CubaTips: 25 Jaar, dialoog, handelsmissie, Rutte, Karlijn Travels, El Sexto en Rwandese ‘Che’

Hopelijk geen 25 jaar meer!

Gisteren bestond onze Stichting Glasnost in Cuba 25 jaar. Dan dringt zich de vraag op: ‘Hoe lang nog?’ De redactie van CubaTips – het wekelijkse E-magazine van de Stichting – geeft daar in het actuele nummer van vandaag het volgende antwoord op.

De recente toenadering tussen Cuba en de VS stemt tot optimisme. Historische gebeurtenissen zijn het. Maar één handdruk volstaat niet. Tegelijkertijd worden namelijk elke zondag in Cuba de vrouwen van de Damas de Blanco door de politie lastiggevallen, werd de rapper El Critico opnieuw gevangen gezet, gaat graffiti-artiest El Sexto zijn 5e maand celstraf in en heeft de performance-kunstenaar Tania Bruguera een reisverbod. Politieke dissidentie leidt maandelijks tot zo’n 500 aanhoudingen.

Waar politici, ministers, ondernemers, vakantiegangers en anderen licht euforisch worden, is het noodzakelijk dat Glasnost in Cuba en andere mensenrechtenorganisaties de situatie van de mensenrechten in Cuba op de voet blijven volgen en voortdurend aan de bel trekken. Maar hopelijk geen 25 jaar meer.

tips

INHOUD VAN DEZE NIEUWSTE NIEUWSBRIEF

  1. Hopelijk geen 25 jaar meer
  2. Nederlandse bedrijven op handelsmissie naar Cuba
  3. Dialoog, met wie?
  4. Gesprek Rutte met Raúl Castro
  5. Rwandees nam deel aan expeditie ‘Che’
  6. Blog Karlijn Travels over Cuba
  7. Bert Koenders en Guantánamo Bay
  8. El Sexto krijgt Václav Havelprijs
  9. Culturele Cuba Agenda
  10. Het laatste nieuws

Wilt u alle nieuwe nummers van CubaTips vanaf nu in uw mailbox ontvangen? Geef u hier op voor een gratis abonnement! Ruim 900 geïnteresseerden gingen u al voor! Op naar de 1.000!

Spaanse ondernemers ondertekenen samenwerkingscontract met Cuba

De Spaanse handelsmissie op bezoek in Cuba, ondertekende donderdag een samenwerkingsovereenkomst met het doel de samenwerking tussen geïnteresseerde bedrijven in Spanje en bedrijven in Cuba, te versterken. De Spaanse handelsdelegatie was een van de vele missies, die nu Cuba aandoen en telde 45 ondernemingen. Volgende week bezoekt een Nederlandse handelsmissie het eiland en eind van deze maand reist een grote Engelse delegatie naar Havana af.

Jaime García-Legaz, Spaanse Minister van Handel, met de Minister van Buitenlandse Handel en Investeringen, Rodrigo Malmierca. García-Legaz zei aan het slot van zijn bezoek aan Cuba dat functionarissen hem hadden beloofd die Spaanse bedrijven te compenseren die handel met Cuba hadden gedreven tijdens ‘de moeilijke jaren’ ondanks het Amerikaans embargo.

Jaime García-Legaz, Spaanse Minister van Handel, met de Cubaanse Minister van Buitenlandse Handel en Investeringen, Rodrigo Malmierca (links). García-Legaz zei aan het slot van zijn bezoek aan Cuba dat Cubaanse functionarissen hem hadden beloofd de Spaanse bedrijven te compenseren, die handel met Cuba hadden gedreven tijdens ‘de moeilijke jaren’ ondanks het Amerikaans embargo.

Een van de doelstellingen van het akkoord is dat Spaanse fabrikanten en Spaanse investeerders bij commerciële activiteiten en investeringen prioriteit geven aan Spaanse bedrijven, die al langer in Cuba zijn gevestigd. De Spaanse werkgeversvoorman Fontecha benadrukte dat men op die manier rekening met elkaar houdt bij elkaars activiteiten in Cuba. Cuba kent al sinds 1994 een verband van Spaanse werkgevers die actief zijn in Cuba. Deze Asociación de Empresarios Españoles en Cuba (AEEC) telt 180 leden. Gay de Montellá, vicevoorzitter van de Spaanse werkgeversorganisatie CEOE, benadrukte dat het akkoord moet bijdragen tot een sterkere band tussen zijn verband en de AEEC. Dan zou men ook een sterke band kunnen ontwikkelen met de Europese werkgeversorganisatie Business Europe, aldus Montellá.

Derde handelspartner
De handelsmissie uit Spanje is de belangrijkste missie die Cuba in de afgelopen periode heeft bezocht, op een moment dat vanwege de versoepelde relaties tussen Cuba en de VS, de kansen voor buitenlandse investeerders in Cuba lijken te groeien. Spanje is, na Venezuela en China de derde handelspartner van Cuba. De handelsstromen tussen beide landen hebben een waarde van ongeveer 1 miljard dollar. Cuba telt al meer dan 200 Spaanse ondernemingen, kantoren en filialen.

Bron
* Persbureau EFE

Havana en Washington over Amerikaanse politieke vluchtelingen in Cuba

Washington en Havana spreken tijdens de onderhandelingen over een nieuwe dialoog ook over twee door de VS gezochte vluchtelingen, c.q. terroristen  die op dit moment in Cuba wonen. Volgens het Ministerie van Buitenlandse Zaken zou de regering van Raúl Castro daarmee hebben ingestemd. Een van de vluchtelingen is Joanne Chesimard, alias Assata Shakur, die ontsnapte uit een Amerikaanse gevangenis en vervolgens asiel kreeg aangeboden van Fidel Castro. Chesimard wordt beschuldigd van de moord in 1973 op een politieagent in New Yersey.

chesimard_wantedJoanne Chesimard was destijds lid van het Zwarte Bevrijdingsleger. Zij ontsnapte in 1979 uit de gevangenis waar ze levenslang wegens moord uitzat. Chesimard en haar collega’s openden in 1973 het vuur op twee politie-agenten nadat ze waren aangehouden. Een agent werd gewond, de tweede werd doelbewust doodgeschoten. Vijf jaar na haar ontsnapping dook Chesimard in Cuba op, waar ze leefde onder de naam Assata Shakur. Voor haar aanhouding biedt de Amerikaanse regering miljoen dollar. Ook zou de situatie van de Portoricaanse nationalist William Morales worden besproken, die gezocht wordt vanwege zijn deelname in 1975 aan bomaanslagen in New York. Vier personen werden daarbij gedood en 60 gewond. In 1977 volgde een dodelijke aanslag op een functionaris van Mobil Oil. Morales werd tot 99 jaar gevangenisstraf veroordeeld, ontvluchtte de VS en ging naar Mexico.

In 1999 werd William Morales in Havana gefotografeerd

In 1999 werd William Morales in Havana gefotografeerd

Tot woede van president Reagan werd hij door de Mexicaanse autoriteiten aan Cuba overgeleverd. Volgens het Amerikaanse ministerie zou het gesprek over dit thema mogelijk zijn geworden omdat Cuba de dialoog over juridische kwesties met de VS heeft geaccepteerd en die gaat, aldus een functionaris ‘verder dan samenwerking op het gebied van routineuze delicten’. De Cubaanse onderhandelaar Josefina Vidal zei nog kortgeleden de terugzending van dergelijke politieke vluchtelingen naar de VS uit te sluiten.

Zwarte lijst
Vidal liet dinsdag weten dat ‘de regering erkentelijk is voor de juiste beslissing van de Amerikaanse president om Cuba te verwijderen van de lijst (van staten die het terrorisme bevorderen) en waarop het land nooit had mogen staan.’ Deskundigen zien in het besluit van president Obama een belangrijke stap naar de opening van ambassades in Havana en Washington. Esteban Morales, hoogleraar politicologie aan de Universiteit van Havana, zegt: ‘Het is belangrijk omdat het de wens van Obama duidelijk maakt, verder te willen. Er zijn nu geen politieke obstakels meer. Wat overblijven zijn organisatorische en technische kwesties die kunnen worden opgelost,’ aldus Morales. Cuba verdwijnt pas over 45 dagen daadwerkelijk van deze zwarte lijst. Zolang kunnen de leden van het Congres Obama’s beslissing blokkeren. Als dat gebeurt, kan Obama gebruik maken van zijn vetorecht en Cuba van de lijst verwijderen.

Bron
* Diario de Cuba

Stars & Stripes vervangen El ‘Che’

Een man die met nieuwsgierige ogen een meisje nakijkt, gekleed in een strakke broek waarop de Amerikaanse vlag is afgebeeld, bekent aan een verslaggever van de New York Times: ‘Ik zie zaken in Cuba waarvan ik niet kon vermoeden dat ik die nog zou zien’. De krant die een reportage maakte over de nieuwe relatie tussen de VS en Cuba, constateert dat het enkele jaren geleden onmogelijk zou zijn geweest zoveel Amerikaanse vlaggen te zien.

bandera-vs-op-straatCitaat NYT: ‘De Stars-and-Stripes zijn te zien aan de voorgevels van appartementen en bevestigd aan bicitaxi’s, op zakdoeken en T-shirts, op strakke Lycra-broeken en zelfs op luchtverversers in auto’s,’ aldus de krant die er aan herinnert hoe in 2012 tijdens de Olympische Spelen in Londen het eiland zich vulde met de vlag van een andere vreemde natie. ‘De Union Jack was plotseling te zien op hemden, zakdoeken en broeken en sommige media spraken over ‘de tweede inname van Havana door de Engelsen’, een verwijzing naar de Britse bezetting van 1762-1763. Maar de recente verspreiding van ‘de vlag van de vijand’ heeft tot onrust geleid onder leidinggevende officials’.

cheguevaratshirt-fotoyoanisanchezmei2013Nieuwe iconen
De tijden zijn voorbij dat de enige iconen die op het eiland waren toegestaan, die van de leiders van de Revolutie waren. Een shirt kan 15 dollar kosten en dat is een prijs die men enkel kan betalen als men toegang heeft tot convertibele peso’s of buitenlandse deviezen, maar de mode lijkt niet te stoppen. De New York Times signaleert dat men zich moet begeven in de wereld van de illegaliteit en smokkel om in Cuba een Amerikaanse vlag te kunnen bemachtigen. De bezitters zeggen dat veel van de kledingstukken met de vlag illegaal ingevoerd worden uit Florida of Panama en dat het in Cuba verboden is voor de cuentapropistas of kleine ondernemers deze kleding te verkopen.

Bicitaxi met Amerikaanse vlag

Bici-taxi met Amerikaanse vlag

Vriendschap
‘Zo zit dat nu tussen onze twee landen’, zegt een medewerkster van een winkel in het oude stadje Trinidad, die een groeiend aantal toeristen uit Amerika begroet na de recente versoepeling van de reisbeperkingen. ‘Nu zijn we vrienden’, zegt ze tegen een journalist van de NYT, gekleed in een broek met daarop het populaire symbool van de Stars & Stripes. De reportage in de NYT citeert uit een artikel van José Martí Luis Toledo Sande op de officiële website Cubadebate waarin werd onderstreept dat ‘hoewel het kapitalisme in een diepe systeemcrisis verkeert, het in staat blijft te corrumperen en verwarring te zaaien. Het is niet toevallig dat het overal wemelt van de vlaggen van sterke landen, zoals Groot-Brittannië en de VS’, en Toledo riep op om de productie van Cubaanse vlaggen – als tegenzet – te verhogen. De enige vlag die, aldus de New York Times, niet wappert, is die aan het gebouw van de Office of Interest van de VS in Havana, maar dat kan veranderen als na de recente diplomatieke toenadering, de ambassade van de VS in Cuba zal worden heropend.

Bron
* De New York Times, 14 april 2015 
Noot
* In november vorig jaar deed zich een vergelijkbaar fenomeen voor toen de Cubaanse Communistische Partij via de partijkrant Granma het ‘neo-koloniaal’ Halloweenfeest bekritiseerde dat steeds populairder wordt in Cuba. De krant ergerde zich aan het feit dat in sommige zalen die eigendom zijn van de staat, dergelijke ‘neokoloniale invloeden’ werden toegelaten. Halloween is immers een product van ‘de Amerikaanse media-industrie.’ Nog verontwaardigder is de krant over het feit dat Cubaanse jongeren op weg naar een kampioenschap cheerleading zich hulden in de Amerikaanse vlag. Zie deze Cubaweblog van 13 november 2014

Cubaanse- Amerikaan Marco Rubio kandidaat van ‘de nieuwe eeuw’

De Cubaans-Amerikaanse senator Marco Rubio heeft zich dinsdag jl. als Republikein kandidaat gesteld voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016. Marco Antonio Rubio werd op 28 mei 1971 geboren in Miami. Zijn Cubaanse ouders emigreerden in 1956 naar Florida.

marco-rubioRubio presenteerde zich als de kandidaat van ‘de nieuwe eeuw’ in de bekende Torre de la Libertad / Toren van de Vrijheid in Miami en sprak in het Spaans en het Engels 3.000 volgelingen toe. Rubio beloofde de VS weer in een positie te brengen als ‘de wereldleider’ voor de 21ste eeuw. Hij bekritiseerde de toenaderingspolitiek van Obama tegenover Cuba en benadrukte dat het noodzakelijk is te vechten voor democratie in Cuba, Venezuela en Nicaragua. Op internationaal terrein onderstreepte hij een einde te willen maken aan ‘de passiviteit tegenover de agressie van Rusland, China en Iran.’ Hij beloofde dat door zijn beleid de wereld een veiliger plek zou zijn en de VS welvarender. ‘Veel van onze leiders zijn met hun ideeën blijven steken in de twintigste eeuw terwijl ons volk en de economie voortvarend de barrières richting 21ste eeuw willen slechten,’ aldus Rubio. Na Ted Cruz en Rand Paul is Rubio de derde kandidaat voor het Witte Huis.

Link
* Youtube met de presentatie van Rubio, 19 minuten

Eduardo Galeano 1940 – 2015

Marjolein Van De Water noemt hem vanochtend in De Volkskrant ‘de troetelschrijver van linkse leiders in Latijns-Amerika’ en ‘al anders-globalist voordat de term was uitgevonden.’ Eduardo Galeano’s poëtische maar vaak pijnlijk realistische beschrijvingen van het onrecht in Latijns-Amerika vormen sinds de jaren zeventig een inspiratiebron voor anti-kapitalisten en linkse intellectuelen. Gisteren overleed Galeano op 74-jarige leeftijd aan longkanker.

eduardo-galeanoGaleano leed geruime tijd aan kanker en was vorige week in het ziekenhuis opgenomen. Hij stond bekend als een linkse criticus van de maatschappij en de globalisering. Galeano werd in 1940 in Montevideo geboren en groeide op in een katholiek middenklasse gezin van Europese immigranten. Op 14-jarige leeftijd verkocht hij zijn eerste politiek getinte cartoon aan het weekblad van de Socialistische Partij van Uruguay, El Sol. Van De Water: ‘Galeano was de troetelschrijver van linkse leiders in Latijns-Amerika. De Venezolaanse ex-president Hugo Chávez overhandigde in 2009 zijn boek De Aderlating van een Continent aan zijn ambtsgenoot Barrack Obama. ‘Een meesterwerk’, aldus de socialistische Chávez. Obama nam het geschenk aan en bladerde er wat in. Het boek belandde prompt in de top tien van best verkochte boeken van Amazon. Zelf was Galeano kritisch over zijn meest verkochte boek. ‘Ik had destijds de kennis nog niet om een dergelijke politiek-economische analyse te schrijven’, zei hij in 2014 op een boekenbeurs in Brazilië. ‘Ik zou het zelf niet herlezen.’

Eduardo Galeano keerde in 2012 naar Cuba terug. Roberto Fernández Retamar (D), presidente de la Casa de las Américas, durante la presentación del Jurado del Premio Casa, en su edición 53, en La Habana, Cuba, el 16 de enero de 2012H

Eduardo Galeano keerde in 2012 naar Cuba terug. Naast hem Roberto Fernández Retamar, president van Casa de las Américas.

Passie en kritiek Cuba
Eduardo Galeano behoorde samen met de Colombiaanse schrijver García Márquez, de Nobelprijswinnaar uit Argentinië Perez Esquivel, de Amerikaanse regisseur Oliver Stone, de Nicaraguaanse dichter Ernesto Cardenal en de Frans journalist Ignacio Ramonet tot de groep snel slinkende intellectuelen die een onverbrekelijke trouw aan Fidel Castro aan de dag legden. In 2003 verhief hij echter zijn stem tegen de arrestaties en schijnprocessen tegen 75 opposanten van het Castrobewind en distantieerde hij zich, zoals ook Nobelprijswinnaar José Saramago, van Castro. Elf jaar lang was Eduardo Galeano niet in Cuba. Toen keerde hij terug en was een graag geziene gast op talrijke culturele presentaties van de officiële Cubaanse kunstwereld. Van een kritische gezindheid was niet veel overgebleven. Enkele weken later werd hij geïnterviewd door het tijdschrift Brecha in Uruguay en Galeano prees de deugden van de revolutie zoals ‘waardigheid en solidariteit’, maar zette vraagtekens bij verschillende andere kenmerken van deze communistische samenleving. ‘Ik geloof niet in de éénpartijstaat. Ik geloof in de diversiteit en eenheidspartijen ontkennen de verschillen. Hetzelfde geldt voor de almacht van de staat die volgens mij niet het beste antwoord is op de almacht van de markt.’ Delen uit dit interview verschenen op deze Cubaweblog (17 maart 2012) onder de titel Schrijver Galeano kritiseert – buiten Cuba – regime.

cover-de-aderlating-van-een-continent-galeanoLinken
* Marjon Van De Water, De Volkskrant, 14 april 2015
* De Wereld Morgen, De stem die Latijns-Amerika zijn geschiedenis gaf
* Mondiaal Nieuws MO publiceerde een eerder in 2009 geplaatst interview: Waar zijn de dromen, de beloften, de hoop? Dit interview werd eerder op mo.be gepubliceerd op 27 mei 2009
* Al Jazeera, 13 april 2015: Eduardo Galeano: The beautiful game loses its man of letters

Historische handdruk en tientallen arrestaties Cubaanse oppositie

De toenadering tussen Cuba en de VS is zaterdag op de top van Amerikaanse staten in Panama-stad bezegeld met een gesprek van 80 minuten tussen Barack Obama en Raúl Castro. De presidenten hebben, zo zei Obama, ‘een nieuwe bladzijde omgeslagen’ in de betrekkingen tussen beide landen na 53 jaar van vijandschap.

panama-handdruk-tafeltje-castro11042015Obama en Castro spraken elkaar in een kleine vergaderruimte van het conferentiecentrum, na eerst glimlachend voor fotografen te hebben geposeerd. Volgens medewerkers was hun gesprek vriendelijk maar zakelijk. Het was de eerste ontmoeting tussen staatshoofden van Cuba en de VS sinds 1958, toen president Dwight Eisenhower en dictator Fulgencio Batista elkaar spraken, eveneens in Panama.

Op 21 april 1959 schudde president Fidel Castro de hand van vice-president Nixon. President Eisenhower liet zich toen verexcuseren. Bill Clinton heeft ooit Fidel Castro de hand g geschud in de wandelgangen van een conferentie maar daar zijn geen beelden van. En president Jimmy Carter bezocht Cuba maar was toen al teruggetreden als Amerikaans president.

Op 21 april 1959 schudde president Fidel Castro de hand van vice-president Nixon. President Eisenhower liet zich toen verontschuldigen vanwege andere verplichtingen. Bill Clinton heeft ooit Fidel Castro de hand geschud in de wandelgangen van een conferentie, maar daar zijn geen beelden van. En president Jimmy Carter bezocht in 2002 Cuba, maar was toen al teruggetreden als Amerikaans president.

Gemengde reacties
De reacties op de historische ontmoeting tussen de Amerikaanse president Obama en de Cubaanse president Raúl Castro zijn gemengd, zowel in Cuba zelf als bij de Cubanen in de Verenigde Staten. In Cuba zijn er mensen die hopen dat de Cubanen eindelijk vrij kunnen ademen en dat er een einde komt aan de economische boycot van het eiland. De Cubanen die naar Miami in de Verenigde Staten zijn gevlucht, reageren zeer sceptisch.

Ondertussen in Havana
In Havana werden zondag een tiental leden van de mensenrechtengroep Damas de Blanco gearresteerd. Volgens mensenrechtenactivisten als Marta Beatriz Roque het beste bewijs dat ‘het masker van welwillendheid is gevallen en plaats maakte voor repressie en geweld.’ De vrouwen wilden per bus naar het vliegveld om daar de leider van de beweging Berta Soler welkom te heten, die in Panama had deelgenomen aan enkele fora over democratie en mensenrechten. Twee wagens met leden van de speciale brigade verhinderden dit en arresteerden de Damas de Blanco en enkele mannen die hen steunden, waaronder Ángel Moya, oud-politiek gevangene en echtgenoot van Berta Soler.

Linken
* BBC Mundo zette zes min-of-meer historische momenten van de top in Panama op een rij
* De toespraak (zowel in beeld als uitgeschreven) die Raúl Castro vrijdag in Panama uitsprak, partijkrant Granma, 48 minuten
* En la dirección correcta/Op de Goede Weg. De Spaanse krant El Pais over de lange weg die nog is te gaan
* De Standaard: Obama roept Castro op om ‘pagina om te draaien’
* Het Duitse persbureau DPA: Obama and Raúl Castro dialogue: What’s next US-Cuba?