieter, met 56 Cubaanse vluchtelingen, maar december spant de kroon. Vorige maand zochten 121 asielzoekers veiligheid in Nederland, blijkt uit cijfers van de Immigratie- en Naturalisatiedienst. Dat komt neer op 9 procent van het totaal aantal asielzoekers (eerste aanvraag) in december. Alleen uit Syrië kwamen meer vluchtelingen. Het zou voornamelijk gaan om zogenoemde LHBT’ers, lesbische, homo- en biseksuele mensen en transgender mensen. Met name die laatste groep verklaart tegenover advocaten dat de situatie op Cuba voor transgenders erg verslechterd is, maar voor beleidsmakers en advocaten blijkt het lastig om een duidelijk beeld te krijgen van de LHBT-problematiek op Cuba. De Tweede Kamer vroeg vorige maand staatssecretaris Mark Harbers (VVD) om opheldering. Die zegde toe voor de zomer in een brief meer duidelijkheid te scheppen. Nederland is een praktische plaats voor de vluchtelingen. Cubanen kunnen visumvrij reizen naar Rusland. Het vliegtuig naar Moskou maakt een tussenlanding op Schiphol.

grafiek-cubanen-lhbti'ers

Asielaanvragen in december 2017

Totaal
In totaal vroegen vorig jaar 31.327 mensen asiel aan in Nederland. Dat is nagenoeg gelijk aan het aantal asielzoekers in 2016 (31.642). Ter vergelijking: in 2015 was de totale asielinstroom 58.880.

Bronnen
* Sam Trompert, Noord Hollands Dagblad, 16 januari 2017
* Algemeen Dagblad, 17 januari 2017

Link
* December vorig jaar publiceerde het Noord Hollands Dagblad de reportage: ‘Opvallend veel Cubaanse vluchtelingen. Schiphol lijkt klein Havana.’ Zie deze Cubaweblog van 11 december 2017

Cuba verwacht 5 miljoen toeristen in 2018

Cuba hoopt in 2018 5 miljoen toeristen te ontvangen. Dat zou een nieuw record betekenen voor de toeristensector in Cuba die veranderd is in de meest dynamische sector van het land. Dat meldt Manuel Marrero, Minister van Toerisme, die ook ‘grote investeringen’ in deze sector aankondigde. Cuba heeft tot 2030 toekomstplannen ontwikkeld die o.a. de bouw van 224 nieuwe hotels beslaan en de uitbreiding van nog eens 32 reeds bestaande hotels, zoals die van Meliá Habana.

toerisme-bus-transturDe plannen behelzen ook de uitbreiding van het aantal woningen om te overnachten tot 103.000 woningen; nu telt Cuba 68.000 van dergelijke appartementen. Daar moeten de casas particulares / kamers bij particulieren  (21.000) bijgeteld worden.

Bezoekersaantallen VS
In 2017 ontving Cuba 4,7 miljoen toeristen, een stijging van 16,5% vergeleken met 2016. De stijging hing nauw samen met het herstel (anderhalf jaar geleden) van de diplomatieke relaties tussen Cuba en de VS; die groei wordt nu bedreigd door de confrontatiepolitiek van Washington tegenover Cuba en de aanscherping van de reismogelijkheden in juni jl. door president Trump. Volgens officiële Cubaanse cijfers bezochten tussen januari en november 2017 579.288 personen uit de VS Cuba, een stijging van 248,7% vergeleken met 2016.

toerisme-taxi-vinales

Taxi in Viñales

Investeringsportefeuille
Het Cubaanse Ministerie van Toerisme zet haar zoektocht naar buitenlandse investeringen echter voort. In november werd een geactualiseerde investeringsportefeuille gepresenteerd met 152 nieuwe toeristische projecten o.a. recreatieparken, watersportprojecten en golfterreinen. Cuba kent al golfparken (in aanbouw) die verbonden zijn aan luxe onroerend goedprojecten in Varadero en de oostelijke provincie Holguín. Voor Viñales, de prachtige vallei 175 kilometer van Havana, heeft het ministerie hotel Central de Viñales gepland. Voor Trinidad, een koloniale stad 315 kilometer verwijderd van Havana en een toeristische trekpleister, wordt Hotel Gran Meliá gepland. AL deze plannen dienen in mei aanstaande in uitvoering zijn omdat dan de grote toeristenbeurs Feria Internacional de Turismo FITCuba 2018 wordt gehouden, ditmaal niet in Havana maar in het paradijselijke Cayo Santa María, in het noorden van de provincie Villa Clara.

logo-fit-cuba-toerismeBron
* Persbureau Prensa Latina

Link
* Website internationale beurs 2018 voor toerisme, FITCuba 2018.

In 2018 2,2 miljoen vaten olie uit Algerije voor Cuba

Cuba ontvangt dit jaar 2,1 miljoen vaten olie van het Algerijnse bedrijf Sonatrach, hetzelfde aantal als vorig jaar. Sinds oktober 2016 levert dit Algerijnse  staatsbedrijf ruwe olie aan het eiland. Toen daalden de olieleveranties vanuit Venezuela met 40%.

olie-Sonatrach-Oran-Algerije

Hoofdkwartier van Sonatrach in Oran, Algerije

‘In 2017 leveren we 2,1 miljoen vaten ruwe olie aan Cuba’, zegt commercieel directeur Omar Maaliou van Sonatrach aan persbureau Reuters. ‘Het komend jaar doen we hetzelfde,’ zegt hij. Cuba en Algerije onderhouden al lange tijd vriendschappelijke betrekkingen. Die werden geïntensiveerd in mei 2015 toen president Raúl Castro dit Arabische land bezocht en er o.a. sprak met eerste minister Abdelmalek Sellal en president Bouteflika.

bouteflika-raul-castro-2015

In mei 2015 bezocht Raúl Castro zijn collega Bouteflika van Algerije

Venezuela
Cuba produceert zelf maar 40% van de olie die het verbruikt en importeert elk jaar voor een waarde van tussen de 200 en 300 miljoen dollar aan olieproducten uit Algerije. Cuba sloot een akkoord met Venezuela waarbij olieproducten werden uitgeruild tegen Cubaanse artsen. Maar de laatste 10 jaar daalde de productie in Venezuela alsmaar, deels vanwege de economische situatie en verder door de daling van de olieprijzen op de wereldmarkt.  Er zijn geen officiële cijfers, maar geschat wordt dat Cuba dagelijks 55.000 vaten per dag uit Caracas ontvangt, veel minder dan de 100.000 die het land kreeg ten tijde van het presidentschap van Hugo Chávez.

Bron
* Website 14ymedio en diverse persbureaus, 11 januari 2018

Het hardnekkig stilzwijgen van de Chileense president

Ons commentaar op de actualiteit

Vorige week zondag kwam de Chileeense president Michelle Bachelet in Havana aan voor een officieel bezoek van twee dagen. Centraal tijdens dit bezoek stonden de economische banden tussen beide landen. Die zijn toegenomen, maar Bachelet liet weten op economisch terrein verder te willen gaan. De Chileense export naar Cuba is van 1996 tot 2016 verdubbeld, met een huidige totale waarde van 35 miljoen dollar. Ook het aantal Chileense toeristen dat Cuba bezocht verdrievoudigde tussen 2010 en 2015 tot 49.000. De export van Cuba naar Chili is in tien jaar gestegen van 1,4 naar 4,3 miljoen dollar in 2016. Bachelet vond de cijfers positief, maar onvoldoende gezien het grote potentieel van de groeiende handelsbetrekkingen.

bachelet-inspectie-08012018

Raúl Castro en Michelle Bachelet inspecteren de wacht

Ontmoetingen
Voor het overige was sprake van ideologische nostalgie. Bachelet sprak o.a. met persoonlijkheden uit de wereld van de kunsten. Onder hen was de voorzitter van de officiele schrijversbond Miguel Barnet Ook de minister van Cultuur, Abel Prieto, schoof aan. Deze functionarissen zijn sterk verbonden met de Cubaanse staat en zullen de onvrijheid van kunstenaars – ook om het regime te kritiseren- niet aan de orde hebben gesteld. Dan had men beter de filmmaker Miguel Coyula en actrice Lynn Cruz, makers van Los enemigos del pueblo / De vijanden van het volk, kunnen uitnodigen. De première werd enkele weken geleden verhinderd dooor de Cubaanse staatsveiligheidsdienst die bezoekers van het theater bedreigden en dwongen het theater niet te betreden.

Vreemde keus
Bachelet bleek een trouwe bondgenoot van het regime in Havana. Nooit heeft Bachelet kritiek geuit op de stand van de mensenrechten op het eiland. Eenmaal verschilde ze van mening met Cuba. Dat was toen Fidel Castro na het bezoek van de Chileense president zich uitsprak ten gunste van een uitweg naar de zee voor Bolivia. Zwijgen over het lot van Cubaanse dissidenten en systematisch elk contact met deze activisten voor democratie vermijden, siert deze Chileense sociaal-democrate niet. Zij en haar familie waren ooit slachtoffer van de Pinochetdictatuur. Haar vader werd gevangen gezet omwille van zijn inzet voor de mensenrechten. Hij zou in de gevangenis sterven. In april treedt Bachelet af en maakt ruimte voor haar opvolger Piñera. Toch koos ze ervoor om aan het einde van het tweede mandaat als president naar een land te gaan waar het ontbreekt aan democratie een vrijheid.

De redactie
Aldus het commentaar van de redactie in de nieuwsbrief CubaTips die vandaag verschijnt.

Volledige inhoudsopgave nieuwsbrief van vandaag:

logo-van-cubatips-ontwerp-stijn

  1. Commentaar: Het hardnekkig stilzwijgen van de Chileense president
  2. Amerikanen kunnen geen kankervaccin in Cuba krijgen zonder wet te overtreden
  3. De 59ste verjaardag van de Cubaanse Revolutie
  4. Buena Vista Social Club: Adios, afscheid van het oude Cuba
  5. Cartoon: Dobbelen om Cuba’s toekomst
  6. Chili wil handelsrelatie met Cuba stimuleren
  7. Videofilm: De reis van de krokodil
  8. Vijf miljoen bezoekers mausoleum Che Guevara
  9. Culturele Agenda
  10. Het laatste nieuws

Gratis abonnement
Wilt u ook alle nieuwe nummers van de CubaTips vanaf nu in uw mailbox ontvangen? Geef u hier op voor een gratis abonnement! Uw e-mail-adres is voldoende! Ruim 1.100 abonnees gingen u voor. Zij ontvangen elke zondagochtend rond 12.00 uur de CubaTips en missen zo geen enkel nieuws.

Meer dan 100.000 mensen zijn ‘illegaal’ in Cuba

Volgens de Cubaanse autoriteiten verkeren 107.220 Cubanen in eigen land in de ‘illegaliteit’. Dat meldde Samuel Rodiles Planas namens het Ministerie van Ruimtelijke Ordening donderdag tijdens een voltallige zitting van het Cubaanse parlement. 52.800 van hen verkeren al langer dan 20 jaar in de illegaliteit.

krotwoningeninhavanaDe Cubaanse regering beschouwt personen die ergens anders verblijven dan op het adres vermeld op hun identiteitskaart als ‘illegaal’. In steden als Havana is het veranderen van je woonadres een complex proces dat de goedkeuring van de gemeentelijke administratie  vereist. Veel migranten van elders in het land wonen daarom clandestien in de hoofdstad. Rodiles Planas zei ook dat er 127.000 stedelijke illegalen werden geteld in 2017; Havana neemt meer dan 40.000 van hen voor zijn rekening. Andere steden die in dit opzicht hoog scoren zijn Santiago de Cuba, Granma, Artemisa en Matanzas, met elk meer dan 10.000 illegale inwoners. Rodiles Planas, een divisiegeneraal van de Revolutionaire Strijdkrachten (FAR), weet het probleem o.a. aan het ‘gebrek aan vraag, controle en monitoring door de instanties van gemeenten’. Daarnaast wees hij op het tekort aan vervoermiddelen bij de gemeentelijke diensten voor ruimtelijke ordening waardoor regelmatige controles moeilijk worden. De meeste van de stedelijke illegalen concentreren zich volgens de officiële pers op bouwterreinen waarbij sprake is van vervalsing van woonvergunningen.

llega-y-pon-un-asentamiento-marginal-en-el-diezmero-la-habana-darsy-ferrer

Een llega-y-pon nederzetting

Bouwachterstand dramatisch
Cuba heeft minstens een miljoen nieuwe woningen nodig, zoals de autoriteiten erkennen. De bouwresultaten zijn sinds de jaren tachtig dramatisch gedaald en de verslechtering van bestaande gebouwen is duidelijk zichtbaar. In 2017 was de staat van plan om slechts 9.700 woningen te bouwen. Daarbij komt nog de schade als gevolg van natuurrampen zoals de orkaan Irma, die volgens voorlopige gegevens 158.554 wooneenheden heeft verwoest. In sommige provincies, zoals Havana, heeft het tekort aan huisvesting ertoe geleid dat veel mensen zich hebben gevestigd in marginale buurten die in de volksmond bekend staan als llega y pon – letterlijk arriveren en neerploffen – dat wil zeggen, kraakpanden. De autoriteiten werpen allerlei hinderpalen op voor de interne migratie, met name uit het oosten van het land, maar voorkomen die niet. Geschat wordt dat er in Havana, met ongeveer 2.1 miljoen inwoners, een tekort is aan 206.000 huizen, terwijl er in Santiago de Cuba, waar een half miljoen mensen wonen, 103.000 huizen moeten worden gebouwd. Deze week heeft Raúl Castro het huisvestingsprobleem erkend en de voltallige vergadering van het Centraal Comité van de Communistische Partij verzocht om een ‘grotere impuls’ te geven aan de huisvestingssituatie in het land.

Bron
* 14ymedio, 21 december 2017