Spanje belangrijkste investeerder in Cuba

Spanje is een van de belangrijkste investeerders in Midden-Amerika en de Cariben. Het land volgt dan ook met grote interesse de toenadering van Frankrijk tot Cuba als gevolg van de aangekondigde economische opening van het regime. Volgens het Spaanse persbureau EFE probeert Parijs een opening te forceren in een markt waar Spanje al veel langer en vooral in de toeristensector, actief was en de grootste investeerder is.

Hotel Melia Cohiba

Vijf-sterren hotel Melia Cohiba in de wijk Vedado in Havana

Officiële cijfers zijn er niet, maar volgens schattingen zijn 45% van alle buitenlandse investeringen in Cuba afkomstig uit Spanje. Canada en Italië bezetten de tweede en derde plaats. Het gaat niet om spectaculaire cijfers want de voorwaarden die de Cubaanse autoriteiten oplegden, schrokken tot nu toe veel investeerders af, maar er zijn ongeveer 30 Spaanse bedrijven actief die functioneren als joint ventures. Enkele van de belangrijkste investeerders komen uit Spanje en zijn niet alleen actief in het toerisme waar 60% van alle 4- en 5 sterrenhotels eigendom van Spaanse ketens, zoals SolMeliá is. Maar Spanje investeert ook in vervoer door de lucht (vrachtvervoer en onderhoud van vliegtuigen), cementproductie en de drinkwatervoorziening in de hoofdstad, Aguas de La Habana. Met het perspectief van hervormingen, kondigde het Spaanse bedrijf Hotelsa, gespecialiseerd in de productie en commercialisering van voedsel en dranken voor de hotelsector, ook als eerste aan een fabriek te bouwen in de speciale ontwikkelingszone van Mariel, een regio bij Havana waar Cuba vooral buitenlands kapitaal wil aantrekken.

logo-cuba-spanjeGroeiend handelsverkeer
Tegenover de gedaalde cijfers van het Franse handelsverkeer met Cuba, steeg dat van Spanje verleden jaar tot meer dan 1 miljard euro met 900 miljoen aan Spaanse export en meer dan 100 miljoen euro aan importen uit Cuba. Spanje is daarmee de derde commerciële handelspartner van Cuba, na Venezuela en China. De Cubaanse autoriteiten weten dit en hebben in de achterliggende maanden getracht Spaanse steun te krijgen voor hun economische hervormingen en waardering van de zijde van investeerders. Dat bewijzen de veelvuldige bezoeken van Cubaanse vertegenwoordigers aan Spanje, zoals het recente bezoek van de vicepresident van de Raad van Ministers van Cuba, Ricardo Cabrisas, die maandag jl. in Madrid aankwam. Hij sprak met de Spaanse Minister van Buitenlandse Zaken, José Manuel García-Margallo en met die van Economie, Luis de Guindos. De laatste heeft een rol gespeeld bij de onderhandelingen tussen Cuba en de Club van Parijs over de sanering van Cuba’s schuldenlast. Madrid schold Cuba uiteindelijk 1709 miljoen dollar kwijt.

Bron
* Persbureau EFE

Censuur op internetplatform vanwege teksten homovervolging

Een tekst over de betrokkenheid van president Raúl Castro bij de vervolging tussen 1965 en 1968 van homo’s in Cuba is door ingrijpen van de autoriteiten gecensureerd. De tekst werd  geschreven door homo-activist Jimmy Roque Martínez die deel uitmaakt van de lgbti-groepering Proyecto Arcoiris.  Arcoiris is een van de groepen die deelnemen aan het officiële blogplatform Reflejos.

arcoiris-tekst-over-raul-castro

De gewraakte tekst van de Arcoiris-activist Jimmy Roque Martínez over Raúl Castro’s betrokkenheid bij de homovervolging tussen 1965 en 1968

Reflejos stelt dat Arcoiris de normen van het platform schond en noemt de tekst ‘laster van de Revolutie.’ De tekst die al in december verscheen op de website Havana Times, eist excuses van de Cubaanse leiders en de erkenning van hun verantwoordelijkheid voor de internering destijds van homoseksuelen in straf- en werkkampen, de zogeheten Unidades Militares de Ayuda a la Población (UMAP).  Het uitblijven van deze excuses  zijn, aldus Jimmy Roque Martínez, een bewijs van de homofobie in Cuba bij de huidige leiders van het eiland. Martínez wijst erop dat behalve homoseksuelen ook dissidenten en priesters in deze stafkampen werden opgesloten. ‘Er zijn 50 jaar verstreken sinds de invoering van de UMAP-werkkampen en geen enkele leider heeft daarvoor tot nu toe excuus aangeboden’, aldus Roque die erop wijst dat de toenmalige minister van de strijdkrachten op dit moment president van het land is, namelijk Raúl Castro.

gayVivalarevolucionCuba_gays_lesbianas_transexuales1

Leve de Revolutie. LGTB

Reflejos/Weerspiegeling
In maart 2015 lanceerde Cuba met veel vertoon dit nieuwe internetplatform , Reflejos/Weerspiegeling genaamd. De initiatiefnemers kwamen uit de sfeer van de officiële jongerenclubs voor computer en elektronica (Joven Clubs de Computación y Electrónica (JCCE) onderdeel van het Ministerie van Communicatie. Het land tel 800 van dergelijke clubs. Reflejos-woordvoerder Kirenia Fagundo zei toen dat ’de enige voorwaarde is dat de bloggers de waarheid verspreiden over Cuba, zonder beledigingen, gebrek aan respect of minachting’. Verdere beperkingen zouden er niet zijn. Al in de eerste weken van het bestaan van Reflejos werd het de onafhankelijke internetkrant 14ymedio van Yoani Sánchez onmogelijk gemaakt een eigen blog te lanceren op Reflejos. Reflejos censureerde ook andere weblogs zoals La Jugada en Observatorio Crítico. Proyecto Arcoíris constateert dat dit doet herinneren aan de hoogtijdagen van de censuur in Cuba. Een medewerker wijst erop dat bijvoorbeeld allerlei evangelische groepen tientallen teksten publiceren op Reflejos ‘die openlijk in strijd zijn met het beleid van de ministeries van Gezondheid en Onderwijs, maar dat schijnt de censor niet te deren.’ De weblog van Proyecto Arcoiris kan vanaf 13 februari weer bezocht worden, maar dan zonder de gecensureerde tekst.

logoarcoirisLinken
* Internetplatform Reflejos
* Meer over Reflejos op deze Cubaweblog van 20 maart 2015
* Proyecto Arcoiris is een initiatief van onafhankelijke homo-activisten die weinig sympathie hebben voor de door Raúl Castro’s dochter Mariela op autoritaire wijze geleide  homo-emancipatiebeweging.

* Het Spaanstalige artikel van Jimmy Roque Martinez dat op 14 december op de website Havana Times verscheen. Hij herinnert in het artikel ook aan toezeggingen gedaan door Mariela Castro in 2011 – o.a. in Amsterdam –  naar een historisch onderzoek naar de strafkampen.

Honkbalbroeders Gurriel ‘deserteren’

Twee broers uit de vooraanstaande Cubaanse honkbalfamilie Gurriel hebben tijdens een verblijf in de Dominicaanse Republiek hun team de rug toegekeerd. Zij ontsnapten uit hun hotel en stapten in een geblindeerde wagen die hen opwachtte. Een poging van een Cubaaanse veiligheidsagent dit te voorkomen, mislukte. Ook de snelle komst van de Cubaanse ambassadeur in de Dominicaanse Republiek mocht niet baten. Yulieski Gurriel (31) en buitenvelder Lourdes Gurriel Jr, beter bekend als Yunito (22), willen beroepshonkballer worden in de VS. De Cubaanse media meldden de ‘desertie’ maandag jongstleden en voegden er aan toe dat de twee ‘zich overgeleverd hadden aan de op winst beluste huurlingen in het honkbal’. In totaal ‘deserteerden’ in het afgelopen jaar 150 honkballers, aldus de Cubaanse journalist Francys Romero.

honkbal-Los hermanos Gourriel- Lourdes Jr., Yunieski y Yulieski

De drie broers Gurriel: (links) Lourdes Jr, Yunieski (middden) en Yulieski (rechts). Yunieski (midden) is op dit moment in Canada en er wordt rekening mee gehouden dat hij zich bij zijn broers in de VS zal voegen.

Het vertrek van de Gurriel-broers is een uitzonderlijk verlies voor het Cubaans honkbal juist vanwege de goede naam die zij in revolutionair Cuba hadden. Yulieski werd altijd beschouwd als een ideologisch loyale speler die aantrekkelijke aanbiedingen in de VS weigerde. Vrienden van hem zweren dat hij in 2006 in een lift tijdens het World Baseball Classic 50 miljoen dollar kreeg aangeboden als hij zou deserteren. Vorig jaar werd bekend dat hij de Cubaanse autoriteiten had gevraagd om in de Major League MLB in de VS te mogen spelen, maar bronnen binnen zijn familie zeiden toen nog dat hij het legaal wilde doen. Vader Lourdes Gurriel Delgado was een landelijk bekende honkbalspeler en stond op goede voet met Fidel Castro. Zijn zoon Yulieski zou getrouwd zijn met een nichtje van president Raúl Castro en zeer bevriend zijn met Castro’s lijfwacht en neef. Behalve voor het nationale team van Cuba, komen de Gurriels meestal uit voor het team van Industriales in Havana, samen met hun derde broer Yunieski.

honkbal-Esquina-Caliente-Parque-Central

De Esquina Caliente (de hete hoek) bij Parque Central in Havana. Hier bespreken Cuba’s honkbalfanaten gewoonlijk geëmotioneerd de gebeurtenissen in hun lievelingssport.

Naar de Major League
Tot nu toe zijn gesprekken tussen de directie van de Major League in de VS en de Cubaanse honkbalfederatie over mogelijke transfers van Cubaanse spelers zonder resultaat gebleven, deels doordat het Amerikaans embargo deze transfers verbiedt. De Major League heeft de Amerikaanse regering toestemming gevraagd om met de Cubaanse zusterorganisatie een spelerstransfer-overeenkomst te mogen sluiten. Peter Bjarkman, expert in Cubaans honkbal en auteur van het boek Cuba’s honkbaldeserteurs, zegt dat de vlucht van de Gurrielbroeders aangeeft dat Cuba niet voorbereid is op een deal met de Amerikaanse bond. ‘Als daar hoop op was, zou de Gurrielfamilie de eerste zijn geweest om dat te weten en zouden de broers daar op hebben gewacht. Dat zegt mij dat de Cubanen niet klaar zijn voor een overeenkomst met de MLB en daarom zullen de deserties doorgaan,’ aldus Bjarkman.

Linken
* De aankondiging van het verlies van de Gurrielbroeders in de staatsmedia (inclusief 200 reacties)
* Reportage (4 minuten) van Associated Press Television

  • YouTube met de highlights van Yulieski Gurriel in Japan, 3 minuten 23:

 

Cubaanse jongeren willen anti-kapitalistisch netwerk

Een groep Cubaanse jongeren heeft het Netwerk van Antikapitalistische Jongeren / Red de Jóvenes Anticapitalistas gepresenteerd. Zij wil aandacht schenken aan ‘het socialisme en antikapitalisme als revolutionaire fundamenten van de politieke en sociale praktijk in Cuba, Latijns-Amerika en de wereld.’ De jongeren willen een dam opwerpen tegen een nationale werkelijkheid waarin ‘de voortzetting van het revolutionair project en zijn vrijheidslievende hegemonie in gevaar wordt gebracht.’

harold-cardenas-lema-blogger-met google

Harold Cardenas Lema

Het initiatief werd gepresenteerd door de blogger Harold Cárdenas Lema van het netwerk La Joven Cuba / De Cubaanse Jeugd, waar een moderne journalistieke formule samengaat met een grote trouw aan het Castro-regime. Cárdenas Lema  is ook medewerker van de website El Toque, de voortzetting van Radio Nederland Wereldomroep. Zelf zegt hij deel uit te maken van een ‘groep jonge universiteitstudenten die hun mening geven over de werkelijkheid in Cuba.’ In januari 2014 maakte Lema deel uit van de groep Cubanen uit de zogenaamde civil society die bezoekend minister Timmermans in Havana ontmoette. De politieke oppositie was bij deze bijeenkomst met de Nederlandse minister niet welkom.

Depolitisering dreigt
In het document van oprichting worden verschijnselen genoemd waar de Cubaanse samenleving op dit moment mee te maken heeft zoals ‘de depolitisering van grote delen van de samenleving, het terugdringen van de politiek naar het privéterrein, een om zich heen grijpend materialisme gebaseerd op de huidige economische politiek, de beperkte deelname van de bevolking in de controle en de zwakheid van de instituten en organisaties.’ Die bedreigen, aldus de jongeren, ‘het revolutionaire project’.  Cardenas pleit daarom voor een socialisme en antikapitalisme als revolutionair fundament van de samenleving. ‘Wij begrijpen dat de verdediging van de socialistische revolutie van de nationale bevrijding in Cuba, en zijn herlancering in de huidige omstandigheden, niet kan plaatsvinden in blinde gehoorzaamheid of in het bij voorbaat vertrouwen op gegarandeerd succes, maar als een hervinden van de macht van het volk en de schepping’. De groep wil ‘de kritische bestudering van het marxistisch denken stimuleren om de strategieën van de kapitalistische dominantie te ontmaskeren en nieuwe wegen naar de opbouw van het socialisme te realiseren’. Verder wil deze groep jongeren aandacht voor ‘de erfenis van de strijd en het revolutionair denken in Latijns-Amerika en in de wereld, in het bijzonder van de ervaringen van de Cubaanse revolutie aan de macht.’

Bron
*  Website Joven Cuba: Nace Red de Jóvenes Anti-capitalistas en Cuba / Netwerk Antikapitalistische Jongeren opgericht

Cubaanse oppositie moet strategie ‘updaten’

De Cubaanse politieke oppositie was in 2014 verrast over de plotselinge toenadering tussen Cuba en de VS. Waar het Castroregime de dialoog met de dissidenten altijd had afgewezen, onderhandelde Havana wel met de historische vijand Uncle Sam. Publicist Fernando Ravsberg sprak in een recent commentaar over ‘de desoriëntatie van de oppositie’ en bekritiseert hun hang naar ‘de paraplu van de Amerikanen.’

Ravsberg generaliseert want onder de politieke oppositie in Cuba is sprake van diverse tendensen en bestaan er verschillen van mening over de politiek van Obama. Bovendien maakt deze journalist geen onderscheid tussen de Cubaanse aanslagplegers in de eerste jaren van de revolutie en de burgerlijke, maar vooral ook vreedzame oppositie. Ravsberg heeft echter gelijk als hij constateeert dat de mensenrechtenbeweging in Cuba verrast en enigszins onthand is. Hij ziet dan ook geen rol weggelegd voor dissidenten bij de onderhandelingen omdat zij geen werkelijke politiek macht hebben, zoals bijvoorbeeld de Colombiaanse terreurgroep FARC. Maar daar hoeven de Cubanen toch niet rouwig om te zijn? Hier volgt de tekst van Ravsberg; op zijn website staan ruim 40 Spaanstalige reacties.

vs-Raquel Pérez Díaz. Antiguo jefe diplomático de los EEUU en Cuba en su residencia rodeado de disidentes cubanos

De voormalige chef van de Amerikaanse missie Raquel Pérez Díaz ontvangt een groep dissidenten bij hem thuis in Havana

Cuba’s oppositie lijkt tragisch genoeg veroordeeld te zijn tot een zich vastklampen aan de rokken van de VS in de hoop dat de macht van de laatste hen zal legitimeren in de ogen van hun landgenoten. Het is een armoedige strategie die hen thuis isolement heeft opgeleverd, iets dat zelfs Washington toegeeft. Zij werden buiten de onderhandelingen tussen Obama en Castro gehouden. Je kunt zelfs zeggen dat zij de laatste waren die ervan hoorden. Nu er een nieuwe situatie is ontstaan sinds 17 december 2014 lijken zij even gedesorienteerd als een Zweed in Burundi.

Zelfde discours
Toen Washington en Havana hun taal en relaties begonnen te wijzigen, hield de oppositie vast aan hetzelfde discours als dat van 10, 20 of 30 jaar geleden. Zij greep naar een zelfde strategie als in 1959, een schuilplaats vinden onder de paraplu van ‘de Amerikanen.’ Eerst droomden zij van een invasie van de mariniers, toen over een blokkade die hun landgenoten door honger op de knieën zou brengen, later probeerden zij bomaanslagen en tenslotte organiseerde zij een ‘vreedzame oppositie’ die door de Washington met 20 miljoen dollar per jaar werd gefinancierd. Nu oefenen ze druk uit op president Obama om zijn mogelijk bezoek aan Cuba te laten afhangen van de bereidheid van Raúl Castro tot ‘een formele bijeenkomst met vertegenwoordigers van de oppositie’. Zij benadrukken dat zonder zo’n ontmoeting Obama’s bezoek ‘enkel zal dienen om het totalitaire regiem te versterken en niet de voorstanders van de democratie.’

mensenrechtenencartoonsDon't you care about human rights

“U hebt geen respect voor de mensenrechten’, aldus een dissident tegen president Castro. ‘Die van jou, nee’, antwoordt Raúl. Cartoon van Garrincha.

Revolutie geconsolideerd
Het is verbazingwekkend dat de consolidatie van de Cubaanse revolutie in de jaren zestig aan hun aandacht is ontsnapt. Het systeem stortte zelfs niet in toen het de steun van de Sovjet Unie verloor. Het zicht op de werkelijkheid verliezen kan catastrofaal uitwerken in de politiek. Zij beweren nu dat een bezoek van Obama ‘steun zou geven aan de vastbesloten wens van het Castroregime de huidige positie te handhaven.’ Wat zou de positie van Raúl Castro meer versterken dan de wetenschap dat de grootste wereldmacht faalde in pogingen zijn regering met geweld ten val te brengen? Wie aan de onderhandelingstafel wil zitten met de regering, dient werkelijk politieke macht te hebben, militair (zoals de FARC in Colombia), via verkiezingen (zoals de Venezolaanse oppositie) of in de mogelijkheid massa’s te mobiliseren zoals Solidaridad in Polen.

Wensen van meerderheden
De Cubaanse oppositie lijkt in het licht van de schijnwerpers gekozen te hebben voor een politiek die ingaat tegen de wensen van de meerderheid van de Cubanen en de Amerikaanse burgers. Zij gaat door met hun zoektocht naar confrontatie en willen Havana voorwaarden opleggen die het regime al een halve eeuw verwerpt. Cubaanse dissidenten zeggen dat de ‘Amerikaanse regering haar leiderschap en betrokkenheid bij democratie en de verdedigers ervan, niet moet opgeven’. Deze zinsnede vat de ware band tussen Washington en de oppositie in Cuba als geen ander samen. Het leiderschap in handen leggen van de VS in de interne zaken van Cuba, is een vloek gebleken want het betekent dat men prioriteit geeft aan de agenda van politieke en mensenrechten van Washington boven de concrete, alledaagse economische vragen van hun landgenoten. Om de zaken nog erger te maken heeft de Cubaanse regering het reisverbod opgeheven en brengen nu veel leden van de oppositie teveel tijd door in het buitenland, zodat ze in Miami omschreven worden als ‘de reizende dissidenten’. Als ze dat geld eens zouden gebruiken voor politiek werk onder Cubanen zou dat een groter effect hebben voor de bevolking.

obamastelzwartshirtsinhavanaOnderhandelaarstafel
President Obama zou dissidenten kunnen ontmoeten, velen anderen voor hem deden dit al, maar er ligt nog een lange weg om de Cubaanse oppositie aan de onderhandelaarstafel te krijgen. Het is gezond voor een regering om kritiek te krijgen, maar om die rol goed te kunnen spelen moeten dissidenten hun strategieën wel ‘updaten’. Als dat niet gebeurt, zal de oppositie wegkwijnen tot het moment dat men gevaarlijk dichtbij een hersendood komt.

Bron
* Website Cartas desde Cuba, Fernando Ravsberg, 4 februari 2016: De neven van Uncle Sam

CubaTips: paus en patriarch, windsurfer, aardappels, Trinidad, lezing en Belgisch bedrijfsleven

Niet alleen (Amerikaanse) toeristen, kunstenaars en Europese politici bezoeken Cuba. Twee prominente kerkleiders, paus Franciscus en patriarch Kyrill, maken vrijdag aanstaande een tussenstop in Havana om een samenwerkingsverdrag te ondertekenen. Cuba schrijft opnieuw geschiedenis.

De reis van een Cubaanse windsurfer richting Florida was minder riant, zoals het bericht hieronder leert. Verder in deze CubaTips de kansen voor de export van aardappelen, de Belgische bedrijven in Mariel en tien tips om Trinidad te bezoeken. En vergeet niet de bijdrage over het meest gebruikte woord in het Cuba van vandaag….

Aldus het redactioneel van onze nieuwsbrief CubaTips, die vandaag verschijnt.

tips

INHOUD VAN DEZE NIEUWSBRIEF:

  1. Van de redactie
  2. Cubaanse windsurfer op de vlucht
  3. Het meest gebruikte woord in Cuba!
  4. Enorme exportkans: aardappel is verdwenen in Cuba
  5. Tien tips voor een bezoek aan Trinidad
  6. Ook Belgische bedrijven in Speciale Ontwikkelingszone Mariel
  7. Cubalezing in bibliotheek Hilversum
  8. Paus Franciscus en patriarch Kyrill in Havana
  9. Culturele Cuba Agenda
  10. Het laatste nieuws

Gratis abonnement
Wilt u ook alle nieuwe nummers vanaf nu in uw mailbox ontvangen? Geef u hier op voor een gratis abonnement! Ruim 1.000 geïnteresseerden gingen u al voor!

Mensenrechtengroep meldt 1.414 arrestaties in januari

De Cubaanse Commissie voor Mensenrechten en Nationale Verzoening meldde donderdag dat de repressie in Cuba blijft groeien. De  Comisión Cubana de Derechos Humanos y Reconciliación Nacional (CCDHRN) telde in de maand januari 1.414 arrestaties. Slechts in november vorig jaar was er sprake van een hoger aantal politiek gemotiveerde aanhoudingen, namelijk 1.447.

repressieDe commissie die wordt geleid door Elizardo Sánchez, zegt dat er daarnaast 56 vreedzame opposanten slachtoffer werden van fysiek geweld vanwege een zogeheten acto de repudio.* Er deden zich 68 gevallen van bedreiging en 2 van vandalisme voor. Volgens de Commissie worden deze activiteiten georganiseerd door de staatsveiligheidsdienst en andere ‘repressieve organen en parapolitieke elementen’ in Cuba waar de regering ‘al 58 jaar op autoritaire wijze macht uitoefent.’ De autoriteiten maken, aldus de CCDHRN, steeds vaker gebruik van verlenging van arresten en tijdelijke internering zonder vorm van proces. Die methoden kunnen maanden lang duren en zijn bedoeld als ‘middel  om leden van de oppositie’ te verzwakken.

Gevangenisbevolking
‘Het aantal gevangenen in Cuba blijft zonder ophouden groeien en binnen dit enorme gevangenisapparaat heersen onmenselijke en vernederende omstandigheden waarin de gevangenen verkeren’. De commissie constateert tegelijkertijd dat ‘de regering de samenwerking weigert met het Internationale Rode Kruis en andere internationale ngo’s,’ aldus de CCDHRN. De Cubaanse autoriteiten beschouwen dissidenten als ‘contrarevolutionairen’ en ‘huurlingen’.

Noot
* Actos de Repudio zijn door de Cubaanse autoriteiten georganiseerde gewelddadige acties tegen leden van de oppositie of hun familieleden, vaak in de directe omgeving van hun huis. De knokpartijen worden door de overheid/partijorganisaties georganiseerd, maar gepresenteerd als uitingen van ‘spontane woede-uitbarstingen’ van het volk. Een voormalige voorzitter van de officiële Cubaanse schrijversbond noemde deze actos de repudio ooit ‘verbale lynchpartijen.’