Tragisch einde van veelbelovende verteller Nelson Rodríguez

In 1964 sprak Che Guevara in de grote zaal van de Verenigde Naties trots en uitdagend over de fusillades die in Cuba plaatsvonden. ‘Wij hebben gefusilleerd, wij fusilleren en wij gaan door met fusilleren’. Guevara hield zich aan zijn belofte en de fusillades in Cuba gingen door. In 1971 werd de jonge schrijver Nelson Rodríguez Leyva (geboren in 1943 in Las Villas) in Fort Cabaña in Havana geblinddoekt en na een regen van kogels gedood, op dezelfde plek waar in de 19e eeuw de dichter en vrijheidsstrijder Juan Clemente Zenea door de Spaanse bezetter om het leven werd gebracht. De kritische internetkrant 14ymedio stelt nu het enige boek dat Nelson Rodríguez ooit schreef, gratis ter beschikking.

Hombre solo / Man alleen, schilderij van Juan Abreu, 1959

Hombre solo / Man alleen, schilderij van Juan Abreu, 1959

Na de revolutie van 1959 was Nelson als vrijwillig leraar op het platteland gaan werken. In 1961 deed hij mee aan de alfabetiseringscampagne. In 1964, hetzelfde jaar waarin Che Guevara tegenover zijn gehoor in de VN opschepte over de fusillades in Cuba, verscheen bij uitgeverij Ediciones R Nelson’s boek El Regalo/Het geschenk, dat aanbevolen werd door de bekende schrijver Virgilio Piñera, directeur van deze uitgeverij. Een jaar na het verschijnen van zijn boek werd Nelson naar een strafkamp van de UMAP (Unidades Militares de Ayuda a la Producción) gestuurd vanwege zijn homoseksualiteit. Drie jaar zou hij in dat strafkamp dwangarbeid verrichten. Hij raakte na zijn vrijlating bevriend met de schrijver Reinaldo Arenas en de acteur Ernesto Candeli. Men zag hen vaak in het park van het kerkhof Funeraria Rivero in de wijk Vedado waar ze spraken over politiek. Nelson Rodríguez Leyva was 27 jaar toen hij na een dubieus proces, zonder dat een advocaat werd toegelaten door het Castro-bewind ter dood werd veroordeeld. Hij had geprobeerd met een vliegtuigje, bestemd voor de bestrijding van ongedierte, het land te ontvluchten.

nelson-rodrigez-leyva-nelson.el-regaloExemplaren boek verdwenen
De dissidente journaliste Tania Díaz Castro deed in 2007 pogingen om meer te weten te komen over zijn leven. Tot haar vreugde kreeg ze een exemplaar in handen van El Regalo, haar toegezonden door een Cubaan in ballingschap. De duizenden exemplaren die in Cuba waren gedrukt waren in 1964 allemaal verdwenen. Zij ontdekte dat zijn broer als politiek adviseur in Caracas werkte. Hij, noch zijn neef Manuel wisten iets over hun oom Nelson want de familie sprak daar nooit over. Díaz Castro slaagde er niet in contact te leggen met Jesús Cristo Castro, een docent voortgezet onderwijs, die samen met Nelson wilde vluchten maar op het laatste moment spijt kreeg. Christo Castro werd desondanks tot 30 jaar gevangenisstraf veroordeeld, zat er 15 uit en verdween toen in ballingschap. Tania Díaz Castro is er van overtuigd dat het regime veel meer informatie bezit over Nelson en zijn achtergronden zoals het feit dat hij stierf samen met zijn vriend Ángel López Rabí, die nauwelijks 16 jaar oud ook werd doodgeschoten. Tania Díaz Castro omschrijft hem als ‘een jongeman met een huid zwart als steenkool en een hart van goud.’ Ook zou het regime nog in bezit zijn van een manuscript dat Nelson tijdens zijn gevangenschap in een UMAP-strafkamp nog had geschreven en dat door de autoriteiten was geconfisqueerd

Link
* Nelson Rodríguez Leyva El Regalo PDF Uitgeverij Ediciónes R, 1964. Het boek bestaat uit 24 korte verhalen en deze nieuwe editie bevat ook een korte introductie van Felipe Lázaro, een proloog van de Cubaanse schrijver Rafael E. Saumell (Sam Houston State University) en een epiloog met drie teksten van Reinaldo Arenas, vriend en collega van Nelson in zijn jaren in Havana die in 1990 in de VS overleed.
Geraadpleegde bronnen

* Tekst Cubanet van Tania Díaz Castro Het tragisch einde van Nelson,16 mei 2012
Website Diario de Cuba, 26 mei 2013: Nelson Rodríguez Leyva, un narrador olvidado / De vergeten verteller door Felipe Lázaro
* De website CubaMaterial met vijf fragmenten uit El Regalo.

Groeiende toeristenstroom naar Cuba

Cuba ontving de afgelopen julimaand 266.821 toeristen uit het buitenland. Dat is een stijging met 26,1% vergeleken met dezelfde maand in 2014, aldus het Cubaanse Bureau van de Statistiek /Oficina Nacional de Estadística e Información (ONEI).

toerisme-souvenirsCanada levert met 72.350 toeristen opnieuw de meeste bezoekers. Daarna volgen Engeland met 13.308 toeristen, Spanje met 12.525, Mexico 12.210, Frankrijk 10.753 en Italië 10.398. Ook bezochten toeristen uit Duitsland het eiland namelijk 8.772. Uit Venezuela kwamen 8.413 toeristen, uit Argentinië 7.255, Nederland 5.507, Chili 4.697, Zwitserland 3.516, Portugal 2.905, Peru 2.630, België 2.613 en uit Brazilië  2.424. De grootste stijger met 79,7 % was Portugal vergeleken met vorig jaar. Tussen januari en juli bezochten in totaal 2,1 miljoen toeristen Cuba.

Tweede inkomstenbron
Toerisme is op dit moment de tweede inkomstenbron voor Cuba, na de dienstverlening door artsen en verplegers in andere landen. In het eerste half jaar leverde toerisme 1,7 miljard dollar op. Volgens officiële bronnen hoopt Cuba dit jaar meer dan 3 miljoen toeristen welkom heten. Dat levert het land 2,7 miljard dollar op.

Bron
* Persbureau EFE, Spanje, 31 augustus 2015

Tekort aan schooluniformen vanwege diefstal

In het Cubaanse televisieprogramma Mesa Redonda werd enkele maanden geleden gesproken over de tekorten aan schooluniformen een jaar eerder. Yinet, moeder van een schoolgaande jongen, luisterde aandachtig toen werd opgemerkt dat dit bij de aanvang van het nieuwe schooljaar niet zou gebeuren want de productie van het schooluniform was gegarandeerd, niemand zou zonder zitten en er zouden ook geen lange wachtrijen meer zijn of speculatie met de schoolkleding. Yinet: ‘Ze hadden een beetje gelijk want de situatie is veranderd; dit jaar zijn er nog minder schooluniformen dan vorig jaar.’ Heeft het te maken met de roof van 11.000 uniformen door onbekenden uit de opslagplaatsen en die vervolgens op de zwarte markt terechtkwamen?

schooluniform2Dit jaar begon de verkoop in de hoofdstad op 25 mei. Volgens de televisie ‘realiseerde de industrie zijn doelstellingen en leverde 699.000 kledingstukken’ voor de studenten in Havana. Maar vanaf begin juli raakten er uniformen zoek. ‘Ik heb een week lang gezocht naar een rok voor mijn dochter, maar alle rokken die voorradig waren, waren veel te groot,’ aldus Caridad, moeder van een dochter die dit jaar naar groep één ging. ‘Men vertelde mij dat de enige plek in Havana waar nog een rok te koop was, Calle Dolores in de wijk Lawton was. Dus ging ik daar naar toe,’ zegt ze beslist, maar ook wat vermoeid.

Alle maten
Een van de oorzaken voor het povere aanbod was de diefstal van 11.000 kledingstukken voor het primair, voortgezet en beroepsonderwijs uit de opslagplaatsen van de groothandel, aldus een bericht woensdagavond laat op de nationale televisie. De overheid heeft geen mededelingen gedaan over de aanhouding van de mogelijke dieven, maar op de zwarte markt is plotseling sprake van een grote sortering schooluniformen. ‘Ik heb alle maten,’ zegt een illegale verkoper dinsdag in de omgeving van La Cuevita, een bekende plek als je wat zwart wilt kopen. Je gaat er gewoon naar toe en loopt met iemand naar zijn woning. Er zijn blouses, rokken voor kinderen in het eerste schooljaar, het complete uniform voor jongeren en voor studenten in het voortgezet onderwijs. Men betaalt er 100 Cubaanse peso’s voor één paar, meer dan tien keer de prijs in de staatswinkels.

school-leerlingen-uniformDoodschieten
Manuel, een gepensioneerde medewerker van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, is woedend over de situatie. ‘Ze zouden die lui die schooluniformen doorverkopen moeten doodschieten want het gaat om een gevoelige zaak namelijk onze kinderen.’ Ze zegt het op luide toon tegen haar dochter en twee kleinkinderen, die in een rij staan voor een winkel in Calle 20 in de gemeente Cerro. Maar de jonge vrouw die haar begeleidt deelt haar mening niet. ‘Helemaal niet, ze zouden een onderscheiding moeten krijgen, want ze presteren beter dan de de staat,’ zegt de dochter.

Met lege handen
Het tekort heeft het provinciale staatsbedrijf gedwongen maatregelen te treffen waardoor in de hoofdstad een gevarieerder aanbod mogelijk is. ‘Desvestir un santo para vestir otro’ (Een heilige uitkleden om een ander aan te kleden), zegt een oma tegen haar kleinkind als de mededeling wordt gedaan dat men moet wachten tot het aanbod uit andere provincies van het land binnen is gekomen. ‘U bent hier ook elke dag en blijft maar vragen’, zegt een verkoopster tegen een vrouw die de juiste maat broek voor haar zoon zoekt. De vrouw zegt: ‘deze vrouw denkt zeker dat ik niks beter in mijn leven heb te doen dan naar een uniform te zoeken,’ als zij samen met de andere klanten met lege handen de winkel moeten verlaten. Zowel de provinciale leiding van het onderwijs als die van de provinciale handelsondernemingen hebben opgeroepen tot kalmte en beloofd dat de volgende week de staatswinkels weer voorzien zullen zijn van kleding, vooral met de kleine maten. Dan hebben degenen die nog geen exemplaar op de zwarte markt hebben gekocht, of een grote maat bij een naaister hebben laten verstellen, nog een kans.

Bronnen
* Diario de Cuba (Rosa López) en 14ymedio
Link
* La cuevita, de bekende en beruchte ‘markt’ in de wijk San Miguel de Padron, 1 minuut 42

Er zijn geen toverformules voor de problemen van Cuba (2)

De revolutionaire leiders geloofden dat het socialisme in staat zou blijken veel van deze problemen op te lossen en zij overtuigden de meerderheid van de bevolking ervan dat dit de weg was naar economische ontwikkeling, een rechtvaardiger samenleving en een land met een grotere soevereiniteit. Zij bereikten benijdenswaardige gelijkheid, zeker vergeleken met landen in de omgeving en met het prerevolutionaire Cuba. De landhervorming, die van de steden, de gratis gezondheidszorg en het onderwijs en zelfs het bonnenboekje garandeerden een rechtvaardige verdeling van de rijkdom. Aldus de journalist Ravsberg in het tweede deel van zijn bijdrage.

De armoede en ongelijkheid onder de Cubanen waren vooral op het platteland schrijnend

De armoede en ongelijkheid onder de Cubanen waren vooral op het platteland schrijnend

Toen de beschikbare bronnen opraakten, begon de Sovjet Unie het Caribisch experiment te ‘sponsoren’ en bood financiële ondersteuning aan. Het lange termijn effect daarvan was de gewenning door de Cubanen aan de gigantische importen en de crisis in de jaren negentig maakte duidelijk dat het land onderontwikkeld was en verstoken van grondstoffen. Het is ironisch, maar de volledige ineenstorting van het land werd voorkomen door de deviezen van uitgeweken Cubanen en door het toerisme.

Aan de noordkust van de provincie Mayabeque, dichtbij de grotten van Jaruco, http://oncubamagazine.com/oncuba-media/las-intimas-orillas-de-boca-de-jaruco/ © OnCuba

Aan de noordkust van de provincie Mayabeque, dichtbij de grotten van Jaruco.

Ongelijkheid en armoede
Vijftig jaar van brute kapitalistische ongelijkheid en nog eens vijftig jaar van een socialistisch systeem dat onmachtig was economische vooruitgang te verwezenlijken, zijn voldoende om mensen wantrouwend te maken voor de magische toverkracht waardoor alles door de simpele herhaling van sommige woorden of politieke slogans, zal verbeteren. In plaats daarvan zou de natie meer moeten kijken naar het brede scala van getalenteerde professionals die het bezit. Intellectuelen en gewone Cubanen kunnen veel bijdragen als er werkelijk effectieve mechanismes van participatie zouden ontstaan, die verder gaan dan hen te raadplegen. De uitdaging waarvoor de natie zich gesteld ziet, kan niet met een simpel label worden opgelost; het vraagt om een model dat in staat is economische vooruitgang te scheppen waar iedereen gelijke kansen heeft zonder dat de gratis gezondheidszorg, de toegankelijkheid van het onderwijs, cultuur en sport verdwijnen.

Bron
* Fernando Ravsberg op zijn website Cartas desde Cuba, 27 augustus 2015

Er zijn geen toverformules voor de problemen van Cuba (1)

‘De grootste fout die we maakten was te geloven dat de opbouw van het socialisme garant stond voor ontwikkeling,’ zei een van Cuba’s meest gerespecteerde economen van dit moment tegen de journalist Fernando Ravsberg. Hij beschrijft op zijn website Cartas desde Cuba dat de Cubaanse problemen niet met toverformules, noch met politieke etiketten kunnen worden opgelost. Hier volgt in twee delen zijn tekst.

Staatswinkel waar de producten van de rantsoeneringskaart verkrijgbaar zijn

Staatswinkel waar de producten van de rantsoeneringskaart verkrijgbaar zijn

Dat idee keert namelijk terug in de houding van veel Cubanen tegenover de toekomst van het land. Je ziet het bij hen die het socialisme beschouwen als een toverformule, maar ook bij hen die geloven dat het kapitalisme alle problemen in het land zal oplossen. Sommigen denken dat zonder het embargo van de VS, het Cubaans socialisme automatisch levensvatbaar zal zijn. Aan de andere kant kennen we mensen voor wie het particuliere bezit de sleutel tot het succes is. Het is de gedachte dat men gelooft dat een van beide systemen zelf de toekomst van het land zal bepalen.

Tweemaal gefaald
De waarheid is dat in een tijdsbestek van één eeuw een klein land als Cuba al tweemaal deze beide systemen meemaakte en in beide keren was het een mislukking. Cubaans kapitalisme schiep veel rijkdom, maar deed dit op basis van brute ongelijkheid en tegen de achtergrond van extreme armoede op het platteland. De ongelijkheid was zo dominant dat het politiek programma van Fidel Castro, uitgesproken in zijn toespraak History Will Absolve Me, sterk gericht was op meer sociale rechtvaardigheid en een eerlijkere verdeling van de rijkdom. Kapitalisme was in Cuba in vele opzichten een mislukking. Men leze daarvoor het rapport dat in 1957 werd gepubliceerd door de Katholieke Studentenbond: over ondervoeding, ongeletterdheid, gebrek aan medische voorzieningen en de schrikbarende sanitaire situaties waar heel veel Cubanen mee te maken hadden. Het geweld in de Cubaanse samenleving bereikte zo’n omvang dat de president van de Republiek zich gedwongen zag een pact te sluiten met lokale gangsters en een andere machthebber met de Amerikaanse maffia, die daardoor binnen Cuba in absolute vrijheid konden opereren.

Nixon met Batista (r): Weinig landen waren zo afhankelijk van de Amerikanen als Cuba

Nixon met Batista (r): Weinig landen waren zo afhankelijk van de Amerikanen als Cuba

Democratische farce
Het ‘democratisch systeem’ dat over vijftig jaar kapitalisme was gelegd, was een farce. Er was hooguit 10 jaar sprake van normaal functioneren tegen 40 jaar ongrondwettelijkheid en 30 jaar lang was er het Platt Amendment dat de grondwet wurgde en buitenlandse invasies en diverse coups vergemakkelijkte. Cuba was geen voorbeeld van een staat met nationale soevereiniteit. De afhankelijkheid van de VS was zo groot dat een Amerikaanse ambassadeur ooit bij zijn Ministerie van Buitenlandse Zaken om overplaatsing verzocht. Hij zei doodmoe te zijn van al die Cubaanse politici die van alles deden zonder hem eerst consulteren.

Bron
* Fernando Ravsberg op zijn website Cartas desde Cuba, 27 augustus 2015

België versterkt handelsrelaties met Cuba

Een handelsdelegatie bestaande uit 12 Belgische bedrijven, is op dit moment op bezoek in Cuba om de mogelijkheden ter versterking van de commerciële relaties tussen beide landen te onderzoeken en te versterken. België is de zesde handelspartner van Cuba.

De Belgische eerste premier Charles Michel en de Cubaanse Minister van Buitenlandse Zaken Bruno Rodríguez

De Belgische eerste premier Charles Michel en de Cubaanse Minister van Buitenlandse Zaken Bruno Rodríguez eerder dit jaar in Brussel

De Belgische handelsmissie nam o.a. deel aan een forum over handel drijven met Cuba en wil tevens de ‘strategische allianties’ versterken bij de ontwikkeling van telecommunicatie, bouw, logistiek en agro-industriële voedsel. Volgens de voorzitter van de Belgisch-Luxemburgse Kamer van Koophandel, Guy Bultynck, kan Cuba ook een brugfunctie vervullen bij de versterking van de relaties met andere markten in Laijns-Amerika en de Cariben.

Buitenlands kapitaal
Bultynck liet tijdens het forum weten open te staan voor de mogelijkheid om met buitenlands kapitaal te investeren in de 246 projecten van de Cubaanse regering met een waarde van 8 miljard 710 dollar. De Belgische delegatie is ook uitgenodigd om aanwezig te zijn bij de 23ste Internationale Beurs van Havana die tussen 2 en 8 november plaats vindt. België exporteert o.a. smeerolie, chemische producten en melkpoeder naar Cuba en importeert petroleum, koffie en honing.

De tien belangrijkste handelspartners
De tien belangrijkste economische partners van Cuba zijn verder Venezuela, China, Spanje, Canada, Nederland, Brazilië, Mexico, de VS, Italië en Frankrijk. Venezuela.  China en Spanje staan garant voor 58,9 % van de totale buitenlandse handel van Cuba.

Bron
* Persbureau EFE

Graffitikunstenaar El Sexto begint hongerstaking

Graffitikunstenaar Danilo Maldonado is sinds dinsdag in hongerstaking. Dat meldt zijn moeder María Victoria Machado in een interview met Radio Martí. Het was gisteren 8 maanden geleden dat Danilo of El Sexto gevangen zit in de gevangenis Valle Grande na een politieke performance met twee biggetjes die de namen van Fidel en Raúl droegen.

Danilo Maldonado of El Sexto

Danilo Maldonado of El Sexto

De laatste weken hadden vertegenwoordigers van de staatsveiligheidsdienst de kunstenaar meegedeeld dat hij op 24 augustus de cel kon verlaten. Maar maandag ontkenden de gevangenisautoriteiten van Valle Grande dit toen familieleden de gevangenis bezochten en om uitleg vroegen.

Familiedynastie
De Human Rights Foundation (HRF), die El Sexto eerder een prijs uitreikte voor zijn strijd voor de mensenrechten in de kunst, eist opnieuw de vrijlating van de kunstenaar. ‘El Sexto zit gevangen vanwege een satire aan het adres van een familiedynastie die al 57 jaar de absolute macht heeft in Cuba, zonder dat ooit democratische verkiezingen werden gehouden terwijl elke kritiek hoe onschadelijk ook, wordt onderdrukt,’ aldus Thor Halvorssen, voorzitter van de HRF. ‘Net als de bewoners van Animal Farm (het boek van George Orwell, red) worden in Cuba kunstenaars als Danilo Maldonado, Tania Bruguera en Gorki Águila systematisch gestraft omdat ze weigeren te leven en te werken onder de onberekenbare hebbelijkheden van een totalitair regime dat elk gevoel voor humor mist en zelfs de kleinste manifestatie voor vrijheid onderdrukt’, aldus Halvorssen

Advocaat
De familie van El Sexto beschuldigt de toegewezen advocaat ervan niets te doen en bereidt een klacht tegen hem voor. Hij maakt deel uit van een advocatencollectief dat door de staat wordt gecontroleerd. De moeder van El Sexto, María Victoria Machado, beschuldigt de advocaat ervan de ‘zaak in een bureaulade te laten liggen’. El Sexto zelf zou zelf zijn verdediging op zich willen nemen, maar dat lijkt niet mogelijk te zijn. De advocaat weigert commentaar.

Linken
* Nieuwsitem (4 minuten) van TV Marti met o.a. gesprekken met Danilo’s moeder María Victoria Machado en de onafhankelijke advocaat Laritza Diversent.
* Website Human Rights Foundation
* Diario de Cuba heeft een document samengesteld over Castro’s Gulag met o.a. informatie over Danilo Maldonado.