Cubaanse priester is doelwit van lastercampagne

De Cubaanse priester José Conrado Rodríguez, die veelvuldig de Cubaanse regering bekritiseerde en een katholieke kerk bepleit die meer sociaal betrokken is, is doelwit van een lastercampagne. ‘Men presenteert me in een campagne als een terrorist en men heeft deze aan onderwijzers en leerlingen getooond,’ zei hij tijdens een bezoek aan Miami. Volgens Conrado Rodríguez is sinds het bezoek van president Obama aan Cuba in maart jl. de repressie gegroeid.

jose-conrado-2015

José Conrado is werkzaam in een parochie in Trinidad

Conrado zelf kon de videofilm niet zien, maar diverse personen die de opnames wel zagen, bevestigen hoe er gemanipuleerde beelden werden getoond van een activiteit voor kinderen en de suggestie wordt gewekt dat hij ‘een vriend’ zou zijn van Luis Posada Carriles. Luis Posada Carilles (88) is een Cubaanse balling die in 1976 betrokken was bij een bomaanslag op een Cubaans passagiersvliegtuig waarbij 73 personen omkwamen. De priester heeft gezegd geprotesteerd te hebben bij de lokale autoriteiten van Trinidad waar hij pastoraal werkzaam is, en bij het Centraal Comité van de partij, maar deze instanties zeggen niet op de hoogte te zijn. ‘Het is zeer ernstig want de aanklachten zijn ongefundeerd (…) men schept een klimaat van wantrouwen tegen mij en het werk dat ik doe,’ zegt Conrado met de bedoeling ‘de mensen angst aan te jagen.’

Oude schema’s
Conrado is al tientallen jaren een van de meest kritische stemmen tegen de regering binnen de katholieke kerk. Hij noemt het effect van de reis van Obama aan het Cubaanse volk ‘indrukwekkend’ en voegt er aan toe: ‘De reactie van de bevolking was heel positief, zijn toespraak was ongelofelijk wijs en hij raakte de harten van het volk.’ Obama legde vervolgens ‘de bal op het speelveld van de regering’ en die reageerde op ‘de oude manier, greep terug op oude standpunten en ontkende de bijdrage van Obama’, gericht op de ‘bevordering van een nieuwe politiek en nieuwe relaties tussen onze landen.’ (…) ‘Dat is heel ernstig want men kan slechts constateren dat de wens ontbreekt problemen op te lossen en men wil vasthouden aan de oude schema’s die verdelen.’

Bronnen
* El Nuevo Herald

Kritiek staatsblogger op invloed Amerikaanse muziekcultuur

Iroel Sánchez, blogger in dienst van de Cubaanse staat, heeft zich beklaagd over het grote culturele aanbod uit ‘het Noorden’ en de aandacht daarvoor in de media. Waarom zoveel aandacht voor de opnames van Fast&Furious in Havana, een modeshow van Chanel en de uitstalling van enkele auto’s van Agent 007. En geen woord over het concert van de Chileense muziekgroep Inti Illimani!?

inti-illimani-2008- ALLENDE CIEN ANOS, MIL SUENOS

In 2008 trad Inti Illimani op in de Amsterdamse Melkweg met het programma: Allende 100 jaar, 1000 dromen.

Citaat: Inti Illimani, de legendarische Chileense muziekgroep met bijna 50 jaar geschiedenis, en een van de mythische muziekgroepen uit de Latijns-Amerikaanse muziek, verbonden met de sociale en anti-imperialistische strijd op het continent en bekend in heel de wereld. De groep was in juni in ons land, nam een cd op in de Studio Abdala en gaf een concert samen met Pancho Amata,  in de Fábrica de Arte Cubano. Maar de pers in ons land besteedde er geen letter aandacht aan. Hetzelfde overkwamen Lila Downs en Ismael Serrano die hier ook een concert gaven’, aldus  Sánchez op zijn blog La Pupila Insomne.

inti-illimani-4Contrast
Hij vergelijkt de aandacht in de Cubaanse staatsmedia voor deze concerten met die voor de opnames in Havana van de Amerikaanse serie Fast and Furious en de modeshow in Parque Central van Chanel. Ook de expositie met enkele auto’s van Agent 007 heeft zijn ergernis gewekt. ‘De veranderende houding van de Amerikaanse politiek tegenover Cuba heeft wat eerst nog een ketterij was, zoals een bezoek aan het eiland dat eerder verboden was, tot een mode gemaakt en aantrekkelijke business voor de grote culturele industrie’. De blogger meent dat in deze  nieuwe contekst ‘de stortvloed die uit het Noorden komt’ juist datgene uitwist ‘wat ons anders maakt en uiteindelijk aantrekkelijker.’

Link
* Blog La Pupila Insomne

Campagne tegen subculturen op Cubaans Facebook

Reflejos, de Cubaanse variant van Facebook, kan niet bogen op massale aanhang onder de Cubaanse jeugd. Het platform Reflejos wordt nu ook nog eens geconfronteerd met censuur. De blogs die niet conform de absurde en onbegrijpelijke ‘Gebruiksvoorwaarden’ opereren, worden voor altijd of voor onbepaalde tijd gesloten. Al eerder werd een blog gesloten van de onafhankelijke homogroep Arcoiris, die de historische verantwoordelijkheid van de gebroeders Castro aan de orde stelde voor de vervolging van homo’s in werkkampen in de beginjaren van de revolutie. 

reflejos-homepage

Homepage van Cubaans Facebook, Reflejos

De teksten in Reflejos worden in de gaten gehouden door de afdeling monitoring op de redactie. Daarnaast is er op het Ministerie van Communicatie nog een vergelijkbare instantie die de Cubaanse bloggerswereld in de gaten houdt. Volgens de webmaster van het gecensureerde en nu onbereikbare gayblog, clubososdecuba.cubava.cu, is er sprake van een soort oorlog tegen elke subcultuur. ‘Wij werden driemaal geweigerd; een keer omdat we een realistisch verhaal publiceerden dat zij pornografisch vonden, de tweede keer vanwege een serie artistiek naakt en de derde keer omdat we reclame maakten voor een feest van een van de leden van de club’, aldus de blogger. Al in november 2015 hebben de bloggers Derbis Campos en Samuel Riera, toen nog anoniem, de censuur op hun LGTBI-blog via de website van Diario de Cuba aan de orde gesteld. Riera: ‘Bij die gelegenheid leek het alsof we afweken van de doelstellingen waarmee het platform Reflejos werd opgericht’. Hij vroeg zich toen al af of er ooit begrip zou ontstaan voor ‘de andere manier waarop wij leven en of wij ons zouden moeten schikken naar een zo’n macho-achtig en bekrompen platform.’

De leiders
De censuur op de weblog blog arcoiris.cubava.cu had een andere achtergrond. Een tekst van de activist Jimmy Roque Martínez over de werkkampen voor homo’s UMAP, droeg de titel: ‘Al dan niet met goedkeuring van Mariela Castro’ en leidde tot een sanctie van de monitorafdeling; drie maanden was de weblog uit de lucht. Daarna was de toegang tot de weblog zo slecht en traag dat het onmogelijk was voor webmaster Yasmín Portales om er nieuwe teksten op te plaatsen. ‘Vier of vijf keren probeerde ik een tekst te plaatsen maar zonder succes. Het is een vicieuze cirkel waarbij men altijd verliest,’ zegt Portales. Er gingen drie maanden voorbij zonder dat actualisering van deze weblog mogelijk bleek en vervolgens werd deze ‘wegens gebrek aan activiteiten’ opgeheven. Een beheerden van Reflejos zegt: ‘Het gewraakte artikel vermeldde o.a. dat de verantwoordlijken voor de UMAP-strafkampen nog aan de macht zijn en nooit rekenschap hadden afgelegd voor hun misdaden,’ aldus zijn samenvatting van het artikel van Jimmy Roque. ‘En dan betekent niet meer en niet minder dat men Fidel en Raúl vraagt rekenschap af te leggen. Dat kunnen we niet toestaan’, aldus deze beheerder. De monitoring van Reflejos gebeurt zeer gedegen en elk blog wordt gedurende zijn actieve bestaan permanent gevolgd en de ‘onvolkomenheden’ van elke van de gecensureerden worden vastgelegd. ‘Daarbij spelen persoonlijke voorkeuren geen rol, maar wordt strikt de taak uitgevoerd die hen is opgelegd,’ aldus een medewerker van de afdeling monitoring tegen de redactie van de website Diario de Cuba. ‘Het Platform beantwoordt enkel aan de belangen van de revolutie en het reglement is heel helder op dit punt.’ (…) ‘Wij publiceren niets dan ingaat tegen de moraal en de belangen van de Revolutie. Wat in dat artikel (van Roque) staat is een bepaalde interpretatie. De UMAP’s waren vergelijkbaar net de militaire dienstplicht en hadden niets te maken met een concentratiekamp of kampen voor dwangarbeid.’

Meer controle
Portalbezitters, bloggers en LGTBI-activisten hebben een lijst aan de redactie van Diario de Cuba gegeven met Cubaanse blogs over religie en seksuele diversiteit waarop het bijna onmogelijk is te geraken. (aangegeven is of deze blogs nu in Nederland bereikbaar zijn)
Dat geldt voor:

aids-preventie-santa-calra

Aidspreventie in Cuba

  • – sarabanda7mundos.cubava.cu (over de Afrocubaanse erfenis-onbereikbaar)
    – adorasionmusical.cubava.cu (religieuze opwekkingsmuziek, bereikbaar)
    – imagenescristianas.cubava.cu (onbereikbaar)
    – jeppu.cubava.cu (blog van religies – onbereikbaar)
    – cialmasumin.cubava.cu (van het Islamitisch Centrum Al-Masumin – onbereikbaar)
  • – sexualidadjoven.cubava.cu (onbereikbaar)
    – pvvih.cubava.cu (voor personen met HIV)
    – hshvillaclara.cubava.cu (aidspreventie HSH in Villa Clara, bereikbaar).

Religie en seks
Wat betreft de religieuze blogs zeggen de medewerkers van Reflejos dat de sluiting van de blogs te maken heeft met het feit dat bloggers geld wilden vragen of commercie via de weblog wilden bedrijven; dat is in strijd met de gebruiksvoorwaarden. De gebruikers van Reflejos kunnen slechts met het platform communiceren via email alhoewel een enkeling telefonisch contact kreeg en te woord werd gestaan. Maar in het kantoor van Reflejos in het Paleis van  de Computerisering aan het Parque Central, heeft de receptioniste de opdracht gekregen ‘niemand toe te laten want publiek wordt niet ontvangen.’

Meer vraagtekens
Zo blijven onduidelijke situaties onverklaarbaar. Enkele bloggers vragen zich af of de ‘monitoring’ ook plaats vindt op andere delen van het Cubaanse web. Iemand heeft de ervaring dat toen hij chatte met een vriend en docent aan de Universiteit van Pinar del Río hij bij het gebruik van het woord ‘gay community’ de mededeling kreeg ‘gecensureerd’. Er zijn vergelijkbare ervaringen van mensen die in scholen of op universiteiten naar de website van CENESEX* scrollen en een soortgelijk signaal krijgen omdat het woord ‘seks’ in de naam van CENESEX voorkomt.

Linken:
* Platform van Reflejos 
* Eerder publiceerde deze Cuba weblog: Censuur op internetplatform vanwege teksten homovervolging, 2 november 2016 en Facebook en Twitter a la Cubana,  21 september 2013

Noot
* CENESEX is het centrum voor seksuele hervorming, geleid door Mariela Castro

Wedren tussen Cubanen en buitenlandse toeristen om hotelkamers

Met de zomer voor de deur zijn ook Cubanen op zoek naar aantrekkelijke vakantie-aanbiedingen, bij voorkeur ‘alles inclusief’, om te kunnen genieten van de schoolvakanties. Maar het aanbod voor de Cubanen wordt beïnvloed door de groei van het toerisme uit het buitenland (met 11,9% sinds januari) en een tekort aan hotelkamers. Cubanen klagen over de snel gestegen prijzen. Sinds 2008 mogen Cubanen hotelkamers reserveren in de grotere toeristenhotels. Het binnenlands toerisme is daardoor gestegen en voor dit jaar verwacht men een groei van 13,8% vergeleken met vorig jaar. Op dit moment telt Cuba 61.200 kamers verspreid over 300 hotels. Het Ministerie van Toerisme wil voor het einde van het jaar 3.790 kamers erbij en de renovatie van nog eens 5.677 hotelkamers.

toerisme-nationaal-boekingen

Boeken voor binnenlandse reizen en trips

Het gebrek aan kamers leidt tot een spanning tussen aanbod en vraag in de sector van het internationaal toerisme en ook bij het Cubaanse toerisme. En dat leidt tot prijsstijgingen voor de Cubanen die bij voorkeur hotels zoeken met ‘alles inbegrepen’ of te wel met manilla / armbandje. Bij reisbureau Cubatur in de hal van hotel Habana Libre klaagt een echtpaar dat ze ondanks een jaar sparen toch nog geld moest lenen om de trip te kunnen boeken. ‘Er is ons verteld dat de vakantietrips aan de noordkust allemaal verhuurd waren en dat er geen capaciteit meer was’, aldus de medewerkster van Cubatur.

Stijgingen en tekorten
Een rondje langs verschillende locaties in Havana bevestigt de prijsstijging en wel van 8 tot 15%. Agentschap Islazul, een bureau vooral voor Cubanen gezien de lage prijzen, heeft ook enkele prijzen verhoogd, vooral van huizen aan het strand met meerdere kamers. ‘Dat is niks nieuws, elke zomer stijgen de prijzen omdat de vraag toeneemt’, zegt een medewerkster van een filiaal in Cienfuegos. Werkneemster Clara zegt dat de prijsstijgingen niet zo opvallend zijn, maar dat de beschikbaarheid van kamers is gedaald en dat deze het eerst uitverkocht zijn. Bronnen in de toeristensector waarschuwen voor nog meer prijsstijgingen en dat ook vakantiebestemmingen voor Cubanen in enkele gevallen met 50% kunnen stijgen.

hostal-yeliboom-guanaboParticulieren
Het tekort aan kamers dat sinds begin van dit jaar merkbaar, is een voordeel voor particuliere verhuurders in de toeristenzone zoals hostel Yeli Boom aan het strand van Guanabo ten oosten van Havana. Er is een zwembad en het ligt twee minuten lopen aan de zee. Aanvankelijk richtte men zich op buitenlandse toeristen, maar nu is het klantenbestand veel vaker Cubaans. ‘Ik heb voor 70 convertibele peso’s per nacht geboekt want mijn zoon uit Barcelona is enkele dagen met zijn gezin over en ik heb niets kunnen vinden dat fatsoenlijk is en dichtbij de zee.’ María Josefa, een gepensioneerde onderwijzeres, verwijst naar de vakantiehuisjes van de staat die ‘er slecht aan toe zijn, waar het toilet geen aansluiting heeft en de matras kapot is’. Zij betreurt slechts dat de prijzen niet inclusief zijn wat nu moet ze zich toch nog buigen over de maaltijden. ‘Het zal slechts een kwestie van tijd zijn wanneer ook deze hostels armbandjes uitdelen en de bar vrij zal zijn,’ voegt zij er aan toe.

Bron
* Zunilda Mata, website 14ymedio, Havana, 20 juni 2016

Nespresso (VS) wil koffie uit Cuba importeren

Nespresso (Nestlé) heeft aangekondigd het eerste bedrijf in 50 jaar te zijn, dat Cubaanse koffie in de VS zal invoeren. In april voegde de Amerikaanse overheid koffie toe aan de lijst van toegestane geïmporteerde producten uit Cuba, mits geproduceerd door ‘onafhankelijke’ Cubaanse ondernemers. In ruil start Nespresso komende herfst met de verkoop in de VS van Cafecito de Cuba als expresso-koffie, aldus Guillaume Le Cunff, president-directeur van Nespresso in de VS. ‘Wij willen dat de consumenten in de VS kennismaken met deze bijzondere koffie en er nu en de komende jaren van kunnen genieten.’

koffie-cafecito-de-cuba

Deze koffiebeker is een Nederlands ontwerp en verkrijgbaar via de webwinkel Zazzle.

Het bedrijf zegt ook relaties aan te gaan met TechnoServe, een organisatie zonder winstoogmerk, die onafhankelijke koffietelers op het eiland steunt. Nespresso maakte niet duidelijk welke ‘onafhankelijke’ koffietelers het bedrijf op het oog heeft. De koffieproductie in Cuba wordt sterk gecontroleerd door de staat die de prijzen bepaalt en de koffieboeren talloze beperkingen oplegt. Cuba produceert, aldus de Internationale Organisatie van Koffie (ICO), 6000 ton koffie per jaar. Dat is vijfmaal zoveel als Jamaica. In 1960 produceerden de Cubaanse koffieboeren nog 60.000 ton.

Losmaken
De aankondiging door de Amerikaanse overheid in april jl. leidde in Cuba tot een negatieve reactie van het Nationaal Verband van Kleine Landbouwproducenten /Asociación Nacional de Agricultores Pequeños (ANAP), de staatsinstelling die de koffieboeren controleert. De ANAP beschuldigde Washington er toen van de Cubaanse producenten te willen ‘beïnvloeden’ met de bedoeling hen ‘los te maken’ van de staat. ‘Niemand moet denken dat een kleine boer naar de VS kan exporteren’. (…) ‘Dat wordt pas mogelijk wanneer Cubaanse bedrijven kunnen deelnemen aan de buitenlandse handel en financiële transacties in dollars mogelijk worden. Dat is tot nu toe nog geen werkelijkheid’.

Bron
* Diario de Cuba, 16 juli 2016
Link
* Op deze Cubaweblog, 7 mei 2016: Cuba verbiedt kleine ondernemers koffie-export naar VS.

CubaTips: Julio Breff Guilarte, veranderingen, nikkel, handelsmissie, Ford Foundation, Gershwin en José Martí

Sin Titulo (boer) Julio Breff Guilarte. Langs het Cubaanse platteland

De boer, werk van Julio Breff Guilarte

In de aflevering van CubaTips van dit weekend passeren diverse thema’s de revue, zoals de modernisering van de nikkelindustrie, maar ook de aanstaande schilderijenexpositie over het Cubaanse platteland in Barneveld van Julio Breff Guilarte. Sommige ontwikkelingen gaan snel. Het bericht over de invoering van de Mastercard voor Amerikaanse toeristen (zie hieronder de nieuwsberichten) is door de feiten achterhaald. De Cubaanse Centrale Bank ziet voorlopig af van invoering. Naar de reden mag men raden. De Cubaanse officiële media zwegen tot nu toe over de mogelijke invoering en zijn even gesloten en gecontroleerd als voorheen. Bij dit soort thema’s is de geheimzinnigheid troef, laat staan dat discussie erover mogelijk is. Cuba mag dan moderniseren, de openheid en de botsing der meningen zijn er nog ver weg. En dat is een onmisbare voorwaarde voor meer welvaart en een sociaal-rechtvaardig beleid. Aldus het commentaar in het redaktioneel van vandaag.

VOLLEDIGE INHOUDSOPGAVE NIEUWSBRIEF

  1. Van de redactie
  2. Wie Cuba bezoekt ‘voor het verandert’ is al te laat
  3. Cuba gaat nikkelindustrie grondig moderniseren
  4. Cartoon: Havana-special
  5. Vervolgbijeenkomst handelsmissie Cuba over water & logistiek
  6. Ford Foundation schenkt standbeeld van José Martí
  7. De Cubaanse ouverture van Gershwin
  8. Tentoonstelling ‘Julio Breff Guilarte. Langs het Cubaanse platteland’ in Barneveld
  9. Culturele Agenda
  10. Het laatste nieuws

tips

Gratis abonnement
Wilt u ook alle nieuwe nummers vanaf nu in uw mailbox ontvangen? Geef u hier op voor een gratis abonnement! Ruim 1.000 geïnteresseerden gingen u al voor en ontvangen elke zondagochtend de CubaTips.

Betrouwbare filmondertitelaars zijn schaars

De zwarte markt van de films is meer dan een verkoper met een gevarieerd aanbod en een koper op zoek naar nieuw films. In de keten van de illegale film speelt ook de maker van ondertitels een belangrijke rol. Zijn werk is bijna anoniem, maar enkelen van hen zijn er trots op dat zij zeer recent de Spaanse ondertitels voegden bij kassuccessen als El Renegado of het Deense meisje /  La chica danesa.

ondertitels-DivXLand es uno de los programas utilizados para agregar subtítulos a las películas para el 'paquete'

DivXLand is een van de programma’s, die worden gebruikt om buitenlandse films van ondertitels te voorzien. Later maken deze films in Cuba deel uit va het semi-illegale Pakket.*

Eén van de ondertitelaars is Nury (42) die ondanks haar extreem lange nagels dag in dag uit aan het toetsenbord zit om films te voorzien van ondertitels, die vervolgens in het Pakket* of andere audiovisuele netwerken worden opgenomen. Ze doet het achttien jaar en bijna altijd draagt ze professionele audioapparatuur die haar helpt bij het ontcijferen van de dialogen. De dagen verlopen terwijl ze luistert, vertaalt en regel na regel opschrijft van wat de personen uit een detective, een liefdesdrama of een lichte komedie zeggen. Zij volgde een opleiding aan het Instituto Pedagógico Enrique José Varona met specialiteit Engels, maar als lerares zou ze nooit zoveel verdienen als met haar huidige handel. Nury heeft geen vergunning, ook heeft ze geen naambordje op de deur met vermelding van haar job, maar iedereen in de flat weet waar ze mee bezig is. In de loop der jaren heeft ze haar apparatuur bijeen gekregen die haar professionele reputatie hebben versterkt. ‘Ik ben de beste van Havana,’ schept ze op. ‘Behalve het aanbrengen van ondertitels, vertaal ik en ik beschik over een uitstekende spelling.’

Complexe teksten
Ze onderhoudt een direct contact met de distributeur van de films op de informele markt en die betaalt haar op basis van de complexiteit van de filmteksten. ‘Als ik moet vertalen, verdien ik 30 tot 50 CUC voor een film. Als ik alleen maar ondertitels invoer, krijg ik er 10 tot 20 CUC voor. Ik kan zo’n drie films per dag afwerken,’ zegt Nury. Soms is het vertaalwerk simpel want een deel van de ondertitels kunnen van internet gedownload worden. ‘Er zijn gespecialiseerde websites die alles hebben en dat is een grote hulp voor me.’ Subtítulos español en Open subtitles leveren materiaal waardoor het werk kan worden teruggebracht tot het simpel plakken van teksten met een computerprogramma. Nury: ‘Ik ben begonnen begonnen met zeer praktische software van Jubler, daarna kreeg ik DivXL, maar ik raak er steeds meer van overtuigd dat Subtitle Workshop de meest complete is’. Met wat zij verdiende kon ze haar huis repareren, een auto uit 1986 kopen en een groot beeldscherm om ‘beter de tekstregels te kunnen lezen. Het is maatwerk. Je moet niet alleen letten op de synchronisatie met de stemmen, maar ook voorkomen dat de zinnen te lang worden en de regels moeten leesbaar zijn en contrasteren met de achtergrond van de film.’

icrt-cubaans-televisieschermPiraten op staatstelevisie
Met trots meldt ze dat sommige piratenversies van films met haar ondertitels op de Cubaanse televisie te zien waren. ‘Ik ben zeer precies, maar in de zaterdagavondfilm van de Cubaanse televisie ben ik van alles tegenkomen. In dit vak kom je veel mensen tegen die weinig weten, maar veel geld willen verdienen en nauwelijks Engels kunnen vertalen of geen idee hebben wat vertalen eigenlijk inhoudt.’ In november 2013 drong de discussie over de slechte kwaliteit van de ondertitels bij de Cubaanse staatstelevisie door tot de kolommen van de officiële pers. In de krant Trabajadores van 24 november 2013  werd een boze bijdrage gepubliceerd waarin een ongemakkelijke vraag werd gesteld: ‘Waarom vertoont de televisie films met gebrekkige ondertitels, asynchroon en met vreselijke spelfouten en vertaalfouten?’ De schrijver stelt vast dat veel van die ondertitels van piratenfilms komen en hij beveelt aan naar betere ondertitels te zoeken en eventueel maar ‘af te zien van de vertoning van films als de teksten van slechte kwaliteit zijn’. Maar het probleem bleef en werd zelfs nog groter door de vertoning van films in kleine ruimten op een klein scherm.

batman-versus-suoermanRechten
De Cubaanse regering vertoont Amerikaanse films in bioscopen en via de televisie zonder auteursrechten, noch toestemming te vragen aan de producenten. Het agendapunt van het intellectueel eigendom staat nu op de agenda van de gesprekken tussen Washington en Havana, aldus de onderminister van Commercie, Penny Pritzker, tijdens een recent bezoek aan Havana. Cuba’s handtekening staat onder internationale verdragen over de bescherming van intellectueel eigendom, maar de nationale netwerken in Cuba laat het koud. Ook de uittocht van professionele ondertitelaars bij de afdeling vertaling en ondertiteling bij het officiële radio en televisie, Instituto Cubano de Radio y Televisión (ICRT), heeft ook een rol gespeeld. ‘Hier vertrekt iemand als hij niet met pensioen gaat of overlijdt, uit het land ,’ zegt een medewerker van deze afdeling die anoniem wil blijven. De vertaler herinnert zich ‘de gouden tijden toen er geld was om goede dingen te doen’, maar ‘nu wordt alles verwaarloosd en de staat doet betere zaken als ze al ondertitelde films aankopen, ook al is de vertaling een ramp.’ Nury heeft dan ook weinig concurrentie. ‘De ICRT moet zijn mensen beter betalen om betere kwaliteit te krijgen, maar dat gaat niet gebeuren’, zegt zij. Ondertussen doet het hele gezin beetje bij beetje mee en is deze arbeid ‘de motor van het huis geworden.’Mijn dochter is nog geen 15 jaar oud en heeft al een aantal films ondertiteld zoals Batman versus  Superman: Dawn of Justice en de film met die ondertiteling circuleert nu in het Pakket,’ zegt ze trots.

Bron
* Zunilda Mata, Havana, website 14ymedio, 15 juni 2016

Noot
* El Paquete/Het Pakket is een informatie- en amusementsaanbod dat wekelijks via de zwarte markt met usb-sticks aan de Cubaanse consument wordt aangeboden. Het particuliere initiatief is een reactie op het vaak slaapverwekkende en gepolitiseerde aanbod van de vijf officiële Cubaanse televisiekanalen.