Komen er publieke media in Cuba?

De journalist Fernando Ravsberg trekt deze conclusie nadat de eerste Cubaanse vicepresident Miguel Díaz Canel tijdens het pas gehouden congres van de communistische jongerenbeweging UJC liet weten dat de krant van deze jongerenorganisatie Juventud Rebelde beschouwd moet worden als een publiek medium, De krant Granma zou dan de officiële spreekbuis van de communistische partij zijn. Ravsberg schreef de tekst op zijn website Cartas desde Cuba.

Eerste vice-president Canel Diaz woont congres van jongerenbeweging bij

Eerste vice-president Diaz Canel woont congres van jongerenbeweging bij

Het idee lijkt vernieuwend binnen de mediawereld van Cuba waar alle kranten ‘een officieel orgaan’ zijn van een organisatie. Trabajadores van de officiële vakbeweging, Juventud Rebelde van de communistische jeugd en de regionale bladen van de regionale afdelingen van de Cubaanse Communistische Partij.

Ik herinner me niet dat ooit een Cubaanse politieke leider sprak over ‘publieke media’ en de woorden van de vicepresident kunnen geen uitglijder zijn want de vicepresident is ook nog eens Secretaris Ideologie van de Partij en neemt intensief deel aan de belangrijke bijeenkomsten die de staatsvakbond van journalisten Unión de Periodistas regelmatig organiseert.

Bron
* Cartas desde Cuba

Populaire actrice Alina Rodríguez overleden

Maandag is in Havana de actrice Alina Rodríguez (1951) overleden. Zij leed aan kanker en werd 63 jaar oud. Alina Rodríguez speelde de rol van onderwijzeres Carmela in de film Conducta van Ernesto Daranas. Conducta wordt in augustus 2015 vertoond tijdens het World Cinema Festival in Amsterdam.

Alina Rodríguez

Alina Rodríguez

Alina Rodríguez ontving in 2014 de onderscheiding van Beste Actrice die haar werd uitgereikt tijdens het Havana Film Festival in New York. In Cuba had Rodríguez een grote populariteit vanwege de vele rollen die zij speelde in televisieseries, in het theater en de bioscoop. Op de televisie speelde zij de rol van Justa in de novelle Tierra Brava. In het theater speelde zij in Contigo pan y cebolla / Met jouw brood en uien van Héctor Quintero. ‘Ik heb geen speciale wensen noch voorkeur voor personages. Ik heb belangstelling voor rollen die iets te zeggen hebben, die mensen aan het denken zetten, over iets wat niet alledaags is, maar ons toch raakt,’ zei ze ooit in een interview met het Cubaanse persbureau AIN.

Carmela met haar leerling Chala

Carmela met haar leerling Chala

Conducta
De film Conducta leidde begin 2014 tot overvolle bioscoopzalen en lange rijen wachtenden buiten in de meeste Cubaanse steden. De film geeft een realistisch beeld van de situatie in het Cubaanse onderwijs en de positie van kinderen uit moeilijke en gebroken gezinnen. Lerares Carmela heeft een groot zwak voor deze leerlingen. Blogger Yoani Sánchez schreef er in maart 2014 het volgende over:Het fenomeen Conducta kan worden verklaard doordat de film het bestaan van veel Cubanen reflecteert. Maar de film biedt meer dan een eenvoudig realistisch portret, maar is als een röntgenstraal die de botten blootlegt. Een Cuba waar nauwelijks nog een moreel kader bestaat voor een kind en het kader dat door de officiële media wordt geclaimd is lichtjaren ver weg verwijderd van de werkelijkheid. Nauwelijks 12 jaar steunt Chala zijn alcoholische moeder met het geld dat hij verdient bij illegale hondengevechten, wonend in een rauwe en onrechtvaardige stad en in een armoede die tranen opwekt.’

Linken
* Conducta in Nederland
Tussen 14 en 23 augustus a.s. wordt de film Conducta vertoond op het World Cinema Festival Amsterdam. Het precieze programma en de tijdstippen zijn vanaf 30 juli op de website van dit festival te zien.
* Yoani Sánchez: Conducta met de C van Cuba, 3 maart 2014
* Trailer van Conducta

Minstens 28 Cubaanse sportlieden keren niet terug naar hun land

De tegenvallende resultaten van de Pan-Amerikaanse Spelen in Toronto confronteren Cuba met het feit dat het land voor de eerste keer sinds 44 jaar niet voorkomt bij de eerste drie plaatsen van het medaille-overzicht. Cuba haalde 97 medailles binnen – 36 gouden, 27 zilveren en 34 bronzen – maar de VS, Canada en Brazilië scoorden hogere aantallen.  461 Cubaanse sportlieden namen aan de Spelen mee. De winnaar, de VS, nam 265 medailles mee naar huis. Minstens 28 Cubaanse spelers besloten in Toronto hun team te verlaten en vroegen in de VS een verblijfsvergunning aan. De chef van de Cubaanse ploeg, Eduardo Becali, legt na afloop een ander accent: ‘Het was een evenement waar hoge eisen golden, waar Canada maximaal gebruik heeft gemaakt van de omstandigheid in eigen land te spelen met een goed voorbereide ploeg.’ Brazilië, het land dat als eerste land in Latijns-Amerika in 2016 de spelen in Rio zal organiseren, bleek deze keer voor Cuba een geduchte concurrent.

Middenvelder Ariel Martinez, rechts op de foto

Middenvelder Ariel Martinez, rechts op de foto

Het grote aantal deserties dat tijdens deze Spelen plaatsvond, heeft zeker ook een grote rol gespeeld. Minsten 28 Cubaanse spelers – sommigen spreken over 30 – maakten van de gelegenheid gebruik om in Toronto hun team te verlaten en naar de VS te vluchten en daar asiel aan te vragen. Al eerder deden zich ontsnappingen voor in North Carolina (VS) waar  Ariel Martínez op 15 mei zijn voetbalteam verliet. Hij nam deel aan een toernooi en maakte het enige doelpunt tegen Guatemala. Terug in de bus naar het hotel, omhelsde hij zijn trainer bij het uitstappen en verdween in de duisternis om het voorbeeld te volgen van zijn drie voetbalcollega’s die eerder die week al waren opgestapt. In hetzelfde North Caroline namen twee Cubaanse honkbalspelers de benen na een vriendschappelijke wedstrijd.

roeien-toronto-2015-Leosmel-Ramos-Wilber-Turro-Manuel-Suárez-y-Orlando-Sotolongo

De vier roeiers die niet terugkeren naar Cuba: Leosmel Ramos, Wilber-Turro, Manuel-Suárez en OrlandoSotolongo

Vier roeiers
De eerste succesvolle vluchtpogingen deden zich in Toronto voor toen vier roeiers Liosmel Ramos, Wilber Turro, Manuel Suárez en Orlando Sotolongo de grens met de VS overstaken. De hardste klappen vielen echter vorige week onder de selecties voor mannelijke en vrouwelijke hockeyers; 15 van de 32 spelers deserteerden en het Cubaans vrouwenelftal stond vrijdag in Toronto tegenover de Dominicaanse Republiek met 9 nieuwe spelers. De vicepresident van de Spelen, Ivar Sisniega, zei overleg met de Cubaanse ploeg te hebben gehad maar er verder weinig tegen te kunnen doen. ‘Wij zijn solidair met Cuba, maar het is verder een individuele keus’.

De 'vrije markt' voor Cubaanse honkbalspelers door T-shirts van het Cubaanse team te verkopen

De ‘vrije markt’ voor Cubaanse honkbalspelers via de verkoop van T-shirts van het team.

Natte voeten, droge voeten
De bestaande Amerikaanse wetgeving Ley de Ajuste biedt Cubanen uitzicht op een verblijfstatus als ze Amerikaans grondgebied aanraken, de zogeheten ‘natte-voeten, droge voeten’ procedure. Onder Cubanen leeft de gedachte dat vanwege de toenadering tussen de VS en Cuba deze wet binnenkort zal verdwijnen en dat verklaart ook het grotere aantal deserties tijdens sportevenementen in het buitenland. Sportlieden nemen de kortste weg en honkbalagent Joe Keshoskie zei daarover: ‘Wat is er simpeler om bij je hotel in een auto te stappen en weg te rijden?.’ Ondertussen stijgt ook het aantal bootvluchtelingen dat de 145-kilometer brede Straat van Florida tracht over te steken. Dit jaar hebben al duizenden Cubanen, vaak via Honduras of Mexico, voor deze onveilige weg gekozen om te kunnen profiteren van deze wet. De VS beweren echter dat de wetgeving ondanks de betere betrekkingen tussen beide landen zal blijven bestaan.

honkbal-boek-peter-c-bjarkmanUittocht blijft
Peter Bjarkman, een Amerikaanse onderzoeker die een boek schreef over de Cubaanse honkbalvluchtelingen, telt in de afgelopen twee jaar 140 getalenteerde honkballers die verdwenen naar de VS. De uittocht is zo omvangrijk dat Cuba het aantal regionale teams in het land terug heeft gebracht van 16 tot 8. Alle vluchtenden hopen op een plaatsje in de Major League. Aan deze uittocht komt, aldus Bjakrman, voorlopig geen einde zolang het Amerikaanse embargo voortduurt. Dit verbiedt Amerikaanse scouts en managers rechtstreeks sporttalent te werven en aan te kopen in Cuba zelf. De Amerikaanse Honkbalbond kan slechts Cubaans talent aankopen via derde landen als Mexico of Honduras, een praktijk die door het Cubaanse regime als ‘mensensmokkel’ wordt betiteld. Volgens Bjarkman zijn Amerikaanse aankopen van talent in Cuba voorlopig nog ondenkbaar, net zo ondenkbaar als het terugkopen van de rumfabrieken op het eiland door de uitgeweken Bacardifamilie.

Medailles in Toronto
Cuba bezet nu voor de eerste maal sinds 1967 de vierde plaats van het medailleoverzicht. Vanaf 1971 stond het land steeds op de tweede plaats in dit overzicht. In 2011 behaalde het land in Mexico 136 medailles waarvan 58 gouden medailles.
1- VS: (103 goud- 81 zilver – 81 brons), 265
2- Canada: (78-69-70), 217
3- Brazilië: (41-40-60), 141
4- Cuba: (36-27-34), 97
5- Colombia: (27-14-31), 72
6- Mexico: (22-30-43), 95
7- Argentinië: (15-29-31), 75
8- Venezuela: (8-22-20), 50
9- Ecuador: (7-9-16), 32
10- Guatemala: (6-1-3), 9

Bronnen
* Diversen waaronder Vice Sport, Miami Herald, Cubadebate, Diario de Cuba, Website Memorias y Galeria de Martin Dihigo

‘Vroegmis van de Revolutie’ verloopt zonder verrassingen

De nationale feestdag van Cuba, de 26ste Juli, werd dit jaar in Santiago de Cuba gevierd. Blogger Yoani Sánchez schrijft dat de jaarlijkse Mis van de Revolutie zonder verrassingen verliep. Vice-president Machado Ventura voerde het woord. Hij zweeg over de recente opening van ambassades en een mogelijk bezoek van de Amerikaanse president Obama aan Cuba. Hij wees op de teruggave van de marinebasis Guantánamo en de opheffing van de ‘blokkade’.

Op de achtergrond de Moncadakazerne waar 62-jaar geleden de historische actie plaatsvond.

Op de achtergrond de Moncadakazerne waar 62-jaar geleden de historische actie plaatsvond.

Sánchez: ‘De liturgie verliep als vanouds. Tegenover de imposante Moncadakazerne speelde zich deze zondag de dag van de nationale rebellie af, volgens een draaiboek dat elk jaar van minuut tot minuut hetzelfde is, als een ritueel waar elke verrassing en emotie aan is ontnomen. Het enige verschil was het aanvangsuur, namelijk zeer vroeg in de morgen. Om 5 uur begon de nationale televisie de uitzendingen vanuit het half donker en een presentator die soms gaapte. Het enige stimulerende waren de kinderstemmen met Abajo la dictadura / Weg met de dictatuur!*  Het strakke applaus completeerde het spektakel.

De prominenten zitten net als in vorige jaren op de eerste rij. Naast Raúl Castro zit de procinciale partijleider Lázaro Expósito Canto. Spreker Machado Ventura zit rechts van de Cubaanse president.

De prominenten zitten net als in vorige jaren op de eerste rij. Naast Raúl Castro rechts de provinciale partijleider Lázaro Expósito Canto, naast hem de eerste vice-president Canel. Spreker Machado Ventura zit links van de Cubaanse president Castro.

Afwijkend
‘Eén element week af van het draaiboek. Op het allerlaatste moment pakte Raúl Castro de microfoon en riep: ‘Santiago zal altijd Santiago blijven!’. Een vermoeid ‘Amen’ dat velen zullen hebben gemist omdat ze de televisie al hadden uitgezet.’

Linken
* Yoani Sánchez op de website 14ymedio over de revolutionaire vroegmis, 26 juli 2015.
* Tekst Spaans van Machado Ventura in Granma van 27 juli 2015.

Noot
* Op 26 juli wordt de aanval in 1953 op de Moncadakazerne door de Castro’s herdacht. Elk jaar spelen kinderen de aanval na, waarbij Weg met de Dictatuur! wordt geroepen, de dictatuur van Batista, wel te verstaan.

VS en Cuba moeten leren opnieuw buren te worden

Na een halve eeuw vijandschap, vervreemding en sancties moeten Cuba en de VS een nieuwe manier vinden om buren te worden,’ aldus een commentaar in de Guardian van 22 juli jl. ‘Investeringen zijn wenselijk, maar het zou een triest einde betekenen voor Cuba als het gewoon een tweede Florida aan de overzijde van het water zou worden.’ Hier volgt het volledige commentaar plus een verwijzing naar een commentaar van John Lee Anderson in de New Yorker.

jose-marti-fidel-castroCuba is ‘grondgebied dat door God en de natuur bedoeld is om deel uit te maken van de VS,’aldus het 19-eeuws Amerikaans congreslid Townsend Scudder die daarmee een breed gedeelde opvatting onder de elite van het land formuleerde in die tijd. President James Buchanan wilde het eiland kopen van Spanje, Walt Whitman concludeerde dat alles wees in de richting van annexatie en senator Robert Tooms verklaarde: ‘Geef ons Cuba……..en we zullen het bevel voeren……..over alle behoeftigen van het menselijk ras.’ Dat vermeende Amerikaanse grote gelijk leidde tot de Spaans-Amerikaanse oorlog en tot herhaalde Amerikaanse interventies in Cuba’s zaken gedurende tientallen jaren. Het was de oorzaak van de Cubaanse revolutie van 1959 en bracht een nucleaire oorlog in 1962 nabij. Toen volgde een halve eeuw van vijandigheid, vervreemding en sancties toen Washington, na mislukte pogingen om Fidel Castro te doden en het regime op de knieën te brengen, het land door isolement trachtte te straffen. Dus is het herstel van de diplomatieke betrekkingen, deze week gesymboliseerd door de heropening van de Amerikaanse ambassade in Havana en het hijsen van de Cubaanse vlag bij hun missie in Washington, uiteraard toe te juichen. Het is echter een formalisering in plaats van een transformatie: de Amerikaanse interests section van de Zwitserse ambassade was al de grootste missie in Havana.

Slechte buur
Volledige betrekkingen liggen nog aan de horizon, met reisbeperkingen, het handelsembargo en de kwestie Guantánamo die nog moeten worden opgelost. Het meer fundamentele probleem is dat historische en geopolitieke werkelijkheden niet verdwijnen. Zij verschijnen weer in andere vormen en voor Cuba – na enige momenten van verzoening – blijft het belangrijkste element hoe een klein land in de schaduw van een grootmacht zijn onafhankelijkheid en soevereiniteit kan behouden. Voor de VS geldt precies het omgekeerde; hoe kan het ontsnappen aan de verlammende erfenis van arrogantie en zelfoverschatting waardoor het vooral de slechtste buur in de regio werd.

obamainhavana-school-kids-52281-swRetoriek
President Barack Obama, die lof verdient voor deze langverwachte verbetering van de betrekkingen, heeft de verandering echter ingepast in een retoriek die spreekt over de vervanging van een mislukt beleid uit het verleden door een succesvoller beleid voor de toekomst. Maar of dat toekomstige beleid inhoudt dat Cuba meer buigt in de richting van Amerika’s wensen, of dat het Cuba de kans biedt op haar eigen manier eigen beslissingen te nemen, dat moet nog worden bepaald.

Amerikaanse investeringen
Kan Cuba de combinatie aan van Amerikaans kapitaal en de wens van de eigen bevolking te profiteren van de welvaart die Amerikaanse investeringen beloven, vaak geleid door de blanke Cubaanse diaspora in de Verenigde Staten? Investeringen zijn wenselijk maar het zou een triest einde betekenen voor Cuba als het gewoon een tweede Florida aan de overzijde van het water zou worden. Verzoening met de Verenigde Staten zullen verleidingen met zich meebrengen voor de regerende partij, voor de strijdkrachten die nu al de economie beheersen, voor de middenklasse en voor de gewone mensen in Cuba. Cubaanse oppositiegroepen klagen al dat Amerikaanse politici die Cuba aandoen niet zoals in het verleden, contacten leggen met de oppositie. Mensenrechten zijn belangrijk. Maar veranderingen in Cuba zijn een zaak van de Cubanen, niet van de Amerikanen. Cuba moet, na een staat van beleg van een halve eeuw, zijn eigen geschiedenis overdenken, de revolutie en de toekomst. En de VS zullen, wanneer zij verstandig zijn, dit laten doen in haar eigen tempo.

Bron
* The Guardian, 22 juli 2015

CUBA EN AMERIKA: HET EINDE VAN DE VERVREEMDING

Gasten houden zich op in de gangen van de net geopende Cubaanse ambassade in Washington

Gasten houden zich op in de gangen van de net geopende Cubaanse ambassade in Washington

In de New Yorker van 21 juli schreef Jon Lee Anderson een commentaar over de nieuwe relatie tussen de VS en Cuba. De auteur van de biografie Che Guevara prijst de Amerikaanse president en herinnert aan de uitspraak van Obama die op 17 december vorig jaar vaststelde dat het Amerikaans beleid tegenover Cuba had gefaald. ‘Deze erkenning was niet alleen een feitelijke vaststelling, maar ook een verdiend gebaar van de leider van de machtigste natie naar een voormalige vijand.’

(…) ‘We leven in een tijd, in het Midden-Oosten en elders, waar de VS worstelt met de ontstellende consequenties van sommige van zijn geopolitieke fouten. In ruil, heeft het land moeten accepteren ook een kleinere rol te spelen bij bepaalde aspecten van de wereldproblemen. In die context is Obama’s beslissing om een weg vooruit te vinden met Cuba geen teken van zwakte, maar van sterkte.’

Link
* Lees het volledige commentaar van Anderson in de New Yorker, 22 juli 2015
* Lees ook in Foreign Policy: How to build a relationship with Cuba, 22 juli 2015

Zaken doen in Cuba wordt makkelijker voor Amerikaanse bedrijven

Een bank in Florida heeft voor de eerste maal sinds de versoepeling van de relaties in december vorig jaar, afspraken gemaakt met een Cubaanse bank. Zaken doen met Cuba wordt daardoor voor Amerikaanse bedrijven vergemakkelijkt, aldus de Wall Street Journal van 22 juli 2015.

APTOPIX Cuba USStonegate Bank in Forida en de Banco Internacional de Comercio S.A. (BICSA) in Havana tekenden donderdag een contract waardoor het gemakkelijker wordt rekeningen te openen voor Amerikaanse bedrijven en transacties zonder omwegen mogelijk worden. De Wall Street Journal spreekt in dit verband van ‘correspondent accounts’ die banken de mogelijkheid bieden gelden rechtstreeks tussen beide landen over te maken. Transacties tussen Cuba en bijvoorbeeld Amerikaanse landbouwbedrijven liepen eerder via derde landen waardoor veel tijdverlies optrad door de bureaucratische aanpak. De nieuwe aanpak kan de eerste stap zijn naar sterkere financiële banden tussen de twee naties, inclusief de mogelijkheid in Cuba gebruik te maken van Amerikaanse creditkaarten. Tot nu toe waren Amerikaanse creditkaarten onbruikbaar in Cuba vanwege de embargowetgeving; de creditkaartfirma’s hebben al eerder aangegeven het volgend jaar activiteiten in Cuba te starten.

Bron
* Wall Street Journal, 22 juli 2015

Amerikaanse Senaat voor beëindiging reisbeperkingen Cuba

De Amerikaanse Senaat heeft gisteren ingestemd met het beëindigen van de reisbeperkingen naar Cuba, zo meldt Reuters. In de Senaat hebben de Republikeinen de meerderheid. Begin deze week hebben de Verenigde Staten en Cuba de diplomatieke betrekkingen hervat. Hiermee kwam na 54 jaar een einde aan de vijandschap tussen de buurlanden.

toerisme-ansichtkaartMet 18 stemmen van 4 Republikeinen en 14 Democraten vóór, volgt de Senaatscommissie de politieke lijn van president Barack Obama om de diplomatieke relaties te herstellen met de decennialange vijand Cuba. Obama had in januari regels gepubliceerd waarbij Amerikanen die bepaalde reizen naar Cuba maakten (om redenen van religie, studie, cultuur, of wetenschappelijk onderzoek), makkelijker dit land zouden kunnen bereiken dan voorheen. Ook kregen luchtvaartondernemingen toestemming vluchten vanuit de VS naar Cuba te verzorgen. Met dit initiatief zal het voorstel ook de voltallige Senaatsvergadering passeren. Jerry Moran, Republikeins senator uit Kansas en initiatiefnemer, zei na afloop van de stemming dat de vrijheid van de Cubanen ermee is gediend omdat er meer mogelijkheden ontstaan ‘tot contacten tussen hen en onze bevolking’, maar hij wees ook op de vrijheid van de Amerikanen ‘die nu zonder uitzondering naar elk land ter wereld kunnen reizen.’

Schepen
Ook werd een voorstel aangenomen een einde te maken aan de beperkingen die schepen kregen opgelegd als ze Cuba aandeden. Volgens de embargowetgeving zouden ze dan 6 maanden moeten wachten voordat ze naar de VS konden terugkeren waardoor de handel met Cuba werd gefrustreerd.

Link
* Diverse persbureaus