Cuba erkent privébezit in nieuwe grondwet

De Cubaanse regering is van plan privébezit opnieuw te erkennen. Dat is één van de voorgestelde grondwetswijzigingen die zaterdag bekend werden gemaakt, melden Cubaanse staatsmedia. Nadat Fidel Castro in 1959 aan de macht was gekomen in het communistische land werd privébezit zo veel mogelijk beperkt. In de nieuwe grondwet zou ook erkenning van de vrije markt worden opgenomen. Volgens de staatsmedia blijven de Cubaanse planeconomie en staatsondernemingen wel leidend.

congreso2-2do Congreso del PCC, 1980 Marx, Engels, Lenin, Martí, Maceo, Gómez, Mella, Camilo y Che

Het tweede congres van de PCC in 1980 met de afbeeldingen van Marx, Engels, Lenin, José Martí, Maceo, Gómez, Mella, Camilo Cienfuegos en Che Guevara.

De socialistische republiek wil naast de president ook een premier gaan aanstellen. Zo wil het land de functies van staatshoofd en regeringsleider scheiden. De grondwetswijziging houdt de politieke macht van de communistische partij wel intact.

Entrepreneurs en investeerders
Hoewel de regering grip houdt op de economie van Cuba erkent de nieuwe grondwet wel een vorm van vrije markt en privébezit voor de bevolking. Hoe dit precies is vastgelegd is nog niet duidelijk, maar persbureau Reuters schrijft ‘juridische bescherming voor Cuba’s prille entrepreneurs en buitenlandse investeerders’ te verwachten. Ook is Cuba een wijziging in het juridisch stelsel van plan, dat uitgaat van de onschuld totdat het tegendeel is bewezen. Verder wordt waarschijnlijk een verbod op discriminatie op basis van geslacht, etniciteit en beperkingen in de nieuwe wet opgenomen. LHBTI-activisten hopen dat daarmee ook het homohuwelijk wordt gelegaliseerd.

Referendum
Voor de grondwetswijziging in werking treedt moet de bevolking deze nog goedkeuren in een referendum. Aan het hoofd van de commissie voor de grondwetswijziging staat Raúl Castro (87), oud-president en de broer van oud-president Fidel Castro.

Bronnen
* NOS, NRC, 15 juli 2018

Link
* Website Cubadebate met de hoofdzaken van de nieuwe grondwet in het Spaans, 14 juli 2018

Advertenties

Centraal Comité: Veel praten zonder iets te zeggen

‘Er is veel journalistieke behendigheid nodig om een bepaald thema aan de orde te stellen maar er toch geen informatie over te geven. Ik moest daar vandaag aan denken, toen ik in de nationale media de ‘berichtgeving’ las en zag over de Voltallige Zitting van het VIIe Centraal Comité en het voorontwerp voor een grondwetswijziging. Aldus de conclusie van Fernando Ravsberg op zijn website Cartas desde Cuba.

pcc-VII-Pleno-comite-central-juli2018

Beeld van de zitting van het Centraal Comité, geleid door Raúl Castro.

‘Over de toekomst van de natie wordt ons meegedeeld dat we al over een voorontwerp beschikken, dat we socialisten zullen blijven en … verder niets. Geen woord over de voorgestelde wijzigingen, laat staan over de thema’s die in de Commissie voor een grondwetswijziging aan de orde zijn gesteld. Het is de oude strategie van de makers van het communicatiebeleid in Cuba om alle ruimte te geven aan speculatie, geruchten, tegen de regering gerichte campagnes en onzekerheid onder de Cubanen, die hopen op veranderingen die oplossingen zullen bieden.

Campagne
In juni werd bekend dat Fernando Ravsberg zijn accreditatie als buitenlands journalist werkzaam in Cuba, dreigt te verliezen. Ravsberg is geboren in Uruguay en al bijna 30 jaar werkzaam in Havana. Hij is ook hoofdredacteur van de website Cartas desde Cuba, waarin hij de traagheid van de veranderingen, de bureaucratie, perscensuur en corruptie bekritiseert. Recent eiste hij een onafhankelijk onderzoek naar de vliegramp bij Havana die aan 112 personen het leven kostte. Ravsberg sympathiseert met de Cubaanse revolutie. In een reactie op zijn website Cartas desde Cuba, laat bezoeker Carlos weten dat Ravsberg met dit laatste commentaar (‘dat waar is’) de ‘Verdedigers van het Geloof’ een argument in handen geeft om ‘het bevel het land te verlaten te ondertekenen, wat ik zelf niet zou willen.’

Bron
* Fernando Ravsberg, website Cartas desde Cuba, 4 juli 2018

Link
* Cubadebate (Spaanstalig) met 10 vragen en antwoorden over de grondwetswijzging.

Mercedes López Acea naar partijsecretariaat

Lázara Mercedes López Acea, tot nu toe eerste secretaris van de Communistische Partij van Cuba (PCC) in Havana, is belast met het secretariaat van het Centraal Comité, meldt de officiële pers van het eiland. Lázara Mercedes López Acea heeft negen jaar leiding gegeven aan de partijorganisatie in de hoofdstad. Tweede partijsecretaris José Ramón Machado Ventura, omschreef haar arbeid als ‘voortreffelijk’.

eerste-mei-2018-El General de Ejército Raúl Castro Ruz - Miguel Díaz-Canel Bermúdez - Mercedes López Acea, miembro del Buró-

Mercedes López Acea tijdens de viering van de Eerste Mei 2018

López Acea, 54, een bosbouwwerktuigkundige, zal volgens de officiële mededeling belast blijven met ‘het ondersteunen van de fundamentele taken voor de ontwikkeling van de hoofdstad’. López Acea was vanaf 2013 vicevoorzitter van de Staatsraad tot april van dit jaar toen Miguel Diaz-Canel het voorzitterschap van de Staatsraad en de Raad van Ministers overnam van Raúl Castro. Zij trad toen terug en krijgt nu een taak dichtbij generaal Raúl Castro, die in ieder geval tot 2021, wanneer het 8e partijcongres plaatsvindt, eerste partijsecretaris blijft.

Aan het hoofd van de PCC in Havana is Luis Antonio Torres Iríbar (53) benoemd; hij was de laatste 5 jaar partijsecretaris in Holguin.

Bron
* Diario de Cuba, 26 juni 2018

Cuba wijzigt grondwet

Toen in 1976 de Cubaanse Grondwet werd goedgekeurd, was de Sovjet-Unie nog het vlaggenschip van het wereldcommunisme. Cubanen konden geen eigen zaak beginnen, hun huizen niet verhuren aan buitenlanders en geen werknemers in dienst nemen. Homoseksuelen verstopten zich. De Grondwet van 1976 wilde de solidariteit tussen de socialistische landen bevorderen en veroordeelde het imperialisme uitdrukkelijk. In de afgelopen tien jaar is in weerwil van deze Grondwet een ander land ontstaan: de deuren werd opengezet voor beginnend particulier initiatief, er ontstond een onroerend goedmarkt, terwijl duizenden mensen trots zijn op hun dubbele staatsburgerschap – dat de Grondwet verbiedt – en de positie van de homoseksuele gemeenschap is volop in beweging.

raul-asamblea-volksvertegenwoordiger02062018

Raúl Castro als afgevaardigde

In 1992 en 2000 vonden al herzieningen van de Grondwet plaats. Volgens Julio Antonio Fernández Estrada is de huidge Grondwet historisch. ‘Het is de enige op het Westelijk Halfrond, die nog is overgebleven uit het tijdperk van het ‘reëel bestaand socialisme’. Hij is jurist en hoogleraar aan de Universiteit van Havana. ‘De wet is 40 jaar oud….en spreekt nog over zaken die niet meer bestaan op deze wereld, zoals de vorming van de burger in de geest van het communisme.’ Fernández Estrada zou willen dat de huidige hervorming ook nieuwe mechanismes invoert zoals de vorming van een Constitutioneel Hof waar de burger terecht kan om wetten en regelgeving van de overheid te toetsen aan de Grondwet. Hij zou ook nieuwe wetten willen over godsdienstvrijheid en het recht op informatie en pers. ‘Het zou een belangrijk politiek debat kunnen worden met grote gevolgen voor de samenleving. Het gaat om de vraag: In wat voor soort samenleving wil je leven?’

Raul-Castro-assamblee-nacional-02062018

Raúl Castro betreedt (2 mei 2018) het parlement

Actualisering
De debatten in de Nationale Assemblee gingen afgelopen weekend veel minder ver dan Fernández zou willen, toen de Cubaanse regering en de afgevaardigden van de Nationale Assemblee zich bogen over wijziging en actualisering van de Grondwet. Zaterdag kwam het zogenaamde parlement bijeen om een begin te maken met de discussie over de hervorming van de Grondwet. Toen werd ook een commissie gevormd bestaande uit 34 parlementariers, ‘belast met de opstelling en indiening van de ontwerpgrondwet van de Republiek,’ en geleid door Raúl Castro zelf. De vergadering ging unaniem akkoord met de oprichting van deze commissie, geleid door de leider van de  Cubaanse Communistische Partij.

Bijzondere zitting
De Caribische staat Cuba zal zijn meer dan 40 jaar oude communistische grondwet hervormen. Raúl Castro (86) gaf in april de fakkel door aan opvolger Miguel Diaz-Canel (58) na twaalf jaar aan de macht te zijn geweest. De oud-president is al lang voorstander van een grondwetshervorming. De huidige tekst kwam tot stand in 1976, midden in de Koude Oorlog, onder impuls van de twee jaar geleden overleden revolutionaire leider Fidel Castro.

cuentapropista-lasserMarkteconomische hervormingen
Verwacht wordt dat de nieuwe grondwet enkele markteconomische hervormingen van de voorbije jaren grondwettelijk zal verankeren, zoals de erkenning van privé-eigendom. Mogelijk komt er ook een beperking van de ambtstermijn van de hoogste gezagsdragers. Ook wordt gestreefd naar meer ruimte voor personen met een dubbelde nationaliteit. De huidige Grondwet erkent slechts de Cubaanse, maar veel burgers beschikken ook over een Spaanse of Amerikaanse nationaliteit. De afgelopen weken heeft de afgevaardigde Mariela Castro, dochter van Raúl Castro en directeur van het Centro de Educación Sexual (CENESEX), gezegd de huwelijkswetgeving te willen herzien door de invoering van het homohuwelijk. In de huidige Grondwet worden slechts huwelijkse verbintenissen erkend tussen man en vrouw. Verdergaande politieke hervormingen worden niet verwacht. Onder leiding van Raúl Castro evolueerde het economische model van Cuba voorzichtig en zocht het land toenadering tot de voormalige aartsvijand, de VS. Maar Castro sloot altijd een hervorming van het een partijsysteem uit. Ook zal de rol van landbouwcoöperaties worden benadrukt omdat deze voorzien in 92% van het voedsel dat Cuba produceert. Over deze en andere zaken zijn afgelopen weekend geen definitieve besluiten genomen. Ze maken deel uit van het debat over de grondwetsherziening waar de nieuwbenoemde commissie leiding aan moet geven.

Oppositie
’Cuba moet zijn grondwet veranderen omdat onze samenleving de afgelopen jaren radicaal is veranderd, omdat die samenleving transnationaal is geworden, omdat eigendomsvormen gediversifieerd zijn, omdat er nieuwe sociale actoren zijn geboren’, zegt politicoloog Lenier González, een van de leiders van de gematigde opposiegroepering Cuba Posible. Dit standpunt wordt gedeeld door Cuba-deskundigen die in het buitenland wonen. ‘De nieuwe grondwet zou die verandering op de een of andere manier moeten weerspiegelen’, zegt de Cubaanse historicus Rafael Rojas, die in Mexico woont. Maar radicale veranderingen bleven buiten de discussie. Raúl Castro was duidelijk en Díaz-Canel ratificeerde zaterdag jl. dat de hervorming van de Grondwet van 1976 geen verandering van het politiek systeem inhoudt, dat het ‘onherroepelijke’ karakter van het socialisme in Cuba en de controle van de Cubaanse Communistische Partij over de andere staatsinstellingen gehandhaafd blijft. Zijn aanwezigheid en die van Machado Ventura in de grondwetscommissie staan daar borg voor.

Bronnen
* Associated Press en Reuters, 29 mei 2018
Link
* Havana Times, 4 juni 2018: Will there be Significant Constitutional Reform in Cuba?

 

Alle tendensen zijn in Staatsraad present

De wisseling van de generaties, waar Raúl Castro de afgelopen jaren zo graag naar verwees, wordt vooral gesymboliseerd door zijn 57-jarige opvolger Miguel Díaz-Canel als voorzitter van de Staatsraad. De Staatsraad zelf werd slechts gedeeltelijk verjongd met 13 dertien nieuwe gezichten en 18 vertegenwoordigers die bleven. 77,8 procent van de leden van de Staatsraad zijn geboren na de overwinning van de Revolutie in 1959. Soledad Álvarez, medewerker van het Spaanse persbureau EFE, analyseerde de overige resultaten.

diaz-canel-asamblea-14072017

Díaz-Canel en Raúl Castro

Het hoogste regeringsorgaan in Cuba is iets jonger dan in zijn vorige samenstelling; de gemiddelde leeftijd van de kandidaten is 54 jaar, drie jaar jonger dan die van 2013. Maar naast deze cijfers valt ook op hoe enkele ‘historische leiders’ en vertegenwoordigers van de zogenaamde ‘oude garde’ het hebben overleefd ondanks het feit dat generaal Castro zijn belofte is nagekomen om zich terug te trekken en zijn broeder in de strijd José Ramón Machado Ventura ook de Staatsraad verlaat. Maar noch Castro, noch Machado zullen volledig verdwijnen; beide blijven tot 2021 de Eerste en Tweede secretaris van de Cubaanse Communistische Partij. Dit doet vermoeden dat de eerste fase van het post-Castrisme zal worden geleid met Díaz-Canel aan het hoofd van de regering, maar onder supervisie van de enige in Cuba toegestane partij die, zoals vastgelegd in de Cubaanse grondwet de ‘superieure leidende kracht van de samenleving en de staat’ is.

Verschillende tendensen
Hoewel Cuba een éénpartijstaat is, is de macht niet absoluut monolithisch en zijn er verschillende tendensen, ook in de Staatsraad. De oude garde, de strijdkrachten, de nieuwe leiders opgekomen in de periode van het raulisme, de jeugd, het vakbondswerk, de cultuur, de gezondheidszorg, het onderwijs en zelfs de wetenschap en de sport zijn er aanwezig. Een andere veteraan, de minister van de Strijdkrachten en generaal van het legerkorps, Leopoldo Cintra Frías (76), behoudt zijn zetel in de Staatsraad als vertegenwoordiger van een van de invloedrijkste machtsgroepen in een land waar het leger belangrijke sectoren van de economie controleert.

Recente gezichten
Daarnaast zijn er recentere gezichten die de afgelopen jaren aan politiek gewicht hebben gewonnen, zoals de Minister van Buitenlandse Zaken, Bruno Rodriguez, een trouwe leerling van Raúl Castro; de Minister van Volksgezondheid, Roberto Morales, die tot een van de vicevoorzitters van de Staatsraad is gekozen; Ulises Guilarte, de belangrijkste vakbondsleider van het land, of Suselys Morfa, leider van de Cubaanse communistische jeugdbeweging. Marino Murillo de ‘tsaar’ van de economische hervormingen en een veel belovende raulist, werd niet bevorderd. De nummer twee van het land, eerste vicevoorzitter van de Staatsraad, is de vrij onbekende Salvador Valdés. Hij behoort niet tot de ‘historische leiders’, maar kan wel worden beschouwd als een trouwe leider van de oude garde. Hij heeft een grijs profiel hoewel hij onder Fidel Castro tot 1999 Minister van Arbeid was en daarna secretaris van de staatsvakbeweging Cubaanse Arbeiderscentrale (CTC).

Bron
* Soledad Álvarez, persbureau EFE- DocAnálisis, 19 april 2018
Linken
* Partijkrant Granma met de namen van de 31 leden van de nieuwgekozen Staatsraaad /Miembros del Consejo de Estado electos en la IX Legislatura de la Asamblea Nacional del Poder Popular, 20 april 2018.

* De website 14ymedio publiceerde een video-reactie (3 minuten) van haar directeur Yoani Sánchez over de verkiezing van Díaz-Canel.

Miguel Díaz-Canel gekozen tot president van Cuba

Hij volgt Raúl Castro op, die na tien jaar presidentschap terugtreedt. De machtswisseling wordt gezien als historisch, aangezien Cuba al sinds de revolutie in 1959 onder leiding stond van de gebroeders Castro – eerst Fidel, en later Raúl. Met 57-jarige Díaz-Canel komt een nieuwe generatie aan de macht. Vicepresident werd de met zijn 72 jaar aanzienlijk minder jonge Salvador Valdés Mesa. Edwin Koopman schreef erover in Trouw van 19 april 2018.

CUBA-LA HABANA-DESFILE POR EL PRIMERO DE MAYO

Díaz-Canel (korte mouwen) tijdens Eén Meiviering (2016)

De keus voor Díaz-Canel is geen verrassing. Hij was al vicepresident en vertegenwoordigde Cuba in het verleden al regelmatig in het buitenland. De Cubaanse Communistische Partij koos met hem voor zekerheid en continuïteit. Dertig jaar lang draait hij al mee in de molens van de macht, waarvan een aantal als minister van onderwijs en de afgelopen vijf jaar als eerste vicepresident. Al die tijd bleef hij onomstreden en keurig in de pas lopen met de communistische doctrine, wat in Cuba geen sinecure is. Een lange stoet kroonpretendenten viel de afgelopen decennia van de ene op de andere dag uit de gratie.

Benaderbaar
Het nieuwe staatshoofd is afkomstig uit de provincie Villa Clara, waar hij als elektrotechnisch ingenieur bij de universiteit werkte. Later werd hij actief binnen de Communistische Partij. Díaz-Canel staat bekend als gemakkelijk benaderbaar, relaxed, een goede luisteraar, wars van conflicten en ongecompliceerd. Als jonge partijfunctionaris luisterde hij naar rockmuziek en fietste hij liever in korte broek naar het partijkantoor dan in de dienst-Lada die de partij hem aanbood. Ook bij de parlementsverkiezingen vorige maand sloot hij nog netjes aan in de rij en schroomde niet met gewone Cubanen een praatje te maken.

Bron
* Edwin Koopman in Trouw van 19 april 2018

Linken
* Marjolein Van De Water in de Volkskrant, 18 april 2018
De nieuwe president van Cuba is een vriendelijke overlever zonder vijanden in de partij. Miguel Díaz-Canel volgt de Castro-dynastie op. Al in 2013 was Miguel Díaz-Canel (57) de gedoodverfde opvolger van Raúl Castro. De piepjonge vice-president opereert efficiënt tussen de hoogbejaarde ex-guerrillero’s zonder vijanden te maken.
RTL-Z: Hoe staat Cuba er economisch voor, video 3 minuten
* Persbureau EFE, 18 april 2018: Díaz-Canel, Raúl Castro’s Disciplined Pupil Who Will Pilot Post-Castroism

Cubaans parlement kiest Raúl Castro’s opvolger

De bijeenkomst van het pasgekozen Cubaanse parlement is verplaatst van donderdag 19 april naar woensdag 18 april. Niet bekend is of de opvolger van Raúl Castro morgen al wordt verkozen. Volgens de Staatsraad heeft de verschuiving te maken met de wens ‘meer ruimte te hebben die nodig is voor een dergelijke zitting bij zo’n gewichtig onderwerp.’ De constituerende vergadering van de Asamblea Nacional del Poder Popular begint morgen om 9 uur in het Palacio de las Convenciónes in Havana.

Castro-Miguel-Diaz-Canel-Parlamento-EFE

De huidige Cubaanse president Raúl Castro met naast hem zijn verwachte opvolger Miguel Díaz-Canel tijdens een zitting van het parlement.

De huidige president Raúl Castro had al eerder zijn vertrek aangekondigd; toen werd gesproken over 24 februari 2018, maar ‘de effecten van de orkaan Irma’ maakten uitstel tot 19 april nodig. Morgen of donderdag wordt de voorzitter van de Staatsraad / Consejo de Estado gekozen, die ook staatshoofd is. Ook worden de eerste vicepresident, de vijf andere vicepresidenten en gewone leden gekozen van de Staatsraad. Artikel 68 van de Kieswet schrijft voor dat de Nationale Commissie van Kandidaten een kandidatenlijst voorlegt bestaande uit leden van ‘de massaorganisaties’, zoals de vakcentrale CTC, Central de Trabajadores de Cuba, de vrouwenbond Federación de Mujeres Cubanas FMC, het Verbond van Kleine Boeren / Asociación Nacional de Agricultores Pequeños ANAP, de Comités ter Verdediging van de Revolutie (CDR), de studentenorganisatie Federación Estudiantil Universitaria (FEU) en die van het hogere beroepsonderwijs Federación de Estudiantes de la Enseñanza Media (FEEM). Al deze ‘massaorganisaties’ zijn onderdeel van het huidige Cubaanse communistische bewind.

stemming-nationale-assemblee31 kandidaten voor 31 zetels
De Nationale Commissie van Kandidaten raadpleegt alle 605 vertegenwoordigers van de Nationale Assemblee en stelt vervolgens een lijst van 31 leden samen voor de 31 leden die de Staatsraad telt. Uit hen wordt ook het nieuwe staatshoofd gekozen. De lijst wordt bij handopsteken in stemming gebracht. Als het voorstel minder dan 50% van de stemmen krijgt, iets wat nog nooit gebeurde, moet het proces opnieuw plaatsvinden en moet de Nationale Commissie van Kandidaten een nieuwe lijst samenstellen. Wanneer de Assemblee akkoord gaat, worden in een geheime stemming de acht belangrijkste leden van de Staatsraad gekozen. Bijna 90% van de volksvertegenwoordigers die de nieuwe president zullen kiezen, zijn geboren na de machtsovername van Fidel Castro in 1959. Bijna alle deskundigen menen dat Miguel Diaz-Canel, de huidige eerste vicepresident, de nieuwe Cubaanse president zal worden. Hij wordt voor een periode van vijf jaar gekozen en is slechts eenmaal herkiesbaar.

Bron
* Website 14ymedio, 16 april 2018

Linken
* De Groene, 16 april: Is er een Cuba na Raúl? Uitgebreide analyse door Cees Zoon
* NRV, Nina Jurna, 17 april 2018
Zes decennia na de revolutie die uitmondde in een communistische dictatuur legt Raúl Castro woensdag het presidentschap neer. Zijn opvolger erft een land dat snakt naar hervormingen, leert een reis langs de oude revolutionaire route. 
* Marc Frank, persbureau Reuters, 17 april 2018: The state of Raul Castro’s economic reforms in Cuba.